Dưới sức ép nặng nề của huyện lệnh Lý, Ôn huyện thừa và Điền chủ bạ không dám nói đỡ cho nhà họ Từ nữa, càng không dám kéo dài vụ việc. Chỉ trong vòng hai, ba ngày, cáo thị đã được dán khắp huyện thành. Ba ngày sau, tin huyện lệnh quyết làm chủ cho dân, trừng trị nhà họ Từ, dòng họ đã hoành hành ở địa phương suốt bao năm, lan đến khắp các làng xã bên dưới. Huyện nha cũng ra thông báo, mời mọi người từng chịu oan khuất đến trình báo.
Ban đầu, vì nhà họ Từ nổi tiếng hung ác suốt bao năm, nhiều người dân vẫn nửa tin nửa ngờ, chẳng dám làm theo. Nhưng chuyện trước đó dần được truyền đi rộng rãi. Đến khi biết huyện nha không còn chịu sự khống chế của nhà họ Từ, lại bắt giam Từ Tử Dương cùng một loạt nhân vật quan trọng trong dòng họ ấy, dân chúng mới thôi lo sợ, lũ lượt kéo đến huyện nha kêu oan. Người kể nỗi khổ của mình, kẻ tố những tội ác nhà họ Từ đã gây ra.
Nửa tháng sau đó, nha môn huyện Hoa Đình trở thành nơi bận rộn nhất cả vùng Tùng Giang, thậm chí cả miền Giang Nam. Ngày nào cũng có mấy chục người dân mang oan khuất tìm đến tố cáo những việc tàn độc nhà họ Từ đã làm với họ. Khi thì chiếm ruộng đất, cướp tài sản, lúc lại cướp vợ con người ta; có kẻ chỉ vì một chuyện nhỏ mà đánh người vô tội đến trọng thương, thậm chí mất mạng, có kẻ còn giết người, đào mồ mả tổ tiên…
Càng về sau, càng nhiều vụ án kinh thiên động địa được trình lên trước mặt Lý Lăng. Nghe xong, người nào còn chút lòng công chính cũng phải sôi máu căm phẫn. Hắn giao cho mình và Từ Sâm lần lượt xử lý từng vụ.
Thật ra, hầu hết những vụ này chẳng cần tra xét nhiều. Bao năm qua, nhà họ Từ một tay che trời ở Hoa Đình, làm càn không kiêng dè. Tộc nhân trong nhà quả thực đã gây ra quá nhiều chuyện khiến người người căm ghét. Chỉ vì trước kia họ khống chế huyện nha, lại dùng thủ đoạn khiến dân cả huyện có oan cũng không thể kêu, cuối cùng đành cắn răng chịu đựng.
Nay chỗ dựa của nhà họ Từ đã hoàn toàn sụp đổ, những việc ác họ gây ra suốt bao năm cũng phơi bày dưới ánh sáng. Lý Lăng chỉ cần xem một tờ đơn kiện, lập tức sai người bắt nghi phạm liên quan về huyện nha. Hắn dọa nạt, đánh đòn một phen, kẻ đó liền ngoan ngoãn khai hết mọi chuyện.
Những người lần lượt bị bắt về huyện nha tra hỏi rồi tống vào ngục chờ xử, phần lớn đều là người nhà họ Từ từng giữ chức trong nha môn. Những người khác trong dòng họ, nhiều lắm cũng chỉ phạm vào các chuyện như ép mua ép bán, lấy hàng kém chất lượng tráo hàng tốt. Dân chúng còn bận đối phó với những kẻ tội nặng hơn, chẳng ai rảnh dây dưa với họ.
Thế là những kẻ từng làm chủ huyện nha nay đều thành tù nhân. Tin ấy truyền ra, dân chúng cả thành từng chịu khổ dưới tay nhà họ Từ càng mang ơn huyện lệnh Lý. Danh tiếng của Lý Lăng trong dân gian lên đến đỉnh cao.
Tội trạng của nhà họ Từ nhiều đến nỗi chỉ riêng việc chép lại thành sách đã dày cộm ba quyển. Khi Từ Sâm làm theo lời Lý Lăng, ghi hết những chuyện ấy vào sổ, trên mặt hắn hiện rõ vẻ kinh ngạc, hồi lâu vẫn không sao bình tâm được.
- Không ngờ người trong nhà họ Từ suốt bao năm qua lại làm nhiều chuyện hại dân đến thế. Mà ta còn từng đứng cùng một hàng với họ, thật chẳng còn mặt mũi nào nhìn ai…
Thấy Từ Sâm đầy vẻ hổ thẹn và hối hận, Lý Lăng cũng thở dài:
- Đó là hậu quả của việc hào thân địa phương cấu kết chặt chẽ với quan phủ. Hơn nữa, bao năm qua, họ đâu chỉ cấu kết với nhau, mà nhà họ Từ gần như thay cả quan phủ làm chủ. Đã thế thì chẳng còn ai trị nổi họ. Nhưng ngươi cũng không cần quá bất an. Sinh ra trong nhà họ Từ không phải chuyện ngươi có thể chọn. Ít ra ngươi chưa làm điều gì ngang ngược hại người, được như thế đã là khó lắm rồi.
