Song với trăm họ trong thành Lạc Dương mà nói, tiết trời đổi thay thế này họ đã quá quen, chẳng ai bận tâm mấy. Điều mọi người bàn tán nhiều nhất bây giờ, ngoài những tin đồn thỉnh thoảng lọt ra từ quan phủ rằng trận chiến bắc đánh Quỷ Nhung đã lắng xuống không hậu quả, thì chỉ còn số báo Tung Hoành Nguyệt Báo mới ra lò trên phố.
Tuy đây mới chỉ là số thứ tư của Tung Hoành Nguyệt Báo, nhưng trong hàng triệu dân kinh thành Đại Việt này, nó đã có được danh tiếng không nhỏ. Ít nhất là trong mắt những bách tính thường biết đọc biết viết, tờ nguyệt báo này có hứng thú hơn hẳn sách vở thông thường, khiến họ hào hứng đuổi theo.
Một phần vì giá báo rẻ hơn xa những cuốn sách truyện động đã vài lượng bạc, phần quan trọng hơn là nội dung trong đó gần gũi với đời thường. Nhất là trận tranh luận về chuyện thiên lôi đả thương người trên hai số báo tháng sáu tháng bảy, càng khiến người xem say sưa bàn luận. Thuở trước, đâu ai từng thấy kẻ sĩ dùng bút mực như đao thương, lấy văn chương mà tranh lẽ phải với nhau như thế.
Còn hai bộ tiểu thuyết đã đăng được mấy số trên báo lại càng thành tiết mục bất khả khuyết khiến hơn tám phần độc giả nhớ mãi không quên. Biết bao người trước mỗi kỳ báo ra đều lật đi lật lại phần trước đọc mấy lần, rồi ngóng trông đoạn mới xuất hiện, đúng là mong đến rục cả con mắt.
Vì vậy, khi số báo tháng tám chính thức ra phố, chỉ trong một ngày đã bán được hơn bốn nghìn bản. Đến cuối tháng, lượng bán số này vọt lên con số kinh người là hơn vạn bản. Khi tin tức truyền về thư cục, dù Vạn Lãng và mọi người đã có chuẩn bị từ trước, vẫn giật mình không nhẹ, rồi sau đó hết sức phấn khích. Lượng báo bán đã vượt mốc vạn bản, sức ảnh hưởng của họ thật sự lớn đến dường nào.
Cùng hưởng lợi còn có hiệu thuốc Hồi Xuân Đường và hàng vải nhà họ Thân, hai nơi đã ký quảng cáo ba kỳ trên báo trước đây. Hai cửa hiệu này vốn là nhân vật mờ nhạt không ai hay trong kinh thành, xa mới bì được với các đại hiệu đồng nghiệp, ngày ngày chẳng có mấy khách ghé qua. Nhưng từ sau khi có quảng cáo trên Tung Hoành Nguyệt Báo tháng trước, danh tiếng lập tức vụt lên, cả tháng sau đó khách khứa nối gót không ngớt, doanh thu tăng gấp mấy lần.
Kẻ buôn bán phản ứng nhanh nhạy nhất trong chuyện thế này. Thế là đến lúc này, Tung Hoành Thư Cục không cần phải đích thân chạy đến từng cửa hàng thuyết phục người ta đăng quảng cáo nữa; ngược lại, các chưởng quỹ đông gia của những hiệu buôn làm ăn ế ẩm tự động tìm đến cửa, đề nghị được lên báo quảng cáo cho tiệm mình.
Chuyện này, Vạn Lãng đã được Lý Lăng mách trước nên có sẵn chuẩn bị. Hắn chỉ chọn bàn giao với những hiệu bị đồng nghiệp đè ép, hoặc mới khai trương chưa có tiếng tăm. Dù sao thanh danh của chính Tung Hoành Nguyệt Báo cũng rất quan trọng, tuyệt đối không đăng quảng cáo cho những cửa hàng bán hàng tồi để lừa người.
Đương nhiên, đến lúc này giá quảng cáo cũng khác xưa. Những nơi như tửu lâu, dược phố thì mở giá thẳng năm mươi lượng một tháng; những hiệu nhỏ hơn như hàng vải, hàng gạo thì bốn mươi lượng một tháng, vậy mà đã gấp ba lần trước.
Song dù giá cao vậy, sau khi thấy hiệu quả, đám thương nhân cũng chẳng ngập ngừng nhiều, quyết đoán đập tay trả tiền ngay. Đến nước này, Tung Hoành Thư Cục coi như đã chính thức mở được thế cục trong thành Lạc Dương, kiếm được thùng vàng đầu tiên. Kế tiếp là mở rộng việc làm ăn, đưa tờ báo đến tay nhiều người hơn nữa.
Nhưng Vạn Lãng cũng chẳng vui được bao lâu. Sáng sớm hôm sau khi chốt xong hợp đồng quảng cáo, đã có người mang đến một tin xấu: hôm trước, trên thị trường lại phát hành một tờ báo hoàn toàn mới mang tên Lạc Kinh Nguyệt Báo, rõ ràng là ra để cướp khách của Tung Hoành Nguyệt Báo.
