Ban ngày, chợ đông tây cùng những con phố chính náo nhiệt là thế, giờ đã chẳng còn bóng người. Trong các phường cũng vắng tanh, chỉ lác đác vài ngọn đèn le lói, ánh sáng nhỏ nhoi giữa đêm đen, xa xa soi cùng muôn vì sao trên trời.
Một phần ánh đèn ấy đến từ phủ tể tướng phía bắc thành, gần hoàng thành. Trong gian thư phòng rộng rãi, xa hoa, đèn vẫn sáng. Dân chúng thường nhắc đến Tả tướng đương triều Lục Chẩn, ai nấy đều biết ông được hoàng đế tin cậy, nắm quyền lớn trong tay. Nhưng chẳng mấy người hiểu, một vị tể tướng ngồi trong chính sự đường như ông mỗi ngày bận rộn đến mức nào.
Từ ngày ngồi vào chức ấy, suốt tám năm qua, Lục Chẩn chưa bao giờ đi ngủ trước canh ba. Có khi ông thức trắng đêm, đợi trời vừa sáng đã phấn chấn lên đường tới hoàng thành, bắt tay giải quyết đủ việc lớn nhỏ của ngày mới.
Hôm nay cũng chẳng khác. Trên bàn ông chất cao những công văn đã xem xét, phê duyệt, bên tay vẫn còn năm sáu tập hồ sơ chờ định đoạt. Trong đó, tin tức về khả năng La Thiên giáo đang có dấu hiệu hoạt động ở Giang Nam khiến ông khẽ cau đôi mày đen đã lẫn bạc, trầm giọng than:
- Đúng là một lũ giặc cỏ giết mãi không hết…
Tiếng gõ cửa cộc cộc cắt ngang dòng suy nghĩ. Lục Chẩn thuận miệng đáp:
- Vào đi.
Ông biết giờ này còn có thể đến làm phiền mình, hẳn chỉ là Lục Nguyên, người quản gia thân tín đã hầu hạ ông nhiều năm.
Quả nhiên, cửa mở. Lục Nguyên bưng khay bước vào, nhanh nhẹn đặt bát canh sâm trước mặt chủ nhân, rồi nhỏ nhẹ khuyên:
- Lão gia, trời khuya lắm rồi, ngài nên nghỉ sớm. Dù sao sức khỏe vẫn là quan trọng nhất.
Có lẽ lời ấy khiến Lục Chẩn nhớ ra tuổi tác, ông khẽ ho hai tiếng. Vừa bưng bát canh vàng óng lên nhấp từng ngụm, ông vừa cười gượng:
- Quả là năm tháng chẳng đợi người. Chớp mắt mà ta với ngươi đều sắp qua tuổi lục tuần rồi. Nhớ ngày trước, ba năm hôm không ngủ cũng chẳng hề hấn gì. Bây giờ mới bận nửa đêm đã thấy đuối sức. Không chịu già cũng không được!
- Lão gia còn chưa già đâu. Đến kẻ hầu này cũng mong được hầu hạ lão gia thêm mười năm, hai mươi năm nữa…
- Ha ha, mười năm hai mươi năm, ngươi nói nghe hay thật. Chỉ sợ đám người bên dưới không chờ nổi thôi.
Lục Chẩn cười, lắc đầu, rồi đặt bát canh đã uống cạn xuống bàn.
- Phải rồi, gần đây trong thành Lạc Dương có chuyện gì thú vị không?
Đó là thói quen của hai chủ tớ họ suốt bao năm. Mỗi khi đêm khuya thanh vắng, vị tể tướng bận rộn chính sự triều đình lại trò chuyện với người hầu trung thành, tiện thể nghe kể những điều mới lạ ngoài dân gian.
- Chuyện thú vị thì mấy hôm nay đúng là có vài việc. Tố Nguyệt, hoa khôi nổi tiếng dạo trước, gần đây bị khách làng chơi lạnh nhạt. Còn ở phía tây thành, có tên trộm lẻn vào nhà người ta lấy đồ, sơ ý bị cái tủ đè lên, chỉ còn biết kêu cứu, thế là bị bắt ngay tại trận…
Nghe lão quản gia kể đủ chuyện lạ trong thành, ban đầu Lục Chẩn chăm chú thích thú, nhưng dần dà, vẻ nghi hoặc hiện lên trên mặt ông.
- Lão già nhà ngươi gần đây thường ra ngoài dò hỏi tin tức lắm sao? Sao chuyện gì cũng biết thế?
