Mấy ngày trước, tấm biển của hiệu sách Tần gia đã bị tháo xuống. Thay vào đó là biển hiệu mới với bốn chữ “Tung Hoành thư cục”, nét chữ cứng cáp, mạnh mẽ như móc sắt vạch bạc. Dưới ánh nắng đầu hạ mỗi lúc một gay gắt, mấy chữ vàng mới tinh phản chiếu ánh sáng chói mắt.
Bên trong thư cục, hai ba chục tráng hán đang làm việc quần quật. Người thì chạy tới chạy lui giữa mấy khuôn in, kẻ cẩn thận bóc từng tờ báo vừa in xong, đặt sang bên hong khô lần cuối. Những tờ báo đã thành hình cũng được mấy người liên tục chuyển ra phía trước, xếp ngay ngắn. Vài trăm, rồi hàng nghìn tờ chồng lên nhau, chất cao hơn cả đầu người.
Nhìn những tờ báo mới in còn thơm mùi mực, thứ mà từ trước đến nay chưa ai từng thấy, Chu Điệp mặt mày hớn hở, bụng đã tưởng tượng ra cảnh thư cục nhà mình nổi danh khắp thành Lạc Dương sau khi báo được bán rộng rãi. Đến lúc ấy, hẳn sẽ vẻ vang biết bao.
Đúng khi ấy, Thạch Tu rụt rè bước tới, vẻ mặt có phần lo lắng.
- Ông chủ, trong lòng tôi vẫn có một chuyện vướng mắc, chẳng biết có nên nói ra không.
- Đều là người nhà cả. Có gì cứ nói thẳng.
- Chuyện là… báo đã in xong hết rồi, nhưng tiếp theo phải bán ở đâu? Trước kia thư cục chúng ta từng đắc tội với rất nhiều hiệu sách trong thành. Dù bây giờ đã đổi chủ, đổi biển hiệu, chưa chắc họ chịu tin chúng ta đâu.
Chu Điệp nghe vậy, hàng mày lập tức nhíu lại. Vấn đề này trước đó gã hoàn toàn không nghĩ tới, mãi đến khi Thạch Tu nhắc mới nhận ra tình hình chẳng ổn chút nào.
Gã vỗ vai Thạch Tu:
- Vẫn là lão Thạch cẩn thận. Ta phải mau đi bàn bạc với mấy vị công tử mới được.
Nói rồi, gã quay người đi vào phía sau.
Sau cửa hàng, ngoài xưởng in đang náo nhiệt, còn có một gian phòng sổ sách. Lúc này, Lý Lăng cùng mấy người khác đều đang bận rộn với công việc trước mặt. Trên bàn hắn trải một văn thư của Bộ Hộ. Hắn vừa lật xem nội dung bên trong, vừa cắm cúi viết, ngòi bút sột soạt không ngừng.
Nghe tiếng gõ cửa, hắn mới dừng bút, ngẩng đầu lên:
- Vào đi.
Chu Điệp đáp lời rồi bước vào. Gã nhìn quanh mấy người trong phòng, sau đó lo lắng nói:
- Các vị công tử, vừa rồi Thạch Tu chợt nhớ ra một chuyện. Báo chúng ta in xong vẫn chưa tìm được chỗ bán. Chuyện này phải sắp xếp thế nào đây? Hiện giờ đã in được ba nghìn tờ, đến ngày mai hoặc ngày kia sẽ có đủ năm nghìn tờ. Dù sao cũng phải có người giúp bán chứ?
Vạn Lãng chẳng mấy để tâm:
- Chuyện ấy có gì khó? Cứ đem đến các hiệu sách trong thành là được. Báo cũng gần giống sách vở, lại chia cho họ ít tiền lời, các hiệu sách ấy ắt vui vẻ nhận mối làm ăn này.
Chu Điệp vội nói:
- Nhưng trước đây hiệu sách Tần gia đã đắc tội với toàn bộ các hiệu sách trong thành vì chất lượng sách quá kém. Nay dù chúng ta đã đổi biển hiệu, họ cũng chưa chắc chịu giúp.
Dương Khinh Tiêu nghe vậy thì sững ra:
- Quả thật đây là một vấn đề. Hơn nữa, dù họ chịu bán giúp, giá bán e rằng cũng sẽ cao hơn mức chúng ta định sẵn. Khi ấy phải làm sao?
Mấy người đều đưa mắt nhìn Lý Lăng.
Lúc này, hắn vẫn cúi đầu xem sổ sách trước mặt. Mãi đến khi nhận ra mọi người đang nhìn mình, hắn mới giật mình. Bàn tay run lên, viết nhầm mất một chữ.
Hắn lập tức xé một mảnh giấy bên cạnh, dán ngay lên chỗ viết sai rồi viết lại chữ đúng.
Cách sửa này hiện rất thường thấy trong quan trường Đại Việt, gọi là cắt giấy dán sửa chữ. Ngay cả công văn chính thức đôi khi cũng để lại những mảnh giấy vá như miếng đắp ấy. Chỉ riêng trong trường thi, sĩ tử mới bị cấm sửa bài theo cách này.