Tin ấy khiến Vạn Lãng giật mình hồn xiêu, vội phái người đi dò la lai lịch tờ báo kia, đồng thời mua một bản về đọc kỹ. Đến trưa mới biết, tờ báo này do ba nhà thư cục trong kinh liên hợp xuất bản. Còn nội dung trên báo thì học theo Tung Hoành Nguyệt Báo, vừa có tin tức bản thành, vừa có tiểu thuyết ở phần sau, gần như là một bản sao nguyên vẹn, xem mà hắn nổi giận tím mặt.
- Thật vô lý, đây chẳng phải là cướp miếng ăn của người ta sao?
Mắng xối xả hai câu, Vạn Lãng không ngồi yên được nữa, lập tức lên xe ngựa chạy thẳng đến chỗ ở của Lý Lăng, định bàn với hắn kế sách đối phó.
Nào ngờ khi đến nơi, gõ cửa bước vào, mới hay Lý Lăng lại không có nhà mà đã đến nha môn làm việc. Hắn sững người một chút:
- Đại Lang không phải còn đang dưỡng thương sao? Sao lại đến nha môn rồi?
- Vạn công tử không biết đấy thôi, lão gia nhà tôi vết thương đã lành từ hai ngày trước, ba ngày trước đã đến nha môn tiêu giả rồi.
- Thế à? Vậy… ta đợi ở đây vậy. Chắc không đến nỗi tối nay lại không về chứ?
Việc quan hệ lớn, Vạn Lãng trong bụng không có chủ kiến gì, đành ngồi chờ ở đây.
Còn Lý Lăng lúc này lại một lần nữa đứng trước công sảnh của Biên Học Đạo. Trấn tĩnh đôi chút, hắn vẫn cung kính hành lễ:
- Hạ quan Lý Lăng bái kiến Thị lang đại nhân. Không biết đại nhân truyền hạ quan đến có điều gì phân phó?
Hai ngày trước, khi quay lại nha môn, hắn cảm nhận rõ thái độ đồng liêu đối với mình đã khác trước: vừa có phần kính nể e dè, vừa lẫn chút xa lánh. Hiển nhiên, việc trước kia đã lưu lại ấn tượng khác lạ trong mắt mọi người, thêm nữa có kẻ cố ý tung tin bất lợi cho hắn, nên tình cảnh của hắn ở hộ bộ không mấy suôn sẻ.
Vốn tưởng sự tình chỉ đến thế là cùng, ai dè trưa hôm nay người của Biên Học Đạo lại đến truyền lời, bảo Thị lang có việc muốn giao phó. Đã là thượng tư gọi, Lý Lăng dù trong lòng nghi hoặc cũng chỉ đành đi. Lúc này đứng ngoài cửa, hơi cúi đầu, hắn lén liếc ngắm Biên Thị lang sau án thư, phát hiện vị này so với trước đã hốc hác tiều tuỵ đi không ít. Xem ra áp lực dạo này của lão không nhỏ chút nào.
Biên Học Đạo không cố tình phơi Lý Lăng để trả đũa, rất nhanh đã ngừng bút ngẩng đầu, trên mặt vẫn treo nụ cười như thường:
- Ôn Trung đến rồi à? Vào nói chuyện đi.
Nếu không phải chính mình là người trong cuộc, rõ ràng biết trước đây đã xảy ra chuyện gì, Lý Lăng suýt chút nữa tưởng rằng giữa hai người chẳng có chút khúc mắc nào. Nhưng càng thế, hắn càng đề phòng, lập tức thận trọng bước vào, cung kính hành lễ:
- Không biết đại nhân có gì phân phó?
- Ngươi không cần khách khí vậy. Ta với ngươi tuy vì việc nhỏ mà có chút hiểu lầm, nhưng bổn quan vẫn rất coi trọng ngươi.
Biên Học Đạo vẫn giữ bộ dạng thân thiết như cũ, trước tiên mời Lý Lăng ngồi, lại ân cần hỏi thăm tình hình sức khoẻ của hắn, rồi mới đi vào đề chính:
- Nếu bổn quan nhớ không lầm, đầu tháng đã đề bạt ngươi làm Chủ sự hộ bộ của ta rồi chứ?
Trong lòng Lý Lăng thắt lại, nhưng vẫn thành thật gật đầu:
- Đúng vậy. Việc này còn phải đa tạ đại nhân đã đề bạt che chở.
- Ha ha, ngươi cũng không cần tạ ta. Ngươi có năng lực, tự nhiên đáng được đề bạt. Bổn quan cũng tin rằng, một chức Chủ sự hộ bộ nhỏ bé xa mới là điểm dừng trong đường quan đồ của ngươi. Chỉ cần về sau ngươi vẫn làm việc xuất sắc, chẳng cần mấy năm, có khi chức Thị lang của bổn quan đây ngươi cũng ngồi được.
- Lời đại nhân, hạ quan không dám nhận.
