Nguyên soái Vasilevsky đã tới Viễn Đông được một năm. Thật ra, Liên Xô không phải hoàn toàn không chuẩn bị cho cuộc chiến với Nhật. Ngay sau khi chiến dịch Bạch Nga kết thúc, Bộ Tổng tư lệnh tối cao đã giao cho Vasilevsky bắt tay tính toán sơ bộ việc tập kết quân đội Liên Xô dọc bờ sông Hắc Long, tại vùng Duyên hải và khu vực Ngoại Baikal, đồng thời xác định số vật tư cần thiết cho cuộc chiến chống đế quốc Nhật.
Trước trận Berlin, kế hoạch tác chiến ở Viễn Đông đã được Moskva thông qua. Sau khi nước Đức chính thức đầu hàng, Vasilevsky được bổ nhiệm làm Tổng tư lệnh quân đội Liên Xô tại Viễn Đông, chịu trách nhiệm chỉ huy Phương diện quân Ngoại Baikal, Phương diện quân Viễn Đông thứ nhất, Phương diện quân Viễn Đông thứ hai cùng Hạm đội Thái Bình Dương.
Thế nhưng, nếu lực lượng trên bộ của Liên Xô đã có thể xoay xở khá ung dung, thì sức mạnh trên biển lại chỉ như muối bỏ bể. Dù vào khoảng thời gian trước và sau trận Berlin, Moskva đột ngột tăng cường viện trợ cho Viễn Đông, lực lượng mà Liên Xô gom góp được cũng chỉ đủ bảo đảm cho một đạo quân đổ bộ từ năm vạn đến sáu vạn người.
Cùng lúc ấy, bức điện gửi tới tay Nguyên soái Vasilevsky cũng cho thấy Đại bản doanh đã quyết tâm bằng mọi giá. Bức điện còn báo rằng hạm đội Anh đang ở Đông Nam Á đã cấp tốc lên đường suốt ngày đêm, chuẩn bị hỗ trợ chiến dịch đổ bộ.
Vì vậy, Nguyên soái Vasilevsky thay đổi kế hoạch đổ bộ lên quần đảo Kuril, chuyển ánh mắt sang Hokkaido, hòn đảo lớn thứ hai của Nhật Bản. Tại Bộ tư lệnh Viễn Đông, ông nói với các thuộc cấp:
- Nếu tin tình báo là thật, quân Nhật ở Hokkaido cũng chẳng đông hơn quân đồn trú tại quần đảo Kuril bao nhiêu. Trong những trận chiến dọc tuyến Thái Bình Dương, quân Mỹ đã dùng một cách đánh gọi là chiến thuật nhảy đảo. Với lực lượng trên biển vốn đã eo hẹp của chúng ta, việc xác định mục tiêu rõ ràng, không đem quân phí vào những nơi chẳng có giá trị, quan trọng hơn cả.
Chiến thuật nhảy đảo là cách đánh quân Mỹ sử dụng khi phản công Nhật Bản. Họ không lần lượt đánh chiếm từng hòn đảo, mà bỏ qua một đảo, đánh chiếm một đảo khác, nhờ thế vừa giữ được những nơi đã tấn công, vừa khiến các đảo bị bỏ qua mất chỗ dựa, chẳng cần giao chiến cũng phải khuất phục.
Bởi vậy, quân Mỹ nổ súng tại Okinawa, còn đảo Saipan vẫn nằm dưới quyền cai trị của Nhật Bản. Saipan chính là một cứ điểm bị bỏ qua trong chiến thuật nhảy đảo của quân Mỹ. Sau khi chiếm Okinawa, quân Mỹ cắt đứt liên hệ giữa Nhật Bản và Saipan.
Biết Moskva đang nóng lòng, Nguyên soái Vasilevsky liền gác kế hoạch đổ bộ lên quần đảo Kuril, chuẩn bị học theo chiến thuật nhảy đảo của quân Mỹ, chuyển mũi tiến công sang Hokkaido.
- Điều kiện khách quan tuy chưa đầy đủ, nhưng các đồng chí cũng không cần quá lo lắng. Chúng ta vẫn có những điểm thuận lợi. Chẳng hạn, trong bức điện của Moskva có nói rõ rằng phía Nhật đã lên tiếng cầu hòa. Theo phân tích của các đồng chí phụ trách ngoại giao, Nhật Bản muốn tránh chiến tranh, cầu hòa với Liên Xô; còn với nước Mỹ, bọn họ có lẽ sẽ đánh để cầu hòa.
- Trong tình thế hiện nay, then chốt của chiến dịch Viễn Đông là phải tìm cách xoay xở trên bán đảo Triều Tiên, bù đắp phần chuẩn bị còn thiếu ở tuyến Hokkaido. Bán đảo Triều Tiên không cách Nhật Bản bao xa. Các đồng chí hãy nhớ kỹ một địa danh, eo biển Tsushima.
Lời Nguyên soái Vasilevsky vừa dứt, Bộ tư lệnh Viễn Đông chìm vào im lặng.
Eo biển Tsushima nằm ở rìa phía tây Thái Bình Dương, về phía tây nam quần đảo Nhật Bản, giữa đảo Tsushima và đảo Iki. Eo biển kéo dài từ đông bắc xuống tây nam, dài khoảng hai trăm kilômét, nơi hẹp nhất rộng bốn mươi kilômét, độ sâu có chỗ tới một trăm mét. Thềm lục địa nơi đây phát triển khá rộng, đáy biển tương đối bằng phẳng.
