Chẳng rõ vì áy náy chuyện trước đó đã từ chối thỉnh cầu của Lý Lăng, hay vì mải cân nhắc chuyện gì khác mà Định Tây hầu lại đồng ý cho đoàn người Lý Lăng đi cùng tới Sở Hùng theo lời con trai.
Thế là, sau ba năm ngày dừng chân ở Quần Châu, họ lại cùng đoàn quân tiếp tục hướng về phía Tây, vội vã lên đường đến Sở Hùng. Lần này, đội ngũ của họ quy mô hơn hẳn mọi bận, có tới năm nghìn tinh binh Định Tây hộ tống hai cha con họ Tiêu. Cờ xí tung bay, đoàn người rầm rộ bước đi trên quan đạo, chẳng cần hô hoán mà trăm họ tự khắc dạt sang hai bên nhường đường.
Chỉ là Tôn Bích lần này không đi cùng họ, mà ở lại Quần Châu theo ủy thác của Tiêu Đỉnh cùng đám người Tưởng Hàm và vài vị tướng lĩnh tâm phúc. Việc họ ở lại trong thành để phòng ngừa bất trắc hay có mưu tính nào khác thì không phải chuyện Lý Lăng và đồng bọn có thể xen vào.
Nếu ở Trung Nguyên, lúc này tựa hồ vẫn đang giữa mùa đông giá rét, nhưng miền Điền Nam đây đã sớm ngập tràn sắc xuân ấm áp, vạn vật đâm chồi nảy lộc. Cứ thong thả rảo bước dọc đường như thế, đoàn người Lý Lăng có dịp thả lỏng tâm hồn, thưởng ngoạn cảnh sắc mùa xuân tuyệt đẹp nơi Tây Nam và chiêm ngưỡng non sông gấm vách này.
Cứ thế đi thêm hai ngày nữa, đến khi gần đặt chân vào địa giới phủ Sở Hùng, Tiêu Đỉnh, kẻ vẫn luôn phớt lờ, chẳng hề hỏi han họ, mới phái người gọi Lý Lăng tới trước mặt. Hầu gia triệu kiến, Lý Lăng tự nhiên không dám chậm trễ, liền quất ngựa vọt lên, đi theo phía sau bên sườn ông ta, cười hỏi thăm:
- Những ngày qua bên ngoài, Hầu gia có thấy vất vả không?
- Ha ha, tự nhiên là không vất vả rồi. Nhớ lại từ năm mười ba tuổi, ta đã theo phụ thân tòng quân, trải qua bao năm chinh chiến không dưới trăm trận. Dẫu không bằng mấy vị tướng quân trấn thủ biên ải phía Bắc, nhưng ta cũng coi như trải qua trăm trận vào sinh ra tử, dăm ba ngày đường sá này có bõ bèn gì?
Nói đoạn, Tiêu Đỉnh quay đầu sang bên:
- Còn các ngươi, có thấy mỏi mệt không?
- Cũng tạm ổn ạ. Ít ra đi theo Hầu gia chặng đường này nhàn hạ hơn tự mình từ Trung Nguyên tới đây nhiều, chí ít không phải vất vả vượt qua những con đường núi hiểm trở, ngoằn ngoèo như ở Kiềm Châu.
- Cái ta muốn nói chính là điều này. Chuyến đi Tây Nam lần này, các ngươi thấy có vất vả không?
Tiêu Đỉnh bất thình lình ném ra một câu đầy ẩn ý:
- Nhất là khi tình hình hiện tại xem như tay trắng trở về, trong lòng các ngươi có thấy hối hận không?
- Không hề!
Lý Lăng đáp không một chút do dự.
- Ồ? Thật lòng sao?
- Thật lòng chứ ạ, vì hạ quan vẫn chưa từ bỏ ý định này, luôn cảm thấy mọi chuyện vẫn còn đường xoay chuyển.
- Thế nên đó mới là mục đích ngươi muốn cùng ta đi Sở Hùng? Ngươi muốn xem bản hầu có đổi ý hay không?
