Bước sang tháng chín, thành Lạc Dương càng nhộn nhịp hơn trước. Nhất là các nha môn triều đình, bởi ngày trọng đại nhất trong năm sắp đến, đủ thứ việc lớn nhỏ đều dồn dập kéo về. Quan lại trong nha môn hễ bắt tay vào làm là nhiều khi quên cả giờ cơm.
Lục Hựu vừa được cất nhắc lên chức Lang trung ty Thanh lại thuộc bộ Hộ, đương nhiên cũng nằm trong đám quan viên bận tối mắt ấy. Hơn nữa, bộ Hộ vốn có việc riêng nặng nề, mà chức Lang trung lại là vị trí hắn hằng ao ước, nên hắn càng dốc hết sức làm việc, chẳng dám lơ là dù chỉ một chút.
Từ tháng chín đến hết tháng mười một, các nơi trong thiên hạ lần lượt đưa tiền lương, thuế khóa của cả năm về triều đình. Đó vốn là công việc của bộ Hộ. Còn Lục Hựu, với chức Lang trung ty Thanh lại, gần như sáng nào cũng phải đối mặt với hàng đống sổ sách rối rắm. Hắn phải kiểm tra số tiền lương thực thực tế đã nhập kho, rồi đối chiếu với chỉ tiêu triều đình định ra từ đầu năm.
Công việc ấy không chỉ cần tận tâm, mà còn phải thật cẩn thận và kiên nhẫn. Chỉ một sai sót nhỏ cũng không được phép xảy ra.
Hôm nay cũng vậy. Từ sáng sớm bước vào bộ Hộ, Lục Hựu chưa được nghỉ lấy nửa khắc. Chén trà mới pha đặt bên tay đã nguội lạnh, hắn vẫn chẳng kịp nhấp một ngụm, chỉ cắm cúi vào những con số trong sổ sách.
Mãi đến khi một thuộc hạ vào bẩm, nói rằng Tả thị lang Biên mời hắn sang bàn việc, Lục Hựu mới đặt quyển sổ trong tay xuống. Hắn đưa tay day trán, chậm rãi đứng dậy.
Không biết giờ này Tả thị lang gọi mình sang có chuyện gì?
Trong bụng ngờ vực, Lục Hựu cũng không dám chậm trễ. Hắn vội chỉnh lại áo mũ, rồi bước ra ngoài, đi về dãy công đường rộng rãi, bề thế hơn ở phía sau.
Lúc đi qua hành lang có mái che, một trận gió lạnh bất chợt quất tới khiến hắn rùng mình. Mùa thu đã đậm hơn rồi. Biết đâu chỉ vài hôm nữa, trận tuyết đầu mùa sẽ rơi xuống.
Đứng trước gian công đường khép hờ cửa, Lục Hựu cung kính cúi người, hướng vào trong hành lễ:
- Hạ quan bái kiến Tả thị lang đại nhân.
Biên Học Đạo, người đứng thứ hai trong bộ Hộ, lúc này cũng đang bận tối tăm mặt mũi. Trên bàn chất ngổn ngang hàng chục tập công văn và sổ sách. Nghe tiếng chào, hắn chẳng buồn ngẩng đầu, chỉ nói:
- Vào đây nói chuyện.
Nói rồi, hắn vẫn tiếp tục xử lý công việc trước mắt. Mãi đến khi phê xong một tập công văn, Biên Học Đạo mới ngẩng lên nhìn Lục Hựu vài lượt, cất tiếng:
- Mấy hôm nay Lục lang trung cũng bận lắm nhỉ?
- So với đại nhân, chút việc của hạ quan nào đáng kể gì.
- Ha ha, ai cũng bận cả. Phải rồi, ngoài tiền lương, thuế khóa của các tỉnh Trung Nguyên, những nơi xa kinh thành ở hai đầu nam bắc đã có khoản nào chuyển tới trước chưa?
- Chưa có ạ. Ngay cả tiền lương của Hồ Quảng vẫn còn đang trên đường, nghe nói phải đầu tháng sau mới vào đến kinh thành. Còn Giang Nam hay vùng biên phía bắc thì càng chưa phải nhắc tới.
