Những ngày tháng thảnh thơi, ung dung bao giờ cũng trôi qua nhanh. Chớp mắt, năm cũ đã sắp hết.
Kinh thành Lạc Dương lại đón một trận tuyết lớn, nhưng chẳng thể dập tắt niềm mong ngóng năm mới của dân chúng. Hàng quán trong các phường, các chợ đều buôn bán tấp nập, khách khứa kéo đến như nước. Người người tranh thủ sắm sửa đồ Tết, chỉ mong sau một năm vất vả, cả nhà được sum vầy, đủ đầy, vui vẻ đón một cái Tết no ấm.
Triều đình cũng thuận theo không khí ấy. Ngoài mấy nha môn phải giữ yên trật tự trong thành, các công đường khác đều đã đóng cửa, niêm phong sổ sách, cho quan lại về nhà đoàn tụ. Dĩ nhiên, sang năm lại đúng dịp triều đình ba năm một lần xét công trạng quan lại ở kinh thành, nên những quan viên đang làm việc tại đây có được mấy người thật sự ăn Tết thanh thản thì còn khó nói.
Riêng Lý Lăng chắc chắn là một trong những người chẳng vướng bận điều gì, chỉ việc vui vẻ đón năm mới. Hắn vừa cùng người nhà lo liệu đủ thứ chuẩn bị trước Tết, vừa đi phố mua sắm với Nguyệt Nhi và Dương Khinh Tiêu. Nhưng hắn cũng không quên thân phận khác của mình, một trong những ông chủ của Hiệu sách Tung Hoành.
Hiệu sách mới mở ở kinh thành được hai năm, nay đã đứng vững. Việc làm ăn thậm chí còn phát đạt hơn hẳn những hiệu sách khác. Riêng tờ báo phát hành hai kỳ mỗi tháng đã bán được tới mấy vạn bản. Đặc biệt, mấy số báo từ tháng Mười trở đi còn bán chạy gấp đôi trước đó.
Thành công ấy dĩ nhiên có phần nhờ bài viết kia khiến cả thành chú ý. Nhưng Lý Lăng cũng không thể xem nhẹ công sức của mọi người trong hiệu sách. Vì thế, vào những ngày cuối năm, hắn đương nhiên phải bày tỏ đôi chút.
Hắn học theo các công ty đời sau, mời toàn bộ người trong hiệu sách đến một tửu lâu có tiếng ở kinh thành để tổ chức tiệc tổng kết cuối năm, cùng nhau uống rượu vui vẻ.
Người đời này nào từng thấy cách làm như thế? Vừa nghe ông chủ mời mọi người ăn uống, ai nấy đều kéo đến đông đủ. Hơn hai mươi người chẳng phân biệt chức phận cao thấp, quây quanh hai bàn tiệc, nâng chén mời nhau. Khung cảnh quả thật vô cùng náo nhiệt.
Đến khi rượu đã qua ba tuần, ai nấy đều ngà ngà say, Lý Lăng mới cười nói:
- Nghĩ lại, Hiệu sách Tung Hoành chúng ta mở cửa ở kinh thành mới chỉ vỏn vẹn hai năm. Vậy mà đến nay đã có thể vững vàng lấn át các hiệu sách khác. Thành công ấy dĩ nhiên có nguyên nhân từ những kế sách do ta và huynh Vạn cùng nhau định ra, nhưng công lao của mọi người cũng chẳng hề nhỏ. Có thể nói, nếu không nhờ các vị tận tâm làm việc thì Tung Hoành không thể có được ngày hôm nay. Nào, ta xin kính mọi người một chén!
Lý Lăng là ông chủ, lại nâng chén uống cạn trước. Những người khác cũng vội nâng chén uống theo, trong lòng ai nấy đều dâng lên một niềm kích động khó tả.
Bọn họ, từ chưởng quầy, người giữ sổ sách cho đến tiểu nhị bình thường, trước nay chưa từng gặp một ông chủ nào chịu nói những lời như thế. Được ông chủ công nhận công sức, lòng người lập tức sôi sục, ai nấy đều sinh cảm giác gặp được tri kỷ.
