Nhìn người sĩ tử trung niên xa lạ trước mặt, Lý Lăng chỉ muốn đưa tay gãi đầu.
- Vậy ra huynh cũng là cử tử Hoài Bắc?
- Đúng vậy. Tại hạ là Đào Doãn, tự Trọng Khiêm, người nhà họ Đào ở Từ Châu.
Người kia cười, tự giới thiệu thân phận. Lý Lăng nghe xong, chân mày khẽ nhướng lên. Lai lịch của Đào Doãn quả nhiên không tầm thường. Ở Từ Châu, bốn đại gia tộc Dương, Đào, La, Hoa đều là những nhà thế phiệt có gốc rễ sâu, ruộng đất tiền của nhiều vô kể, đâu phải hạng con nhà nghèo như hắn có thể sánh bằng.
Cũng chính vì thế mà chuyện này càng khiến Lý Lăng đau đầu. Người ta đã đích thân tìm tới cửa, còn ngồi chờ hơn nửa ngày. Nếu lát nữa lại mở miệng nhờ vả, hắn muốn từ chối cũng khó.
Sau lần tranh biện ở Cư Hải lâu, Lý Lăng đã có chút danh tiếng trong giới sĩ tử kinh thành. Không ít người từ quê nhà tới đây cũng xem hắn là niềm kiêu hãnh. Từ đó, những kẻ tìm đến xin chỉ giáo ngày một nhiều.
Trước kia, hắn còn có thể lấy cớ kỳ thi hội sắp đến, cần đóng cửa đọc sách, để khéo léo thoái thác. Nhưng kỳ thi hội đã kết thúc, cái cớ ấy cũng chẳng còn dùng được nữa.
Bởi vậy, sáng nay hắn mới cố ý ra ngoài dạo chơi. Hắn cùng em gái đi vòng quanh chợ phía đông mãi tới lúc trời sắp tối, chỉ mong chờ đến khi trống đóng cửa các phường vang lên, những sĩ tử tìm tới nhà sẽ đành quay về.
Nào ngờ vừa bước qua cửa, hắn đã thấy Đào Doãn ngồi trong tiền sảnh, cùng Từ Thương cười nói vui vẻ. Đúng lúc ấy, tiếng trống đóng cửa phường từ xa vọng lại từng hồi. Chẳng lẽ Đào Doãn không sợ đêm nay không về được sao?
Ý nghĩ ấy đương nhiên không tiện nói thẳng. Lý Lăng đành ngồi xuống, cười hỏi:
- Chẳng hay hôm nay Đào huynh tới tìm tại hạ vì chuyện gì?
- Lý huynh tài cao, nếu chẳng phải đã hết cách thì ta cũng không muốn làm lỡ việc đọc sách của huynh.
Đào Doãn vừa nói vừa liếc sang Từ Thương.
- Huynh từng nghe nói đến chuyện tranh giành giữa hai miền Hoài Nam, Hoài Bắc chưa?
- Chuyện ấy… tại hạ cũng từng nghe qua.
Lý Lăng khẽ gật đầu.
Cái gọi là tranh giành giữa hai miền Hoài Nam và Hoài Bắc vốn là mối bất hòa kéo dài từ lâu. Hễ người hai vùng chạm mặt trong bất cứ lĩnh vực nào, ngoài mặt dù vẫn giữ vẻ hòa nhã, bên trong nhất định phải ganh đua một phen, phân rõ hơn kém mới chịu.
Nói lớn thì có chuyện quan lại trong triều so bì nhau, sản lượng mùa màng, số thuế thu được mỗi năm, rồi số tiến sĩ hai miền đỗ đạt trong các kỳ thi. Nói nhỏ thì là những cuộc tranh chấp trên thương trường, những buổi văn hội giữa đám học trò.
Tóm lại, chỉ cần có chỗ phân cao thấp, chỉ cần người Hoài Nam và Hoài Bắc cùng có mặt, hai bên nhất định sẽ so tài một trận.
