Đang cười nói vui vẻ, cửa phòng chợt bị người đẩy ra. Ngay sau đó, một giọng nói từ bên ngoài vọng vào:
- Chuyện gì mà vui đến thế, khiến lão Cửu cười mãi không thôi vậy?
Lý Lăng thấy có người đẩy cửa bước vào thì giật mình. Đây là tầng bốn của Quy Hải cư, căn phòng được dành riêng cho Hoài vương. Bên ngoài còn có không ít hộ vệ canh giữ, vậy mà người kia lại dễ dàng đi thẳng vào đây, rốt cuộc là thế nào?
Nhưng khi người vừa lên tiếng vòng qua tấm bình phong trước mặt bước ra, còn Tôn Phổ đã đứng dậy, nom như sắp hành lễ, Lý Lăng lập tức chấn động. Hắn cũng vội đứng lên, cúi người bái lạy:
- Thần Lý Lăng bái kiến bệ hạ!
Ông lão đột nhiên xuất hiện ấy chính là đương kim thiên tử, Tôn Ung. Đi sau ông chừng hai bước không còn là người quen thuộc, Vi Đường, mà là Tả tướng Lục Trăn, cũng đang cười tủm tỉm.
Tình cảnh này quả thực vượt xa dự liệu của Lý Lăng. Đầu óc hắn rối bời, kinh ngạc đến chẳng nghĩ được gì khác ngoài việc hành lễ. Hoàng đế nhìn ra vẻ luống cuống ấy, liền cười khoát tay:
- Các khanh bình thân. Không cần câu nệ, nơi này đâu phải triều đình.
Nói rồi, ông bước tới ngồi vào ghế chủ tọa, lại mỉm cười với Hoài vương và Lục Trăn, người đang hành lễ với vương gia:
- Hai khanh cũng ngồi xuống nói chuyện đi.
Mãi đến khi hai người lần lượt ngồi vào chỗ, Lý Lăng mới ngập ngừng đứng thẳng lên. Đầu óc hắn vẫn còn mơ hồ. Cú sốc này quả thực quá lớn.
Có thể nói, trước mặt hắn lúc này là ba người tôn quý và quyền thế nhất Đại Việt: hoàng đế, tể tướng và thân vương. Một quan viên triều đình được ở gần bất kỳ người nào trong ba vị ấy đã là vinh hạnh lớn, huống hồ hôm nay lại cùng lúc gặp đủ cả ba, mà còn gặp trong lúc hoàn toàn không được báo trước. Dù Lý Lăng vốn trấn tĩnh đến đâu, hắn cũng phải mất một lúc lâu mới hoàn hồn.
Chính hắn cũng chẳng biết mình đã ngồi xuống thế nào. Mãi đến khi ba người hàn huyên vài câu, đầu óc hắn mới dần tỉnh lại. Vừa ngẩng lên, hắn đã bắt gặp ánh mắt có phần ranh mãnh của Hoài vương.
- Lần này bản vương cũng khiến ngươi trở tay không kịp rồi chứ?
Lý Lăng lại sững ra. Nghe giọng điệu ấy, dường như Hoài vương đang nhắc đến chuyện trước kia hắn từng khiến vương gia bất ngờ. Có sao?
Nghĩ thêm một lát, Lý Lăng mới nhớ ra bài viết vạch trần đủ tội trạng của Biên Học Đạo mà hắn đăng trên báo trước đó. Khi ấy, hắn không hề báo trước cho Hoài vương, người đã trở thành một trong những ông chủ của nhà in. Chẳng lẽ vì thế, Hoài vương cố ý không nhắc hắn, để hôm nay làm hắn giật mình một phen?
Nghĩ đến đây, Lý Lăng vừa buồn cười vừa bất đắc dĩ. Vị vương gia này quả thật gần gũi, bình dị. Đến cả chuyện trả đũa cũng dùng cách như vậy, hoàn toàn không có ý lấy thế đè người.
Bình tâm lại, Lý Lăng lập tức hiểu vì sao Hoài vương cố ý gọi mình tới, nhưng chỉ giục viết bài mới rồi kéo hắn nói hết chuyện này sang chuyện khác. Rõ ràng, người thật sự muốn gặp hắn không phải Hoài vương, mà là hoàng đế.
