Sổ sách huyện Hoa Đình còn rối ren hơn cả những gì Lý Lăng từng kiểm tra ở huyện Giang Thành. Kẽ hở cũng nhiều hơn. Chỉ trong mấy canh giờ ngắn ngủi, hắn đã lần ra khoản bạc trong kho bị hụt, sổ sách không khớp. Một khi truy cứu đến cùng, Hứa Cung, vị huyện lệnh tiền nhiệm, nhất định khó lòng thoát tội.
Hiểu rõ điều đó, lão càng lúc càng hoảng hốt. Ánh mắt chỉ lướt qua mấy tờ giấy đặt trước mặt. Những nét ngoằn ngoèo trên đó, lão chẳng biết ghi chép điều gì, nhưng mấy dòng cuối thì đọc được rõ ràng: năm ngoái hụt ba nghìn lượng, năm nay tính đến giờ lại hụt tám trăm…
Thấy lão im lặng, Lý Lăng nói thêm:
- Ta nghĩ chuyện này đâu chỉ xảy ra trong một hai năm. Nếu ta thật sự tra xét, riêng khoản bạc trong kho bị thất thoát suốt mười năm cũng có thể lên tới năm vạn lượng, thậm chí còn hơn. Theo luật triều ta, quan lại tham ô quá một nghìn lượng thì bị bãi chức, tước quan. Quá ba nghìn lượng, cả nhà bị tịch thu gia sản rồi đày đi xa. Nếu vượt quá một vạn lượng, không chỉ ông mà cả nhà lớn bé đều vĩnh viễn chẳng còn đường ngóc đầu lên!
- Ta… Hứa Cung lắp bắp đôi câu, rồi bất chợt đứng bật dậy, quỳ sụp trước mặt Lý Lăng. Lý đại nhân tha mạng! Hạ quan… hạ quan cũng là bị ép vào đường cùng, xin ngài đừng đem chuyện này công bố ra ngoài!
Lớp phòng bị trong lòng lão rốt cuộc đã sụp đổ. Lý Lăng vừa ra tay đã nắm trúng chỗ hiểm nhất của lão. Lúc này, ngoài cúi đầu xin tha, lão chẳng còn cách nào khác. Vừa nói, Hứa Cung vừa định dập đầu cầu khẩn. Lý Lăng vội vòng ra sau bàn, đỡ lấy lão.
- Hứa đại nhân, ngài làm vậy khiến ta khó xử quá. Quan chức của chúng ta ngang hàng, sao ta có thể nhận lễ lớn thế này? Mau đứng lên rồi hãy nói.
Lý Lăng muốn đỡ lão dậy, nhưng Hứa Cung vẫn quỳ lì dưới đất, mặt mày khẩn khoản:
- Lý đại nhân, xin ngài hứa với hạ quan đừng tiết lộ chuyện này. Nếu không… nếu không hạ quan chỉ còn cách quỳ chết ở đây!
Hay lắm, lão bắt đầu giở trò ăn vạ. Ánh mắt Lý Lăng thoáng đổi, tay cũng chậm lại, giọng trở nên lạnh lùng:
- Hứa đại nhân, ngài định uy hiếp bản quan đấy ư?
- Không… không dám. Hạ quan chỉ là… chỉ là…
Lão nhất thời chẳng biết phải giải thích thế nào, đành tiếp tục nhìn Lý Lăng, mong hắn thông cảm.
- Bản quan biết, nếu thật sự báo cáo chuyện khuất tất ở nơi này, Hứa đại nhân ắt sẽ bị trị tội nặng. Ta cũng có ý định tha cho ngài một con đường.
Thấy đối phương vừa nở nụ cười, Lý Lăng lập tức đổi giọng:
- Nhưng chuyện ngài làm thất thoát từng ấy bạc suốt bao năm qua là sự thật. Ai dám chắc triều đình sẽ không tra ra? Đến lúc ấy, bản quan biết ăn nói thế nào? Ta đâu thể vì giúp ngài mà tự kéo mình xuống nước.
- Hạ quan hiểu nỗi khó của Lý đại nhân. Thật ra hạ quan cũng chẳng muốn làm vậy. Nhưng tình hình huyện Hoa Đình ra sao, ngài mới đến nên chưa hiểu hết. Dù hạ quan không muốn lấy bạc trong kho, người khác cũng sẽ mang bạc về nhà mình. Hạ quan xin nói thật, suốt mười năm qua, hạ quan chỉ tích cóp được hơn ba nghìn bảy trăm lượng bạc. Hạ quan xin nộp một nửa… không, bảy phần bạc cho đại nhân, chỉ mong đại nhân rộng lòng tha cho hạ quan.
Vừa nói, Hứa Cung vừa run run lấy mấy tờ ngân phiếu giấu trong tay áo ra, hai tay dâng lên trước mặt Lý Lăng.