- Đây chỉ là một mặt, quan trọng hơn là sau chuyến đi Sở Hùng lần này, liệu có sinh ra biến số gì hay chăng.
Tiêu Đỉnh đăm đăm nhìn thiếu niên này một lát, đoạn bật cười ha hả:
- Hồi bằng tuổi ngươi, ta cũng bướng bỉnh chẳng chịu thua kém ai như vậy.
- Ta nào phải bướng bỉnh vì tuổi trẻ hiếu thắng, mà là phán đoán dựa trên tình hình thực tế lúc này.
Lời đáp của Lý Lăng không kiêu không ngạo, càng khiến Định Tây hầu thêm phần hứng thú:
- Nói nghe thử xem nào.
- Tây Nam suy cho cùng vẫn là lãnh thổ Đại Việt, bách tính Tây Nam dù là người Hán hay người Thượng, cũng đều là con dân Đại Việt. Đó là sự thật không ai có thể thay đổi. Triều đình nhìn nhận như vậy, thiết nghĩ Hầu gia chắc chắn cũng suy nghĩ thế phải không?
Trước lời lẽ bất ngờ của Lý Lăng, Tiêu Đỉnh tự nhiên không thể chối cãi, chỉ khẽ "hừm" một tiếng. Lý Lăng liền chớp lấy cơ hội tiếp lời:
- Đúng vậy. Thế thì dù là Hầu gia hay những vị đại thần trọng vọng trong triều, e rằng đều không thể dung túng cho cục diện Tây Nam cứ tiếp diễn thế này mãi. Đã là đất đai Đại Việt, là con dân Đại Việt, hà cớ gì không nộp thuế mà trái lại còn đòi triều đình nuôi dưỡng?
Tiêu Đỉnh lắc đầu:
- Những gì ngươi nói tuy có lý, nhưng suy cho cùng cũng chỉ là lý thuyết suông chứ chẳng thực tế chút nào. Trăm năm nay, triều đình đối đãi với Tây Nam vẫn luôn theo sách lược vỗ về, ấy là nhà họ Tiêu chúng ta ở đây có uy vọng thì giữ uy vọng, có binh mã thì giữ binh mã, chứ nào dám ép tới đường cùng khiến đám thổ dân hai tỉnh này chó cùng rứt dậu…
- Đã là đạo lý, sao lại không thể thực thi?
Lý Lăng bỗng truy vấn một câu, khiến Tiêu Đỉnh rõ ràng ngẩn ra, nhưng rồi ông ta vẫn cười khổ:
- Vì Tây Nam vốn có điểm đặc thù riêng… Người man và người Hán từ lâu đã có khoảng cách, một khi cưỡng ép tước đoạt lợi ích của họ, chỉ khiến Tây Nam thêm lần đại loạn.
- Xin Hầu gia thứ lỗi vì hạ quan không thể chấp nhận luận điểm này. Thực ra theo ý kiến của hạ quan, chính vì có suy nghĩ ấy nên người Hán và người man mới khó lòng dung hợp, khiến Tây Nam suốt trăm năm qua không thể thực sự nằm dưới quyền cai quản của triều đình, ngay cả tiền thuế cũng trở thành chuyện xa vời.
- Hử?
Tiêu Đỉnh càng thêm kinh ngạc nhìn Lý Lăng, thậm chí còn kìm ngựa đi chậm lại, rõ ràng đang ngẫm nghĩ lý lẽ ẩn giấu trong câu nói kia.
Lý Lăng nửa phần không sợ hãi, đưa mắt nhìn thẳng lại ông ta:
- Hầu gia vẫn luôn anh minh, chẳng lẽ lại không hiểu đạo lý này sao? Làm sao để người ngoài trở thành người nhà, điều đó không chỉ cần chúng ta bỏ ra, mà còn cần sự thừa nhận và đóng góp từ chính họ. Muốn làm được điều đó, tự nhiên phải để người ngoài ấy gánh vác trách nhiệm của mình đối với cái gia đình chung này. Đặt chuyện này vào giang sơn xã tắc cũng là đạo lý tương tự. Nếu chúng ta cứ mãi sợ phiền hà đến người man, kiêng dè họ sinh lòng bất mãn, thì chẳng khác nào vẫn luôn xem họ là người ngoài chứ không phải con dân thực sự của Đại Việt.
