Huyện Hoa Đình tuy nghèo khó, nhưng dân số cũng đến mấy vạn. Trong thành có vài nơi khá đông đúc, người qua kẻ lại tấp nập. Náo nhiệt nhất là dãy phố trước nha môn, nằm ngay gần huyện nha.
Buổi chiều, phố trước nha môn đã có không ít dân chúng qua lại. Mấy cửa hàng nhỏ bé, cũ kỹ ven đường thỉnh thoảng cũng có khách ghé thăm. Cuộc sống tuy khốn khó, mọi người vẫn phải gắng gượng mà sống.
Hôm nay, người trên phố trông thấy một cảnh tượng hết sức lạ lùng. Ban đầu, các sai dịch trong nha môn lục tục chạy về, ai nấy đều căng thẳng, hối hả xông vào trong. Đến quá trưa, có người còn thấy đại sảnh trong nha môn bỗng tụ tập đông người. Nhưng dân chúng vốn sợ những sai dịch ấy, chỉ dám đứng từ xa dòm ngó, chẳng ai dám mon men lại gần để nhìn cho rõ.
Bởi vậy, khi họ trông thấy một đám đàn ông áo quần xộc xệch, chỉ mặc áo lót, bị người ta xua đuổi khỏi huyện nha chẳng khác nào lùa gia súc, ai nấy đều sững sờ. Chuyện gì thế này? Những người kia chẳng phải các vị sai dịch trong huyện nha sao? Sao lại bị đuổi ra ngoài thảm hại đến vậy?
Dân chúng quanh đó còn chưa kịp lấy can đảm tiến lên hỏi han, đám sai dịch mặt mày nhếch nhác, kẻ thì sa sầm, người thì hoảng hốt, đã vội cúi đầu che mặt, rảo bước đi mất. Tốc độ còn nhanh hơn lúc chúng chạy tới.
Cảnh tượng chưa từng thấy ấy lập tức khơi dậy máu tò mò của mọi người. Dăm ba người tụ lại, đoán già đoán non xem trong huyện nha đã xảy ra biến cố gì.
- Tôi nghe nói tân huyện lệnh với đám sai dịch kia vốn chẳng hợp nhau. Mấy hôm trước chúng không đến huyện nha, chính là để chống đối đại nhân ấy.
- Tôi cũng nghe chuyện đó rồi. Chẳng lẽ huyện lệnh đại nhân vì thế mà đuổi sạch bọn chúng ra ngoài?
- Nếu thật vậy thì tốt quá. Đám sai dịch ấy bắt nạt chúng ta đâu có ít…
- Làm gì có chuyện dễ dàng như thế. Các người chẳng biết trong ngoài huyện nha đều là người nhà họ Từ với họ Phương sao? Mấy đời huyện lệnh trước đều chẳng làm gì được họ. Tân huyện lệnh thì đấu nổi chắc?
- Phải đấy. Tôi thấy tân huyện lệnh còn trẻ lắm, cùng lắm chỉ nhất thời nổi nóng. Biết đâu chưa tới tối, hắn đã phải nếm mùi lợi hại của hai nhà Từ, Phương rồi.
Bàn bạc một hồi, tuy trong lòng thấy hả hê, mọi người vẫn cho rằng tân huyện lệnh chỉ oai phong được nhất thời, chẳng mấy chốc sẽ phải trả giá cho quyết định của mình. Kẻ thở dài, người than tiếc, gần như chẳng ai dám nói mình tin tân huyện lệnh sẽ thắng. Thậm chí có người vội vã bỏ đi, không muốn nấn ná nơi thị phi này, sợ hai nhà kéo đến rồi vạ lây.
Đúng lúc nhiều người đã lần lượt tản đi, chẳng còn nghĩ ngợi gì khác, trong huyện nha lại có một người bước ra. Lần này không phải một tên tù nhân thảm hại đến nỗi áo đen của sai dịch cũng bị lột mất, mà là một gã đàn ông vạm vỡ, mặt đầy thịt ngang. Gã cầm theo một tờ cáo thị lớn cùng một hũ hồ dán.
Gã không quen làm những việc này lắm, nhưng chẳng bao lâu đã dán tờ cáo thị lên vách đá trước cổng huyện nha. Sau đó, gã quay sang đám dân chúng đang tò mò nhìn ngó, lớn tiếng gọi:
- Bà con cô bác, mau đến xem! Từ hôm nay, huyện lệnh Lý bắt đầu tuyển sai dịch cho huyện ta. Ai đủ mười tám tuổi, khỏe mạnh, chưa từng phạm tội thì đều có thể đến huyện nha ứng tuyển. Qua được khảo hạch, sẽ được nhận một chân sai dịch trong huyện nha!
Giọng gã vang, hơi sức lại dồi dào. Chỉ mấy tiếng hô đã khiến người đi đường cùng các chủ tiệm quanh đó, trong phạm vi nửa dặm, nghe rõ mồn một. Dân chúng ai nấy đều lộ vẻ kinh ngạc. Huyện lệnh vừa đuổi người khỏi nha môn, quay đầu đã tuyển cấp dưới mới. Chuyện này liệu có thật không?
