- Lý Lăng phải không? Ngươi là sĩ tử dự kỳ thi hương lần này, đang ở tại vườn Chiết Quế?
Trương Hòa Phong mỉm cười, hứng thú nhìn hắn hỏi thêm.
Lời ấy lại khiến những người xung quanh dấy lên một phen ngưỡng mộ. Rõ ràng màn thể hiện vừa rồi của Lý Lăng đã lọt vào mắt xanh của Trương đại nho, mai sau ắt có lợi không nhỏ. Có kẻ ghen tị, thầm trách sao vận may ấy chẳng rơi vào mình, lại để tên kia được hưởng. Họ hoàn toàn quên mất lúc Trương Hòa Phong bị La Phong cùng đám người vây ép, cơ hội trước mắt ai cũng như nhau, chỉ là họ không biết nắm lấy mà thôi.
Lý Lăng vẫn giữ vẻ khiêm nhường, điềm đạm đáp:
- Đúng vậy. Vãn bối hiểu rằng buôn bán có thể làm nước giàu mạnh. Nhưng nếu thật lòng muốn góp sức cho thiên hạ muôn dân, ra làm quan mới là con đường nhanh nhất.
- Ha ha, ngươi đã có lòng ấy, mai sau ắt làm nên việc. Lão phu nhớ ngươi rồi.
Trương Hòa Phong cười, khẽ gật đầu với hắn, định kết thúc buổi giảng hôm nay. Nói cho cùng, tuổi đã cao, trải qua buổi giảng vừa rồi với bao phen thăng trầm, ông quả thật đã cảm thấy mệt mỏi.
Chẳng ngờ Lý Lăng lại bước lên mấy bước, đến trước mặt sĩ tử từng mở lời đòi kìm hãm việc buôn bán, mỉm cười nhìn hắn ta:
- Huynh đài, ta có đôi điều không đồng tình với lời huynh vừa nói. Ta muốn nói thêm mấy câu.
- Ngươi… ngươi muốn nói gì?
Từng chứng kiến lời lẽ sắc bén của Lý Lăng, sĩ tử kia bỗng hoảng hốt, nói năng cũng lắp bắp. Trương Hòa Phong phía trên đã dừng lại, chăm chú nhìn hắn, dường như muốn xem hắn còn điều gì muốn nói.
Lý Lăng nhìn thẳng đối phương, nét mặt vẫn mang ý cười, giọng điềm nhiên:
- Huynh vừa rồi có nhiều lời chê trách thương nhân. Những điều ấy ta đã nói qua, giờ không nhắc lại nữa. Điều ta muốn nói lúc này là thành kiến của huynh với nhà họ Vạn. E rằng đó cũng chỉ vì lòng ghen ghét mà ra?
- Ngươi… ngươi nói bậy! Làm gì có chuyện ấy!
- Có hay không, trong lòng huynh tự rõ. Huynh lấy cớ tri phủ mời người nhà họ Vạn làm khách quý, lại lạnh nhạt với sĩ tử như huynh, để chê bai thương nhân. Lời ấy thật vô lý. Huynh có biết nhà họ Vạn có bao nhiêu cơ nghiệp ở phủ Hành Châu, liên quan đến miếng ăn của bao nhiêu dân chúng không? Tri phủ quan tâm đến đời sống dân tình nên thường qua lại với nhà họ Vạn, có gì sai? Còn những người có danh phận sĩ tử như huynh với ta, nói cho hay thì là rường cột nước nhà, nhưng hiện giờ chúng ta đã giúp ích được gì cho nước, cho dân? Ngoài việc múa mép ở đây, gần như chẳng làm nên trò trống gì. Theo ta thấy, lúc này chúng ta còn kém xa nhà họ Vạn. Mong huynh tự biết mình, đừng nói những lời khiến người ta chê cười nữa.
Nói rồi, Lý Lăng chắp tay vái người kia đang vừa thẹn vừa giận, đứng sững tại chỗ, sau đó quay về chỗ cũ.
Các sĩ tử xung quanh mặt mày biến sắc, muốn lên tiếng phản bác, nhưng nhất thời chưa tìm được lời nào cho phải. Họ đương nhiên không phục khi Lý Lăng nói tất cả đều chẳng làm nên việc gì. Nhưng ngẫm kỹ lại, quả thật họ chưa giúp ích gì cho nước nhà và dân chúng. Bảo họ là lũ ăn bám cũng chẳng oan, rốt cuộc đành im lặng.
Ánh mắt Trương Hòa Phong nhìn Lý Lăng càng thêm tán thưởng. Ông nhìn hắn thật sâu, ghi nhớ người này trong lòng, rồi mới lên tiếng:
- Được rồi, buổi giảng hôm nay đến đây thôi. Mong các vị rút ra được đôi điều bổ ích, tích lũy thêm kiến thức, để sau này làm nên việc lớn.
Lúc này mọi người mới lơ mơ đứng dậy hành lễ, đưa mắt tiễn ông lão chậm rãi rời đi. Ai nấy đều mang trong lòng cảm xúc khó tả. Một buổi giảng vốn đang yên lành, đến cuối lại liên tiếp xảy ra biến cố, khiến mọi người gần như quên mất những lẽ phải vừa được bàn đến trước đó.
