Tám người thợ và người phụ việc đứng bên dưới, ngơ ngác nhìn vị Lý công tử trước mặt. Tin nhà in không phải đóng cửa mà hắn vừa nói ra khiến họ chưa kịp hoàn hồn.
Vị công tử xa lạ này mới đến hiệu chưa bao lâu, sao đột nhiên lại triệu tập mọi người, nói những lời xoa dịu lòng người như vậy? Lời hắn nói có thật không? Hắn có quyền quyết định chuyện lớn của nhà in ư? Trong đầu ai nấy đều dấy lên đủ điều thắc mắc, nhưng nhất thời chẳng biết mở miệng hỏi từ đâu.
Ánh mắt Lý Lăng chậm rãi lướt qua từng gương mặt. Hắn mỉm cười:
- Tôi biết trong lòng mọi người còn nhiều nghi ngờ. Nhưng chuyện này là thật, không sai một chữ. Chú Thông cũng đã thay ông chủ nhà in nhận lời rồi. À phải, từ giờ trở đi, tôi cũng xem như một trong những ông chủ của mọi người. Tôi tên là Lý Lăng.
Lúc này, Chú Thông mới đứng bên cạnh gật đầu xác nhận:
- Lý công tử nói đúng. Vừa rồi công tử đã bàn bạc với tôi chuyện này, cho rằng nhà in của chúng ta vẫn còn cơ hội vực dậy. Các vị đều là người cũ trong nhà in, bởi vậy chúng tôi mong mọi người tiếp tục ở lại…
Mấy người thợ, trong đó có Thạch Tu, đưa mắt nhìn nhau. Một lát sau, Thạch Tu mới dè dặt lên tiếng:
- Lý… Lý công tử, ông chủ Chu, thật ra chúng tôi đã làm ở nhà in này hơn mười năm, chẳng ai muốn bỏ đi cả. Nhưng tình hình trong hiệu, hai vị cũng đã thấy rồi. Tiền công của chúng tôi đã ba tháng chưa được trả đủ. Chúng tôi còn phải nuôi gia đình, cho nên…
Lý Lăng mỉm cười:
- Chuyện tiền công, mọi người cứ yên tâm. Tôi sẽ lo liệu. Dù trong hai tháng tới nhà in chưa chắc đã mở cửa làm ăn trở lại, tiền công của mọi người cũng không thiếu một đồng. Cả khoản trước đây còn nợ, tôi sẽ trả trước ba phần. Đợi nhà in chính thức hoạt động, phần còn lại sẽ thanh toán nốt. Tôi quyết không để mọi người phải chịu đói.
Trên mặt mấy người lập tức hiện lên vẻ mừng rỡ. Trước đó, Chú Thông chỉ nói tiền công trong hai tháng tới có thể được ứng ra một phần. Nay vị Lý công tử này lại chịu trả đủ, còn chia kỳ thanh toán cả số tiền ông chủ cũ đang nợ. Chuyện tốt như thế quả thật hiếm thấy. Chỉ riêng điều này thôi cũng đủ để họ ở lại chờ thêm hai tháng.
Thạch Tu ngần ngừ một lát, rồi cẩn thận hỏi:
- Công tử nói thật chứ?
- Ngày mai tôi sẽ sai người mang bạc đến. Đến lúc ấy mọi người sẽ biết thật giả thế nào. Nhưng tôi cũng có một điều kiện. Trong hai đến ba tháng tới, dù nhà in không có việc làm ăn, mọi người cũng không được rời đi.
Ý trong lời hắn rất rõ ràng, đó là dùng tiền mua sự ở lại của họ. Đám thợ và người phụ việc nào có lý do gì để từ chối? Huống hồ, dù trong số họ đã có vài người tìm được việc khác ở bên ngoài, nhà in họ Tần suốt thời gian qua quả thật quá thảm hại. Người có nghề trong tay muốn tìm kế sinh nhai mới cũng chẳng phải chuyện khó.