Lục Hựu thành thật đáp lời, đồng thời âm thầm đoán xem vì sao Biên Học Đạo gọi mình tới. Xem ra chuyện này không liên quan đến tiền lương, thuế khóa.
Biên Học Đạo đưa tay ra hiệu bảo hắn ngồi xuống, rồi mới thở dài:
- Năm nào cũng vậy, cứ đến lúc này, bộ Hộ chúng ta lại bận nhất trong số các nha môn ở kinh thành. Ngay cả bộ Hình đang gánh việc xử án mùa thu cũng không thể sánh bằng. Có thể nói, ba tháng này là quãng thời gian hệ trọng nhất trong cả năm của bộ Hộ. Từ trên xuống dưới, quan lại nào cũng phải dốc toàn lực, dè dặt từng bước, mới không phụ lòng tin của bệ hạ và triều đình.
Lục Hựu gật đầu phụ họa, nhưng trong lòng vẫn chờ hắn nói vào chuyện chính.
Quả nhiên, chẳng bao lâu sau, sắc mặt Biên Học Đạo đổi khác. Hắn nghiêm giọng nói:
- Mọi người đều đang chạy đôn chạy đáo vì công việc. Thế nhưng theo ta biết, trong bộ Hộ vẫn có kẻ mang danh quan viên mà từ đầu đến cuối chẳng chịu góp sức. Đừng nói công lao, ngay cả chút vất vả cũng không có.
- Có… có người như vậy sao?
Lục Hựu tỏ vẻ ngạc nhiên. Hắn đưa mắt nghĩ quanh. Mấy ngày nay, ai nấy đều tận tâm làm việc, nào thấy đồng liêu hay thuộc hạ nào ngồi không?
Biên Học Đạo nhìn chằm chằm vào hắn, ánh mắt loé lên:
- Sao lại không? Kẻ đó năm nay như vậy, năm ngoái cũng chẳng khác gì. Lẽ nào đến giờ Lục lang trung vẫn chưa đoán ra ta đang nói tới ai?
Lời đã nói đến mức ấy, Lục Hựu rốt cuộc cũng hiểu. Tim hắn khẽ động, dè dặt hỏi:
- Đại nhân muốn nói đến Lý Ôn Châu sao?
- Chính là hắn.
Biên Học Đạo hài lòng gật đầu.
- Ta vẫn nhớ rất rõ. Năm ngoái vừa sang tháng chín, hắn đã vin cớ rời khỏi kinh thành, cho đến hôm nay vẫn chưa thấy trở về. Hắn là quan viên của bộ Hộ, lúc bộ bận rộn nhất trong năm chẳng chịu góp sức thì thôi, đằng này cả năm trời cũng không thấy mặt. Rõ ràng chẳng xem quy củ của bộ Hộ ra gì!
Lục Hựu rất muốn hỏi hắn: Năm ngoái chẳng phải chính ngài đã phê chuẩn cho Lý Lăng đến Điền Nam hay sao? Vì cớ gì hôm nay lại lôi chuyện ấy ra trách tội?
Nhưng lời ấy, rốt cuộc hắn không dám nói thẳng. Lục Hựu chỉ liên tục gật đầu, rồi hỏi:
- Vậy ý của đại nhân là…
- Đây không phải ý riêng của ta, mà là suy nghĩ chung của trên dưới bộ Hộ. Một viên quan treo danh ở bộ Hộ, không tận tâm làm việc như hắn, đương nhiên phải bị đàn hặc, truy cứu trách nhiệm. Nặng hơn nữa thì tước bỏ chức quan, giao cho cơ quan hữu quan xét xử. Lục lang trung là cấp trên trực tiếp của hắn, chuyện này giao cho ngươi đứng đầu. Ngươi hãy vận động các quan viên ty Thanh lại cùng ký tên đàn hặc, sau đó trình lên ta. Như vậy, chúng ta có thể đường đường chính chính cách chức, xử phạt hắn theo pháp luật.
- À…
Lục Hựu chấn động cả người, vẻ mặt trở nên khó xử.
- Chuyện này… hạ quan e rằng mình không gánh nổi. Hơn nữa, thưa đại nhân, năm xưa Lý Lăng đến Điền Nam là đã được ngài và Thượng thư đại nhân chấp thuận, triều đình cũng cấp công văn đầy đủ. Bây giờ muốn trị tội hắn, liệu có hơi…
Ánh mắt Biên Học Đạo thoáng hiện vẻ không vui. Hắn quét mắt nhìn thuộc hạ trước mặt.