Mọi người lần lượt giải tán. Từ Thương vẫn mang vẻ lo âu, nín nhịn một hồi, cuối cùng nhìn Lý Lăng hỏi:
- Ôn Huynh, hôm nay có phải đệ hơi nóng vội không? Làm vậy chẳng khác nào đắc tội với nhà họ La đến cùng. Người ta là vọng tộc ở Từ Châu đấy.
- Từ huynh cũng nhìn ra rồi sao?
Lý Lăng nhìn hắn, giọng pha chút bông đùa.
- Có gì mà không nhìn ra? Nửa sau buổi giảng hôm nay rõ ràng là một cái bẫy do họ giăng sẵn, cốt mượn danh Trương đại nho để nâng La Phong lên. Có khi cả buổi giảng này cũng do họ cố ý sắp đặt. Nhà họ La làm được đến mức ấy, đủ thấy thế lực ở Từ Châu chẳng nhỏ.
Từ Thương nghiêm giọng nói tiếp:
- Ta đâu phải kẻ ngốc. Ban đầu có thể chưa nhìn ra, nhưng về sau sao còn không hiểu? Mà thôi, chuyện đó để sau. Ta lo cho đệ kìa. Đệ làm vậy, về sau e rằng phiền phức không dứt. Đệ chẳng lo chút nào sao?
Lý Lăng nghe vậy, lòng ấm áp vì biết bạn bè quan tâm. Nhưng ngoài miệng hắn lại nói:
- Phiền phức về sau đương nhiên có thể có. Nhưng so với những gì ta đạt được, chút phiền phức ấy chẳng đáng kể. Chuyến này ta đã nổi danh ở Từ Châu, lại kết giao được với bậc đại nho như Trương tiên sinh. So với những điều ấy, chút hậu họa kia không đáng gì.
- Ta vẫn thấy không yên. Nhà họ La ra tay bỉ ổi như thế, hẳn là hạng tiểu nhân. Người xưa có câu, đắc tội quân tử còn hơn đắc tội tiểu nhân. Bọn chúng chẳng có mưu mẹo gì là không nghĩ ra đâu.
- Lời ấy không sai. Nhưng phải xem nhà họ La còn có dịp ra tay hay không đã. Ta nghĩ lúc này họ đã lo thân chưa xong, nào dám tìm ta gây sự?
- Hửm?
Từ Thương thoáng nghĩ đã hiểu ý hắn.
- Đệ cho rằng Trương tiên sinh sẽ ra tay với họ?
- Có gì không thể?
- Nhưng ông ấy là bậc đại nho… sao có thể, sao có thể…
Từ Thương nhất thời không biết phải nói thế nào. Hắn chẳng thể bảo Trương đại nho là người thù dai, có thù ắt trả.
Lý Lăng nói:
- Ông ấy quả là đại nho, nhưng đại nho đâu phải thánh nhân, có thể lấy ơn báo oán, để người ta nhổ nước bọt vào mặt mà vẫn làm ngơ. Ngay cả Khổng phu tử cũng luôn dạy phải lấy ngay thẳng đáp lại oán thù, lấy ân đức đáp lại ân đức. Nhà họ La lần này làm chuyện quá đáng, rõ ràng nhắm vào danh tiếng của Trương tiên sinh. Nếu ông ấy không đòi lại công bằng, sau này còn mặt mũi nào đứng vững trong giới quan lại và sĩ lâm?
Từ Thương sững người, nhất thời không biết nên nghĩ sao. Mười năm đèn sách, hắn hầu như chưa từng trải qua chuyện đấu đá ngấm ngầm, tâm tư vẫn trong sáng như tờ giấy trắng. Giờ đây hắn đã hiểu thêm đôi điều, nhưng nghĩ kỹ vẫn thấy khó chịu. Đó là bậc đại nho được mọi người kính ngưỡng kia mà! Chẳng lẽ ông ấy cũng làm những chuyện chèn ép, trả đũa như đám người chốn quan trường?
Lý Lăng thở dài:
- Từ huynh, ta biết huynh là người quang minh chính đại. Nhưng thời buổi này, quân tử như vậy nào có chỗ đứng? Nói giữ mình trong sạch thì dễ, đến cuối cùng, xuôi theo dòng đời lại nhẹ nhàng hơn. Trương tiên sinh tuy là đại nho, nhưng trước kia ông ấy cũng từng làm quan lớn trong triều, lại ở bên cạnh bệ hạ suốt hơn hai mươi năm. Nếu không có chút bản lĩnh, sao ông ấy làm được đến thế? Cứ chờ xem. Ta nghĩ chưa cần đợi đến kỳ thi hương, chuyện nhà họ La sẽ có kết quả rồi.
Từ Thương chìm vào im lặng. Nếu lời Lý Lăng quả không sai, chuyện này ắt sẽ khiến hắn chấn động không nhỏ.