Nhưng người xưa vẫn nói, làm việc quen tay còn hơn bắt đầu lại từ đầu. Nay nhà in của mình đã có cách sống lại, ông chủ mới lại rộng rãi như vậy, đương nhiên ở lại vẫn hơn. Trương Lão Thật là người đầu tiên gật đầu:
- Chỉ cần công tử thật lòng phát tiền công cho chúng tôi, dù trước mắt chưa trả khoản cũ, tôi cũng xin ở lại.
- Tôi cũng vậy!
Mấy người còn lại lần lượt lên tiếng. Nỗi lo hiện trên hàng mày của họ cũng theo đó tan đi nhiều.
Lý Lăng thấy vậy liền cười:
- Thế thì còn gì bằng. Tôi chỉ có thể nói rằng mọi người đã đưa ra một quyết định hết sức sáng suốt. Sau này nhà in của chúng ta nhất định sẽ làm ăn phát đạt!
Hắn nói thêm vài lời khích lệ, rồi bảo mọi người trở ra phía sau tiếp tục làm việc. Xong xuôi, Lý Lăng mới quay sang Chú Thông:
- Chuyện cứ quyết định như vậy. Ngày mai chú đến chỗ tôi lấy bạc, trả tiền công cho mọi người. Nhưng trong hai ngày tới, e là tôi không có nhiều thời gian lo liệu ở đây. Đợi kỳ thi xong xuôi, chúng ta sẽ bàn tiếp bước kế tiếp.
- Công tử cứ yên tâm, tôi biết phải làm thế nào.
Chú Thông cười đáp. Thật ra trong lòng lão vẫn ít nhiều nghi ngại. Trước đây đám người trong bang vận tải của họ đã tốn bao công sức tìm cách cứu nhà in này, rốt cuộc vẫn không thành. Một thư sinh như hắn thật sự có thể biến chuyện mục nát thành kỳ tích sao?
Lý Lăng không nói thêm. Hắn chỉ đi quanh nhà in một vòng, sau đó dẫn em gái rời khỏi nơi này.
Việc chính đã xong, cuối cùng hắn cũng có thể dẫn Nguyệt Nhi đi dạo một vòng thành Lạc Dương.
Những khu dân cư bình thường chẳng có gì đáng xem, hai anh em bèn đi thẳng đến chợ phía đông.
Đến nơi, họ mới được tận mắt thấy cảnh phồn hoa nhất của thành Lạc Dương. Hàng hóa đủ loại, đồ ăn, vật dụng, trò chơi, gia súc gia cầm, ngựa, lừa, trâu, la, gà vịt… thứ gì cũng có. Ngay cả những món đồ quý hiếm, chim thú lạ lùng, cũng bày bán trong các cửa hiệu trang hoàng đẹp đẽ.
San hô đỏ cao quá nửa người, đá quý lớn hơn cả nắm tay, hoa cỏ và đồ bày biện được chạm từ nguyên khối ngọc bích… Những vật quý giá đáng cả gia tài ấy cứ thế bày trong những cửa hiệu rộng mở, thu hút ánh mắt người qua đường. Nguyệt Nhi nhìn đến hoa cả mắt, hết lần này đến lần khác thốt lên kinh ngạc.
Đúng lúc ấy, phía trước có mấy người ngoại quốc tóc vàng, mũi cao, mắt sâu đi tới. Nguyệt Nhi sợ hãi nép ra sau lưng Lý Lăng:
- Ca, những người kia là ai vậy?
- Họ đều là người nước ngoài. Có người đến đây buôn bán, cũng có người đến truyền đạo.
Lý Lăng vốn chẳng thấy lạ lẫm gì với họ. Chỉ là thấy những người ấy cũng mặc y phục theo lối người Hán, hắn mới cảm thấy hơi thú vị.