Những lời này khiến Tiêu Đỉnh trầm ngâm một hồi lâu, đoạn mới cất lời:
- Nghe cũng có lý. Nhưng thổ dân Tây Nam rốt cuộc chẳng phải người ngoài, mà là cả một tộc quần lớn lao. Ngay cả những kẻ đã quy thuận triều đình cũng kẻ chí hướng riêng, huống chi là đám sinh man còn ẩn mình trong rừng sâu núi thẳm, chẳng chịu giao du với chúng ta mấy bận. Phải làm sao để bọn họ thừa nhận thân phận con dân Đại Việt đây?
- Rất đơn giản, suy cho cùng chỉ có hai điểm: lấy ân đức vỗ về và dùng uy quyền khuất phục. Với những kẻ sẵn sàng vì triều đình mà dụng võ, tự nhiên nên ban cho họ sự tôn trọng và lợi ích xứng đáng; nhưng đồng thời, cũng phải bắt họ gánh vác nghĩa vụ tương ứng, ví dụ như tiền thuế, ví dụ như việc binh. Còn với những kẻ đến nay vẫn khăng khăng không chịu quy thuận triều đình, chính sách vỗ về e chỉ khiến chúng càng thêm kiêu ngạo làm càn, chi bằng dùng thái độ cứng rắn hơn mà trị. Vừa nhận bổng lộc của triều đình lại vừa muốn làm hoàng đế một cõi, loại người đó lại càng phải giết gà dọa khỉ, bắt chúng trả cái giá đắt.
- Ngươi nói thì dễ lắm, nhưng nhỡ vì thế mà Tây Nam lại nổi loạn thì tính sao đây?
- Hầu gia, trăm năm trước Tây Nam vốn đâu phải lãnh thổ Đại Việt, cuối cùng chẳng phải chúng ta vẫn đánh hạ được đó sao? Hoàn cảnh khi ấy còn tồi tệ hơn bây giờ, tại sao lúc đó làm được mà giờ lại chùn bước? Ít nhất hiện tại chúng ta có quân Định Tây, có Định Tây hầu uy danh lừng lẫy khắp vùng Tây Nam, chẳng lẽ lại không bằng dũng khí của người xưa hay sao?
- Ta biết Hầu gia cùng nhiều vị đại nhân ở Tây Nam đang cố kỵ điều gì. Các người sợ phải gánh trách nhiệm, nhưng đã bao giờ nghĩ tới việc cứ kéo dài vô tận thế này, tai họa giáng xuống triều đình về sau sẽ càng lớn hơn chưa? Như vụ loạn lạc tại hai tỉnh Tây Nam lần này, chính có liên quan mật thiết với sách lược vỗ về bấy lâu nay. Vì đám man tộc cho rằng triều đình chẳng dám làm gì chúng, nên mới dám làm càn đến thế, giết quan làm phản xem là chuyện thường, còn thuế má địa phương lại trở thành thứ vũ khí để chúng phát triển củng cố thực lực bản thân.
- Mà điều khiến người ta không thể chấp nhận nhất là lúc những kẻ cầm đầu man tộc vơ vét lượng lớn tiền tài thuế má, chúng lại dùng danh nghĩa của triều đình. Do đó bách tính chỉ oán hận triều đình chứ hiếm khi trách cứ chúng. Đến khi chúng thực sự giương cao ngọn cờ phản loạn, kẻ đi theo đông như mây, ngược lại Hầu gia và triều đình lại bị chúng coi là kẻ thù lớn nhất. Như vậy có bình thường không?
Đoạn nói này có thể xem là vạch trần mối quan hệ giằng co giữa man tộc Tây Nam và triều đình một cách sắc bén đến tận xương tủy, khiến sắc mặt Định Tây hầu càng thêm ngưng trọng:
- Không ngờ tuổi đời ngươi còn trẻ mà lại có kiến thức sâu rộng nhường này.