Đây cũng là nơi Hải quân Đế quốc Nhật Bản từng đánh bại Hải quân đế quốc Nga trong trận hải chiến Tsushima. Nhưng với Nguyên soái Vasilevsky, trận hải chiến xảy ra mấy chục năm trước không phải điều ông muốn nhắc đến.
Điều ông sắp nói mới là mấu chốt:
- Đồng chí Malinovsky, nhiệm vụ của anh là tấn công Triều Tiên đang bị Nhật chiếm đóng, đánh thẳng tới eo biển Tsushima, nơi bán đảo Triều Tiên gần Nhật Bản nhất. Những việc khác anh không cần bận tâm. Hãy tiêu diệt quân Nhật trên bán đảo, đồng thời thu gom những con tàu có thể dùng để vượt biển. Căn cứ vào mức độ chiếm đóng rồi quyết định có tiến hành bước tiếp theo hay không.
- Rõ rồi, thưa Nguyên soái Vasilevsky.
Malinovsky sinh tại Odessa, hiện là tư lệnh Phương diện quân Ngoại Baikal. Sau khi chiến tranh ở châu Âu kết thúc, ông mới tới Viễn Đông, muộn hơn Nguyên soái Vasilevsky một năm.
Sau khi sửa lại kế hoạch tác chiến, Nguyên soái Vasilevsky đặt mục tiêu chủ công của Phương diện quân Ngoại Baikal do Nguyên soái Malinovsky chỉ huy vào bán đảo Triều Tiên, lấy đó làm màn che cho cuộc tiến công của Liên Xô vào Hokkaido!
Chưa bàn tới những ảnh hưởng mà việc sửa đổi kế hoạch của Bộ tư lệnh Viễn Đông sẽ gây ra, Hội nghị Potsdam vẫn tiếp tục.
Thậm chí Alan Wilson còn đang tiến hành những cuộc mặc cả trong bóng tối. Ban đầu, hắn cứ tưởng sau khi vấn đề tác chiến chống Nhật được quyết định, công việc của mình sẽ chấm dứt.
Sự thật chứng minh, một công chức của Ấn Độ thuộc Anh như hắn vẫn còn quá ngây thơ khi nghĩ về những cuộc mặc cả bí mật. Một khi đã bắt đầu, những chuyện như thế ắt sẽ kéo theo vô số lần tiếp diễn.
Thư ký nội các Edward Bridges chỉ cần hai câu đã đập tan ảo tưởng ấy của Alan Wilson. Chừng nào các cuộc họp chính thức của Hội nghị Potsdam chưa kết thúc, chừng ấy việc ngã giá riêng với Liên Xô vẫn chưa có lý do để dừng lại.
Thấy Alan Wilson lộ vẻ kinh ngạc, Edward Bridges thản nhiên giải thích:
- Hồi Hội nghị Munich cũng thế cả. Chỉ là đổi người đàm phán, còn Đế quốc Anh vẫn là một bên trong cuộc.
- Nhưng tôi còn gì để nói nữa đâu? Chuyện tác chiến chống Nhật chẳng phải đã bàn xong rồi sao? Chẳng lẽ ngày nào tôi cũng ngồi ăn cơm, uống rượu vang với một phụ nữ Liên Xô? Làm vậy chẳng phải đang phung phí tài nguyên quốc gia hay sao?
- Đúng vậy…
Edward Bridges tán thành nhận xét của Alan Wilson về chuyện lãng phí tài nguyên quốc gia, thậm chí còn khích lệ hắn đôi câu, nhưng lời giải thích sau đó vẫn chẳng thay đổi:
- Có điều, chúng ta thường gọi việc ấy là ngoại giao.
Alan Wilson dở khóc dở cười. Hắn nhăn nhó nói:
- Ngài Edward, lẽ ra tôi không nên tiếp xúc quá nhiều với người Liên Xô. Tôi còn muốn thăng tiến, thật lòng rất muốn thăng tiến. Nếu sau này chuyện tôi bí mật mặc cả với người Liên Xô tại Hội nghị Potsdam bị người ta biết được, con đường phía trước của tôi rất có thể sẽ gặp rắc rối.
- Mọi hành động của cậu đều là vì lợi ích của Đế quốc Anh, mọi lời nói đều được lưu vào hồ sơ. Không có chuyện để lộ, cũng chẳng ai có thể điều tra ra.
- Nhưng chẳng bao lâu nữa sẽ đến kỳ bầu cử. Nhỡ chính phủ nhiệm kỳ sau biết được thì sao?
Alan Wilson cũng hiểu loại chuyện này không thể tùy tiện nói ra, nên cố ý hạ thấp giọng.
Edward Bridges nhướng mày, giơ cổ tay xem giờ rồi nói:
- Cùng lắm là đảng đối lập lên nắm quyền. Cậu nghĩ vị Thủ tướng đáng kính và Bộ trưởng Ngoại giao của chúng ta sẽ chủ động tìm đến lãnh tụ đảng đối lập để nói rằng chính mình đã bán đứng lợi ích của đồng minh trung thành hay sao? Cứ yên tâm, cậu là người của chúng ta. Mấy ngày nay tôi sẽ nói rằng cậu đang xử lý công việc tại khu vực do Anh chiếm đóng. Đi mau.