- Lục lang trung, lời ấy không thể nói như vậy. Làm quan, lo việc công thì đương nhiên không nên để người khác bắt bẻ. Nhưng vấn đề là hắn đi về phía tây nam đã tròn một năm, đến một tin tức cũng chẳng có. Chẳng lẽ cấp trên như chúng ta cứ phải ngồi chờ mãi hay sao? Còn nữa, khi trước ta chỉ cho hắn thời hạn nửa năm để hoàn thành việc ấy. Hắn thì hay rồi, đi một chuyến mất cả năm trời. Chẳng lẽ như vậy vẫn chưa đủ định tội lơ là chức trách, làm việc kém cỏi sao?
Lục Hựu cười khổ trong bụng.
Đây rõ ràng là cố tình gán tội. Ai chẳng biết vùng tây nam cách kinh thành rất xa, tình hình lại rối ren. Lý Lăng dù có tài giỏi đến đâu, muốn giải quyết xong công việc ở đó cũng phải mất không ít thời gian. Làm sao hắn có thể thật sự quay về chỉ trong vòng nửa năm?
Biên Học Đạo nhìn hắn, giọng nói bỗng dịu đi đôi phần:
- Lục lang trung cũng là người cũ của bộ Hộ. Từ trước đến nay, ta vẫn rất coi trọng tài năng của ngươi. Ngay cả Vĩnh vương điện hạ ngày thường cũng khen ngươi không ít. Ngươi chưa từng nghĩ đến chuyện tiến thêm một bước sao? Chẳng hạn qua một hai năm nữa, ra ngoài kinh thành làm tri phủ hoặc tri châu một nơi?
Câu chuyện đột nhiên đổi hướng khiến Lục Hựu sững ra. Ngay sau đó, tim hắn đập dồn dập.
Một cơ hội quá tốt đã rơi xuống trước mặt hắn.
Ý của Biên Học Đạo hết sức rõ ràng. Chỉ cần lần này hắn làm theo ý bọn họ, biết đâu hai năm sau, bọn họ sẽ tiến cử hắn ra ngoài làm tri phủ hoặc tri châu. Khi ấy, tiền đồ của hắn coi như rộng mở.
Nếu ở những triều đại khác, việc từ kinh thành điều ra địa phương giữ chức như vậy có thể xem là bị giáng chức. Dù sao làm quan ở địa phương cũng đâu thể sánh với việc ở lại kinh thành, nơi có nhiều cơ hội thăng tiến hơn.
Nhưng triều Đại Việt hiện nay lại khác hẳn các triều trước. Nơi đây có một lệ cũ: chưa từng làm quan đứng đầu một châu, một phủ thì không được bước vào cơ quan trung ương.
Nói cách khác, một viên quan chỉ khi từng cai quản một địa phương, sau đó được cất nhắc trở lại, mới có thể vào nha môn trung ương đảm nhiệm chức vụ trọng yếu. Đặc biệt, những vị trí tri phủ, tri châu ở các địa phương quan trọng càng là miếng mồi khiến bao quan viên có chí tiến thủ ngày đêm mơ tưởng.
Đừng nói Lục Hựu chỉ là một Lang trung ngũ phẩm. Cho dù là quan lớn chính tứ phẩm, hễ có cơ hội, họ cũng sẵn lòng hạ xuống một cấp, nửa cấp để ra ngoài làm tri phủ.
Huống chi Lục Hựu hiểu rất rõ xuất thân, chỗ dựa và tuổi tác của mình. Theo lẽ thường, cơ hội tốt như vậy chẳng bao giờ đến lượt hắn. Hắn vốn đã chấp nhận sự thật ấy, tự nhủ có thể ngồi vững ở chức Lang trung cho đến lúc về hưu cũng đã là kết cục không tệ.
Thế mà giờ đây, một cơ hội hiếm có ngàn năm mới gặp lại bày ngay trước mắt. Sức mê hoặc của nó thật quá lớn.