- Lão nô còn phải thỉnh thoảng trông nom việc trong phủ, lấy đâu ra thì giờ đi dò hỏi những chuyện vặt vãnh ấy.
Lục Nguyên cười, lắc đầu.
- Nói ra thì, tất cả đều nhờ tờ Nguyệt báo Tung Hoành.
- Nguyệt báo Tung Hoành là thứ gì?
Lục Chẩn ngơ ngác. Ông quả thật chưa từng nghe đến thứ ấy.
- Là một tờ giấy gom đủ chuyện vụn vặt trong thành rồi viết thành tin, người ta gọi là báo. Trên đó còn đăng truyện nữa, xem cũng thú vị. Không riêng lão nô, trong phủ có không ít người biết chữ, hễ rảnh là lại cầm lên đọc.
- Lại có thứ như vậy sao? Do ai nghĩ ra? Mang cho ta xem.
Lục Chẩn lập tức hứng thú, lên tiếng sai bảo.
- Lão gia, hôm nay khuya quá rồi, hay là để mai…
- Đọc mấy thứ này cũng xem như nghỉ ngơi. Ta hứa xem xong sẽ đi ngủ.
Thấy chủ nhân đã nói vậy, Lục Nguyên không tiện khuyên thêm. Chẳng bao lâu sau, ông mang một tờ báo đến đặt trước mặt Lục Chẩn.
Nhìn tờ báo giấy thô ráp, Lục Chẩn khẽ nhíu mày:
- Thứ này quả là tiết kiệm tiền.
Nhưng sau khi đọc mấy bài ở trang đầu, nhất là ngâm nga nửa bài thơ, ông lộ vẻ tán thưởng:
- Nội dung khá thú vị, bài thơ này lại càng hay. Nhưng xem ra không giống thơ do một kỹ nữ thanh lâu bình thường làm được…
Miệng nói vậy, ông cũng chẳng suy nghĩ sâu thêm về chuyện ấy. Rất nhanh, ông đã đọc tiếp những trang khác. Vừa xem, ông vừa khen:
- Tờ Nguyệt báo Tung Hoành này quả có bản lĩnh, nội dung đủ sức lôi cuốn. Người biết chữ đọc báo này, ai cũng tìm được thứ mình thích. Xem ra người nghĩ ra tờ báo thật chẳng đơn giản. Ngươi có biết là ai không?
Lục Nguyên lắc đầu. Trong phủ gần đây cũng có mấy người lén đoán xem ai là chủ nhân tờ báo. Có người còn tìm đến hiệu sách Tung Hoành, nhưng vẫn chẳng hỏi được gì.
Đúng lúc ấy, Lục Chẩn đọc đến trang cuối, chợt bật cười:
- Ha ha, hóa ra là hắn!
- Lão gia biết ai làm tờ báo rồi ư? Chẳng lẽ là vị đại nhân nào trong triều?
- Cũng có thể gọi là một vị “đại nhân”.
Lục Chẩn cười đầy ẩn ý.
- Ngươi còn nhớ năm ngoái, lúc rảnh rỗi, ta từng đọc một cuốn tiểu thuyết không?
Được nhắc vậy, Lục Nguyên mới nhớ ra cuốn sách ấy. Ông đối chiếu với nhan đề cuốn truyện trên trang thứ tư, không nhịn được khẽ kêu lên:
- Là Tiêu Dao Tử ư?
- Chính là hắn. Hắn còn là Thám hoa lang trong kỳ thi đình năm nay, hiện đang tập sự ở bộ Hộ. Nếu ta đoán không lầm, người đưa hai cuốn tiểu thuyết đang thịnh hành ở Hoài Bắc đến đăng trên báo ở kinh thành, chỉ có thể là chính hắn.
Lục Chẩn vừa nói vừa khẽ vỗ lên tờ báo:
- Thật không ngờ tên nhóc ấy vào quan trường rồi mà vẫn chẳng chịu yên, còn mở ra thứ báo chí gì đó. Phải rồi, tờ này đắt không?
Lục Nguyên lắc đầu:
- Nghe nói phát không. Trước đó người ta phát đầy ngoài phố, nên trong phủ mới có nhiều người lấy được.
- Lại có chuyện thế sao? Phát không cho người ta đọc ư? Hắn tính toán gì đây?
Lục Chẩn nhất thời cũng không hiểu nổi, nghĩ một hồi chẳng ra manh mối, đành thôi.
- Thằng nhóc ấy làm việc gì cũng thường khiến người ta bất ngờ. Cứ chờ xem đã. Phải rồi, từ nay ngươi để ý giúp ta. Có số mới ra thì dù phát không hay bán, cũng giữ lại cho ta một tờ.
