Chỉ cần khẽ kéo sợi dây bên tay trái, chiếc thùng gỗ lớn treo trên đầu sẽ mở một khe, để nước ấm từ trên cao xối xuống người. Cách thiết kế phòng tắm này đã chẳng khác vòi sen đời sau là bao. Lý Lăng đứng dưới thùng gỗ, tắm rửa khoan khoái đến quên cả lát nữa còn phải vào trường thi.
Tính từ ngày xuyên không đến nay, hắn đã ở thời đại này được một năm rưỡi. Những chuyện khác đều có thể thích nghi, riêng việc tắm rửa thì hắn vẫn chưa quen nổi. Dù là ở nhà hay tại khách điếm lớn như Chiết Quế Viên, nơi đây quả thật có nước nóng, nhưng cứ ngâm mình trong bồn tắm mãi vẫn khiến hắn thấy khó chịu.
Đừng tưởng những người trong phim ảnh, ngồi ngâm mình giữa bồn nước nổi đầy cánh hoa, ai nấy đều trông thích thú. Thật ra, tắm mà chỉ ngâm như thế thì chẳng thể sạch sẽ được. Nhất là sau khi kỳ cọ mạnh đến mức ghét bẩn vón ra từng mảng, ai cũng chỉ mong có vòi nước xối qua người một lượt. Tiếc rằng mong muốn ấy bao lâu nay vẫn chưa thành hiện thực.
Mãi đến hôm nay, Lý Lăng mới biết không phải thời đại này chưa phát minh ra vòi sen, mà chỉ vì trước kia hắn chưa từng gặp được nó.
Được trận nước xối ào ào, Lý Lăng sướng đến mức suýt ngân nga một khúc hát. Điều duy nhất khiến hắn tiếc nuối là nơi này không chuẩn bị thứ để tắm rửa. Ừm, phải gọi là bồ kết mới đúng. Hắn đành cứ đứng dưới dòng nước mà xối cho xong.
Đến khi Lý Lăng khoan khoái mở mắt, lau người rồi tiện mắt nhìn quanh, hắn mới sực nhận ra đám sĩ tử cùng huyện đang đứng dưới những chiếc thùng gỗ, vẻ mặt ai nấy đều gượng gạo. Người thì đưa tay che phía trước, kẻ lại lén liếc hắn bằng ánh mắt kỳ quặc. Ngay cả Từ Thương cũng không dám nhìn thẳng vẻ mặt hưởng thụ thản nhiên của hắn.
Lúc này Lý Lăng mới hiểu ra. Mấy chục người cùng ở một gian phòng, trần truồng chẳng có gì che chắn, quả thật không phải chuyện mà đám người đọc sách thời đại này có thể chấp nhận.
Ở những nhà tắm công cộng đời sau, dù quen hay lạ, mọi người cùng ngâm mình cũng là chuyện quá đỗi bình thường. Nhưng với người thời nay, cảnh tượng ấy lại kỳ quặc đến mức khiến tay chân luống cuống, ngay cả việc xả nước cũng quên mất.
Thảo nào nơi này chẳng chuẩn bị bồ kết. Thứ ấy chẳng khác gì xà phòng, lỡ xảy ra chuyện cúi xuống nhặt xà phòng thì thật chẳng biết sẽ thành trò cười đến mức nào.
Trong đầu Lý Lăng xoay chuyển những ý nghĩ quái gở, nhưng ngoài miệng lại giục:
- Các vị còn không mau lên, lát nữa đã phải vào trường thi rồi.
Nói đoạn, hắn bắt đầu lau người, chuẩn bị đi ra.
Những người khác lúc này mới hơi trấn tĩnh, vẫn gượng gạo nép sát vào trong. Họ kéo dây, tùy tiện xối qua người một lượt, lau mình thật nhanh rồi vội vàng đi ra ngoài. Bọn họ thật sự không thể thản nhiên như Lý Lăng.
