- Không thể nào!
Mọi người còn đang sững sờ trước cái tên cuối cùng đỗ cống sĩ là Lý Lăng, một sĩ tử Hoài Nam trượt kỳ thi bỗng bật tiếng kêu lớn. Giọng gã đầy vẻ ngờ vực, chẳng tin nổi chuyện trước mắt. Chẳng bao lâu, nỗi nghi ngờ ấy đã lan ra giữa những sĩ tử Hoài Nam khác. Ai nấy đều nhìn chằm chằm Lý Lăng và người lính báo tin, cứ như tờ báo hỷ kia là do hai người cùng nhau dựng nên.
- Đúng vậy! Trăm năm nay, Đại Việt ta nhiều nhất cũng chỉ lấy đỗ một trăm năm mươi tiến sĩ. Kỳ này còn có tin triều đình chỉ lấy một trăm năm mươi người. Sao Lý Lăng lại có thể đứng thứ một trăm năm mươi mốt?
- Phải đấy, chuyện này nhất định có uẩn khúc…
Dù đã đỗ hay trượt, đám sĩ tử Hoài Nam vẫn nhất quyết không chịu tin. Ngay cả người Hoài Bắc cũng đưa mắt nhìn Lý Lăng với vẻ khác lạ. Cái thứ hạng này quả thật trái với lẽ thường.
Đến chính Lý Lăng cũng ngẩn ra. Trong lòng hắn vương một nỗi nghi hoặc. Lời bọn họ nói cũng chẳng phải hoàn toàn vô lý. Hắn đứng thứ một trăm năm mươi mốt, chẳng lẽ thật sự là người đội sổ sao?
“Rầm!”
Lý Lăng còn chưa kịp lên tiếng, Từ Thương đã không nhịn được nữa. Hắn đập mạnh tay xuống bàn, nghiêm giọng quát:
- Chẳng lẽ kết quả hội thí do triều đình công bố lại có thể sai hay sao? Hay là vì các ngươi trượt kỳ thi nên hễ ai đỗ cũng bị các ngươi nghi ngờ? Nếu đã vậy thì ngươi, ngươi, cả ngươi nữa…
Hắn chỉ liền mấy người trong đám sĩ tử Hoài Nam.
- Các ngươi đều đã có tên trên bảng, chẳng lẽ cũng có vấn đề cả sao? Nói cho cùng, các ngươi chỉ là không chịu nổi cảnh thua cuộc. Thấy sĩ tử Hoài Bắc chúng ta lần này thi chẳng kém các ngươi, các ngươi bèn cho rằng kết quả có sai sót!
Từ trước đến nay, trong mắt mọi người, Từ Thương vẫn là một bậc quân tử nhã nhặn, ôn hòa. Hắn gần như chưa từng tranh chấp với ai. Dẫu bị người khác nhằm vào, hắn cũng thường nhường nhịn cho qua.
Chẳng ai ngờ hôm nay hắn lại đứng ra bênh vực Lý Lăng, nói đến đỏ bừng cả mặt, thân mình run lên vì tức giận.
Lý Lăng hoàn hồn, trong lòng dâng lên một niềm cảm động. Đây mới thật là bạn bè. Với Từ Thương, người khác chê bai hay xúc phạm hắn, hắn còn có thể nhẫn nhịn. Nhưng khi mũi nhọn quay sang người bạn Lý Lăng, hắn tuyệt đối không thể khoanh tay đứng nhìn.
Lý Lăng lập tức đứng dậy. Hắn tươi cười nhận lấy tờ báo hỷ từ bàn tay còn ngơ ngác của người lính, tiện thể đặt một nén bạc vào tay gã.
- Đa tạ huynh đệ đã mang tin vui đến. Chút lòng thành, mong huynh đệ nhận cho.
- Lý lão gia khách sáo rồi. Đây vốn là phận sự của tiểu nhân.
Người lính cười vội, rồi bước nhanh xoay người rời đi. Những người có mặt ở đây, ai nấy đều là sĩ tử tôn quý hơn gã nhiều. Gã chẳng muốn dính vào cuộc tranh cãi giữa bọn họ.