Theo mắt nhìn của Lý Lăng, kiểu tranh hơn thua chỉ để giữ thể diện này trẻ con hết sức, chẳng có gì thú vị. Nhưng hắn cũng là người Hoài Bắc, đành thuận theo câu chuyện:
- Vậy hôm nay Đào huynh tìm tại hạ là vì chuyện ấy?
- Đúng vậy. Kỳ thi hội lần này, sĩ tử Hoài Nam và Hoài Bắc đều đã kéo về kinh thành. Ban đầu, chúng ta chỉ định xem bên nào có nhiều người đỗ tiến sĩ hơn mà thôi. Nào ngờ phía Hoài Nam lại xuất hiện một người được rất nhiều người tôn là bậc tài tử số một của hai miền, Thôi Hoài Nhân. Thậm chí có người Hoài Nam còn lớn tiếng tuyên bố, dù lần này Hoài Bắc có nhiều người đỗ tiến sĩ hơn thì cũng chẳng bằng một mình Thôi Hoài Nhân.
Đào Doãn nói đến đây, vẻ mặt đã lộ rõ sự tức tối.
- Chúng ta đương nhiên không phục. Sau một phen tranh luận, hai bên đã hẹn nhau tối mai tới Hồng Tụ Chiêu so tài, coi như lấy văn kết bạn. Nhưng Thôi Hoài Nhân đã nổi danh từ lâu, tài học hẳn nhiên không thấp. Vì vậy, phía Hoài Bắc cũng phải tìm một tài tử ngang sức với hắn mới được. Lý huynh, nay huynh đã nổi danh khắp thành Lạc Dương, chính là người thích hợp nhất để chống lại hắn. Cho nên… xin huynh nhất định đừng từ chối!
Nói rồi, Đào Doãn trịnh trọng đứng dậy, liên tục chắp tay.
Sĩ tử vốn hay coi thường nhau, cộng thêm mối hiềm khích giữa hai vùng kéo dài đã lâu, khiến hai phe hoàn toàn không thể giảng hòa. Nhưng trong mắt Lý Lăng, chuyện này thật sự quá vô vị.
Ngày mai dù có thắng đối thủ thì trên trường thi cũng được thêm một suất đỗ tiến sĩ hay sao? Chẳng lẽ thắng thua vì thể diện lại quan trọng đến vậy?
Nhìn dáng vẻ nghiêm túc của Đào Doãn, rồi nghĩ đến việc gã cố ý ngồi chờ ở đây suốt nửa ngày, Lý Lăng biết rõ câu trả lời là có. Người ta đã đem đủ thành ý tới, lại hạ mình đến mức này. Hơn nữa, Đào Doãn còn là người của một thế gia. Nếu thẳng thừng từ chối, e rằng không chỉ đắc tội với riêng gã mà còn khiến cả giới sĩ tử Hoài Bắc phật lòng. Đó rõ ràng không phải kết quả Lý Lăng muốn thấy.
Điều duy nhất hắn có thể vin vào là:
- Nghe tên Hồng Tụ Chiêu, hẳn đó là chốn ăn chơi như lầu xanh kỹ viện phải không?
- Đúng vậy. Đó là một trong ba nơi vui chơi nổi tiếng nhất thành Lạc Dương hiện nay. Hoa khôi Tố Nguyệt ở đó còn là người đẹp số một kinh thành, do mọi người bình chọn vào dịp Trung thu năm ngoái. Bao nhiêu quan lớn, quyền quý cùng văn nhân mặc khách đều lấy việc được gặp nàng một lần, rồi cùng nàng trải qua một đêm xuân làm vinh dự. Bọn ta cũng phải mất bao công sức mới được bước chân vào nơi ấy.
Đào Doãn đã gần bốn mươi tuổi, vậy mà khi nhắc tới Tố Nguyệt, gương mặt gã vẫn hiện rõ vẻ mong chờ, mê mẩn. Trông chẳng khác gì đám người hâm mộ cuồng nhiệt ở hậu thế tranh nhau gặp thần tượng, chỉ có điều đặt trên khuôn mặt già dặn kia thì thật chẳng hợp mắt chút nào.
Môi Lý Lăng khẽ giật.