Phòng ngoài của nhà tắm lúc này đã đặt sẵn mấy chục bộ áo rộng mới tinh. Quần áo của họ thì đã bị người ta thu đi. Một viên lại viên cười tươi giải thích:
- Quần áo của các vị sĩ tử sẽ được chúng ta tạm thời giữ lại. Trước hết, các vị hãy mặc bộ này vào rồi đi đến trường thi. Giỏ thi của các vị cũng đã để ở bên ngoài.
Lý Lăng vừa cầm quần áo lên mặc, trong lòng đã hiểu ra mọi chuyện.
Thì ra là vậy. Lần này hắn đã hiểu hoàn toàn.
Cách tắm rửa trông có vẻ kỳ quặc này thực chất chính là một kiểu khám người trá hình. Tất cả sĩ tử đều phải cởi sạch, tắm qua nước rồi thay quần áo do trường thi chuẩn bị. Nhờ thế, quan phủ có thể ngăn chặn phần lớn chuyện giấu tài liệu trong người, đồng thời vẫn giữ được thể diện cho thí sinh, không để binh lính hay nha dịch tùy tiện sờ mó khám xét.
Còn những chiếc giỏ thi mà bọn họ để bên ngoài trước khi bước vào đây, hẳn cũng đã được kiểm tra kỹ càng rồi.
Không thể không nói, kỳ thi Hương quả nhiên quy củ và có quy mô hơn hẳn ba kỳ thi trước. Cách sắp xếp này thật chu đáo, chỉ có điều số tiền phải bỏ ra cũng lớn hơn nhiều. Phải là quan phủ cấp tỉnh mới có thể bày ra được cách làm như vậy.
Những người khác cũng lần lượt hiểu được mấu chốt. Tuy vẻ mặt ai nấy đều kỳ quặc, chẳng một ai dám lên tiếng than phiền. Họ mặc chỉnh tề như Lý Lăng rồi đi ra ngoài, mỗi người nhận lại một chiếc giỏ thi cùng thẻ số, sau đó theo chỉ dẫn tìm đến phòng thi của mình.
Trường thi kỳ này chiếm một khu đất rộng mênh mông. Lý Lăng vừa rẽ qua một cổng lớn phía trước đã trông thấy từng dãy phòng thi san sát, chẳng khác nào những ô tổ ong dựng kín cả quảng trường.
Trước mỗi dãy đều có dựng một tấm biển, lần lượt ghi các chữ Giáp, Ất, Bính, Đinh… Thẻ số trong tay Lý Lăng là Canh hai mươi sáu. Hắn theo thứ tự tìm đến, chẳng bao lâu đã đứng trước căn phòng nơi mình sẽ ở suốt ba ngày tới.
So với căn phòng ở phủ thành lần trước, phòng thi này rõ ràng rộng hơn một vòng. Nhưng đồ đạc bên trong vẫn chẳng khác là bao. Chỗ ngồi vẫn được xây sơ sài bằng gạch đá, ban đêm còn phải dùng làm giường. Vì thế nó được kéo dài thêm ba thước, nhưng vẫn không đủ cho một người duỗi thẳng tay chân, chỉ có thể co người nằm xuống.
Ngoài ra còn có một tấm ván gỗ có thể lật lên hạ xuống, dùng làm bàn viết. Chỉ riêng trước cửa là có dựng một bậc cửa, xem như đã tốn chút công sức. Ít ra nó cũng ngăn được phần nào nước mưa không lớn tràn vào phòng. Ngoài ra chẳng còn gì khác.
Lý Lăng thở dài. Ở trong hoàn cảnh sơ sài thế này suốt ba ngày, với bất cứ sĩ tử nào cũng là một phen giày vò.
Nhưng mọi người đều như nhau, vậy thì vẫn còn công bằng. Hắn chẳng buồn oán trách, lập tức bước vào phòng. Chẳng ngờ vừa đưa tay chạm vào tấm ván, lòng bàn tay đã dính đầy bụi.
Rõ ràng nơi này ít nhất cũng một, hai năm chưa có người quét dọn. Với tình trạng này thì làm sao dùng để dự thi được.