Nhận ra điều ấy, Lý Lăng vừa hưng phấn vừa thấp thỏm. Hoàng đế chẳng thể vô duyên vô cớ muốn gặp hắn. Nếu đã triệu kiến, ắt hẳn có việc muốn giao cho hắn làm. Mà việc ấy cũng nhất định không đơn giản, chẳng khác nào lần trước hoàng đế sai hắn thuyết phục Trương Nho sư, chắc chắn có chỗ khó giải quyết.
Suy nghĩ của Lý Lăng dừng ở đó, bởi hoàng đế đã lên tiếng:
- Lý Lăng, ngươi vừa từ Tây Nam trở về chưa được bao lâu, vậy mà đã gây ra chuyện lớn đến thế ở kinh thành. Ngay cả trẫm cũng chẳng biết nên đánh giá ngươi thế nào cho phải.
- Thần biết tội. Quả thực thần không nên vì thù riêng mà khiến danh dự triều đình bị tổn hại.
Lý Lăng rất thức thời, lập tức tự nhận lỗi trước. Nhưng ngay sau đó, hắn đổi giọng:
- Tuy nhiên, kính xin bệ hạ thứ tội. Khi ấy thần thật sự không còn cách nào khác, buộc phải ra tay chống trả. Nếu không, mất chức chỉ là chuyện nhỏ, tính mạng của thần và người nhà e rằng cũng chẳng giữ nổi.
- Ha ha, ngươi không cần vội vàng thanh minh cho mình như vậy. Bệ hạ đâu có trách ngươi. Nếu không phải Biên Học Đạo tự làm quá nhiều chuyện thất đức, ngươi cũng chẳng thể làm gì hắn được.
Lục Trăn bật cười, lên tiếng xoa dịu. Hoàng đế ngồi bên cạnh cũng khẽ gật đầu, tỏ ý tán đồng.
Lý Lăng lúc này mới hơi yên lòng. Hắn lấy can đảm, cẩn thận nhìn mấy người rồi hỏi:
- Nếu bệ hạ không trách tội thần, vậy hôm nay…
Hoàng đế đột nhiên triệu kiến khiến hắn quá đỗi tò mò, cuối cùng không nhịn được mà hỏi thẳng.
- Trẫm muốn gặp ngươi, đương nhiên là có việc cần ngươi đi làm. Nhưng trước hết cứ nói chuyện khác đã. Suốt một năm qua, ngươi ở Tây Nam, giúp Định Tây hầu dẹp yên loạn của người man, cũng có thể xem là lập được công lớn.
- Bệ hạ quá lời rồi. Thần đã là quan viên triều đình, phụng mệnh đến Tây Nam thì phải có trách nhiệm giữ gìn bờ cõi. Thần chỉ góp được chút sức mọn, không dám nhận công.
- Ngươi cũng không cần khiêm nhường quá mức. Có công thì là có công, chẳng ai phủ nhận được, trẫm cũng vậy. Nhưng ngươi có biết vì sao mình đã trở về một thời gian mà triều đình vẫn không hề nhắc đến hai công lao ấy không?
Lý Lăng mờ mịt lắc đầu:
- Thần không biết…
Trước kia, hắn cũng từng thấy lạ. Mình đã làm bao nhiêu việc, dẫu chưa thể gọi là công lao thì ít nhất cũng phải có chút nhọc nhằn chứ. Vì sao triều đình chẳng có lời khen thưởng nào?
Nếu là trước kia, còn có thể nói Biên Học Đạo đứng giữa cản trở. Nhưng sau khi vị cấp trên trực tiếp ấy bị hạ bệ, triều đình vẫn không ban thưởng gì cho hắn.
Ngoài miệng, Lý Lăng có thể nói chuyện được thưởng hay không cũng chẳng quan trọng. Nhưng trong lòng hắn vẫn thấy không thoải mái. Dĩ nhiên, lúc này hắn tuyệt đối không thể để lộ tâm tư ấy trước mặt hoàng đế.