Từ Sâm cười gượng, lòng vẫn nặng trĩu:
- Giữ mình trong sạch, có lẽ đó cũng là điều duy nhất ta làm được.
Lý Lăng lắc đầu, nghiêm giọng nói với hắn:
- Không, ngươi còn có thể làm hai việc để chuộc lỗi cho nhà họ Từ. Việc thứ nhất, giúp ta điều tra cho rõ ngọn ngành. Vì sao nhà họ Từ có thể ngang ngược đến thế? Dù họ thật sự khống chế huyện nha Hoa Đình, lại có người che chở bên phủ nha, theo lẽ thường cũng không thể bịt miệng hết những người chịu oan. Nhất là những người có người thân bị họ hại chết. Mối thù sâu như vậy, không đòi được công bằng ở huyện nha, phủ nha, chẳng lẽ họ không thể lên Kim Lăng, đến Lâm An, thậm chí vào tận kinh thành kêu oan sao?
Nghe hắn nói, sắc mặt Từ Sâm bỗng cứng lại. Một lúc sau, hắn mới lên tiếng:
- Phải rồi, sao ta lại không nghĩ đến? Quả thật trước kia có người chịu oan từng đến huyện nha kêu kiện, nhưng kết quả… Dù những người khác đã thấy bài học trước mắt, không dám đem đơn kiện đến huyện nha nữa, thì chẳng lẽ các nha môn cấp cao hơn cũng che chở nhà họ Từ chúng ta hay sao?
- Đúng vậy, chuyện này vẫn rất đáng ngờ, nhất định phải điều tra kỹ. Có lẽ đây mới là nguyên do cốt yếu khiến nhà họ Từ dám làm những chuyện vô pháp vô thiên như vậy.
Lý Lăng gật đầu, rồi nói tiếp:
- Việc thứ hai là sau khi trả lại công bằng cho họ, phải nghĩ cách bù đắp cho những người chịu oan. Bản quan định tịch thu toàn bộ gia sản của người nhà họ Từ, rồi căn cứ vào tình cảnh của từng nhà chịu khổ mà chia tiền bạc, lương thực cho họ. Đây là một việc lớn, lại lắm chuyện vụn vặt, liên quan đến rất nhiều tiền của. Nhất định phải có người đáng tin, giỏi giang đứng ra lo liệu. Từ Sâm, ngươi có chịu nhận việc này không?
Từ Sâm lại sững người, nhưng chẳng mấy chốc đã trịnh trọng gật đầu, ôm quyền cúi sâu:
- Từ Sâm xin giúp đại nhân gánh vác. Ta nhất định sẽ lo liệu chu toàn, quyết không mưu lợi riêng dù chỉ một phần!
- Tốt! Vậy ta giao hết cho ngươi. Trước mắt, việc quan trọng nhất là tìm cho ra một cái cớ để tịch thu toàn bộ gia sản nhà họ Từ!
Tịch thu gia sản một người, trên quan trường vốn chẳng phải chuyện hiếm. Kẻ phạm trọng tội, hoặc bị tố có tội tham nhũng nghiêm trọng, ngoài việc bị trừng phạt còn có thể bị tịch biên gia sản. Đến khi được trả tự do, hắn cũng chẳng còn gì trong tay, ắt phải sống chật vật.
Nhưng với dân thường, quan phủ hiếm khi dùng đến cách ấy. Cho dù phạm tội đáng chém đầu, thường cũng chỉ xử tử kẻ phạm tội, còn gia sản của cả nhà thì không dễ động đến. Phải có một lý do thật chính đáng, chẳng hạn phạm tội mưu phản, mới có thể tịch thu gia sản.
Nhà họ Từ tuy tội ác sâu nặng, nhưng còn xa mới đến mức ấy. Lý Lăng muốn tịch thu gia sản nhà họ để bồi thường cho dân quả thật không dễ. Ngay cả Từ Sâm, người tinh thông luật lệ, cũng thấy khó xử. Hắn cau mày suy nghĩ hồi lâu mà vẫn chưa có chủ ý nào.
Lý Lăng trầm ngâm nói:
- Xét theo một nghĩa nào đó, chỉ cần người trong nhà họ Từ đều phạm pháp thì đương nhiên có thể tịch thu gia sản.
Nhưng Từ Sâm lập tức đáp:
- Vấn đề là đâu phải người nào trong nhà họ Từ cũng có tội. Đám đàn bà, vợ lẽ thường không đứng ra làm chuyện ác. Hơn nữa, như Từ Mặc, Từ Khôn, họ đều có con cái. Đứa lớn mới mười tuổi, đứa bé còn nằm trong tã. Những người ấy chắc chắn không thể phạm tội.
Chẳng lẽ chỉ còn cách dựa vào vụ ám sát?