Lúc bước xuống lầu, người lính nghe Lý Lăng lạnh giọng nói phía sau:
- Các ngươi cứ luôn miệng bảo thứ hạng này kỳ quặc, trái lẽ. Nói trắng ra, chẳng qua các ngươi không chấp nhận được sự thật mà thôi. Chuyện triều đình lấy bao nhiêu người đỗ hội thí, chẳng qua chỉ là lời các ngươi tự đoán với nhau. Ai quy định tin đồn kỳ này sẽ lấy đúng một trăm năm mươi người thì nhất định phải là thật? Theo ta được biết, kỳ trước triều đình đã lấy một trăm ba mươi bốn tiến sĩ, kỳ trước nữa là một trăm hai mươi sáu người. Chưa từng nghe nói số người đỗ nhất định phải là một con số tròn!
Một phen lý lẽ ấy khiến đám người kia khó lòng phản bác. Bọn họ đều là sĩ tử dự thi, làm sao biết được triều đình rốt cuộc định lấy bao nhiêu người. Cùng lắm chỉ là thấy tức tối nên lên tiếng than phiền vài câu mà thôi.
Ánh mắt Lý Lăng quét qua từng người.
- Theo ta, người các ngươi thật sự nên chất vấn là vì sao tài tử Hoài Nam Thôi Hoài Nhân lại không đỗ cống sĩ, trong khi đám người chẳng mấy tiếng tăm như các ngươi lại có tên trên bảng!
Lời ấy lập tức nhắc nhở người Hoài Bắc. Bọn họ thi nhau cười nói phụ họa:
- Đúng vậy, đúng vậy! Thôi công tử đã là tài tử Hoài Nam, sao lần này lại không có tên trên bảng? Còn các ngươi trước kia cứ luôn miệng bảo sĩ tử Hoài Bắc kém xa Hoài Nam. Hôm nay xem ra chúng ta đâu có thua các ngươi!
- Nói bậy! Số cống sĩ Hoài Nam chúng ta rõ ràng vẫn nhiều hơn các ngươi. Riêng lần này đã có mười lăm người đỗ…
- Theo lời Đái huynh, người đứng đầu từng môn trong Ngũ kinh có thể tính thành năm người. Bên chúng ta có hai người đứng đầu Ngũ kinh, hơn nữa Từ Trác Ngô còn đỗ thứ ba hội thí, xếp trên Tề Thịnh của các ngươi. Nếu tính cho rành mạch thì tài học của sĩ tử Hoài Bắc vẫn nhỉnh hơn một bậc!
Đào Doãn lúc này đã tính rõ số người hai bên. Hắn lập tức đứng dậy, lại quay sang nhìn Đái Vạn Xuân.
- Đái huynh, sự thật đã bày ra trước mắt. Huynh không thể không thừa nhận chứ?
- Ngươi…
Đái Vạn Xuân mặt mày đầy vẻ bực bội. Nhưng hắn đã nói lời ấy trước mặt mọi người, nay muốn nuốt lại cũng không được, đành thở dài.
Không ít người ngồi quanh tính toán một hồi, cuối cùng cũng hiểu ra đầu đuôi. Theo cách tính đã định từ trước, Hoài Nam có mười lăm người đỗ, cộng thêm một người đứng đầu Ngũ kinh được tính thành năm người, tổng cộng là mười chín. Còn sĩ tử Hoài Bắc chỉ có mười một người ghi tên trên bảng, nhưng bên này có đến hai người đứng đầu Ngũ kinh. Tính ra, tổng số cũng vừa đúng mười chín!
Hai bên vậy mà hòa nhau.
Nếu xét thêm thứ hạng, Hoài Bắc có Từ Thương đứng đó, quả thật còn nhỉnh hơn Hoài Nam một bậc.
Đây là sự thật mà những sĩ tử Hoài Nam vốn luôn đè đầu Hoài Bắc không cách nào chấp nhận. Nhiều người lập tức nghĩ đến một chuyện. Nếu tài tử họ Thôi, tức Thôi Viễn, lần này thi đỗ cống sĩ, chẳng phải Hoài Nam sẽ thắng Hoài Bắc hay sao?
Trong chốc lát, vô số ánh mắt đều dồn về phía Thôi Viễn, kẻ vốn đã hồn xiêu phách lạc. Trong những ánh mắt ấy có trách móc, có nghi ngờ.
