Vạn Lãng đến sớm hơn Lý Lăng dự tính. Cuối tháng tư, hắn đã dẫn theo hơn mười người hầu trong nhà cùng một số tay thợ lành nghề của nhà in sách, vượt đường xa tới kinh thành Lạc Dương.
Đến khi nghe tin chạy tới gặp hắn, trời đã tối mịt. Lý Lăng vừa từ nha môn Bộ Hộ đi ra, thậm chí còn chưa kịp thay quan phục, đã gặp người bạn thân ở khách điếm Như Quy, phía đông thành.
- Vạn huynh, tài xoay xở của huynh quả thật vượt ngoài dự liệu của ta. Mới chưa đầy hai tháng mà huynh đã tới nơi rồi.
Gặp nhau, Lý Lăng không nhịn được bật cười khen ngợi.
Vạn Lãng cũng cười tươi, ra vẻ nghiêm chỉnh chắp tay cúi chào:
- Đâu có, đâu có. Người khiến kẻ khác phải kinh ngạc vẫn là Lý Ôn Trung huynh mới đúng. Lần này huynh vào kinh dự thi khoa cử, chẳng những giành được ngôi thám hoa, lại còn kiếm về cho anh em ta một nhà in sách. Đó chính là nhà in mà chúng ta ngày đêm mong nhớ ở phủ thành. Biết chuyện rồi, bảo ta làm sao ngồi yên được?
Trông người bạn rõ ràng đã chững chạc hơn trước vài phần, Lý Lăng càng cười vui vẻ:
- Chẳng qua ta gặp may, lại có người ra tay giúp đỡ. Nói cho cùng, ta cũng chẳng góp được bao nhiêu sức.
- Vậy ta càng phải nghe cho kỹ, xem huynh làm cách nào mà kết giao được với một bang hội lớn như bang Tào Vận. Phải biết rằng nhà họ Vạn chúng ta làm ăn qua lại với họ bao năm nay, nhưng cũng chưa bao giờ đạt tới mức ấy. Nào, chúng ta ngồi xuống trước đã. Vừa uống rượu vừa nói chuyện.
Hai người sóng vai bước vào phòng. Trên bàn đã bày sẵn đủ món rượu thịt. Lý Lăng vất vả cả buổi ở nha môn, cũng chẳng khách sáo, lập tức rót rượu gắp thức ăn, ăn uống rất ngon miệng. Nhân đó, hắn kể sơ qua những lần qua lại giữa mình và bang Tào Vận.
Dù Lý Lăng đã cố tình kể thật ngắn gọn, Vạn Lãng vẫn nghe ra bao phen hiểm nghèo trong đó, không nhịn được thở dài:
- Đúng là một phen mạo hiểm. Nghe mà ta cũng thấy máu giang hồ sôi lên.
- Nghe thì quả thật kích thích, nhưng khi tự mình gặp phải mới biết nguy hiểm đến chừng nào. Bây giờ nhớ lại, ta vẫn còn thấy lạnh sống lưng.
- Cũng phải. Dù sao chúng ta đâu phải người trong giang hồ, quả thực không nên dính vào những chuyện như vậy. Nào, ta kính huynh một chén. Chúc huynh chuyến này gặp may, bao phen hiểm nguy cuối cùng cũng không uổng phí.
Hai người lại uống cạn một chén, rồi mới thật sự bàn vào việc chính.
- Vậy lần này nhà in của chúng ta hợp tác với người bang Tào Vận ư?
- Đúng vậy. Nhà in vốn là sản nghiệp của họ. Có họ đứng bên trông nom, sau này gặp chuyện gì cũng dễ xoay xở hơn. Hai chúng ta đều không phải người Lạc Dương. Còn chức quan của ta, bề ngoài nghe thì oai, chứ thật ra chẳng dọa được ai. Một khi việc làm ăn có lãi, khó tránh khỏi sẽ gặp kẻ đến gây rối.
Vạn Lãng hiểu rất rõ điều Lý Lăng nói, bèn khẽ gật đầu:
- Chỉ cần có tiền kiếm, ta không ngại hợp tác với người khác. Nhưng người bang Tào Vận có đáng tin không? Còn tờ báo mà huynh nhắc trong thư, liệu có thật sự vực dậy được một nhà in sắp đóng cửa chứ?
- Phía bang Tào Vận sẽ không có vấn đề gì. Họ đã quyết định giao toàn bộ việc kinh doanh cho chúng ta định đoạt. Còn tờ báo có kiếm ra tiền hay không, đến lúc đó ta sẽ dùng kết quả thực tế trả lời huynh. À phải rồi, huynh đến đúng lúc lắm. Vừa hay người của bang Tào Vận cũng đã tới Lạc Dương. Ngày mai hai bên gặp nhau, sau đó có thể bắt tay sắp xếp mọi việc liên quan đến tờ báo.
Nghe hắn nói vậy, Vạn Lãng lại nở nụ cười:
- Xem ra quan hệ giữa huynh và họ quả thật không tệ. Thế này thì ta yên tâm hơn nhiều rồi.
