Dù chuyện ấy đã qua mấy ngày, rồi sau đó triều đình còn lần lượt ban xuống đủ thứ phần thưởng và sắp đặt, cho đến tận lúc này, khi đã ngồi trên lưng một con tuấn mã trắng muốt, cùng đoàn người đông đảo hội tụ thành hàng ngũ, chậm rãi tiến về phía trước theo con đường ngự đạo rộng rãi, cử hành lễ cưỡi ngựa dạo phố trước khi vào cung bái kiến, Lý Lăng, vị Thám hoa đầy vinh hiển của khoa thi năm nay, vẫn thấy mọi thứ mơ hồ như trong mộng, chẳng có chút gì chân thật.
Con ngựa dưới thân hắn hiền lành mà khỏe khoắn. Bốn vó bước nhẹ, lưng ngựa êm ru, chẳng khiến người cưỡi xóc nảy chút nào. Nó đưa hắn đi mãi ở đầu đoàn.
Hai bên ngự đạo đã chật kín dân chúng kinh thành. Gương mặt ai nấy đều phấn khích, ánh mắt chan chứa vẻ ngưỡng mộ. Người thì reo hò, kẻ chỉ trỏ về phía các vị tân khoa tiến sĩ, trong đó có cả Lý Lăng. Có người còn chỉ vào họ, ân cần dạy bảo con mình:
- Các con phải chăm chỉ đọc sách, sau này cũng đỗ đạt, làm rường cột triều đình như những vị tiến sĩ vinh hiển kia, khiến tổ tông được nở mày nở mặt.
Tiếng reo hò, tiếng la hét cùng những lời răn dạy không ngừng vọng vào tai Lý Lăng. Nhờ vậy, hắn mới dần tỉnh khỏi cơn ngơ ngẩn. Hắn mỉm cười, đưa tay vẫy chào bốn phía.
Cử chỉ ấy lập tức khiến đám thiếu nữ và các cô vợ trẻ hai bên đường reo vang. Từng người nhìn chằm chằm vào gương mặt vị tân khoa Thám hoa, ánh mắt sáng rực, hận chẳng thể chạy lên kéo hắn xuống ngựa, mang thẳng về nhà làm chồng.
- Thám hoa Lý ơi! Thám hoa Lý nhìn ta kìa! Hắn đẹp trai thật đấy!
- Không phải đâu, rõ ràng Thám hoa Lý đang nhìn ta! Ta với hắn mới là đôi trời sinh. Ta nhất định phải bảo cha đến nhà hắn hỏi cưới. Đời này ta không lấy Thám hoa Lý thì không lấy ai cả!
Tiếng thiếu nữ réo gọi dọc đường vang lên không ngớt. Đám con gái Lạc Dương chưa chồng lúc này đều đã xem vị Thám hoa Lý Lăng trẻ tuổi, tuấn tú, lại tài hoa hơn người là người chồng xứng đôi duy nhất của mình.
Thực ra, Lý Lăng chưa đẹp đến mức khiến cả thành tranh nhau mê mẩn như vậy. Chẳng qua ánh hào quang của vị trí Thám hoa quá chói mắt, lại thêm hai người đứng đầu bảng bên cạnh làm nền, nên toàn bộ sự chú ý của các cô gái đều dồn cả vào hắn.
Trạng nguyên khoa này chính là Hội nguyên của kỳ thi hội trước đó, tên là Lý Phương, người Giang Nam. Tuy tuổi chỉ khoảng ba mươi, nhưng gương mặt đã hằn thêm mấy phần phong sương. Hơn nữa, vì nhiều năm vùi đầu đèn sách, hắn rụng tóc khá nghiêm trọng. Dù lúc này đã đội mũ quan, người ta vẫn nhìn ra vài phần dấu vết. Bởi vậy, hắn chẳng thể nào được các cô gái vốn ưa cái đẹp để mắt tới.
Còn Bảng nhãn thì tuổi tác lại càng lớn hơn. Người ấy đã ngoài bốn mươi, dĩ nhiên chẳng thể thu hút được bao nhiêu ánh nhìn.
Thế là hai người họ thành những chiếc lá xanh, chỉ để làm nổi bật đóa hoa đỏ vừa hé nở là Lý Lăng. Dọc đường, tiếng hoan hô, tiếng hò hét vang lên liên hồi, chẳng khác gì cảnh những chàng trai trẻ nổi tiếng ở hậu thế vừa bước chân vào làng giải trí, khiến biết bao thiếu nữ ngây ngô mê mẩn.