Phía Hoài Bắc lại có mấy người bật cười. Ý giễu cợt dành cho Thôi công tử đã quá rõ ràng.
Thôi Viễn cảm nhận tất cả những điều ấy. Gương mặt hắn chợt đỏ bừng. Thân mình run lên. Hắn vừa đứng dậy, miệng đã phun ra một ngụm máu tươi.
Giữa tiếng kêu kinh hãi của mọi người, thân hình hắn cứng đờ rồi ngã ngửa ra sau.
Cảnh tượng ấy khiến sĩ tử hai miền Hoài Nam, Hoài Bắc đều rối loạn. Bọn họ chẳng còn tâm trí tranh hơn thua, người chạy đến xem xét hỏi han, kẻ phất tay áo bỏ đi.
Ai ngờ được một tài tử Hoài Nam danh tiếng lẫy lừng, lần này chẳng những không thi đỗ tiến sĩ, lại còn vì tức giận quá độ mà thổ huyết ngất xỉu?
Lý Lăng và Từ Thương rời khỏi lầu Trạng Nguyên. Trên gương mặt hai người đều phủ một vẻ khác thường. Rốt cuộc là vui hay buồn, chính bọn họ cũng chẳng thể nói rõ.
…
Hoàng cung, thư phòng của Hoàng đế.
Phàn Mai Sinh, quan chủ khảo kỳ hội thí lần này kiêm Thượng thư Bộ Lễ, cúi đầu đứng dưới thềm. Sau lưng hắn đã rịn một lớp mồ hôi lạnh, nhưng hắn không dám ngẩng lên nhìn xem Hoàng đế phía sau ngự án đang có động tĩnh gì.
Bởi hắn hiểu rất rõ, sau khi danh sách một trăm năm mươi mốt cống sĩ được dâng lên, Hoàng đế nhất định sẽ nổi giận.
Quả nhiên, Hoàng đế nhanh chóng lướt mắt qua hơn một trăm cái tên. Cuối cùng, ánh mắt dừng ở cái tên đứng cuối cùng.
- Phàn Mai Sinh…
- Thần đây.
Tim Phàn Mai Sinh thắt lại. Đã lâu lắm rồi, vị lão thần này chưa từng nghe Hoàng đế gọi thẳng cả tên họ mình như vậy.
- Cái tên Lý Lăng đứng thứ một trăm năm mươi mốt là thế nào?
Hoàng đế ngẩng đầu nhìn vị lão thần trước mặt.
- Ngẩng đầu lên mà nói.
- Thần… thần cho rằng học vấn của sĩ tử này còn nhiều thiếu sót. Nhưng những bài sách luận hắn viết cũng tạm coi được, vì thế thần mới quyết định cho hắn đỗ ở thứ hạng thấp nhất. Làm như vậy cũng không phụ lòng tôn chỉ chọn người tài của triều đình.
Phàn Mai Sinh hơi ngẩng đầu, nhưng không dám nhìn thẳng vào mắt Hoàng đế. Lời giải thích của hắn nghe chẳng mấy vững vàng.
- Vậy sao? Nhưng theo trẫm được biết, triều đình trước đó đã quyết định chỉ lấy một trăm năm mươi người. Từ khi Thái Tổ mở khoa thi đến nay, nước ta cũng chưa từng lấy quá một trăm năm mươi người. Nay đột nhiên dư ra một người, ngươi định làm sao để người trong thiên hạ tâm phục?
Giọng Hoàng đế vang vọng giữa đại điện vắng rộng, khiến Phàn Mai Sinh càng thêm hoảng sợ.
Trong lòng hắn rất muốn nói thẳng với Hoàng đế rằng: “Thần biết Lý Lăng là người ngài coi trọng. Ngài còn sai người đưa những quyển sách hắn viết đến cho thần, chẳng qua là muốn thần chọn hắn vào bảng.”
Nhưng khoa cử là đại lễ tuyển chọn nhân tài cho quốc gia. Sao có thể chỉ vì yêu ghét riêng của thiên tử mà tùy tiện định đoạt? Nếu vậy, công bằng, ngay thẳng của khoa cử còn đâu?
Hơn nữa, nếu thật sự làm theo ý Hoàng đế, đưa Lý Lăng vào danh sách một trăm năm mươi người, ắt sẽ có một người tài bị đánh trượt. Đó là chuyện Phàn Mai Sinh, với tư cách quan chủ khảo, tuyệt đối không thể chấp nhận.
