Khó mà tưởng tượng nổi, ngay lúc nguyên thủ ba nước Mỹ, Anh, Xô đứng xếp hàng trước ống kính máy ảnh thì bên trong phòng họp ba nước lại là một cảnh tượng như thế. Nhưng toán học căn bản và lịch sử của ba quốc gia đã chứng minh rồi: hình tam giác vốn mang tính ổn định.
Khi mỗi người cứ ôm câu chuyện của mình thì khó lòng có bước đột phá.
- Các nhà ngoại giao của chúng ta đã trao đổi thẳng thắn với Mỹ và Xô, các bên cũng đều đưa ra những ý kiến mang tính xây dựng.
Alan Wilson vừa nói vừa xoay chuyển đề tài, vẫn giữ tư thế khoanh tay trước ngực, nách kẹp túi hồ sơ, quay sang ngoại trưởng Robert Eden:
- Đề nghị đầu tiên của chúng ta bị Mỹ và Liên Xô phản đối, chính là kiến nghị lấy phần lãnh thổ trong khu chiếm đóng của Xô ra làm cái cớ ép người Xô.
- Người Xô phản đối cũng chẳng có gì lạ. Ngoại trưởng Robert Eden cười khổ một tiếng. Trong lòng hắn cũng chẳng mấy đồng tình với lối uy hiếp trắng trợn của thủ tướng Churchill, nhưng Churchill là thủ tướng, hai người lại cùng đảng Bảo thủ, đành nghe theo vậy.
- À! Nói cho đúng, kẻ phản đối là người Mỹ. Phía Mỹ tuyên bố tôn trọng phương án phân chia của hội nghị Yalta, phản đối yêu cầu đơn phương của Đế quốc Anh, cho là thiếu lý trí, phá hoại tinh thần đoàn kết.
Alan Wilson vừa nhớ lại từng chữ người Mỹ nói, vừa nhắc lại nguyên văn.
- Tôi biết ngay mà, người Mỹ không đáng tin chút nào, chúng nó hạ nhục chúng ta ra mặt.
Robert Eden nghe xong, không kìm được mà tuôn một trận. Hắn cứ ngỡ kẻ đầu tiên phản đối hẳn phải là Liên Xô, nào ngờ lại là Mỹ. Chỉ hôm trước thôi, tổng thống Truman vừa tới Berlin còn trò chuyện vui vẻ tâm đầu ý hợp với thủ tướng Churchill.
Alan Wilson im lặng không nói gì. Hai thằng nhóc Mỹ và Xô không cần võ đức, bất thình lình tấn công lão đồng chí Anh quốc đã cai trị thế giới hơn ba trăm năm này. Song xét theo góc độ dị giáo còn đáng ghét hơn ngoại đạo, chuyện đó cũng không hẳn khó hiểu.
Dưới ánh mặt trời chẳng có gì mới lạ. Lời than thở của ngài ngoại trưởng trước mắt, Alan Wilson cũng chỉ nghe cho có. Robert Eden chắc chắn chỉ nói vậy thôi, vì cuộc chiến kênh đào Suez đã chứng minh rằng một người hoàn toàn có thể rơi vào cùng một cái hố đến lần thứ hai.
- Bộ trưởng, đề tài mà người Mỹ nhắc đến nhiều nhất vẫn là chuyện Liên Xô tham chiến đánh Nhật.
Theo cách nhìn của Alan Wilson, chiếm một miếng đất trong khu chiếm đóng của Xô chẳng qua là chuyện nhỏ, căn bản không nên trở thành trọng tâm thảo luận của hội nghị Potsdam, bèn nhắc nhở:
- Nghe nói trận Okinawa vừa kết thúc, người Mỹ chịu tổn thất rất lớn. Okinawa nói đúng ra còn chưa phải bản độ Nhật, thương vong thảm trọng đã khiến người Mỹ còn ám ảnh. Nếu tiến đánh bản độ Nhật, thương vong của quân Mỹ sẽ khó lường. Xem diễn biến phiên họp đầu tiên hôm nay, rõ ràng Mỹ đang cầu Liên Xô. Cho nên cứ khăng khăng gây khó dễ với Xô trước, không phải ý hay.
Trận Okinawa thực ra mới kết thúc được mấy ngày. Cuộc đổ bộ kéo dài tám mươi hai ngày, bên tấn công là quân Mỹ, bên phòng thủ là quân Nhật. Tuy cuối cùng quân Mỹ toàn diệt mười vạn quân Nhật đồn trú đảo, nhưng bản thân cũng thương vong gần tám vạn người.
Với Mỹ, đó là một con số kinh hoàng. Phải biết rằng các trận Guadalcanal và Iwo Jima trước đó tuy ác liệt không kém, nhưng quân Mỹ tử trận cộng lại chưa đầy hai vạn người.
Điều khiến quân Mỹ chấn động nhất, thực ra là chiến dịch Kikusui của quân Nhật quanh trận Okinawa, liên tiếp huy động mười lần đội cảm tử, trở thành người tiên phong của cái gọi là giáo phái hoà bình. Kiểu tấn công tự sát cùng chết cùng sống ấy khiến quân Mỹ trong suốt giai đoạn Okinawa phải kinh hồn bạt vía.
