Nói thật, Alan Wilson chẳng còn gì để nói. Chuyện đáng nói hay không đáng nói, phía Liên Xô đều đã biết rõ cả. Trong tình cảnh ấy, hắn vẫn phải nghĩ đến lợi ích của Đế quốc Anh chứ. Hắn đâu phải cán bộ Liên Xô.
Nhưng rõ ràng Edward Bridges không hề biết trong tận đáy lòng Alan Wilson lại có bản tính của một kẻ chỉ giỏi ngồi sau bàn phím bình luận thiên hạ. Vốn không quen ngồi không để giết thời giờ, ông ta vẫn bắt một viên chức trẻ đang hăm hở tiến thân phải tiếp tục tranh cãi dây dưa với người Liên Xô.
Câu chuyện từ việc tái thiết sau chiến tranh dần chuyển sang xu hướng thời trang của phụ nữ Liên Xô. Đến khi ấy, Furtseva, người cũng chẳng phải nhà ngoại giao chuyên nghiệp, chủ động giúp Alan Wilson tìm được việc để làm:
- Hay là chúng ta bàn về hạm đội tàu Đức sắp giao cho Liên Xô, hoặc đích thân đi xem qua một chuyến?
- Dĩ nhiên không thành vấn đề. Có điều tôi phải xin chỉ thị cấp trên đã.
Alan Wilson giơ ngón trỏ lên chỉ về phía trên. Với hắn, đây đúng là chuyện tốt. Nếu cứ tiếp tục ngồi đây, đề tài chắc sẽ lan sang cả cách chăm sóc lợn nái sau khi sinh mất.
Buổi tối, Alan Wilson báo cáo với Edward Bridges, Thủ tướng Churchill và Ngoại trưởng Robert Eden về yêu cầu của Liên Xô muốn kiểm tra hạm đội tàu Đức. Edward Bridges thở dài:
- Người Liên Xô quả thật thẳng thắn. Họ chẳng chịu chờ thêm một khắc nào.
- Trong cuộc thương lượng lần này, cả Mỹ lẫn Liên Xô đều sốt ruột. Người Mỹ nóng lòng muốn Liên Xô đưa quân tham chiến, thành ra trao cho họ cơ hội đòi hỏi quá đáng.
Giọng Alan Wilson không mấy thân thiện. Theo dự tính của hắn, tám mươi vạn tấn tàu buôn Đức còn lại đáng lẽ phải được dùng để phục vụ việc buôn bán giữa vùng Anh chiếm đóng và Ấn Độ thuộc Anh.
Đám tàu ấy rơi vào tay người Liên Xô thì cũng chẳng thể dùng cho cuộc chiến chống Nhật. Nhật Bản sắp đầu hàng đến nơi rồi. Bàn giao hạm đội chẳng đem lại lợi ích gì cho Đế quốc Anh, nhưng người Mỹ đã gật đầu, hắn tự nhiên không thể ngăn cản.
Chỉ cần nhìn cách chia khu chiếm đóng là hiểu. Bờ biển và các khu công nghiệp tốt nhất của nước Đức đều nằm trong vùng Anh chiếm đóng. Còn vùng Mỹ chiếm đóng lại là một khu vực nằm sâu trong đất liền. Vì vậy, nếu bàn giao hạm đội tàu Đức, phần thiệt hại ngấm ngầm cuối cùng vẫn do Đế quốc Anh gánh chịu.
Đó cũng là lý do Alan Wilson thà để hạm đội Anh giữ nguyên tốc độ, để Tướng Mountbatten phái hạm đội châu Á sang giúp Liên Xô, chứ không muốn đồng ý giao hạm đội tàu Đức cho họ. Vùng Mỹ chiếm đóng vốn chẳng được chia phần nào, người Mỹ dĩ nhiên rộng tay bằng của người khác.
Dù vậy, Alan Wilson cũng không để người Mỹ được lợi dễ dàng. Nếu Liên Xô thật sự hạ quyết tâm bất chấp tất cả và chiếm được Hokkaido, đem giá trị của Hokkaido so với hạm đội tàu Đức thì vụ này cũng chưa đến nỗi lỗ vốn.
Edward Bridges nghe vậy, liền chậm rãi tìm lời giảng hòa trước mặt Thủ tướng Churchill và Ngoại trưởng Robert Eden:
- Alan còn trẻ, chưa hiểu rằng làm ngoại giao thì phải biết cân nhắc được mất.
Ông ta ngầm nói rõ Alan Wilson chỉ lỡ lời trong lúc vô ý, rồi chuyển giọng:
- Nếu người Liên Xô đã sốt ruột đến vậy, cậu hãy đi cùng đại diện của họ một chuyến. Cuộc họp tạm gác lại. Đến vùng Anh chiếm đóng, dù sao đó cũng là địa bàn của chúng ta, làm việc gì sẽ thuận tiện hơn nhiều.
Hội nghị Potsdam lần này diễn ra tại vùng Liên Xô chiếm đóng. Ý của thư ký nội các là một khi sang vùng Anh chiếm đóng, quyền chủ động sẽ trở lại trong tay người Anh. Ông ta còn tỏ ý mình, Thủ tướng và Ngoại trưởng vẫn có việc cần bàn. Sau đó, Bridges đứng dậy, quay sang Churchill:
- Thưa Thủ tướng, tôi đưa Alan đi một lát.