…
Sau chuyện lần này, Lý Lăng và mọi người chẳng còn mấy hứng thú với những buổi giảng kiểu ấy. Nói cho cùng, những cuộc tụ họp này chủ yếu là dịp để nâng danh tiếng cho một người nào đó, hoặc kết giao bạn bè cùng chí hướng từ sớm. Giúp ích cho kỳ thi hương sắp tới thì chẳng được bao nhiêu.
Đã vậy, thà ở lại sân khách điếm chăm chỉ ôn bài còn hơn. Nhân lúc này viết thêm vài bài, nghiền ngẫm kinh nghĩa sâu hơn, biết đâu sẽ tăng thêm phần nắm chắc khi vào trường thi.
Ngày tháng lặng lẽ trôi qua giữa việc ôn bài và làm văn. Ba hôm sau là ngày mười hai tháng tám, sáng hôm sau thí sinh sẽ vào trường thi dự kỳ thi hương.
Sáng hôm ấy, khi hai người Lý Lăng đến gian trước khách điếm dùng bữa, hắn nhận ra mấy thí sinh gần đó nhìn mình bằng ánh mắt khác lạ. Hắn còn chưa kịp nghĩ xem có nên hỏi họ không, câu chuyện của hai người khách uống rượu bên cạnh đã lọt vào tai:
- Lần này nhà họ La e rằng đại họa sắp giáng xuống đầu rồi.
- Còn gì nữa! Chỉ trong hai ba ngày ngắn ngủi, liên tiếp có người tố nhà họ La chiếm ruộng đất, hại người ta tan cửa nát nhà. Dù cuối cùng các vụ ấy có được tra ra là tố cáo sai, nhà họ La cũng đủ khốn đốn một phen.
- Sao có thể là tố cáo sai? Bên phủ nha đã có đủ nhân chứng vật chứng. Người bị hại còn nói, nếu nha môn không trả lại công bằng, họ sẽ lên tận nha môn tuần phủ, thậm chí vào kinh kêu oan trước hoàng đế. Vụ này chứng cớ rành rành rồi.
Câu chuyện khiến những người khách ở bàn khác cũng tò mò. Họ vội ghé sang, cười hỏi:
- Chuyện ấy ta cũng nghe qua. Trước kia chẳng phải cũng từng có vụ tương tự bị phanh phui sao? Sao hồi ấy nhà họ La dễ dàng dàn xếp, còn lần này lại bị dồn đến thế?
- Sao mà giống nhau được? Trước kia, nhà họ La dựa vào thân phận và quyền thế, muốn đổi trắng thay đen với dân thường chúng ta nào khó gì. Nhưng lần này, người đứng ra thúc đẩy vụ án là hơn mười nhân vật có tiếng trong giới sĩ lâm. Trong đó còn có hai vị từng là quan lớn trong triều, nay đã cáo quan về quê. Có họ đứng bên theo dõi, dù tri phủ muốn che chở cho nhà họ La, cũng phải cân nhắc thiệt hơn của chính mình.
- Sao lại thành ra thế?
- Gần đây ngươi không ở trong thành à? Chuyện lớn thế này mà cũng chẳng hay biết?
Người nọ nói đến đây thì hứng chí, uống một ngụm rượu cho dịu cổ họng rồi kể tiếp:
- Còn chẳng phải vì nhà họ La tự chuốc lấy kẻ thù mạnh. Đắc tội ai không đắc, lại đắc tội đến cùng với Trương đại nho.
- Trương đại nho là ai? Ông ấy là người đứng đầu giới sĩ lâm hai phủ Hoài Nam. Chỉ cần ông ấy tỏ ý, thiếu gì môn sinh, thuộc hạ cũ chạy vạy giúp sức. Nhà họ La đúng là mỡ lợn che mắt, lại nghĩ cho công tử nhà mình giẫm lên danh tiếng Trương đại nho để nổi danh. Rốt cuộc chẳng thành, La Phong biến thành trò cười, còn cả nhà họ La cũng bị kéo xuống nước.
- Giờ hơn mười vụ án lớn nhỏ đang chờ xử lý, trong nhà họ đã nhốn nháo cả lên. Trong thành còn không ít người từng kết oán với nhà họ La đang rục rịch. Chuyến này, dù nhà họ La chưa đến mức suy sụp hẳn, cũng phải tổn thương nguyên khí. Cái gọi là bốn nhà lớn Từ Châu, Dương, Đào, La, Hoa, e rằng sắp chỉ còn ba nhà thôi!
Mấy lời hả hê ấy khiến những người xung quanh xuýt xoa không ngớt. Với dân thường, cảnh một thế gia vọng tộc sụp đổ đột ngột vốn đã đáng mừng, huống hồ nhà ấy còn giàu mà bất nhân.
Từ Thương kinh ngạc nhìn Lý Lăng. Mọi chuyện quả đúng như hắn đã nói. Trương tiên sinh vừa ra tay, đã muốn dồn nhà họ La vào chỗ chết!
Chốn quan trường, giới văn nhân, quả nhiên khác xa những gì Từ Thương từng nghĩ. Đại nho đúng là không phải thánh nhân. Họ cũng biết ghi thù, cũng biết trả đũa!