Gã đàn ông lại hô thêm hai lượt rồi mới trở vào huyện nha. Một lát sau, gã ôm ra mấy tờ cáo thị cùng cỡ, theo sau là vài người đồng bạn. Họ chào nhau rồi tản ra bốn phía, định dán cáo thị khắp các ngả trong thành.
- Chuyện này… là thật sao?
Đã có người đưa ra phán đoán. Mọi người nhìn nhau, kẻ kinh ngạc, người lại thoáng động lòng. Nếu thật sự vào nha môn làm sai dịch, họ sẽ không còn là dân thường nữa. Chưa kể trong tay có chút quyền hành, ít ra cũng có thể bảo vệ quyền lợi của mình, không để người ta chèn ép. Chỉ có điều, hai nhà Từ, Phương có chịu để chuyện ấy thành sự thật không?
Thấy tình hình đổi khác, những người vốn định bỏ đi lại chần chừ ở lại. Ai nấy đều muốn xem có người nào dám vào huyện nha không, tân huyện lệnh có thật sự giúp được họ kiếm một chân sai dịch hay không. Nhưng thời gian dần trôi, vẫn chẳng thấy ai dám là người đầu tiên bước vào. Hai nhà Từ, Phương đã nắm quyền ở đây bao năm, uy thế ngấm sâu vào lòng người. Thật chẳng mấy ai tin một huyện lệnh mới tới có thể lật ngược thế cờ.
Trong huyện nha, Lý Lăng ung dung ngồi trên cao, vừa uống trà vừa xem mấy quyển sổ sách, thỉnh thoảng cầm bút ghi chép. Hắn bình thản, vững vàng bao nhiêu, Từ Sâm lại lo lắng bấy nhiêu. Mấy lần ông ta định lên tiếng, cuối cùng vẫn chẳng nói thành lời.
Lý Lăng chợt mở miệng:
- Có gì thì cứ nói, không cần đắn đo như vậy.
Rõ ràng hắn đã để ý thấy vẻ mặt cấp dưới đổi thay.
Từ Sâm cân nhắc lời lẽ rồi nói:
- Đại nhân, thuộc hạ vẫn thấy cách làm này của ngài quá nóng vội. Như thế là hoàn toàn trở mặt với họ rồi…
Lý Lăng khẽ nhếch môi:
- Ông nói chuyện ta cách chức, đuổi hết bọn chúng, rồi tuyển người mới đấy à?
- Đúng vậy. Giờ chẳng còn đường lui nào nữa, thật chẳng sáng suốt. Theo ý thuộc hạ, chuyện này vốn có thể từ từ tính…
- Cái gọi là từ từ tính của ông, là trước hết giả vờ hòa hoãn với họ, đợi một năm nửa năm, khi ta thu thập thêm được chứng cứ rồi mới ra tay? Thấy Từ Sâm gật đầu, Lý Lăng nghiêm mặt nói tiếp: - Ông đã nghĩ nếu làm vậy thì kết cục sẽ ra sao chưa? Ban đầu, trông thì ai cũng yên ổn, ta yên ổn, họ cũng yên ổn. Nhưng sau đó thì sao? Ta sẽ như những huyện lệnh trước, bị đủ thứ thủ đoạn của họ vây khốn, chẳng lúc nào được yên. Sáu phòng trong nha môn đều là người của hai nhà, ba ban sai dịch cũng chỉ nghe lệnh họ. Ta không quyền, không quân, lấy gì đấu với họ? Chẳng cần đến một năm nửa năm đâu. Chỉ trong hai ba tháng, họ đã hoàn toàn khống chế nha môn, biến ta thành một Hứa Cung khác, thậm chí thành một Nhậm huyện lệnh nữa!
Không biết vì ánh mắt Lý Lăng quá sắc bén, hay vì những lời ấy quá nặng nề, Từ Sâm bỗng run bắn người, cúi gằm mặt, không dám nhìn cấp trên. Một lúc lâu sau, ông ta mới khẽ nói:
- Đại nhân suy xét cũng có lý… Nhưng nếu cứng đối cứng như vậy, chúng ta thật sự có cơ hội sao?
- Làm thế này quả có thể thất bại. Nhưng nếu không làm, nhất định sẽ thất bại. Lý Lăng hừ một tiếng: - Ta đến Hoa Đình mới được mấy ngày, nhưng những điều tệ hại ở đây đã nhìn rõ cả rồi. Nói tình thế Hoa Đình giờ đã nguy ngập cũng chẳng quá lời. Hai nhà Từ, Phương một tay che trời, huyện nha hiện nay đã mục nát từ gốc đến ngọn. Không dùng thuốc mạnh thì chẳng thể cứu vãn!