Lý Lăng lại cau mày. Cách ấy không phải không được. Nhà họ Từ mua chuộc giang hồ côn đồ để ám sát một mệnh quan triều đình như hắn, quả thật có thể quy thành tội mưu phản. Nhưng vụ này vẫn có sơ hở. Lý Lăng không muốn trình báo rõ ràng lên trên, để rồi tự chuốc lấy mối họa về sau.
Đúng lúc hai người ngồi đối diện nhau hồi lâu mà vẫn chưa tìm được kế, Lý Mạc Vân bước đến cửa:
- Đại nhân, lại có người đến tố cáo nhà họ Từ…
Lý Lăng chẳng mấy để tâm, phẩy tay nói:
- Cứ nhận đơn kiện của hắn đi. Oan tình của hắn, hai ngày nữa bản quan sẽ xử cho.
Dạo đầu, mỗi khi có người chịu oan đến kêu kiện, Lý Lăng còn ra công đường mở phiên xử đàng hoàng. Nhưng án xử nhiều rồi, tới lui cũng chỉ chừng ấy chuyện khiến người ta bực lòng, hắn dần đâm mệt mỏi. Về sau, có khi Từ Sâm đứng ra xử lý, có khi hắn chỉ nhận đơn kiện, chẳng buồn hỏi kỹ. Dù sao, mười vụ thì chín vụ là thật. Cho dù có vụ nào là giả, đổ lên đầu người nhà họ Từ cũng chẳng oan uổng gì…
Nào ngờ lần này Lý Mạc Vân không lui ra, chỉ hơi khó xử nhìn Lý Lăng:
- Đại nhân, người ấy nói chuyện muốn tố cáo còn nghiêm trọng hơn những vụ thông thường. Hắn chỉ muốn trực tiếp trình bày trước mặt ngài.
- Ồ?
Lý Lăng hơi sững lại. Những ngày qua, đủ loại án kiện đều đã được đưa tới, riêng án mạng cũng hơn mười vụ. Còn có tội gì nặng hơn nữa? Gã này chỉ đang nói quá lên để gây chú ý!
Dù nghĩ vậy, Lý Lăng vẫn gật đầu:
- Vậy cứ cho hắn vào đây nói. Bản quan muốn nghe xem hắn định trình bày thế nào.
Lý Mạc Vân nhận lệnh lui ra. Chẳng bao lâu sau, hắn dẫn vào một người đàn ông trung niên, tuổi đã xế chiều, dung mạo tiều tụy, ăn mặc như thư sinh. Người ấy không như những người chịu oan khác, vừa thấy Lý Lăng đã quỳ lạy, khóc lóc kể khổ. Hắn chỉ nghiêm chỉnh chắp tay vái Lý Lăng:
- Học trò Tần Tư Văn bái kiến huyện tôn đại nhân.
Thấy cách ăn nói, cử chỉ và lời tự xưng của người ấy, Lý Lăng thoáng chần chừ. Lúc này hắn mới nhận ra một chuyện mình vẫn bỏ sót. Từ khi đến huyện Hoa Đình, hắn chưa từng tiếp xúc với người có công danh. Ông đồ già tên Tần Tư Văn này là sĩ tử bản địa đầu tiên hắn gặp.
Lý Lăng mỉm cười, ra hiệu cho hắn ngồi xuống:
- Không cần đa lễ, ngồi xuống nói chuyện. Xin hỏi tiên sinh hiện có công danh gì, trước đây làm nghề gì?
- Học trò may mắn đỗ sinh viên, trước kia từng làm giáo dụ ở huyện học.
Nói đến đây, trên mặt Tần Tư Văn lại hiện vẻ chua chát.
- Trước kia ư? Vậy bây giờ tiên sinh không còn làm giáo dụ ở huyện học nữa sao? Tiên sinh muốn tố cáo nhà họ Từ tội gì?
Lý Lăng vừa hỏi một câu, Tần Tư Văn đã đầy mặt căm phẫn. Hắn bật dậy khỏi ghế, rồi quỳ xuống:
- Xin huyện tôn đại nhân làm chủ cho học trò, làm chủ cho tất cả người đọc sách ở huyện Hoa Đình chúng tôi!
Triều đình này trọng đãi sĩ phu. Chỉ cần có công danh, dù chỉ là bậc tú tài thấp nhất, gặp quan cũng không phải quỳ. Tần Tư Văn quỳ xuống khiến Lý Lăng hết sức bất ngờ. Hắn vội nói:
- Tiên sinh không cần như vậy. Có oan khuất gì thì đứng lên nói.
Vừa nói, hắn vừa liếc mắt ra hiệu cho Từ Sâm. Từ Sâm hiểu ý, vội bước tới, dùng sức đỡ Tần Tư Văn dậy.
Tần Tư Văn đứng lên, vẻ căm phẫn càng đậm. Hắn không vòng vo nữa, cất giọng nói lớn:
- Huyện tôn đại nhân, học trò muốn tố cáo nhà họ Từ độc chiếm con đường khoa cử, khiến huyện Hoa Đình chúng tôi gần mười năm qua không có nổi một người đỗ tú tài!