May mà Lý Lăng đã có chuẩn bị. Hắn lập tức mở giỏ thi, lấy ra một chiếc khăn lau cùng cái chậu nhỏ, chạy đến chum nước ở góc cách đó không xa múc nước, rồi lau sạch tấm ván dùng làm bàn.
Lúc ấy, càng nhiều sĩ tử vào trường càng nhận ra vấn đề trong phòng thi. Người chưa có kinh nghiệm bắt đầu than vãn, kẻ từng trải thì giống Lý Lăng, tự mình xắn tay dọn dẹp.
Bởi vậy, trường thi vừa mở cửa đã ồn ào cả lên. Mãi đến khi mấy binh lính giám sát chạy tới, liên tiếp quát bảo mọi người giữ trật tự, tình hình mới dần lắng xuống.
Dọn dẹp xong, Lý Lăng lại lấy vài món đồ trong giỏ thi ra. Trước tiên là tấm rèm lớn. Hắn treo nó lên trước cửa phòng. Thứ này từng phát huy tác dụng trong kỳ thi Viện, giúp hắn chắn nước mưa. Lần này nó vẫn còn nhiều việc phải làm. Đến tối, chỉ cần buông rèm xuống là ít nhiều cũng giữ được chút riêng tư, tránh bị người khác hoặc muỗi quấy nhiễu.
Kế đó là mấy miếng hương xua muỗi. Hắn đã đặc biệt chuẩn bị chúng trước khi đến đây, bởi tiết trời này vẫn còn muỗi.
Sau cùng là chiếc lò nhỏ tinh xảo cùng cái nồi bé. Đã phải ở đây suốt ba ngày, nếu bữa nào cũng ăn đồ nguội thì thật khó chịu. Có chiếc lò than này, vấn đề ấy coi như được giải quyết.
Đến khi Lý Lăng làm xong mọi việc, trời đã sang giữa trưa. Sĩ tử gần như đã vào đủ. Người thì còn đang bận rộn, người đã chuẩn bị xong giống hắn, chỉ chờ quan chủ khảo phát đề.
Qua giờ Ngọ, tiếng trống vang lên từng hồi. Từ con đường phía trước vọng lại tiếng chân dồn dập. Từng binh lính bưng những cuộn giấy đi tới, lần lượt đưa đề thi đến từng phòng. Sau đó, mỗi người phụ trách trông coi năm căn phòng, ở lại ngay tại chỗ.
Nhiệm vụ của họ là giám sát sĩ tử, không để ai gian lận, đồng thời cũng có trách nhiệm bảo vệ phần nào. Nếu trong thời gian thi có người sinh bệnh hoặc ngã quỵ, họ phải lập tức cứu chữa.
Một lão binh hơn bốn mươi tuổi bưng một cuộn giấy bước vào phòng. Lý Lăng vội đưa hai tay nhận lấy, mỉm cười cảm tạ. Cử chỉ ấy khiến lão binh hơi luống cuống vì được đối đãi quá mức cung kính. Lão cũng cười với hắn rồi mới lui ra ngoài.
Lý Lăng cẩn thận lau tay thêm một lần nữa, sau đó mới trịnh trọng mở cuộn giấy đã được niêm phong, để lộ bên trong một xấp giấy dày.
Đến kỳ thi Hương, quy củ đã nghiêm ngặt hơn trước rất nhiều. Trên đề thi tuyệt đối không được để lại bất kỳ dấu vết nào. Nếu bị tra xét, thí sinh có thể lập tức bị đánh trượt. Vì vậy, Lý Lăng càng thêm cẩn thận, không dám để một vết bẩn nào dính lên giấy.
Dĩ nhiên, so với những đề bài sắp phải đối mặt, yêu cầu ấy chẳng đáng kể là bao. Bởi xấp giấy dày trong cuộn đề chính là toàn bộ bài thi hắn phải hoàn thành trong ba ngày tới.