Hoàng đế nhìn hắn, chậm rãi nói:
- Vì trong một lúc, trẫm vẫn chưa quyết định được nên thưởng ngươi thế nào. Nếu chỉ ban ít vàng bạc châu báu thì thật sự quá nhẹ.
Không, thần lại thấy ban vàng bạc châu báu khá hợp lý đấy. Chỉ cần số lượng đủ nhiều, lại có thể đem đổi thành tiền, thần rất sẵn lòng nhận…
Lý Lăng thầm lẩm bẩm trong bụng.
- Còn nếu thăng chức cho ngươi, thì trong Bộ Hộ e rằng cũng khó tìm được vị trí thích hợp. Công lao của ngươi tuy không nhỏ, nhưng tuổi làm quan vẫn còn quá ngắn. Tính đủ ra, ngươi vào triều mới chỉ hai năm. Nếu lúc này đã nâng ngươi lên hàng quan lục phẩm, thậm chí cao hơn, e rằng sẽ khiến người đời bàn tán. Làm như thế chẳng khác nào kéo mầm non lên cho mau lớn, cuối cùng lại hỏng việc.
Hoàng đế tiếp tục nói ra những điều mình cân nhắc.
Lục Trăn ngồi bên cũng gật đầu phụ họa:
- Bệ hạ lo như vậy rất phải. Bao năm nay, triều đình đã có quy củ rõ ràng trong việc cất nhắc quan viên. Trường hợp của ngươi, nếu cứ cố ý thăng chức, người ta sẽ cho rằng ngươi đi đường tắt nhờ may mắn, các quan trong triều khó lòng phục. Vì thế bệ hạ tạm thời chưa ban thưởng, thật ra cũng là một cách che chở cho ngươi.
Lý Lăng hiểu lời họ nói đều có lý. Hắn lại đứng dậy, cúi người tạ ơn:
- Bệ hạ hết lòng quan tâm đến thần như vậy, thật khiến thần vừa mừng vừa lo. Thần…
- Được rồi, mấy lời khách sáo ấy không cần nói nữa.
Hoàng đế ngắt lời hắn rồi nói tiếp:
- Có công mà không thưởng quả thực dễ khiến người ta lạnh lòng. Huống chi Lý Lăng ngươi là nhân tài hiếm có của Đại Việt ta trong nhiều năm qua. Lẽ nào trẫm lại để ngươi chịu thiệt? Những công lao ấy, trẫm đều ghi nhớ. Sau này nhất định sẽ trả lại cho ngươi. Còn hiện giờ, đã có một cơ hội giúp ngươi tiến thêm một bước.
- Bệ hạ nói đến chuyện gì ạ?
Đầu óc Lý Lăng xoay chuyển rất nhanh, hắn đã lờ mờ đoán ra.
- Kỳ xét quan trong kinh đã sắp đến. Với những công lao ngươi lập được ở Bộ Hộ lần này, trong kỳ xét quan ấy, ngươi nhất định sẽ được xếp hạng thượng hạ. Đến lúc đó, trẫm lại thuận thế cất nhắc ngươi, tự nhiên sẽ không còn ai dám nhiều lời.
Kỳ xét quan trong kinh ba năm tiến hành một lần. Đối với các quan từ hàng tứ phẩm trở xuống đang làm việc tại kinh thành, đó quả thực là một cửa ải khó vượt qua. Nhưng đồng thời, đây cũng là cơ hội để họ được cất nhắc, từ đó bước lên con đường rộng mở.
Bởi kết quả xét quan được chia thành chín hạng, mỗi bậc thượng, trung, hạ lại chia thành ba mức. Thông thường, hạng thượng thượng gần như không tồn tại, còn thượng trung cũng hiếm chẳng khác chim phượng lông lân. Vì thế, thượng hạ đã là mức đánh giá cao nhất mà quan viên thường có thể đạt được.
Quan viên nhận được hạng này chắc chắn sẽ được trọng dụng, thăng chức sau kỳ xét quan. Dù thâm niên làm quan ra sao, cả triều đình lẫn dân chúng cũng chẳng có lý do gì để dị nghị.