Sang ngày hôm sau, Lý Lăng, Vạn Lãng và Dương Khinh Tiêu, người vẫn cải trang nam nhi, gặp nhau tại chỗ ở hiện thời của Lý Lăng.
Nói đến chuyện này, từ sau khi đưa Lý Lăng về nhà, Dương Khinh Tiêu chẳng những không rời đi mà còn thuận thế ở luôn trong sân.
Nơi này vốn là sản nghiệp của bang Tào Vận. Lý Lăng chỉ mượn tạm để ở, đương nhiên không thể từ chối. Điều khiến hắn ngạc nhiên hơn cả là Dương Khinh Tiêu mới ở chưa được hai ngày đã kết bạn với Nguyệt Nhi.
Có lẽ vì hai người trạc tuổi nhau, lại đều là nữ nhi, nên chẳng bao lâu đã chuyện trò thân mật như đôi bạn lâu năm. Đến tối, họ còn ngủ chung một giường, khiến Lý Lăng kinh ngạc đến trợn mắt. Hắn thật sự không ngờ vị đại tiểu thư bang Tào Vận trước kia ra tay quyết đoán, thủ đoạn cay nghiệt, lại có lúc mang dáng vẻ hồn nhiên như thiếu nữ thế này.
Nhưng nhìn cảnh hai người ở bên nhau, Lý Lăng lại thấy như vậy cũng tốt. Ít nhất Nguyệt Nhi đã có thêm một người bạn, hằng ngày không đến nỗi buồn bã cô quạnh. Từ khi cả nhà tới Lạc Dương, nàng vốn khá lẻ loi. Dù thường xuyên ra ngoài dạo chơi, nàng vẫn chẳng có người bạn gái nào trạc tuổi để bầu bạn. Dương Khinh Tiêu xuất hiện, trái lại giúp cả hai đều có người thân thiết bên cạnh.
Trong thư phòng, Vạn Lãng, Dương Khinh Tiêu cùng mấy thuộc hạ nhanh nhẹn do mỗi người dẫn tới đều tụ tập đông đủ. Tất cả chăm chú nhìn tờ giấy trước mặt, trên đó đã vẽ và viết rất nhiều thứ. Lý Lăng ngồi bên cạnh, giảng giải từng điều một cách cặn kẽ:
- Mọi người xem đây. Đây chính là tờ báo mà ta đã nói. Nó không phải sách, mà đúng như tên gọi, chỉ là một tờ giấy. Trên đó chủ yếu đăng các bài viết và hình ảnh. Điểm khác nhau lớn nhất giữa báo và sách là nội dung trên báo không cần giống nhau từ đầu đến cuối. Tùy từng trang, tức từng phần của tờ báo, chúng ta có thể sắp xếp những bài viết khác nhau.
- Chẳng hạn, ở trang đầu, chúng ta có thể gom những chuyện lạ, chuyện vui xảy ra trong ngoài thành Lạc Dương thời gian gần đây, viết thành từng mẩu tin ngắn rồi in lên đó. Trang thứ hai đăng những nhận định của quan lại về các việc trong thành. Trang thứ ba và thứ tư, trước mắt ta định đăng nội dung hai quyển tiểu thuyết của mình lên đó. Tất nhiên, những thứ này đều có thể thay đổi tùy tình hình. Chúng ta hoàn toàn có thể dựa vào phản hồi của người đọc để sửa sang, điều chỉnh. Nói cho cùng, mục đích chỉ có một: khiến những người biết chữ trong thành Lạc Dương thích tờ báo của chúng ta, thậm chí dần dần thành thói quen đọc báo mỗi ngày!
Một thứ mới mẻ như vậy khiến tất cả mọi người chấn động không nhẹ. Ngay cả Dương Khinh Tiêu và Vạn Lãng, những người đã biết sơ qua kế hoạch, lúc này vẫn phải nhọc công mới hiểu được ý nghĩa bên trong. Còn mấy người kia thì liên tục cau mày, suy nghĩ xem tờ báo này rốt cuộc có đáng tin hay không.
Trên đời, nhiều chuyện đều như thế. Sửa đổi, cải tiến vốn không quá khó. Khó nhất là biến thứ chưa từng có thành sự thật. Mà điều Lý Lăng đang làm chính là bước đầu tiên ấy.
Sau thời gian đủ để ăn xong một bữa cơm, một người đàn ông vốn là thợ trong nhà in mới lên tiếng:
- Lý đại nhân, tờ báo ngài nói trông có vẻ không lớn, nhưng dù sao cũng không phải sách. Đọc xong e rằng chẳng tiện cất giữ. Nếu vậy, nó sẽ rất khó xác định nên đặt mình ở đâu.