- Lão nô nhớ rồi.
Thấy chủ nhân coi trọng tờ báo như vậy, Lục Nguyên chẳng dám lơ là, ghi nhớ thật kỹ.
Thật ra đâu chỉ riêng Lục Chẩn. Không ít quan viên trong triều cũng đã nhìn thấy ấn phẩm rẻ tiền mà kỳ lạ này, mỗi người vì một lý do khác nhau. Có người rất thích nội dung trong báo, cũng có người chẳng buồn để tâm, cho rằng nó chỉ để mua vui, chẳng đáng nhắc đến.
Dẫu sao, theo ngày tháng trôi qua, mấy nghìn tờ báo đã vào tay không biết bao người. Trong số đó, phần lớn người đọc sách ở Lạc Dương đều say sưa bàn tán về món mới lạ này. Thậm chí, nhiều người đã bắt đầu mong đợi số tiếp theo của Nguyệt báo Tung Hoành.
…
Từ ngày số báo đầu tiên chính thức phát hành, Lý Lăng không còn ngày nào cũng đến hiệu sách ngồi trông như trước. Có khi mấy ngày liền hắn chẳng ghé qua, có khi lại như hôm nay, gần tối mới vào hiệu sách xem một vòng.
Vạn Lãng vốn còn lo chuyện làm ăn của hiệu sách ảnh hưởng đến con đường làm quan của hắn, giờ thấy vậy cũng buông lời trách móc:
- Cậu còn nhớ đường tới đây à?
Lý Lăng cười tủm tỉm:
- Sao thế, Vạn công tử không tin mình lo nổi chuyện phát báo cỏn con này sao? Đây đâu phải buôn bán, mà là phát không, còn sợ chẳng phát hết à? Phải rồi, đã sáu bảy ngày rồi, báo phát hết chưa?
- Tất nhiên là hết sạch rồi, hai ngày trước đã phát xong. Hơn nữa…
Vạn Lãng ngừng một chút, vẻ mặt vốn đầy bất mãn đã đổi thành vui mừng.
- Hai hôm nay, không ít người tìm đến hỏi bao giờ số tiếp theo mới ra. Hiệu sách Tung Hoành chúng ta rốt cuộc cũng có tiếng rồi!
Lý Lăng nhe răng cười:
- Hóa ra cậu muốn gặp ta chỉ để khoe khoang chuyện đó à?
- Cũng không hẳn. Chủ yếu là ta chưa biết số thứ hai nên viết những gì. Sắp tới chúng ta không phát không nữa. Nếu nội dung chẳng có gì đáng xem, e là sẽ mất mặt.
- Sao, cậu không tin tiểu thuyết của ta à?
- Không phải. Nhưng đâu phải ai cũng thích đọc tiểu thuyết. Mọi người quan tâm nhất vẫn là những nội dung khác…
- Vậy thì dồn thêm công sức vào những thứ ấy. Chẳng hạn như kinh nghiệm làm việc trong nha môn của một số quan lại, những điều đó chẳng nơi nào khác đọc được, còn ta thì kiếm được vài bài viết. Với lại, chuyện thuê người tìm hiểu tin lạ trong thành cũng không thể bỏ. Vạn huynh, ta nghĩ mấy việc ấy không làm khó được cậu đâu nhỉ?
Vạn Lãng ngẫm nghĩ một hồi, cười gượng:
- Trước kia thấy cậu gom bài viết, ta còn chẳng nghĩ sẽ khó khăn gì. Bây giờ mới biết chuyện này đúng là đầu mối rối ren đủ đường. Nhưng ta đã nhận lời cùng cậu làm tờ báo, nhất định sẽ cố hết sức.
- Vậy thì tốt. Có cậu ở đây, ta yên tâm lắm. Nếu thật sự gặp khó, cứ sang nhờ người của bang Tào giúp nghĩ cách.
- Còn cậu thì sao?
Thấy hắn có ý định làm ông chủ phủi tay, Vạn Lãng tò mò hỏi:
- Bây giờ trong nha môn lại bận rộn rồi à? Còn lâu mới đến kỳ thu thuế cơ mà.
- Ta ấy à?
Nụ cười trên mặt Lý Lăng chợt tắt.
- Không giấu gì cậu, trong nha môn ta quả có một việc hệ trọng cần giải quyết. Đã kéo dài lâu như vậy, cũng đến lúc phải dứt điểm rồi!