Đợi làm xong mọi việc, Lý Lăng mới ngẩng đầu nhìn mấy người, mỉm cười:
- Lời Dương huynh nói rất có lý. Dù chúng ta giao báo cho các hiệu sách trong thành bán giúp, quyền quyết định giá cả cũng chẳng nằm trong tay mình. Cửa hàng lớn thường bắt nạt khách nhỏ. So với chúng ta, các hiệu sách kia mạnh thế hơn nhiều. Vì vậy, ta đã quyết định rồi. Trước khi tờ báo của chúng ta được nhiều người biết đến, tuyệt đối không thể giao cho hiệu sách bán hộ.
Chu Điệp hỏi:
- Vậy chúng ta còn có thể bán bằng cách nào?
- Đơn giản thôi. Thuê người riêng, cho họ đi rao bán ở những khu phố chính trong thành. Nơi nào đông người thì đem báo đến nơi ấy bán.
Thạch Tu gãi đầu, nhíu mày:
- Nhưng làm vậy cần bao nhiêu nhân công?
- Ta tính rồi. Chỉ riêng khu phía đông, nếu muốn phủ kín các phố phường thì cần khoảng ba mươi người. Nếu tính toàn thành, sẽ vào khoảng một trăm hai mươi người.
Vạn Lãng cũng giật mình:
- Nhiều đến vậy sao? Thuê từng ấy người thì phải tốn bao nhiêu tiền?
- Ta nghĩ chỉ trả tiền công chưa chắc khiến họ chịu khó bán. Vì thế dùng cách ăn hoa hồng. Mỗi khi bán được một tờ báo, trả cho người bán ba văn tiền.
Mấy người lập tức cúi đầu tính toán. Ai nấy đều lộ vẻ kinh ngạc.
- Như vậy chẳng phải tiền vốn của mỗi tờ báo sẽ tăng gần gấp đôi sao? Chẳng lẽ cuối cùng chúng ta chẳng kiếm được đồng nào? - Chu Điệp thốt lên.
Lý Lăng từng nói từ trước:
- Ta đã bảo rồi, thư cục chúng ta vốn không nên trông vào tiền lời bán báo để kiếm tiền. Dù có bán lỗ, chỉ cần nhanh chóng đưa tờ báo phủ khắp thành Lạc Dương thì vẫn đáng làm.
Nói đến đây, hắn lại mỉm cười:
- Ngoài ra còn một chuyện. Số báo đầu tiên này, ta quyết định đem tặng hết.
- Cái gì?
Dương Khinh Hầu không ngồi yên được nữa.
- Ý ngươi là năm nghìn tờ báo số đầu tiên đều đem cho không ư?
- Đúng vậy. Tặng hết. Chỉ cần người dân trong thành biết đến tờ Tung Hoành báo của chúng ta là được.
Lý Lăng đáp rất dứt khoát:
- Nhưng cũng không phải gặp ai cũng tặng. Phải dặn những người đi phát báo chọn đúng mục tiêu. Hãy tìm những người trông giống kẻ từng học chữ, tốt nhất là nam nhân mặc áo dài, rồi đem báo tặng cho họ. Để khuyến khích họ, tiền thưởng phát báo số đầu tiên cũng phải cao hơn. Mỗi tờ phát đi được, thưởng năm văn tiền.
Ba người trợn tròn mắt.
Nếu không biết rõ tính tình Lý Lăng, bọn họ đã tưởng hắn phát điên. Dù rất hiểu hắn, quyết định điên rồ ấy vẫn khiến người ta khó lòng chấp nhận.
Đây đâu còn là buôn bán. Rõ ràng là bỏ vốn chịu lỗ để phát không cho cả thiên hạ!
Một lúc lâu sau, Vạn Lãng mới lắp bắp:
- Ngươi… ngươi nói thật đấy chứ?
Lý Lăng nghiêm túc nhìn gã:
- Đương nhiên là thật. Trông ta giống đang nói đùa sao?
- Nhưng trên đời này làm gì có kiểu buôn bán như vậy? Báo do chúng ta vất vả làm ra, ngươi lại đem cho người ta không mất tiền. Đã thế còn bỏ tiền thuê người mang đi phát miễn phí khắp nơi…
Vạn Lãng đã chẳng biết phải dùng lời nào để diễn tả nỗi kinh ngạc của mình. Nếu không còn tin tưởng Lý Lăng đôi chút, gã đã quay đầu bỏ đi. Cách làm này thật quá liều lĩnh.
Lý Lăng cười khẽ:
- Các ngươi thử tính xem, nếu làm theo ý ta, số tiền chúng ta phải bỏ ra, nói đúng hơn là phải chịu lỗ trong đợt đầu này, rốt cuộc là bao nhiêu?