Quả thật, vài trăm năm sau, cách ăn mặc của người Hoa Hạ đã hoàn toàn ngả theo phương Tây. Còn ở thời đại này, những người phương Tây vượt đường xa đến đây lại đang ra sức hòa mình vào nền văn hóa Nho giáo của người Hán. Rốt cuộc bên nào học theo bên nào, điều ấy vẫn do nền văn minh nào tiến bộ hơn, thế lực nào mạnh hơn quyết định.
Ngoài đủ thứ hàng hóa tạp nham, trong chợ phía đông còn có rất nhiều nơi ăn uống vui chơi. Dọc theo các con phố, quán ăn quán rượu lớn nhỏ mọc lên san sát. Những chốn ca múa hát xướng cũng có đến mấy nơi.
Lan can là nơi diễn tuồng, giống như rạp hát đời sau. Người đi ngang qua cửa còn nghe được tiếng hát ngân nga, lúc xa lúc gần vọng ra từ bên trong. Một lúc sau, tiếng reo hò tán thưởng lại vang lên từng đợt. Còn ngõa xá là nơi kể chuyện xưa, nói chuyện đời và biểu diễn các trò ảo thuật, xiếc tạp kỹ.
Lý Lăng và Nguyệt Nhi vốn chẳng mấy hứng thú với tuồng tích. Hai người bèn bước vào một ngõa xá tên là Ngõa Xá họ Khúc, nghe kể chuyện hai lượt, lại xem một màn tạp kỹ. Nguyệt Nhi xem đến say mê, luôn miệng vỗ tay khen hay, gương mặt nhỏ đỏ bừng vì phấn khích. Mãi đến khi trời ngả tối, nàng vẫn còn lưu luyến chưa muốn rời đi.
- Ca, thành Lạc Dương vui thật đấy! Vui hơn huyện Giang Thành của chúng ta, cũng thú vị hơn phủ Hành Châu nhiều!
Ra khỏi cửa, Nguyệt Nhi cứ đi vài bước lại ngoái đầu nhìn vào trong, miệng không ngừng tấm tắc.
- Đương nhiên rồi. Đây là kinh thành, thứ gì tốt đẹp cũng tìm đường đổ về đây.
Lý Lăng trìu mến vuốt mái tóc nàng.
- Sau này chúng ta ở lại đây, em sẽ không thấy buồn chán đâu.
Nguyệt Nhi chớp mắt, dè dặt hỏi:
- Ca, thi xong khoa cử rồi, ca cũng không định về nhà nữa sao?
Lý Lăng liếc nàng:
- Nếu ta đỗ tiến sĩ, triều đình có thể bổ nhiệm ta làm quan. Đến lúc ấy đi đâu, không còn do ta tự quyết nữa.
Nguyệt Nhi khẽ “ồ” một tiếng, nhưng lại không dám hỏi tiếp. Thấy vậy, Lý Lăng mỉm cười:
- Còn nếu thi không đỗ, em cũng thấy rồi đấy. Nhà in đã thuộc về ta, sau này ta sẽ ở đây mở cửa làm ăn cho tử tế. Vẫn là câu ấy, đây là kinh thành, cơ hội đương nhiên nhiều hơn phủ Hành Châu rất nhiều, càng khỏi nói đến huyện nhỏ của chúng ta.
Nói đến đây, hắn lại bật cười trong bụng. Chẳng lẽ tình cảnh của mình lúc này cũng giống những người từ quê lên Bắc Kinh lập nghiệp ở đời sau? Chỉ khác là hắn đang phiêu bạt đến Lạc Dương mà thôi.
- Ca nhất định sẽ đỗ tiến sĩ!
Nguyệt Nhi vung nắm tay nhỏ lên, rồi lại hỏi:
- Nhưng nếu vậy thì nhà in phải làm thế nào?