Tổng cộng gồm ba bài Tứ thư, bốn bài Ngũ kinh. Đúng vậy, lần này không còn là chọn một trong ba hay chọn một trong bốn như những kỳ thi trước, mà tất cả đều phải làm hết. Ngoài ra còn có mỗi loại một bài chế, phán và biểu, một bài hỏi việc trị nước, cùng hai bài toán. Tổng cộng là mười một bài văn, thêm hai bài toán.
Đến kỳ thi Hương, ngoài làm văn, thí sinh còn phải giải hai bài toán. Tuy môn này không quan trọng bằng văn chương, nhưng một khi đã được đưa vào đề thi thì nhất định sẽ ảnh hưởng ít nhiều đến kết quả sau cùng.
- Thảo nào kỳ thi Hương kéo dài suốt ba ngày. Với ngần này nội dung, ba ngày cũng phải làm luôn tay. Đúng là một cuộc chạy đường dài bằng văn chương!
Đọc hết đề thi, Lý Lăng không nhịn được thầm cảm khái.
Có thể nói, kỳ thi Hương không chỉ thử tài học và năng khiếu của sĩ tử, mà còn thử cả sức bền lẫn thể lực. Đây là cuộc chiến đẩy trí óc và thân thể đến giới hạn.
Thế nhưng Lý Lăng chẳng hề sợ hãi. Hắn thở ra một hơi dài, trong lòng ngược lại dâng lên ý chí chiến đấu mạnh mẽ hơn. Không chần chừ nữa, theo nguyên tắc làm dễ trước khó sau, hắn đưa tay rút hai tờ đề toán ra trước.
Với hơn chín phần mười sĩ tử thời nay, bài toán rõ ràng là cửa ải khó vượt qua nhất. Từ ngày bắt đầu học chữ, bọn họ chỉ đọc Tứ thư, Ngũ kinh cùng đủ loại sách chú giải, chưa từng tiếp xúc với toán học. So với học sinh ban xã hội đời sau, họ còn thiên lệch hơn nhiều. Ngày thường chỉ cần tính rõ những phép cộng trừ đơn giản đã là khá lắm rồi.
Nhưng đề thi kỳ này rõ ràng đã vượt xa những phép tính cộng, trừ, nhân, chia thông thường. Lý Lăng chỉ liếc qua đề đã bật cười:
- Bài toán có lời văn, lại còn là bài toán ứng dụng phương trình bậc nhất hai ẩn… Đây chẳng phải chỉ ở mức tiểu học thôi sao? Có giỏi thì lấy đề của học sinh cấp hai ra mà thi ta!
Miệng nói vậy, nhưng Lý Lăng từng làm kế toán nên chẳng dám sơ suất. Hắn vẫn đọc kỹ đề bài một lượt, giải xong mới đưa cách tính trở lại theo từng bước phù hợp với thời đại này, rồi viết hết lên giấy.
Hai phương trình bậc nhất hai ẩn dĩ nhiên chẳng thể làm khó Lý Lăng quá lâu. Chỉ trong một khắc, hai bài toán đủ khiến hơn tám phần mười sĩ tử vò đầu bứt tai suốt nửa ngày đã được hắn giải hoàn chỉnh.
Kiểm tra lại một lượt, xác nhận không có sai sót, Lý Lăng mới cầm hai bài sách vấn lên xem kỹ đề, đồng thời nhanh chóng soạn sẵn những điều muốn viết trong đầu.
Một bài hỏi về việc thu thuế, bài còn lại hỏi cách xây dựng đê sông cho một huyện nhỏ. Với những sĩ tử bình thường, đây lại là hai lĩnh vực hoàn toàn mù mờ.
Lý Lăng thì chỉ mỉm cười. Mấy tháng làm việc ở huyện nha của hắn đâu phải uổng phí. Nhiều việc khi thật sự bắt tay thực hiện có lẽ còn vụng về, nhưng nếu chỉ bàn trên giấy thì lại đơn giản hơn nhiều…