Tình cảnh ấy kéo dài mãi cho đến khi đoàn người đi qua cổng Chu Tước sừng sững, chính thức tiến vào địa phận hoàng thành. Dân chúng đứng xem hai bên ngự đạo lúc này được thay bằng quan lại triều đình cùng gia quyến của họ, tình hình mới yên tĩnh hơn đôi chút.
Dẫu vậy, trong đám đông thỉnh thoảng vẫn vang lên vài tiếng reo. Đặc biệt khi đoàn người sắp đến hoàng cung, một giọng nói bỗng át hẳn tất cả:
- Ca! Ca! Em gái tự hào về ca lắm! Cha và chị tuy không có mặt ở đây, nhưng em nghĩ họ cũng sẽ tự hào như em!
Hóa ra trước đó, người của quan phủ đã đưa Lý Nguyệt Nhi đến đây chờ đợi. Giờ trông thấy anh trai cưỡi ngựa dạo phố trong cảnh vẻ vang như vậy, nàng chẳng thể nào kìm nén nổi xúc động. Lý Nguyệt Nhi cứ nhảy lên trong đám đông, vừa vẫy tay vừa gọi lớn.
Lý Lăng lần theo tiếng gọi, nhìn thấy Lý Nguyệt Nhi cùng Lý Thông, Lý Mạc Vân và những người khác. Hắn cũng thật lòng nở nụ cười.
Trong lòng hắn đồng thời tự nhủ: Tuy việc đỗ Thám hoa lần này có phần kỳ quặc, nhưng đó là kết quả do triều đình định đoạt, chắc chắn không thể có vấn đề. Có được điểm khởi đầu như vậy, sau này bước chân vào chốn quan trường, hắn ắt sẽ thuận lợi hơn nhiều, lý tưởng cũng dễ dàng thực hiện hơn.
Nghĩ thông suốt điều ấy, hai tay Lý Lăng nắm dây cương chặt hơn. Hai chân hắn khẽ thúc vào bụng ngựa, khiến tuấn mã dưới thân tăng tốc đôi chút, lao thẳng về phía trước. Cánh cửa chính của hoàng cung đang từ từ mở ra. Đó là Ngọ Môn, cũng là Đại Việt Môn.
Đây mới thật sự là vinh quang tột bậc.
Thiên hạ rộng lớn, ngoài thiên tử và hoàng hậu, cứ mỗi ba năm cũng chỉ có ba người học trò tài giỏi nhất mới được đi qua cánh cổng tượng trưng cho quyền thế và vinh dự cao nhất của đế quốc này.
Trong khoảnh khắc ấy, hàng vạn ánh mắt trong hoàng thành cùng hơn mười vạn ánh mắt ngoài thành đều đổ dồn về phía ba người mặc quan bào đỏ thẫm, cưỡi tuấn mã trắng, đã rời khỏi cả đoàn dạo phố. Ba người tiến dần đến Ngọ Môn, rồi lần lượt thúc ngựa bước qua cổng.
Lập tức, tiếng reo hò lan khắp trong ngoài kinh thành. Ngay cả những người dân không tham dự lễ mừng cũng bị tiếng hoan hô dậy đất kia cuốn theo. Họ dừng việc đang làm, cùng ngoảnh nhìn về hướng hoàng cung từ đằng xa.
Kẻ sĩ vùi đầu đèn sách suốt mười năm, ước nguyện sau cùng, mong mỏi lớn nhất, chẳng phải cũng chỉ vì khoảnh khắc này hay sao?
Đây là đỉnh cao của đời người. Biết bao tài tử, danh tướng chỉ có thể đứng từ xa ngước nhìn. Còn nhân vật chính của ngày hôm nay, chỉ có ba người họ.
Trên quảng trường trước điện Thái Cực, các quan văn võ cùng hàng ngũ huân quý đã đứng ngay ngắn thành từng đội. Ai nấy đều nghiêm mặt nhìn ba bóng người vừa đi qua Ngọ Môn. Trên gương mặt họ tuy vẫn giữ nụ cười đúng phép, nhưng trong mắt chẳng thấy bao nhiêu vẻ ngưỡng mộ, đến lòng thưởng thức cũng chẳng có mấy.