Lý Lăng vội đứng dậy, tỏ vẻ hoảng sợ.
Biên Học Đạo lại vẫy tay:
- Ngồi đi, chớ hoảng. Lời bổn quan nói đều từ đáy lòng, tuyệt không có ý mỉa mai. Hôm nay gọi ngươi đến, cũng vì chuyện này. Trước đây tuy ngươi đã được đề làm Chủ sự, nhưng rốt cuộc vẫn thiếu chức quyền thực chất, trên danh nghĩa vẫn có phần danh bất chính ngôn bất thuận.
Lúc ấy vì việc phát sinh hấp tấp nên không kịp chuẩn bị một sai chức thích hợp. Bây giờ thì có rồi. Nửa tháng trước, một Chủ sự của hộ bộ ta vì bệnh mà từ thế, nên sau khi điều chuyển nhân sự một phen, trong Thanh Lại Ti đã trống ra một khuyết. Ngươi vừa hay có thể bổ vào.
Thấy lão nói nghiêm túc, không giống giả vờ, Lý Lăng hơi ngơ ngác. Chẳng lẽ mình thật sự lấy bụng tiểu nhân đo lòng quân tử? Đối phương quả thật không có ý trả thù mình? Miệng thì vội xưng tạ:
- Hạ quan đa tạ đại nhân bồi dưỡng! Chỉ không biết là Chủ sự phụ trách nơi nào?
Chủ sự Thanh Lại Ti mỗi người coi tài chính thuế má một tỉnh, trong triều đình cũng coi như chức quan trọng yếu. Làm tốt thì rất dễ lập chính tích, từ đó được đề thăng.
Biên Học Đạo cười híp mắt nhìn hắn, từ từ nói:
- Lần này bố trí cho ngươi, là Thanh Lại Ti hộ bộ, Chủ sự Điền Nam! Ôn Trung à, sau này ngươi phải làm việc cho tốt, chớ phụ tấm khổ tâm của bổn quan.
Nụ cười trên mặt Lý Lăng khoảnh khắc ấy bỗng thu lại, hai mắt bỗng co rút. Quả nhiên, lão nói hay đấy, nhưng vẫn triển khai đòn đả kích trả thù với mình!
Đúng vậy, cái chức Chủ sự Điền Nam của Thanh Lại Ti này là một sai chức khổ sai thật sự, chuyên môn hại người không chán. Nhiều Chủ sự hộ bộ ngồi vào vị trí ấy đều kết cục ảm đạm, gần như không một ai có kết thúc tốt đẹp.
Bởi vì việc mà Chủ sự hộ bộ phải làm, là thông qua việc chế định sổ sách tài chính một năm để triều đình thu thuế tiền lương từ địa phương. Mà đây lại là một sai chức thử thách rất lớn năng lực tính toán của quan viên và mức độ am hiểu tình hình địa phương. Ngươi phải căn cứ mức độ giàu nghèo của địa phương, đồng thời phán đoán trước mùa vụ năm tới và có thiên tai hay không mà báo con số lên.
Mà đó mới chỉ là bước đầu. Nếu năm sau tiền lương thuế má địa phương nộp về khớp với con số ngươi báo, tự nhiên tính là công lao một kiện. Nói chung đây cũng là chuyện tất yếu, dù sao triều đình có sức khống chế tuyệt đối với địa phương, ai dám chống lại?
Nhưng nếu thuế má địa phương đưa đến ít hơn xa con số ngươi định, một khi triều đình hay thượng tư truy cứu, trách nhiệm ấy lớn lắm đấy. Mà nơi hoang vu xa xôi như Điền Nam chính là một trong mấy nơi hiếm hoi của nước Đại Việt nhất định nộp thuế không đủ. Hơn nữa nhiều khi triều đình cũng chẳng dễ đối phó họ được, vì địa phương ấy người Hán và người Man ở lẫn lộn, thi hành sách lược kiềm mi, ngay cả nhiều quan viên cũng là thổ quan địa phương thế tập.
Nhưng đã có sai sót thì trách nhiệm luôn phải có người gánh. Thế là Chủ sự Điền Nam của Thanh Lại Ti trở thành con dê tế thần, gần như cứ hai ba năm lại có người bị bãi quan truất chức vì làm việc bất lực. Nặng hơn thì còn bị gán thêm tội danh khác, đến lúc ngồi tù cũng không chừng.
Đây chính là sự báo thù đến từ Biên Học Đạo, cũng là sắp xếp ổn thỏa nhất mà lão có thể làm trong điều kiện không gây sóng gió lớn. Mà đối mặt với đòn trả thù thế này, Lý Lăng thật sự không có chút cách nào phản đối. Ai bảo hắn là Chủ sự hộ bộ, phải nghe theo điều khiển của lão mà làm việc chứ?
Đúng là hắn từng nói việc thăng giáng quan viên đều do bộ Lại định đoạt, nhưng vấn đề là, giao cho ngươi sai chức nào thì đó lại là quyết định của thượng tư.