Lý Lăng đặt chén rượu xuống, cười nói tiếp:
- Ta cũng không giấu các vị. Chỉ tính riêng năm nay, hiệu sách chúng ta đã kiếm được không dưới năm vạn lạng bạc. Mọi người vốn vẫn có tiền công hằng ngày, nhưng ta nghĩ nếu không có thêm chút gì để ghi nhận thì thật có lỗi với công sức của các vị. Vì vậy…
Nói đến đây, hắn đưa mắt nhìn Vạn Lãng.
Vạn Lãng hiểu ý, lập tức vỗ tay. Bên ngoài đã có một thân tín chờ sẵn, liền bưng khay bước vào. Trên khay đặt ngay ngắn một chồng thỏi vàng. Dưới ánh nến trong sảnh, những thỏi vàng ánh lên sắc vàng mê người, khiến mắt mọi người gần như dán cả vào đó.
Vạn Lãng cười ha hả, nói theo những lời đã chuẩn bị từ trước:
- Số vàng này là ta và ông chủ Lý cùng chuẩn bị, hôm nay đem chia cho mọi người, coi như cảm ơn công sức của các vị suốt một năm qua. Mọi người cũng đừng chê ít. Đây mới chỉ là bước đầu. Sau này hiệu sách làm ăn lớn hơn, mở cửa ở khắp nơi trong thiên hạ, tiền thưởng cuối năm mọi người nhận được nhất định sẽ còn nhiều hơn.
Nói rồi, hắn lại lấy ra một tờ giấy.
Cả khay vàng đặt trước mắt có sức chấn động quá lớn. Mọi người nhìn đến mức máu nóng sôi lên, lập tức có người kêu:
- Hai vị ông chủ trước nay đối đãi với chúng tôi chẳng bạc. Hôm nay dù không chia vàng bạc, sau này chúng tôi cũng sẽ tận tâm làm việc, lo chu toàn mọi việc trong hiệu!
Một người khác tiếp lời:
- Đúng vậy! Hai vị ông chủ đối xử với chúng tôi tốt biết bao, các ông chủ hiệu khác làm sao sánh được…
Lý Lăng bật cười, nói:
- Chúng ta không cần so với người khác, chỉ cần giữ trọn tấm lòng là được. Tiếp theo, ông chủ Vạn sẽ dựa vào công sức mọi người bỏ ra trong năm mà chia vàng. Ai nhận được nhiều thì năm sau càng phải cố gắng hơn. Ai nhận được ít cũng đừng nản chí, sang năm làm việc chăm chỉ, tự nhiên sẽ được thưởng nhiều hơn!
Những người còn lại thoáng sững ra, bắt đầu đoán xem mình sẽ được bao nhiêu vàng. Trong lúc ấy, Vạn Lãng đã nhanh chóng mở tờ giấy, gọi tên người đầu tiên:
- Vương Nhị Ngũ, ngươi là tiểu nhị làm lâu năm nhất trong hiệu. Ngày thường làm việc cũng siêng năng, suốt một năm gần như chưa phạm lỗi gì. Quả thật rất đáng khen.
Vừa nói, hắn vừa lấy hai thỏi vàng trong khay, tổng cộng mười lạng, đặt vào tay Vương Nhị Ngũ đang bước lên.
Theo giá vàng bạc trên thị trường lúc bấy giờ, hai thỏi vàng ấy đổi được hơn trăm lạng bạc, đủ bằng tiền công cả năm của Vương Nhị Ngũ. Gã cầm vàng, đầu óc ngẩn ngơ trong chốc lát, rồi mừng đến phát cuồng. Gã vội cúi người cảm tạ, miệng liên tục cam đoan sang năm nhất định sẽ làm việc tốt hơn nữa.
Những người khác nhìn thấy vậy, lòng cũng nóng ran, càng mong biết mình sẽ nhận được bao nhiêu.
Vạn Lãng không để họ phải chờ lâu, lập tức gọi tên người kế tiếp.