Mấy người cau mày, im lặng suy tính. Lý Lăng bèn tự nói tiếp:
- Ta đã tính rồi. Mỗi tờ báo tốn bốn văn rưỡi tiền vốn. Cộng thêm tiền công in ấn, tiền thuê người phát báo và tiền thưởng, thế nào cũng phải tính thành mười văn một tờ. Năm nghìn tờ là năm vạn văn tiền. Theo giá hiện nay, bảy trăm đến tám trăm văn mới đổi được một lượng bạc, vậy tổng cộng vào khoảng bảy mươi lượng bạc…
- Khụ khụ…
Dương Khinh Tiêu bỗng lên tiếng ngắt lời hắn:
- Thật ra số bạc ấy với chúng ta cũng không quá lớn, vẫn chịu lỗ được. Nhưng vấn đề là, làm vậy có thật sự hiệu quả không?
- Đương nhiên là có.
Lý Lăng tỏ vẻ chắc chắn:
- Các ngươi đều đã đọc báo của chúng ta. Thấy nội dung trong đó thế nào?
Vạn Lãng lập tức đáp:
- Tất nhiên là rất hay. Chưa cần nói đến hai bộ tiểu thuyết của ngươi, chỉ riêng hai trang đầu viết về chuyện lạ trong thành và câu chuyện của cô đào nổi tiếng kia cũng đủ khiến rất nhiều người hứng thú rồi. Tính ra, còn phải kể cả công sức chúng ta bỏ ra để viết những bài ấy. Chi phí làm báo đâu chỉ có mười văn.
- Những chuyện vụn vặt ấy tạm thời không cần nhắc đến.
Lý Lăng khoát tay:
- Nếu tờ báo quả thật có điểm hơn người, các ngươi nghĩ xem, một thứ được đọc miễn phí thì có khiến nhiều người nảy sinh hứng thú hay không?
Dương Khinh Tiêu gật đầu:
- Đương nhiên là có. Nhưng chẳng lẽ sau này ngươi cứ tiếp tục tặng báo cho người ta đọc, tự bỏ tiền ra gây dựng danh tiếng ư?
- Tất nhiên không phải. Đợt đầu, chúng ta cần để mọi người nhanh chóng làm quen với loại báo này nên mới phát không. Nhưng đến cuối tháng, khi ra số thứ hai, họ sẽ phải bỏ tiền mua.
Dương Khinh Tiêu vẫn còn lo lắng:
- Ta chỉ sợ đến số sau, họ chưa chắc chịu bỏ tiền mua. Ngươi không biết chuyện buôn bán đâu. Hạ giá thì dễ, nâng giá mới khó. Một khi giá của món hàng đã hạ xuống, sau này muốn nâng trở lại sẽ vấp phải sự phản đối của rất nhiều người. Trừ khi thứ ấy thiết yếu như gạo thóc, không thể thiếu trong cuộc sống…
- Quả nhiên Dương công tử hiểu biết rộng.
Lý Lăng gật gù:
- Ngươi nói không sai. Thông thường, điều tối kỵ trong buôn bán là hạ giá. Một khi giá đã hạ, người ta sẽ cho rằng món hàng ấy rẻ mạt, không đáng tiền. Nhưng theo ta, trên đời này vẫn có những thứ không thể dùng chữ đắt hay rẻ để cân đo. Đó là tri thức, hoặc nói theo cách dễ hiểu hơn, là hiểu biết.
Hắn chỉ vào những chồng báo ngoài kia:
- Thứ tờ báo của chúng ta truyền đi chính là tri thức và hiểu biết. Chỉ cần từng học chữ, người ta sẽ tự nhiên hiểu được điều ấy. Hơn nữa, báo của chúng ta quả thật chẳng đắt. Mỗi tờ chỉ bán vài văn tiền. Trong cả thành Lạc Dương, chẳng lẽ lại không có ai dành ra được mấy văn ấy sao?
- Dĩ nhiên, điều quan trọng hơn cả là chúng ta vốn không định kiếm lời nhờ bán báo. Việc cấp bách trước mắt là làm cho Tung Hoành báo nhanh chóng gây được tiếng vang. Ngươi thử nghĩ xem, trên đời này còn hành động nào nhìn vào đã thấy ngốc nghếch mà lại khiến người ta để tâm hơn việc chúng ta đem báo phát miễn phí hay không? Chính cách làm ấy sẽ giúp càng nhiều người biết đến sự tồn tại của tờ báo.
Lý Lăng cười:
- Vì vậy, theo ta, bỏ ra mấy chục lượng bạc này chẳng những không lỗ, mà còn giúp chúng ta kiếm được một món lời lớn hơn nhiều.
Ba người há hốc miệng nhìn hắn. Một hồi lâu, chẳng ai nói được gì.
Sau cùng, Dương Khinh Tiêu khẽ thở dài:
- Bây giờ ta thật không biết phải nhận xét ngươi thế nào nữa. Cách nghĩ của ngươi quả thật hoàn toàn khác với lối làm ăn ta từng biết, nhưng nghe kỹ lại cũng có lý. Nếu ngươi đã tự tin đến vậy, ta quyết định cùng ngươi đánh cược một phen!
- Ta cũng tham gia.
Vạn Lãng lập tức lên tiếng.
Hai người đã nói thế, Chu Điệp cũng không tiện tiếp tục phản đối. Gã chỉ đành cười gượng, gật đầu.
Thấy vậy, Lý Lăng mỉm cười:
- Tin ta đi. Lần này nhất định chúng ta sẽ thành công!