Lý Lăng gật đầu, mỉm cười:
- Vì thế, tờ báo trong dự tính của ta nhất định phải bán thật rẻ, dựa vào số lượng để kiếm lời. Lạc Dương chỉ là bước khởi đầu. Nếu mọi việc thuận lợi, chúng ta hoàn toàn có thể nhờ đường vận chuyển bằng thuyền của bang Tào Vận, đưa báo tới các châu, phủ, huyện nằm dọc theo tuyến sông vận lương…
- Bán rẻ ư? Nhưng tiền in ấn và tiền giấy chắc chắn không thấp.
- Còn phải tính cả hao mòn của ván in nữa. Theo lời Lý đại nhân, tờ báo cứ cách một thời gian lại phải in số mới. Báo cũ dùng xong cũng chẳng còn giá trị gì, khoản hao phí ấy sẽ lớn lắm.
Những người theo Vạn Lãng từ phủ thành tới đây đều là người trong nghề, đã làm việc ở các nhà in nhiều năm. Ban đầu họ còn e dè, trong lòng đầy nghi ngại. Nhưng một khi đã mở lời, họ lập tức nói thẳng từng vấn đề, câu nào cũng đánh trúng chỗ then chốt.
Lần này, ngay cả mấy người bang Tào Vận vốn không rành việc in sách cũng cau mày. Dương Khinh Tiêu khẽ ho một tiếng:
- Lý huynh, nghe các vị phân tích như vậy, sao ta lại cảm thấy chuyện làm báo chẳng những không kiếm được bạc, mà còn có thể khiến chúng ta lỗ một khoản lớn?
Đối mặt với bao lời chất vấn, Lý Lăng vẫn chẳng hề rối trí. Trái lại, nụ cười trên mặt hắn càng thêm chắc chắn:
- Đúng vậy. Nếu cứ theo cách nghĩ vốn có của các vị mà làm báo, đừng nói nhà in sắp đóng cửa của chúng ta, cho dù là một nhà in lớn, vốn liếng dồi dào, e rằng cũng bị tờ báo kéo sụp. Nhưng báo và sách vốn là hai thứ khác nhau, đương nhiên không thể in theo cùng một cách. Lão Chu, ngươi còn nhớ mấy vò mực từng gây họa lớn cho nhà in chúng ta không?
Chu Điệp ngồi bên cạnh lập tức đáp:
- Đương nhiên còn nhớ. Mấy vò mực ấy rẻ hơn mực in sách thông thường bốn phần mười, nhưng sách in ra lại rất dễ lem sang chỗ khác. Thậm chí những trang giấy bên trong còn dính mực lẫn vào nhau, thật chẳng dùng được.
- Đó là vì nó được dùng để in sách, nên mới thành rắc rối. Nhưng đem dùng cho báo thì lại khác. Bản thân loại mực ấy cực kỳ rẻ, dù có lem một chút, người đọc cũng chẳng bận tâm. Nhờ vậy, tiền mực dùng để in báo sẽ giảm đi rất nhiều.
- Tiếp theo là giấy. Theo ta biết, giấy in sách hiện nay tuy mỗi nơi mỗi khác, nhưng phần lớn đều chia thành bốn, năm loại. Tốt nhất dĩ nhiên là giấy ngọc bản. Một tờ vuông vức rộng một thước phải tốn khoảng ba tiền bạc, chỉ những quyển bán chạy nhất hoặc kinh điển lưu truyền đời sau mới dám dùng. Còn những loại giấy khác, dù là giấy cỏ loại kém nhất, một tờ rộng hơn một trượng vuông cũng phải mất nửa tiền bạc mới mua được. Có thể nói, giấy mới là phần tốn kém nhất trong chi phí làm sách. Ta nói có đúng không?
- Nhưng báo của chúng ta thật ra không cần loại giấy đắt tiền như vậy. Hoàn toàn có thể dùng giấy sợi thô, còn kém hơn cả giấy cỏ, làm nguyên liệu. Ta đã hỏi qua rồi, giá loại giấy sợi thô ấy chỉ bằng ba phần mười giấy cỏ. Mực và giấy đều hạ giá, chi phí của chúng ta đương nhiên cũng giảm được một khoản lớn.
- Giấy sợi thô ư? Đó chẳng phải thứ giấy những người bán hàng rong ngoài phố dùng để gói thức ăn sao? Loại giấy ấy vừa mỏng vừa giòn, làm sao có thể in thành báo?
Có người vội nêu thắc mắc.
- Có gì mà không thể? Chỉ cần khi in nó không dễ rách nát là được. Còn cảm giác khi cầm trên tay hay vẻ ngoài đẹp xấu thế nào, trước mắt chúng ta chưa cần quá bận tâm. Bây giờ phải gạt bỏ một thành kiến đã ăn sâu vào đầu óc mọi người: báo không phải sách, không cần đem nguyên liệu tốt nhất ra dùng. Nó chỉ là một tờ giấy, đọc xong có thể vứt đi bất cứ lúc nào, hoặc tiện tay dán lên tường. Nó hoàn toàn không có giá trị để cất giữ. Vì thế, ta mới định giá mỗi tờ năm văn, nhiều nhất cũng chỉ mười văn, để bất cứ người dân nào ở Lạc Dương cũng mua nổi!