So với Lý Lăng vốn chẳng mấy khi đến hiệu, Vạn Lãng hiểu rõ hơn nhiều về biểu hiện tốt xấu của từng người. Hắn lần lượt gọi từng người lên, nhận xét sơ qua rồi dựa vào công sức cả năm mà trao phần thưởng tương xứng. Người được một thỏi, kẻ được hai thỏi. Ai nấy đều tâm phục khẩu phục, trong lòng tràn đầy biết ơn.
Sau một lượt chia vàng, bầu không khí trong sảnh càng dâng lên đến đỉnh điểm. So với đôi câu khen ngợi ngoài miệng, hoặc lời hứa sang năm sẽ phát bao nhiêu tiền thưởng, cảnh tượng trước mắt chấn động hơn nhiều. Vàng bạc là thứ nhìn thấy, cầm được trong tay. Giờ đây mỗi người đều có một túi vàng nặng trĩu bên mình, lòng dạ cũng thấy thỏa mãn vô cùng.
Hơn nữa, việc công khai chia thưởng, người nhiều kẻ ít, càng khiến mọi người hăng hái và có thêm động lực. Hơn hai mươi người có mặt đều đã hạ quyết tâm, sang năm nhất định phải làm việc thật tốt, không được lười nhác thêm nữa.
Đợi mọi người vui vẻ một hồi, Lý Lăng mới lên tiếng:
- Được rồi, vàng đã trao tận tay, năm nay coi như khép lại. Mấy ngày tới, mọi người cứ về nhà đón Tết, dành thời gian ở bên gia đình. Sang năm, hiệu sách chúng ta sẽ phải có một diện mạo mới.
Hắn ngừng lại một chút rồi nói tiếp:
- Tờ Tung Hoành Báo của chúng ta hiện giờ không chỉ bán chạy khắp kinh thành, mà còn theo đường sông vận chuyển đến các vùng Nam Bắc. Xét về sức ảnh hưởng, có thể nói trong thiên hạ chưa tờ báo nào sánh được. Vì thế ta nghĩ, hiệu sách chúng ta không thể chỉ chăm chăm kiếm tiền, cũng nên làm chút việc có ích cho dân chúng.
- Nghĩ đi nghĩ lại, ta đã nghĩ ra một cách. Kinh thành hiện giờ buôn bán phồn thịnh, các loại cửa hiệu, xưởng thủ công liên tục mở thêm. Những nơi ấy đương nhiên sẽ cần người có tay nghề. Mỗi năm kinh thành cũng có không ít người từ nơi khác đến, hoặc mang theo nghề nghiệp trong tay, hoặc vừa rời khỏi một cửa hiệu nào đó. Bọn họ đều muốn sớm tìm được việc làm. Có người may mắn, chẳng mấy chốc đã tìm được chỗ dung thân. Nhưng cũng có người vì tin tức không thông, chỉ biết ngồi chờ.
- Vì vậy, ta định mở riêng một mục trên Tung Hoành Báo. Mục ấy sẽ đăng tin cửa hiệu nào đang cần người, cần thợ nghề gì, người có tay nghề nào đang tìm việc. Như vậy, chúng ta có thể nối hai bên lại với nhau, giúp thêm nhiều người tìm được việc phù hợp.
Lý Lăng vừa dứt lời, không ít người đã sáng mắt lên.
- Ông chủ nghĩ được kế này quả thật hay! Làm vậy chẳng biết sẽ giúp được bao nhiêu người, bao nhiêu nhà có cuộc sống tốt hơn!
Lý Lăng lại nói:
- Ta đã nghĩ kỹ rồi. Những cửa hiệu, xưởng thủ công muốn tuyển người thì đăng tin trên báo, mỗi lần chỉ thu vài lạng bạc, coi như chút lệ phí. Còn những người thợ bình thường muốn tìm việc, chúng ta không thu tiền của họ. Coi như giúp họ một tay.
Mọi người nghe vậy càng liên tục khen hay. Một số người đầu óc tỉnh táo đã nhìn ra việc này sẽ đem đến lợi ích lớn đến mức nào cho hiệu sách.
Lợi ích ấy dĩ nhiên không nằm ở tiền bạc, mà ở danh tiếng.