Lý Lăng đã sớm nghĩ đến chuyện ấy:
- Ta sẽ viết thư cho Vạn Lãng và những người kia. Ít nhất phải bảo họ phái vài chưởng quầy, người phụ việc đáng tin đến đây. Nếu chỉ dựa vào một mình ta, ở nơi đất khách quê người này, thật khó nhanh chóng vực dậy nhà in. Ngoài ra còn phải tìm những họa sư và thợ khắc bản lành nghề. Muốn mở được chỗ đứng ở Lạc Dương, e rằng phải dùng vài cách khác thường.
Nguyệt Nhi nửa hiểu nửa không gật đầu. Bỗng nàng cau mặt:
- Ca, tự nhiên em thấy mình vô dụng quá. Chuyện gì cũng chẳng giúp được ca.
- Sao lại thế? Mấy ngày qua chẳng phải em vẫn nấu cơm cho ta sao? Trứng luộc ta ăn trước kỳ thi cũng là em nấu đấy.
- Chuyện đó đâu có tính. Bây giờ trong nhà đã có hai bà bếp, thức ăn họ nấu ngon hơn em nhiều. Em cũng chẳng dám tranh việc với họ…
Nguyệt Nhi phồng má.
- Ca, trước đây em đã nghĩ rồi. Em không muốn trở thành gánh nặng của ca. Em cũng muốn giúp ca…
Nghe vậy, Lý Lăng sững ra. Hắn đưa tay xoa mái tóc em gái, trong bụng chợt nhận ra mình quả thật đã xem nhẹ suy nghĩ của nàng.
Từ trước đến nay, hắn vẫn coi Nguyệt Nhi là cô bé chỉ cần được chăm nom. Chỉ cần để nàng ăn no mặc ấm, rồi đưa nàng đi chơi khắp nơi là được.
Nhưng nay Nguyệt Nhi đã dần lớn lên. Lại thấy anh trai không ngừng cố gắng, bản thân nàng cũng bắt đầu có những suy nghĩ khác. Nàng muốn làm được một điều gì đó. Dù sao nàng cũng là một con người bằng xương bằng thịt, đâu phải vật phụ thuộc vào hắn.
Lý Lăng suy nghĩ một lát rồi gật đầu:
- Em có từng nghĩ mình muốn làm gì chưa?
- Ừm… Em thích đọc những cuốn tiểu thuyết ca viết. Em cũng muốn viết được những câu chuyện hay như thế, để nhiều người hơn nữa được đọc.
Nguyệt Nhi nói ra điều mình mong muốn, nhưng gương mặt nhỏ đã đỏ lên.
Lý Lăng gật đầu:
- Có suy nghĩ ấy là tốt. Nhưng em cũng phải biết, viết sách không phải chuyện dễ. Em cần đọc thật nhiều sách, nhận mặt thật nhiều chữ. Còn bây giờ thì sao? Hình như đã nửa năm em không chịu học hành tử tế rồi nhỉ?
Nguyệt Nhi ngẩn ra, sắc mặt càng đỏ hơn:
- Vâng…
- Vậy quyết định thế nhé. Từ ngày mai, em phải chăm chỉ học chữ, đọc sách. Ta sẽ đích thân dạy em một thời gian. Cứ năm ngày, ta lại kiểm tra một lần. Học như vậy hai ba năm, em sẽ có thể thử viết sách.
Lý Lăng nhân cơ hội đưa ra yêu cầu.
Gương mặt nhỏ của Nguyệt Nhi xị xuống trước tiên. Nhưng ngay sau đó, nàng lại nắm chặt tay, gật đầu:
- Vâng! Em sẽ cố gắng. Ca cứ chờ mà xem!
- Vậy ta sẽ đợi xem đến bao giờ em gái ta trở thành tài nữ của Đại Việt.
Lý Lăng cười đáp.
Dưới ánh chiều tà, hai anh em nắm tay nhau bước ra khỏi chợ phía đông. Tiếng cười vẫn vang lên không dứt.