- Có lẽ đây chính là cái gọi là đứng ngoài nhìn rõ mọi bề. Dù sao hạ quan cũng không có nhiều nỗi lo toan vướng bận như Hầu gia.
Nói đoạn, giọng điệu Lý Lăng lại thả lỏng hơn chút:
- Thật ra từ vụ giải quyết êm thấm rắc rối tại huyện Tấn Ninh lần này, ta cũng nhận ra vài điều. Ít nhất thì những người man thuần tính vẫn có thiện cảm nhất định với quan phủ. Đã có thể hóa giải mâu thuẫn ở nơi đó, hà cớ gì không thể nhân rộng ra toàn bộ Điền Nam, toàn bộ Tây Nam chứ?
- Ta tin rằng chỉ cần quan phủ triều đình thật sự làm được sự công bằng đối xử như nhau, dẫu là man tộc cũng sẽ có ngày được cảm hóa. Có công thì thưởng, có tội phải phạt, chứ không phải như hiện tại, làm việc gì cũng trước ngó sau dòm, rụt rè cẩn trọng.
- Thêm nữa, như hạ quan đã nói từ đầu, muốn thực sự nắm giữ Tây Nam, Kiềm Châu mới là then chốt. Chỉ khi đả thông đường sá nơi đó, đại quân Trung Nguyên mới có thể tùy lúc tiến vào, đó mới là gốc rễ giải quyết triệt để cảnh tượng hỗn loạn ở Tây Nam. Chẳng hay ý Hầu gia thế nào?
Ánh mắt Định Tây hầu sáng rực dán chặt lên gương mặt Lý Lăng, hồi lâu sau mới thở dài:
- Xem ra ngươi thực sự hiểu sâu biết rộng về Tây Nam, đến bản hầu cũng phải khâm phục sát đất. Chỉ là hiện tại cả hai nơi đều nổi loạn, e rằng trong khoảng thời gian ngắn không thể giải quyết vấn đề theo cách ngươi nói được đâu.
Lý Lăng lại lắc đầu:
- Không, hạ quan cho rằng đây chính là thời điểm tốt nhất để đảo ngược mọi thứ. Người ta thường nói phá rồi mới lập, một khi đã loạn thế nào cũng sinh biến hóa. Việc Hầu gia cần làm là thuận thế nhổ tận gốc những kẻ không tuân theo hiệu lệnh triều đình. Khi đã trừ khử được những mối họa ngầm này rồi, việc thu gom quyền lực, tập trung thuế khóa hay tu sửa đường sá cũng chẳng còn là chuyện khó khăn gì nữa.
- Ừm, nghe ngươi nói một lời còn hơn đọc sách mười năm, bản hầu sẽ suy xét thật kỹ lưỡng. Chỉ có điều trước khi chuyện đó xảy ra, khoản thuế má mà ngươi mong muốn e vẫn khó thành hiện thực.
Đối mặt với lời này, Lý Lăng không hề tỏ vẻ tiếc nuối, chỉ thở dài một tiếng:
- Thật ra theo cái nhìn của hạ quan, hai tỉnh Tây Nam vốn đã sẵn có vô số lợi thế. Nếu biết tận dụng tốt, dẫu không dám nói gì nhiều, nhưng việc nộp một phần thuế má cho triều đình hệt như các tỉnh khác là chuyện dễ như trở bàn tay. Về phần bách tính, chắc chắn cũng sẽ có được cuộc sống sung túc hơn. Chỉ tiếc rằng vì các phe phái đều mang tư tâm riêng, triều đình lại không dám dũng cảm cải cách đến nơi đến chốn, mới khiến Tây Nam mãi mãi vỗ về trong lạc hậu, chẳng thấy chút khởi sắc nào.
Định Tây hầu lúc này chìm vào trầm ngâm, lòng quả thực đã có chút dao động. Ông ta hoàn sự không ngờ tới một cuộc gặp gỡ nhàn tản ngẫu hứng lại có thể thu về những lời chỉ điểm sâu sắc nhường này từ Lý Lăng, giá trị chẳng kém gì chiến công một mẻ hốt gọn cả hai nhà Đoàn, Cao vừa qua.