Một khi Tung Hoành Báo thật sự làm được việc này, giúp nhiều người tìm được kế sinh nhai, giúp họ nuôi sống gia đình và không còn phải lo lắng chuyện tồn tại, đó chính là một công đức lớn. Chuyện truyền ra ngoài, dân chúng tự nhiên sẽ coi họ như Phật sống cứu đời. Đến cả triều đình cũng phải ban lời khen thưởng.
Cứ thế, chẳng bao lâu nữa, Hiệu sách Tung Hoành sẽ trở thành hiệu sách đứng đầu Lạc Dương. Biết đâu còn có thể đứng đầu cả thiên hạ.
Mọi người hiểu được điều ấy, lòng càng thêm phấn chấn. Họ lại thi nhau tâng bốc Lý Lăng và Vạn Lãng, rồi lần lượt nâng chén kính rượu hai người. Cuối cùng, gần như chuốc cho cả hai say mềm tại chỗ.
Bữa tiệc vui kéo dài đến gần canh hai mới tan. May mà vào những ngày cuối năm, lệnh cấm đi lại ban đêm trong kinh thành đã tạm thời được bãi bỏ, nếu không mọi người chẳng thể về nhà.
Lý Lăng và Vạn Lãng uống nhiều hơn vài chén, không muốn ngồi xe trở về. Hai người nhân lúc men rượu còn chưa tan, cứ thong thả đi dọc phố, vừa đi vừa chuyện trò.
Vạn Lãng bỗng cảm khái:
- Ôn Trung, lần này ta thật sự phục ngươi rồi. Ngươi cũng nghĩ ra được cách làm vừa giúp người vừa giúp mình như thế. Ta chẳng hiểu đầu óc ngươi được sinh ra kiểu gì, lúc nào cũng có thể nghĩ ra những kế sách khiến người ta không ngờ tới.
Lý Lăng cười:
- Ta chỉ tình cờ nảy ra ý nghĩ ấy thôi. Nhưng quả thật, chuyện này chủ yếu là để giúp những dân nghèo dưới đáy kinh thành. Bọn họ chẳng có nơi nào lên tiếng. Đừng nói đến bệ hạ, ngay cả phủ Lạc Dương chưa chắc đã biết họ đang khổ sở vì điều gì, cần điều gì. Việc ta có thể làm, chỉ là trước khi rời đi, giúp họ một tay.
Nói đến đây, Lý Lăng nghiêm mặt nhìn Vạn Lãng:
- Vì vậy, dù chẳng bao lâu nữa ta sẽ rời kinh, ngươi vẫn phải đốc thúc người bên dưới làm cho đến nơi đến chốn. Đừng sợ lỗ vốn. Chút tiền ấy, chúng ta vẫn chịu được.
Vạn Lãng phất tay:
- Ta hiểu rồi. Ta là người buôn bán, nhưng cũng chưa chui cả đầu vào tiền bạc đâu.
Hắn nheo mắt nhìn Lý Lăng hồi lâu, rồi nói:
- Đã nhắc đến chuyện ngươi sắp rời kinh xuống Giang Nam, vậy ngươi có nghĩ xem kế tiếp sẽ gây dựng được chuyện gì ở đó chưa?
Lý Lăng ngẩn ra:
- Hửm? Sao lại nói vậy?
Vạn Lãng bật cười:
- Sao nào, ngươi quên mất bản lĩnh của mình rồi à? Trước kia, ngươi hợp tác với huynh Cổ ở Giang Thành. Sau đó vì kỳ thi phủ nên đến Hành Châu của ta, rồi lại hợp tác với ta mở Hiệu sách Tung Hoành. Tiếp đến là Từ Châu, rồi kinh thành. Hình như ngươi đi đến đâu cũng có thể mở cửa hiệu ở đó. Lần này xuống Giang Nam, chẳng lẽ lại không có dự định gì? Nơi ấy còn giàu có hơn Lạc Dương nhiều…
Vạn Lãng nói đến đó, chợt sửa lời:
- À không, trước kia ngươi từng đến vùng Tây Nam, hình như lại chẳng đem việc buôn bán làm đến nơi ấy.
Giọng hắn nghe như đang cảm thán, lại như cố ý châm chọc vài câu.