Thấy ánh mắt hắn dao động, Biên Học Đạo lại cười khẽ:
- Chốn quan trường vốn có những việc đơn giản như vậy. Có cơ hội, nếu nắm được thì chẳng khác nào cưỡi mây xanh mà tiến thẳng. Lục lang trung có hiểu ý ta không? Ngươi không cần trả lời ngay. Trong vài ngày tới cứ từ từ suy nghĩ. Còn nữa, tháng hai năm sau sẽ có kỳ khảo xét quan viên trong kinh. Việc ấy tuy do bộ Lại chủ trì, nhưng muốn xét kỹ quan viên tốt xấu ở các nha môn kinh thành thì vẫn phải hỏi ý kiến người đứng đầu từng nơi.
Thân mình Lục Hựu lại run lên. Trong mắt hắn đã hiện rõ vẻ lo lắng.
Thì ra ngoài việc hứa hẹn lợi ích, Tả thị lang còn ngầm đe dọa hắn. Một tay ban thưởng, một tay gây sức ép, tất cả đều nhằm thẳng vào điểm yếu của hắn.
Cái gọi là khảo xét quan viên trong kinh là một cuộc kiểm tra theo lệ của quan trường Đại Việt. Tất cả quan viên từ tứ phẩm trở xuống đang làm việc ở kinh thành đều nằm trong diện bị xét. Nội dung khảo xét bao gồm phẩm hạnh, cách đối nhân xử thế thường ngày, thái độ khi làm việc, cùng những sai sót đã mắc phải trong quá trình thi hành công vụ.
Sau đó, các quan viên trong kinh sẽ được xếp thành ba hạng thượng, trung, hạ, mỗi hạng lại chia thành chín bậc.
Kẻ bị xếp hạng thấp không chỉ chịu trách mắng nặng nề, mà nếu tình hình nghiêm trọng, ngay cả chức quan cũng có thể không giữ nổi. Có thể nói, cứ ba năm một lần, cuộc khảo xét ấy lại trở thành một trận thanh lọc lớn trong quan trường kinh thành. Nhiều quan viên chắc chắn sẽ ngã ngựa.
Mà một viên quan có bị hạ bệ hay không, đôi khi chẳng liên quan bao nhiêu đến biểu hiện thường ngày. Điều quan trọng hơn là hắn có chỗ dựa đủ mạnh hay không, hoặc đã đắc tội với nhân vật lớn nào, khiến người ta muốn nhân dịp này trả thù.
Còn hiện giờ, trước mặt Lục Hựu là một lựa chọn chẳng mấy khó khăn.
Nếu thuận theo ý bọn họ, đứng ra đàn hặc Lý Lăng, tiền đồ của hắn tất nhiên sẽ sáng sủa. Nhưng nếu vẫn muốn bảo vệ Lý Lăng, chờ đợi hắn phía trước ắt sẽ là vô vàn rắc rối trong kỳ khảo xét sắp tới.
Cho dù Vĩnh vương điện hạ không có thế lực đáng kể ở bộ Lại, chỉ riêng việc Biên Học Đạo, một vị Tả thị lang bộ Hộ, ra tay cũng đủ khiến Lục Hựu, kẻ vừa được thăng chức, không sao ngóc đầu lên nổi.
Mang theo những suy tính ấy, Lục Hựu nặng nề bước ra khỏi công đường. Biên Học Đạo quả thật đã cho hắn thời gian cân nhắc, nhưng rõ ràng sẽ không để hắn kéo dài quá lâu.
Dù là bộ Hộ hay ty Thanh lại, người có thể đứng đầu việc đàn hặc Lý Lăng đâu chỉ có mình Lục Hựu. Chỉ cần Tả thị lang lên tiếng, sẽ có khối kẻ sẵn lòng chộp lấy cơ hội tốt lành này.
Lục Hựu vừa đi vừa thầm nhủ:
- Ôn Châu, Ôn Châu, nếu ngươi còn không trở về, còn không tự tìm cách ứng phó, e rằng ta cũng chẳng thể giúp ngươi được nữa. Đến lúc ấy, ta chỉ đành tự bảo toàn thân mình thôi.
Hắn đã nghĩ đến câu ấy, cũng có nghĩa là lòng hắn thực sự dao động. Ý định bán đứng Lý Lăng đã nảy sinh từ lúc nào chẳng hay.