Ra khỏi phòng, giọng Edward Bridges lập tức đổi khác. Ánh mắt sau cặp kính trở nên lạnh và điềm tĩnh.
- Alan, cậu không nói thẳng ra, nhưng giọng điệu vừa rồi, cùng những lời đánh giá về Mỹ và Liên Xô, là điều không nên có.
Alan Wilson cau mày, lục lại trong đầu một lượt mà vẫn không thấy mình nói gì sai:
- Thưa ngài Edward, có gì không ổn ạ?
- Việc sắp xếp cuộc chiến chống Nhật, hay chuyện bất mãn với Mỹ và Liên Xô, tự thân chẳng có gì sai. Nhưng tình hình hiện giờ là hạm đội còn lại của nước Đức quả thực đang nằm trong tay chúng ta. Người Mỹ cũng quả thực đã hào phóng bằng của người khác, đem thứ đang thuộc về nước Anh trao cho người Liên Xô.
Edward Bridges thong thả nói tiếp:
- Nếu Thủ tướng và Ngoại trưởng suy nghĩ sâu hơn về chuyện này, họ sẽ cho rằng cậu đang kín đáo bày tỏ sự bất mãn với vị Thủ tướng đáng kính và vị Ngoại trưởng tài ba.
- Không đến mức ấy chứ?
Môi Alan Wilson giật nhẹ. Chuyện này mà cũng suy diễn ra được sao? Trí tưởng tượng của họ có phải đi quá xa rồi không?
Edward Bridges mỉm cười, tự gật đầu như đã tìm được câu trả lời:
- Vậy cậu nghĩ xem, vì sao mọi văn bản công khai ở cấp chính phủ đều dùng thứ ngôn ngữ trung tính, khô khan đến mức chỉ đọc vài dòng đã thấy chán? Chính là vì lẽ đó. Ở những thuộc địa như Ấn Độ thuộc Anh, chúng ta không cần bận tâm quá nhiều đến cách dùng lời. Tốt thì nói là tốt, xấu thì nói là xấu. Đế quốc Anh là kẻ cai trị, muốn thi hành chính sách của đế quốc bằng cách nào cũng được. Nhưng ở chính quốc thì khác.
- Tôi hiểu rồi, thưa ngài.
Alan Wilson biết sai thì sửa ngay. Trong bụng hắn vẫn cho rằng Edward Bridges đã làm lớn chuyện, nhưng hắn hiểu vị thủ lĩnh của giới công chức chỉ có ý tốt.
Edward Bridges hài lòng gật đầu, tỏ vẻ tán thành thái độ biết sai mà sửa của hắn:
- Người Liên Xô muốn đi ngay thì cậu hãy hộ tống họ ra cảng. Rời Berlin vài ngày cũng chẳng phải chuyện xấu.
Edward Bridges đã có tính toán riêng. Nếu đây là một việc cần thu xếp ở hậu trường, làm gì có chuyện đổi người chỉ huy ngay giữa trận.
Người dẫn đầu phái đoàn Liên Xô sang vùng Anh chiếm đóng cũng là Furtseva, một người cùng cảnh ngộ với Alan Wilson.
Trong cuộc họp chính thức, đại diện ba nước đều công khai công nhận việc này, cho thấy toàn bộ Hội nghị Potsdam vẫn được tiến hành một cách minh bạch.
Furtseva chuẩn bị rời Berlin để đến vùng Anh chiếm đóng. Có lẽ đây là lần đầu nàng đi sâu vào khu vực do các nước đế quốc kiểm soát, nên trong lòng ít nhiều căng thẳng:
- Lịch trình của chúng ta thế nào? Thống chế Montgomery sẽ gặp chúng ta chứ?
Alan Wilson phồng má. Nhưng lần này hắn hoàn toàn nói thật:
- Dạo gần đây Thống chế Montgomery khá bận.
Thống chế Montgomery đang thực hiện một chuyến đi vòng quanh châu Âu. Con người từng tự giam mình trong bộ chỉ huy chiến thuật suốt thời chiến dường như bỗng nhận ra niềm vui vô tận giữa những tiếng reo hò của dân chúng.
Ông ta giữ liên lạc với đủ loại đơn vị và cá nhân: các câu lạc bộ bóng đá, những tổ chức từ thiện, cùng bất kỳ ai chịu viết thư cho ông ta.
Các nghi lễ do nhiều quốc gia tổ chức, ông ta đều vui vẻ tham dự. Từ việc nhận danh hiệu công dân danh dự của một thành phố tự trị, đến phát biểu tại những cuộc mít tinh lớn, hay nhận bằng tiến sĩ danh dự ở Đại học Oxford và Đại học Cambridge, ông ta đều không từ chối việc nào. Chỉ cần xem qua lịch trình là đủ hiểu điều đó.
Biết đâu trong mắt những nhà ngoại giao khác, hộ tống Furtseva đến vùng Anh chiếm đóng lại là một việc béo bở. Đi cùng một phụ nữ Liên Xô xinh đẹp trong khu vực do Anh kiểm soát, rất có thể sẽ nảy sinh chuyện gì đó. Đặc biệt là người Mỹ, nhất định họ sẽ nghĩ như vậy.