Trận chiến tuy cuối cùng thắng lợi, nhưng người Mỹ đã nảy sinh nỗi sợ sâu sắc trước sự điên cuồng mất trí và kiểu đánh liều chết của lính Nhật.
Đi khắp thế giới, quân Mỹ chưa từng gặp đối thủ nào thế này. Một Okinawa nhỏ bé đã ra nông nỗi, lỡ thật sự đổ bộ lên bản độ Nhật thì nước Mỹ, nơi vốn chưa chịu tổn hại lớn nào trong đại chiến, sẽ phải mất bao nhiêu binh lính?
- Alan, đại diện Mỹ mời chúng ta cùng dự một buổi tiệc rượu.
Đúng lúc ấy, một nhà ngoại giao Anh mở cửa bước vào, lên tiếng mời:
- Người Mỹ chắc muốn trao đổi với chúng ta vài việc.
- À!
Alan Wilson nhìn Robert Eden, nhận được cái gật đầu đồng ý của người sau, bèn xoay người đáp:
- Tất nhiên chúng ta không thể từ chối đồng minh thân mật của mình.
Đợi cửa phòng đóng lại, Robert Eden mới nói:
- Chắc là hy vọng chúng ta ủng hộ về chuyện đánh Nhật.
- Không ngoài dự đoán, hẳn là vậy.
Alan Wilson mỉm cười gật đầu:
- Hôm nay Liên Xô chủ yếu nhắc đến quyền lợi ở châu Âu, dường như không mấy hứng thú với Viễn Đông. Xét theo tâm lý con người, cái gì càng nhấn mạnh thì cái đó càng thiếu, có vẻ Liên Xô lúc này đang chú ý châu Âu hơn.
- Cậu cứ đi xem trước, người Mỹ có ý gì, về báo lại cho tôi.
Robert Eden thở dài một hơi. Làm ngoại trưởng, thực ra vị thế của hắn lúc này rất khó xử.
Điều này không phải vấn đề của bản thân nước Anh, vấn đề đến từ Mỹ. Hiện nay nước Mỹ thực ra không có ngoại trưởng. Vốn có, nhưng gần đây chẳng hiểu vì sao, đúng lúc lại rơi vào tình trạng khuyết chức ngoại trưởng.
Thủ tướng Churchill cùng Truman của Mỹ, Stalin của Xô đứng chung khung thể hiện đoàn kết, trong khi Robert Eden chỉ có thể tương xứng với Molotov, đánh một trận tay đôi. Nếu Mỹ lúc này có ngoại trưởng và đã tới Đức, cục diện hắn đang đối mặt chắc chắn dễ chịu hơn nhiều.
Dù sao hiện nay vẫn còn trong thời kỳ mật ngọt của phe Đồng minh, Potsdam không thiếu những buổi tiệc rượu mang tính ăn mừng. Lập trường ba nước tuy không hoàn toàn thống nhất, nhưng bề mặt vẫn phải êm thấm cho được.
Chỉ có điều, so với đại sảnh tầng dưới của các chính trị gia, không khí trong tiểu sảnh tầng hai nơi các đoàn đại biểu tụ họp thì kém hơn hẳn. Cũng chẳng còn cách nào, Đức hiện giờ gần như không còn cung điện nào nguyên vẹn. Cung Cecilienhof tuy không đủ nguy nga, cũng đành dùng tạm. Nhỏ cũng có cái lợi của nhỏ, tiện trao đổi một ít thông tin.
Cạch! Chạm cốc với trợ lý trợ lý quốc vụ khanh Mỹ, Alan Wilson hỏi:
- James, vì sao ngoại trưởng của các anh không tới Đức? Trong đàm phán, điều đó khiến Anh quốc chúng tôi thiếu mất một lực lượng phụ trợ, còn tăng thêm những trở ngại vốn không cần thiết.
- Alan, thực ra tôi cũng chẳng biết tại sao. Ngày hai mươi bảy tháng sáu, ngoại trưởng Edward Stettinius bị tổng thống cách chức. James Jones bất lực nhún vai. Bây giờ chỉ có một quyền quản lý chính vụ là Joseph Grew. Nghe nói thanh thế James Byrnes làm ngoại trưởng rất cao, nhưng tổng thống Truman không chờ ngoại trưởng được bổ nhiệm, đã thẳng một đường tới Đức.
Alan Wilson gật đầu ra chiều hiểu. Hắn không biết chuyện thế này trước đây đã từng xảy ra hay chưa, nhưng xảy ra đúng lúc này thì quá trùng hợp. Chỉ vì so với lịch sử khai mạc sớm mười ngày mà đã gặp phải cảnh này.
- Dĩ nhiên, chúng tôi vẫn hy vọng Anh quốc ủng hộ lập trường của Mỹ, nhất là về vấn đề đánh Nhật. Các vấn đề khác chúng ta có thể giải quyết sau. Việc quan trọng nhất lúc này là kết thúc đại chiến thế giới. Alan, anh nghĩ sao? James Jones mở lời rất có thành ý.
- Ừm!
Alan Wilson cầm ly rượu nhấp một ngụm, trong bụng không biết đang nghĩ gì. Thái độ của Mỹ về vấn đề đánh Nhật, còn gấp gáp hơn hắn tưởng.