Mà quyết định này cũng chẳng phải ý riêng của hắn. Toàn bộ quan chủ khảo và giám khảo đã cùng nhau bàn bạc rồi thống nhất phương án.
Hoàng đế muốn nâng đỡ ai, chuyện ấy không thành vấn đề. Nhưng ngài không thể phá bỏ quy củ của bọn họ.
Vì thế, Lý Lăng mới được xếp vào một thứ hạng kỳ quặc, chẳng khác nào người đội sổ, một trăm năm mươi mốt.
Thế nhưng trước uy quyền khó dò của Hoàng đế, những lời ấy hắn rốt cuộc vẫn không dám nói thẳng. Phàn Mai Sinh chỉ có thể lựa lời thưa:
- Bệ hạ, đây là kết quả sau khi thần cùng các vị quan chấm thi cẩn thận xem xét bài làm của các sĩ tử. Chúng thần cũng chỉ muốn giữ sự công bằng cho khoa cử. Mong bệ hạ thấu hiểu.
Ánh mắt Hoàng đế ghim chặt vào vị thần tử trước mặt, như muốn nhìn thấu cả ruột gan hắn. Một hồi lâu sau, Hoàng đế mới thu ánh mắt về. Khí thế nặng nề tỏa ra quanh người cũng từ từ tan đi.
- Bài thi của Lý Lăng có mang đến đây không?
- Thần đã mang theo. Bệ hạ có muốn xem qua không ạ?
- Dâng lên đây.
Hoàng đế ra lệnh bằng giọng bình thản.
Phàn Mai Sinh thở phào, vội dâng xấp bài văn đã chuẩn bị sẵn. Một lão hoạn quan nhận lấy rồi trình lên để Hoàng đế xem.
Hoàng đế lập tức lật từng bài đọc qua. Một lúc sau, ngài mới chậm rãi nói:
- Văn chương của Lý Lăng tuy chưa thể gọi là xuất chúng, nhưng cũng không tầm thường. Nhất là hai bài sách luận, e rằng ngay cả quan viên bình thường cũng chưa chắc viết nổi.
- Bệ hạ nói phải. Nhưng xét những đề quan trọng hơn trong Tứ thư Ngũ kinh, Lý Lăng vẫn kém các sĩ tử khác, mà khoảng cách ấy không hề nhỏ. Khoa cử nước ta từ trước đến nay vốn coi trọng nhất phần kinh nghĩa, bởi vậy…
Ánh mắt Hoàng đế trầm xuống, dường như muốn nói điều gì. Nhưng sau cùng, ngài chỉ phất tay.
- Trẫm mệt rồi. Ngươi lui đi.
- Thần xin cáo lui!
Thấy Hoàng đế cuối cùng cũng chấp nhận kết quả này, Phàn Mai Sinh nhẹ nhõm hẳn. Hắn vội hành lễ rồi lui khỏi điện.
Mãi đến khi hắn đi khuất, Hoàng đế mới cất tiếng hừ lạnh:
- Bây giờ trẫm mới hiểu vì sao năm xưa Thái Tổ Hoàng đế phải ra sức kìm hãm khoa cử kinh nghĩa. Thuở Thái Tổ còn trị vì, khoa thi đâu chỉ xét Tứ thư Ngũ kinh. Những người giỏi thiên văn, địa lý, toán pháp, binh sự đều có thể được chọn vào bảng. Còn bây giờ thì sao? Mấy chục năm trôi qua, tất cả lại quay về con đường cũ, thậm chí còn tệ hơn trước. Bọn chúng chỉ coi trọng cái gọi là Tứ thư Ngũ kinh, đến cả việc trẫm muốn nâng đỡ một người mà chúng cũng dám dùng thủ đoạn này để ngăn cản. Được lắm, được lắm!
Lão hoạn quan đứng bên cạnh thấy Hoàng đế như vậy, trong lòng lập tức rét run. Hắn biết kỳ điện thí sắp tới chắc chắn sẽ xảy ra biến động.
Chủ nhân của hắn từ trước đến nay vốn chẳng bao giờ chịu nuốt phần thiệt về mình.