Ngừng một lát, sắc mặt hắn dịu xuống, rồi nói tiếp:
- Ông có biết một năm trước ta từng đến Tây Nam, xử lý một số xung đột giữa người Hán và người Man ở đó không? Chuyến ấy chẳng giúp ta tiến bộ bao nhiêu, nhưng có một điều ta đã học được. Đôi khi quan viên triều đình chúng ta làm việc không cần nghĩ ngợi quá nhiều, cứ đắn đo trước sau chỉ chuốc thêm tai họa. Chỉ khi dũng cảm tiến lên, làm việc theo lẽ phải trong lòng, ta mới chẳng còn sợ hãi, mới có thể làm tốt việc mình cần làm.
- Mưu mẹo gì chứ? Đó chẳng phải điều chúng ta cần bận tâm. Cứ đường đường chính chính mà hành động thì không gì cản nổi. Đó là lấy chính đạo phá tà mưu! Ngày trước, Tây Nam yên ổn nhờ cách ấy. Hôm nay, Hoa Đình cũng vậy. Lẽ phải nằm trong lòng dân, việc bản quan phải làm là trả lại công bằng cho trăm họ!
Từ Sâm ngẩn người. Những lời ngay thẳng, quang minh của Lý Lăng khiến lòng ông ta chấn động, đồng thời cũng thấy hổ thẹn vô cùng.
Phải rồi. Rõ ràng họ là quan huyện do triều đình cử đến, cớ sao cứ phải dùng những mánh khóe chẳng ra đâu vào đâu để đối phó với người ta? Chẳng khác nào lấy sở đoản của mình đấu với sở trường của địch. Cứ kéo dài như thế, ắt sẽ thua.
Sở dĩ Lý huyện lệnh xoay chuyển được tình thế chỉ trong thời gian ngắn, chẳng phải bởi hắn đủ quyết đoán, biết tận dụng đến cùng quyền thế và ưu thế của một huyện lệnh đó sao?
- Thuộc hạ xin ghi nhớ lời dạy của đại nhân. Thuộc hạ nhất định làm theo sự sắp xếp của ngài!
Lần này, Từ Sâm như bỗng được khai sáng, tinh thần phấn chấn hẳn lên. Trong mắt ông ta không còn vẻ bối rối, bất an trước kia.
Đúng lúc ấy, bên ngoài có người vào bẩm:
- Đại nhân, có một thư sinh đến ứng tuyển!
Cuối cùng, sau khi cáo thị được dán hơn nửa canh giờ, khi trời đã sắp tối, người đầu tiên dám bước vào đã xuất hiện.
…
Hứa Tử Dương ngồi xe trở về nhà, lòng nặng trĩu. Chuyện không thương lượng thành.
Ban đầu, ông ta nghĩ Lý Lăng gây ra chuyện này, nhà mình đã bị tổn thất, nhà họ Phương cũng chẳng khá hơn là bao. Hai nhà nên liên thủ gây sức ép với vị huyện lệnh mới kia mới phải.
Nào ngờ Phương Trường Canh lại vin cớ cha mình không có mặt trong thành, chuyện lớn như vậy, hắn không dám tự quyết, rồi khéo léo từ chối. Còn chuyện người nhà họ Phương trong huyện nha có thể bị cách chức, Phương Trường Canh tuy cũng lộ vẻ lo lắng, nhưng rõ ràng chẳng bất an bằng người nhà họ Từ.
Bởi lẽ thế lực của nhà họ Phương ở huyện Hoa Đình không tập trung trong huyện nha. Ảnh hưởng của họ chủ yếu nằm ở việc buôn bán và trên biển. Trông thì nhà họ Phương có hai ghế trong sáu phòng của huyện nha, nhưng hai viên thư lại ấy chẳng qua chỉ để đủ số, người thật sự nắm quyền vẫn là nhà họ Từ.
Vì thế, huyện nha có biến, nhà họ Phương không tổn thất bao nhiêu, cũng chẳng đau đớn gì. Thậm chí họ còn vui lòng nhìn nhà họ Từ chịu thiệt…
Ít nhất lúc này, Từ Tử Dương là người nghĩ như vậy. Chuyện cha hắn không có mặt, không dám quyết định, chẳng qua chỉ là cái cớ.
- Thật là thiển cận, không đáng bàn chuyện lớn với hắn! Hắn cũng chẳng nghĩ xem, nếu nhà họ Từ chúng ta gặp chuyện, Lý Lăng sẽ tha cho nhà họ Phương chắc? Đạo lý môi hở răng lạnh mà hắn cũng không hiểu ư?
Ông lão càng nghĩ càng tức, chỉ hận người thật sự có thể quyết định của nhà họ Phương lại không có mặt.
Từ Tử Dương giận dữ nện một đấm vào vách xe, đang nghĩ xem phải làm thế nào thì xe dừng lại. Tên thân tín ở ngoài vội vã kêu lên:
- Lão gia, nguy rồi! Lý huyện lệnh bỗng nổi điên, cách chức rồi đuổi sạch người nhà ta trong huyện nha, đến áo quần trên người họ cũng bị lột mất…