Chỉ những người từng đứng ở nơi cao như vậy mới hiểu. Với những sĩ tử phải trải qua bao gian nan khổ cực mới đi được đến ngày hôm nay, hôm nay quả thật là thời khắc rực rỡ nhất đời họ. Nhưng rất có thể, đó cũng đã là đỉnh cao cuối cùng.
Bởi sau ngày hôm nay, họ sẽ bước vào chốn quan trường, trở thành những người bình thường giữa muôn quan. Đến lúc ấy, biết đâu ngay cả những viên lại nhỏ chỉ có công danh cử nhân, thậm chí chưa từng đỗ đạt, cũng có thể xoay họ như chong chóng.
Khoa cử dĩ nhiên là con đường chính thống để bước vào quan trường lúc này. Nhưng muốn một vị quan tiến cao, đi xa, yếu tố quyết định lại chẳng nằm ở thành tích khoa cử của người ấy.
Người đời thường nói, khoa cử như sóng lớn đãi cát, cuối cùng mới tìm thấy vàng. Nhưng thứ vàng ấy có thật sự hữu dụng hay không, còn phải chờ từng cuộc thử thách sau này chứng minh.
Còn ba người đứng đầu bảng, ở trên đỉnh tất cả các vị tiến sĩ, lại càng trở thành những nhân vật đặc biệt bị vô số người dõi mắt theo.
- Thừa tướng Lục, vị Thám hoa Lý Lăng kia là người do bệ hạ bất chấp mọi lời phản đối mà định ra. Tiếp theo, chúng ta có nên làm gì đó hay không?
Giọng nói vang lên sau lưng Lục Trăn. Người vừa lên tiếng chính là Giản Nghiêu Thần, Thượng thư Bộ Lại đương triều. Đôi mắt ông ta đầy vẻ thích thú, đang quan sát vị Thám hoa Lý vừa bước ra khỏi đường hầm tối sâu dưới cổng thành.
Lý Lăng trước đó còn đứng ngoài chốn quan trường, nào biết vị trí Thám hoa của mình đã gây nên một trận sóng gió lớn đến mức nào trong triều đình, đặc biệt là giữa phe quan văn. Càng không biết giờ đây đang có bao nhiêu ánh mắt đầy ẩn ý dõi theo hắn từ xa.
Lục Trăn cũng đang nhìn người trẻ tuổi phía trước, nhưng giọng nói vẫn bình thản:
- Đừng tự chuốc thêm chuyện. Bệ hạ đã quyết định như vậy, tự nhiên sẽ có sắp đặt tương ứng. Chúng ta là bề tôi, chỉ cần nghe lệnh mà làm. Đừng làm những việc vượt quá phận mình.
Giản Nghiêu Thần hơi sững lại. Nhưng sau khi nhìn thật sâu vị Tả tướng đã đứng vững trong triều nhiều năm không đổ, ông ta vẫn gật đầu nhận lời.
Ở phía bên kia, sau lưng Hữu tướng Vương Hàm, một viên quan cũng lên tiếng tương tự:
- Tướng gia, xét về tài học, Lý Lăng thật sự không xứng với vị trí Thám hoa. Đợi hắn vào triều, chúng ta có nên…
Vương Hàm chỉ nhếch môi cười:
- Chưa cần vội. Cây cao giữa rừng ắt bị gió quật ngã. Nếu cái cây ấy còn bị người ta cố ý kéo lên, đặt vào nơi bắt mắt nhất, nó sẽ càng bị hủy diệt nhanh hơn. Kẻ không có đức mà ngồi sai chỗ, làm sao đứng được lâu? Chúng ta cứ lặng lẽ nhìn là đủ, chớ hành động hấp tấp.
Hai thế lực lớn nhất trong phe quan văn triều đình gần như cùng lúc chọn cách đứng ngoài khi đối diện với Lý Lăng. Nhưng cũng chính vì vậy, có thể thấy rõ cả hai bên đều chẳng có ý định kéo hắn về dưới trướng mình.
Ở đội ngũ huân quý phía bên kia, một thanh niên ngoài hai mươi tuổi lại đang nhìn Lý Lăng với vẻ đầy hứng thú.
Hắn mặc áo thêu hình mãng xà, toàn thân toát ra khí chất quý phái rực rỡ. Thế nhưng gương mặt lúc nào cũng nở nụ cười lại khiến người khác rất dễ sinh lòng thiện cảm.