- Nhưng huynh và ta đều là sĩ tử đang dự thi, lẽ ra phải giữ mình trong sạch. Nếu chuyện tới tai quan phủ, bị các quan ngự sử dâng sớ hạch tội thì chẳng phải rắc rối hay sao?
- Ôi, Lý huynh cổ hủ quá rồi! Ngay cả thánh nhân cũng từng nói ăn uống và sắc dục là bản tính con người. Chúng ta là văn nhân tài tử, vui chơi phong lưu một phen thì có gì ghê gớm? Huống hồ hiện giờ chúng ta vẫn chưa phải quan lại triều đình. Người ta còn chẳng có thời gian để quản những chuyện ấy. Huynh cứ yên tâm.
- Huynh nói là tối mai ư? Đến lúc rời khỏi đó, chẳng phải đã vào giờ giới nghiêm rồi sao?
- Ha ha, Lý công tử cứ yên lòng. Lệnh giới nghiêm không áp dụng với cử tử chúng ta đâu. Hơn mười năm trước, bệ hạ thấy sĩ tử các nơi ban đêm ở kinh thành quá vắng vẻ, nên đã đặc biệt xuống chiếu. Sau kỳ thi hội, sĩ tử và thí sinh được phép mang phù bạc của cử nhân đi lại khắp thành, không bị hạn chế.
Đào Doãn nói rồi còn nháy mắt với hắn.
- Hơn nữa, đã bước vào chốn dịu dàng như Hồng Tụ Chiêu, huynh còn định rời đi ngay trong đêm sao? Lý huynh, huynh chẳng hiểu chút phong tình nào cả. Trông đâu còn giống một người trẻ tuổi!
Được rồi. Lần này ngay cả lý do cuối cùng để từ chối cũng không còn.
Lý Lăng chỉ đành cười khổ, gật đầu:
- Đào huynh đã nhiệt tình mời mọc, chuyện này lại liên quan đến thanh danh của sĩ tử Hoài Bắc, tại hạ đương nhiên không dám từ chối. Nhưng ta nói trước, những chuyện phong hoa tuyết nguyệt ấy, tại hạ thật sự biết rất ít. Nếu chẳng giúp được gì, huynh cũng đừng trách ta.
- Ha ha, Lý huynh khiêm tốn quá rồi!
Thấy Lý Lăng cuối cùng cũng đồng ý, Đào Doãn càng thêm vui vẻ, vội vàng lên tiếng trấn an:
- Huynh cứ yên tâm. Những chuyện uống rượu vui chơi đã có bọn ta lo liệu. Việc huynh cần làm chỉ là phát huy tài hoa của mình. Biết đâu huynh thể hiện xuất sắc, lại khiến hoa khôi Tố Nguyệt xiêu lòng, tự mình nguyện làm gối chăn cho huynh thì sao?
Thôi khỏi. Hạng kỹ nữ chốn ăn chơi ấy, ta chẳng có hứng thú gì.
Lý Lăng thầm bĩu môi, nhưng ngoài mặt vẫn cười cười nói vài câu xã giao.
Chuyện đã định xong, Đào Doãn cũng không nán lại lâu, đứng dậy cáo từ. Đúng như gã nói, mấy ngày này cử tử được mang phù bạc đi lại khắp thành. Cho dù giờ đã quá canh, cửa các phường đều đóng, Đào Doãn vẫn có thể thuận lợi trở về.
Đợi gã đi khỏi, Lý Lăng mới bất lực lắc đầu.
- Ta vốn nghĩ lần này có thể tránh hết những cuộc thăm hỏi, tiệc tùng, nào ngờ vẫn chẳng trốn sạch được. Phải rồi, còn huynh thì sao?
Người hắn hỏi dĩ nhiên là Từ Thương đang ngồi bên cạnh.
Từ Thương cũng cười khổ:
- Ta đã nói rõ rằng mình không biết ngâm thơ làm phú, lại chưa từng bước vào những nơi như kỹ viện, chắc chắn chẳng giúp được gì. Nhưng vị Đào Trọng Khiêm kia lại bảo thêm một người thì thêm một phần khí thế, cứ nhất quyết kéo ta đi. Ta cũng khó lòng từ chối.