Trước khi đến huyện nha, lão đã chuẩn bị sẵn tinh thần, biết mình có thể phải bỏ tiền mua yên thân. Nhưng khi thật sự đem ngần ấy bạc dâng ra, lòng lão vẫn đau như cắt. Đây là thành quả bao năm nhọc nhằn, là thứ đổi bằng biết bao tủi nhục và tiếng xấu. Song để giữ tiền đồ và tính mạng, lúc này lão chỉ đành cắn răng buông tay.
Lý Lăng thuận tay nhận xấp ngân phiếu, liếc qua một lượt. Tất cả đều do hiệu bạc Hằng Thông lớn nhất Giang Nam phát hành, mệnh giá cũng cao, tờ ba trăm, tờ năm trăm. Cả xấp chỉ khoảng mười tờ. Nhưng ngần ấy bạc hắn chẳng buồn để mắt. Thu nhập một năm của thư cục nhà hắn đã gấp mười lần số này.
Thấy Lý Lăng nhận ngân phiếu, Hứa Cung vừa nhẹ nhõm được đôi chút, tưởng chuyện đã có chuyển biến. Nào ngờ hắn tiện tay đặt xấp bạc lên bàn, rồi nhìn lão mà nói:
- Số bạc này xem như Hứa đại nhân đã biết hối cải, đem trả lại kho. Nhưng tội của ngài không thể vì thế mà xóa bỏ, dù sao mấy nghìn lượng ấy còn xa mới bù đủ số bạc thất thoát trong kho.
- Nhưng… nhưng hạ quan thật sự không còn bạc để nộp nữa…
Hứa Cung gần như bật khóc. Khẩu vị của ngươi cũng lớn quá rồi đấy, còn tàn nhẫn hơn cả nhà họ Từ, họ Phương!
Lý Lăng lại đỡ lão một lần nữa:
- Hứa đại nhân hiểu lầm rồi. Bản quan đâu có bắt ngài phải nôn hết bạc ra. Ta cũng biết những chuyện khuất tất trong huyện nha không phải lỗi của riêng ngài. Người trong nha môn trên dưới gần như ai nấy đều thò tay vào, mới khiến một huyện Hoa Đình đang yên lành thành ra nông nỗi hôm nay.
Nghe Lý Lăng nói vậy, Hứa Cung càng thêm ngờ vực, không biết rốt cuộc hắn muốn gì. Lão mải nghĩ, chẳng hay đã được hắn nhẹ nhàng đỡ dậy, rồi bất giác ngồi xuống chiếc ghế bên cạnh. Lý Lăng đứng trước mặt lão, nhìn xuống, vẻ mặt chân thành:
- Ta biết ngài cũng bị ép buộc. Người thật sự nắm quyền ở huyện Hoa Đình không phải vị huyện lệnh như ngài, mà là nhà họ Từ. Họ chiếm gần hết quyền hành trong huyện nha, mặc sức lấy trộm tài sản vốn thuộc về triều đình và dân chúng. Rồi họ rỉ ra chút bạc để bịt miệng ngài, biến ngài thành kẻ cùng hội cùng thuyền.
- Lý đại nhân…
Hứa Cung lại hoảng lên. Lão không ngờ Lý Lăng lại thẳng thừng vạch trần những chuyện khuất tất trong huyện. Ai nấy đều hiểu rõ tình hình, nhưng hầu như chẳng ai dám nói ra miệng.
Lý Lăng vỗ vai lão, ra hiệu đừng lo rồi nói tiếp:
- Bọn họ làm mưa làm gió ở đây, gây hại lớn cho triều đình và dân chúng, nhưng chỉ cho ngài chút lợi lộc cỏn con để lợi dụng. Rồi họ đẩy ngài, vị quan đứng đầu một huyện trên danh nghĩa, ra hứng mọi tai họa. Nếu xảy ra chuyện, người gặp họa cũng chỉ có ngài. Hứa đại nhân, ngài cam lòng sao?
- Cứ như lúc này, chỉ cần ta báo thật lên trên chuyện sổ sách kho bạc nơi đây, ngài và gia đình sẽ gặp họa. Còn bọn họ vẫn ung dung ngoài vòng pháp luật, cùng lắm chỉ đẩy vài kẻ chẳng đáng kể ra chịu tội thay. Như vậy có công bằng không? Mười năm đèn sách gian khổ, ngài vất vả làm quan trong triều, chẳng lẽ chỉ để đổi lấy kết cục này?
Những lời ấy khiến Hứa Cung cứng họng. Một lúc sau, lão chỉ biết cười khổ.
Phải rồi, lão cam lòng sao? Dĩ nhiên là không! Thuở đầu bước chân vào quan trường, lão cũng ôm chí lớn. Dù chỉ đỗ cử nhân, khó làm nên chuyện lớn, lão vẫn từng mong có ngày thi thố tài năng. Nhưng kết quả thì sao?