Phải biết rằng, đây là bản tổng kết thành tích của một quan viên trong suốt ba năm tại chức, là công trạng được ghi nhận rành rành, lại còn phải qua tay rất nhiều quan viên Bộ Lại xét duyệt. Chẳng lẽ người ngoài còn có thể giỏi hơn những người chuyên lo việc đánh giá quan lại ấy sao?
Cho nên, kỳ xét quan không chỉ là cửa ải ba năm một lần mà các quan trong kinh phải vượt qua, mà còn là cơ hội tuyệt vời dành cho những người thật sự có năng lực, có đức hạnh. Chỉ tiếc, hạng người ấy rốt cuộc vẫn quá ít. Phần lớn quan viên đều lo sợ mỗi khi nhắc đến kỳ xét quan.
Còn với công lao Lý Lăng lập được ở Bộ Hộ, hắn hiển nhiên thuộc về nhóm ít ỏi có thể yên tâm chờ đợi kết quả.
Hiểu được điều này, tinh thần Lý Lăng lập tức phấn chấn:
- Bệ hạ coi trọng và tin tưởng thần đến thế, thần thật sự vô cùng cảm kích.
- Ha ha, trẫm vẫn thường nói, nghe lời nói không bằng nhìn việc làm. Nếu ngươi thật sự muốn báo đáp lòng cảm kích ấy, sau này hãy làm tốt những việc trẫm giao cho, coi đó là cách đền đáp trẫm.
Hoàng đế nhìn hắn, giọng nói tuy nhẹ nhàng nhưng từng lời đều nặng tựa núi non.
Lý Lăng cũng nghiêm mặt:
- Thần nhất định sẽ dốc sức làm việc, không dám lơ là.
- Tốt.
Hoàng đế gật đầu, rồi liếc nhìn Lục Trăn. Tả tướng hiểu ý, lên tiếng:
- Sau kỳ xét quan lần này, việc cất nhắc ngươi là chắc chắn. Nhưng rốt cuộc sẽ đưa ngươi đến đâu, chuyện ấy còn phải cân nhắc. Không thể chỉ nghĩ qua loa là quyết định được, còn phải xem bản lĩnh của ngươi đến đâu.
- Thật ra, từ khi nhận ra ngươi là người có thể đào tạo thành tài, trẫm đã luôn âm thầm thử thách tâm tính và năng lực của ngươi. Ngươi sống có tình có nghĩa với Trương Hòa Phong, chứng tỏ bản tính không tệ. Làm việc tại Bộ Hộ mà vẫn giữ mình trong sạch, tận tâm với công vụ, đủ thấy ngươi không phải hạng người ngu xuẩn chỉ biết nhìn cái lợi trước mắt. Còn những việc ngươi làm trong chuyến đi Tây Nam lần này, ngay cả người của Hoàng Thành ty cũng phải khen ngươi một câu là có cả trí lẫn dũng, xứng đáng được giao trọng trách.
Hoàng đế nói một hồi khiến Lý Lăng đỏ cả mặt. Lời khen ấy nặng quá, chính hắn cũng tự hỏi mình thật sự tốt đến mức đó sao?
Ngay sau đó, hắn lại lờ mờ hiểu ra một chuyện. Hai huynh đệ nhà họ Dương đã cùng hắn vào sinh ra tử suốt chặng đường trước kia. Ngoài việc bảo vệ an toàn cho hắn, hẳn họ còn có nhiệm vụ quan sát năng lực của hắn. Có lẽ đó mới là trách nhiệm quan trọng nhất mà họ phải hoàn thành.
Tôn Ung nhìn hắn, mỉm cười:
- Nhưng chỉ có những ưu điểm ấy thì vẫn chưa đủ. May mà sau khi trở về kinh, ngươi lại cho trẫm thấy một mặt khác của mình. Cách ngươi đối phó Biên Học Đạo đủ lão luyện, biết vận dụng những quân bài đang có trong tay, chứ không khư khư giữ vẻ chính trực, lúc nào cũng làm bộ quân tử. Điều đó chứng tỏ lòng dạ và khả năng tính toán của ngươi cũng rất sâu.
- Có điều, vẫn còn một phương diện cần thử thách. Chuyện ấy trong lúc này lại không dễ sắp xếp. Vì vậy hôm nay trẫm mới đích thân đến đây gặp ngươi.