Đó là Tôn Lân, người con thứ sáu của đương kim thiên tử. Mười năm trước, hắn được phong làm Vĩnh vương. Ngoài Thái tử, hắn là người duy nhất trong số các hoàng tử được nắm giữ một nha môn quyền lực của triều đình, cũng là người con được đương kim thiên tử yêu thương nhất.
Lúc này, ánh mắt Tôn Lân không ngừng dõi theo từng cử động của Lý Lăng. Hắn khẽ lẩm bẩm:
- Lý Lăng, liệu có thể trở thành một bề tôi hiền tài chăng?
Dưới sự dõi theo của vô số ánh mắt, cuối cùng ba người Lý Lăng cũng đến quảng trường trước điện Thái Cực. Khi còn cách hàng ngũ văn võ bá quan hơn mười trượng, họ dừng ngựa.
Mấy thái giám bước tới đỡ từng người xuống. Ba vị tân khoa vốn chưa quen cưỡi ngựa nên xuống lưng ngựa trông có phần vụng về.
Chỉ cưỡi ngựa suốt quãng đường ấy thôi, Lý Lăng đã cảm thấy mặt trong hai đùi đau nhức, tê dại. Dù sao đây cũng là lần đầu tiên hắn cưỡi ngựa. Hai người còn lại cũng chẳng khá hơn bao nhiêu.
Họ phải đứng chờ thêm một lúc. Đợi những vị tiến sĩ khác đi bộ qua cổng bên tiến vào hoàng cung đến nơi, một lão thái giám mới dẫn cả ba đi xuyên qua hàng ngũ quần thần, tiến về phía điện Thái Cực cao vút.
Ba người bước lên từng bậc thềm, đến trước tòa đại điện rộng lớn, sâu thẳm, khí thế huy hoàng. Lúc ấy, thái giám mới hướng vào trong điện bẩm báo:
- Bệ hạ, khoa thi lần này có tổng cộng một trăm năm mươi mốt vị tiến sĩ. Nay họ đặc biệt vào cung bái kiến và tạ ơn.
Ở nơi sâu nhất trong điện Thái Cực, trên ngai vàng cao vời, Hoàng đế Tôn Ung ngồi ngay ngắn. Ánh mắt ông lướt qua một lượt các vị tân khoa tiến sĩ, rồi mỉm cười gật đầu:
- Các vị tiến sĩ, vào điện nói chuyện đi.
Mọi người đồng loạt quỳ xuống, dập đầu tạ ơn. Sau đó họ mới đứng dậy, bước qua bậc cửa cao, tiến vào trong điện rồi lại quỳ xuống dập đầu tạ lễ.
Tiếp đó, cả đoàn tiến lên một đoạn, đến dưới thềm son thì đồng loạt quỳ rạp xuống, lần nữa dập đầu hành lễ.
Đó chính là đại lễ ba quỳ chín lạy.
Hoàng đế giơ tay ra hiệu cho mọi người đứng dậy, giọng nói đầy khích lệ:
- Các khanh đều bình thân. Từ hôm nay, các khanh chính thức trở thành những bề tôi trụ cột của triều đình Đại Việt. Trẫm mong sau này các khanh có thể dốc hết tài sức, lập nên công nghiệp cho Đại Việt, cho muôn dân thiên hạ!
Câu nói ấy vang lên cũng có nghĩa một trăm năm mươi mốt người trong điện đã chính thức trở thành quan viên của triều đình.
Họ từng trải qua mười năm, thậm chí mấy chục năm vùi đầu bên cửa sổ lạnh lẽo, trải qua hết kỳ thi khoa cử này đến kỳ thi khác. Họ từng nếm niềm vui đỗ đạt, cũng từng chịu nỗi khổ thất bại…
Chẳng khác nào vàng ròng không ngừng trôi nổi giữa dòng nước lũ, trải qua hết lần sàng lọc này đến lần sàng lọc khác. Đến hôm nay, bản chất vàng ròng sáng lấp lánh của họ cuối cùng cũng hiện ra trước mắt thế gian.
Sóng lớn đãi cát, cuối cùng vàng cũng lộ mình!
Còn Lý Lăng, đến năm thứ ba sau khi xuyên không, cũng đã trở thành một quan viên triều đình danh chính ngôn thuận!
Hết quyển.