Lão bị mắc kẹt ở huyện Hoa Đình với thân phận huyện thừa. Sau này dù làm huyện lệnh đứng đầu cả huyện, cảnh ngộ của lão cũng chẳng khá hơn chút nào. Không, chẳng những không khá hơn, vì chuyện kia lão còn hoàn toàn trở thành con rối của hai nhà, chỉ biết nhìn sắc mặt họ mà sống. Một chút thể diện của quan triều đình cũng chẳng còn.
Đến nay, tưởng như cuối cùng cũng sắp thoát khỏi vũng lầy, nào ngờ Lý Lăng lại tra ra vấn đề trong sổ sách. Thế là lão lại phải chịu tội thay cho đám người đáng ghét kia…
Chẳng lẽ lão chỉ có thể làm con rối bị người giật dây, đến một chút quyền tự quyết cũng không có sao?
Không! Lão không cam lòng. Lão không thể cứ thế tiêu đời, càng không thể để vợ con bị liên lụy!
Sau một hồi suy tính, ánh mắt Hứa Cung dần ánh lên vẻ quả quyết:
- Lý đại nhân, rốt cuộc ngài muốn nói gì?
Tự biết mình đã hết đường lui, lão trái lại bình tĩnh xuống. Đồng thời, lão cũng nhận ra Lý Lăng nói nhiều như vậy ắt có mục đích sâu xa hơn.
Lý Lăng mỉm cười:
- Điều ta muốn nói, trước đó đã nói rõ rồi. Huyện Hoa Đình tồn tại bao chuyện khuất tất. Ta không muốn trở thành kẻ phải gánh tội thay, cho nên lần này nhất định phải giải quyết hết thảy.
- Không thể nào. Chính ngài cũng nói rồi, huyện Hoa Đình đâu phải nơi huyện nha chúng ta có thể định đoạt…
Hứa Cung buột miệng nói câu ấy, rồi nuốt lại vế sau. Càng không phải nơi một vị huyện lệnh mới đến như ngài có thể làm chủ, bởi ngài chẳng có người để sai khiến.
- Vậy bản quan xin hỏi Hứa đại nhân một câu. Huyện Hoa Đình này vẫn thuộc đất Đại Việt chứ? Vẫn là một huyện ở miền Giang Nam, dưới quyền phủ Tùng Giang chứ?
Lý Lăng nhìn chằm chằm vào lão, cất giọng chất vấn. Hứa Cung đương nhiên không thể phủ nhận, chỉ đành gật đầu.
- Vậy thì lạ thật. Nếu đã như thế, vì sao những huyện lệnh do triều đình bổ nhiệm như chúng ta lại không thể làm chủ nơi này? Chỉ vì nhà họ Từ, họ Phương đã bám rễ quá sâu, ngồi lên đầu triều đình rồi sao?
Hứa Cung thở dài:
- Hạ quan hiểu ý Lý đại nhân. Nhưng tình hình ở đây quả thật rất phức tạp. Thế lực của hai nhà Từ, Phương tại huyện Hoa Đình lớn hơn ngài tưởng nhiều, mà đó mới chỉ là một chuyện.
- Chuyện mấu chốt khác là người của họ đã nắm hết cả huyện nha. Sáu phòng, ba ban, người nào cũng chỉ biết nghe lệnh hai nhà. Nếu chúng ta không kết giao với họ, chính lệnh thậm chí chẳng ra nổi cửa công phòng, nói gì đến việc thi hành khắp huyện.
- Nói cho cùng, việc gì cũng phải nhờ người bên dưới làm. Nhưng những kẻ ấy chỉ nghe lệnh hai nhà, căn bản chẳng xem chúng ta là cấp trên…
Lý Lăng bật cười. Không phải nụ cười khổ, mà là nụ cười đầy phấn khích, như đã nhìn thấu điều gì:
- Thì ra là vậy. Nghĩa là trong huyện nha, không còn lấy một người nào đáng tin sao?
- Đúng… đúng là vậy. Những người ấy hoặc vốn thuộc hai nhà, là họ hàng xa, người làm của họ, hoặc phải dựa vào họ mới nuôi nổi gia đình. Hạ quan cũng thuộc loại thứ hai.
Lý Lăng khẽ gật đầu:
- Xem ra Hứa đại nhân vẫn chưa hoàn toàn buông xuôi, ít nhất ngài còn hiểu rõ tình hình trong huyện nha. Vậy thì dễ rồi. Tội trạng của ngài, ta có thể đứng ra gánh hết. Nhưng ta muốn ngài giúp một việc!
- Việc… việc gì?
Hứa Cung thấy bất an. Lão lờ mờ đoán được người trẻ tuổi này sắp làm một chuyện điên rồ đến mức nào.
Lý Lăng nhe răng cười, để lộ hàm răng trắng nhởn:
- Ta muốn ngài liệt kê rõ tình hình của tất cả mọi người trong nha môn, kể cả xuất thân của họ và họ thuộc loại nào. Chỉ cần làm xong việc đó, ngài có thể lập tức rời đi. Ta tuyệt đối không làm khó ngài!