Cả hai im lặng một lát, rồi đưa mắt nhìn nhau. Gần như cùng lúc, họ đồng thanh thốt lên:
- Biết làm sao đây?
Ngay sau đó, hai người lại nhìn nhau bật cười.
Đám sĩ tử, học trò khác ai nấy đều chỉ mong được tham gia những cuộc tụ hội như thế. Có dịp kết giao thật nhiều bạn bè, sau này ắt sẽ có lợi. Cho dù không đỗ tiến sĩ, họ vẫn có từng ấy người cùng dự khoa thi. Biết đâu mai sau mỗi người đều có thể gây dựng được một tiền đồ sáng sủa.
Chỉ riêng hai kẻ này lại khác người. Họ chẳng hiểu những quy củ giao tiếp trong giới sĩ lâm. Dù sao so với người khác, bọn họ mới nổi lên chừng một hai năm, ngoài nhau ra gần như không có vòng giao du nào khác.
Thật ra Lý Lăng vẫn có bạn bè, nhưng người quen của hắn hoặc là thương nhân, hoặc là nhân vật giang hồ, chẳng liên quan gì đến giới sĩ tử.
Sau cùng, Lý Lăng chỉ đành khẽ thở dài:
- Đến lúc ấy rồi tính tiếp vậy…
…
Với tất cả thí sinh tham dự kỳ thi hội lần này, mấy ngày sau đó là quãng thời gian nhàn nhã, nhẹ nhõm nhất. Kết quả vẫn chưa được công bố, ai nấy đều có thể thoải mái nghỉ ngơi, tin rằng mình nhất định sẽ đỗ.
Nhưng trong Cống viện, các vị khảo quan lúc này lại bận đến mức chẳng có thời gian chợp mắt.
Chỉ hơn hai mươi người mà phải đối mặt với hơn hai vạn bài thi. Trong vòng tám ngày, họ phải đọc hết tất cả, phân định cao thấp, chọn ra người xứng đáng. Khối lượng công việc ấy thực sự khiến người ta khiếp đảm.
Hầu như khảo quan nào cũng cúi rạp bên án, cắm đầu xem bài, lưng chẳng mấy khi được duỗi thẳng.
Thế nhưng giữa đám người ấy lại có một kẻ hoàn toàn khác biệt.
Vị chủ khảo của kỳ thi, Lễ bộ Thượng thư Phàn Mai Sinh, lúc này không cầm bài thi của thí sinh mà đang nâng niu một quyển tiểu thuyết, tên là “Bao Công Án”.
Các khảo quan đều nhìn thấy chuyện chủ khảo công khai ngồi đọc tiểu thuyết, nhưng chẳng ai lên tiếng phản đối. Bởi quyển sách này mới được người trong cung đưa tới cho Phàn thượng thư vào hai hôm trước. Người mang sách chỉ để lại một câu, bảo ông tự nghiền ngẫm ý nghĩa sâu xa bên trong.
Thật ra ngay khi nhận sách, Phàn Mai Sinh đã hiểu dụng ý của hoàng đế. Rõ ràng tác giả quyển sách này đang tham dự kỳ thi khoa cử lần này. Việc ông phải làm chính là tìm ra người ấy, rồi đưa vào danh sách những người đỗ đạt.
Đó là nhân tài được bệ hạ coi trọng.
Khoa cử có lẽ là con đường tiến thân công bằng nhất trong suốt hàng nghìn năm qua. Nhưng suy cho cùng, mọi việc vẫn do con người thực hiện. Vì thế, nó chỉ có thể tương đối công bằng, chứ tuyệt đối không thể không có sai lệch.
Sau khi đọc lướt qua nội dung quyển sách, Phàn Mai Sinh đã nắm được một vài thói quen dùng câu đặt chữ của tác giả. Tiếp theo, chỉ cần gặp đúng bài văn của thí sinh ấy, ông đã có tám phần chắc chắn nhận ra người đó, rồi đưa vào danh sách khoảng một trăm người cuối cùng được chọn.