Nói mỗi người một kiểu trong hội nghị cũng chẳng hẳn là vô ích, đó đều là quá trình thăm dò cần thiết. Hiện tại, phía Mỹ đang dồn sự chú ý vào vấn đề tác chiến với Nhật, còn Liên Xô thì bàn chuyện châu Âu, tất nhiên trong đó cũng bao gồm vụ người tị nạn vượt biên vừa xảy ra.
Có lẽ do Tổng thống Roosevelt băng hà khiến nội bộ Mỹ xáo trộn, dù sao trong cuộc đàm phán lần này, Mỹ quá nhấn mạnh vào vấn đề đánh Nhật, nên đã để Liên Xô nắm được thóp.
Còn lập trường của Đế quốc Anh à? Alan Wilson nói thật, lập trường thì khá nhiều, nhưng ở mỗi lập trường riêng lẻ, chủ đề mà Anh muốn đưa ra lại chẳng mấy rõ ràng. Anh cho rằng nhiều vấn đề đều quan trọng, nhưng vấn đề này thì Mỹ nhấn mạnh, vấn đề kia thì Liên Xô nhấn mạnh, thành ra vai trò của Đế quốc Anh ở hội nghị Potsdam đúng là giống hệt nghề cũ của mình: cây gậy khuấy nước đục.
Alan Wilson nâng ly rượu, vừa nghĩ vừa nói:
- Thật ra với khả năng của Mỹ, hoàn toàn có thể đánh một mình. Đánh trận làm gì có chuyện không chết người, muốn lừa Liên Xô vào thay mình hi sinh, quả thật chẳng dễ dàng.
Tuy trận Okinawa quân Nhật phản công trong tuyệt vọng khiến quân Mỹ giật mình, nhưng theo Alan Wilson thấy, ý chí kháng cự của người Nhật thật sự mạnh đến vậy sao? Cũng chưa chắc.
Biết đâu khi quân Mỹ đánh thẳng vào bản thổ Nhật lại phát hiện quân Nhật kháng cự chẳng quyết liệt bằng ở Okinawa. Dùng thương vong ở Okinawa để suy ra cái giá phải trả khi đánh Nhật, cũng chưa chắc đã đúng. Chỉ là Mỹ không dám đánh cược thôi.
Dĩ nhiên Alan Wilson nói chuyện này với giọng người đứng ngoài nói gió mát, chẳng mấy chốc đã gây bất mãn cho James Jones:
- Thưa ông Alan, Anh quốc lúc nào cũng nói muốn giữ lập trường chung với Mỹ, vậy mà sự giúp đỡ dành cho vấn đề đánh Nhật lại hữu hạn. Đây không phải thái độ của một đồng minh thân thiết.
- Anh làm vậy là muốn nhường lại vinh quang và niềm vui chiến thắng Nhật cho Mỹ, chẳng thể nói đó là sai được. Alan Wilson chối tạch, thấy đối phương không tin, đành nói thêm: - Hơn nữa Anh không có lợi ích ở Viễn Đông, chúng tôi thật sự cũng chẳng giúp được gì nhiều.
Tuy hải quân Nhật gần như không còn tồn tại, quân Nhật ở Đông Nam Á đều rơi vào cảnh cô lập không viện trợ, nhưng quân liên minh Anh Ấn thực sự vẫn còn cách bản thổ Nhật quá xa.
Chẳng phải Mỹ cũng chưa xử lý xong quân Nhật ở Đông Nam Á sao? Giờ quân Nhật ở Philippines vẫn đang bị bao vây chặt, mà quân Mỹ cũng chưa tiêu diệt nổi bọn chúng dù chúng một mực không chịu đầu hàng. Alan Wilson dùng chuyện đó phản bác James Jones, thậm chí hắn còn muốn nói thẳng: cho tới khi Nhật đầu hàng vô điều kiện, quân Mỹ vẫn chưa quét sạch nổi quân Nhật ở Philippines.
- Trên vấn đề kết thúc chiến tranh, lẽ nào chỉ có lợi ích? James Jones bất mãn chất vấn.
- À, Đại Anh ta có tình hình riêng của đất nước ta. Alan Wilson đặt ly rượu xuống, bất lực dang tay nói: - Hơn nữa ông cũng biết, Anh là một quốc đảo, không lấy lục quân làm mạnh. Đổ bộ chiến vẫn là sở trường của Mỹ, không tin ngài cứ nhớ lại chiến dịch Overlord, đó là chủ trương kiên quyết của Mỹ.
- Alan, tổng thống của chúng tôi vừa nhậm chức, lần đầu tham gia hội nghị quốc tế, giờ công dân trong nước cần tin tốt. Trong ba bên tham dự hội nghị lần này, quan hệ giữa Mỹ và Anh của chúng ta, ít nhất rõ ràng tốt hơn quan hệ với Liên Xô đúng không? James Jones hít một hơi sâu, đổi giọng nói: - Giờ Mỹ cần sự giúp đỡ của Anh, nhất là trên vấn đề đánh Nhật. Liên Xô lại cầm chuyện Nam Tư ra gây áp lực với Mỹ, chẳng lẽ Anh cứ đứng ngoài nhìn?
- Đây là vấn đề của người Mỹ, chính tướng Patton đã thu nhận bọn đối lập của Tito. Nghe đến vấn đề này, giọng Alan Wilson trở nên cứng rắn, vì chuyện này vốn do chính hắn gây ra, nên trong bụng đương nhiên kỵ động đến nó.
Nhưng chỉ cần hắn không thừa nhận, chẳng ai nghi ngờ đến hắn. Qua mấy ngày hắn đã hiểu vì sao vụ việc ấy lại âm thầm lắng xuống như mưa thấm đất, nhất định là vì liên lụy đến cuộc tranh chấp giữa Eisenhower và Patton.
Chỉ có thể nói thời cơ trùng hợp. Một mặt, ở châu Âu Eisenhower và Patton bất đồng về thái độ sau chiến tranh; mặt khác, trong nội bộ Mỹ, Tổng thống Truman vừa lên nắm quyền, nhiều việc còn chưa quen thuộc. Ngay lúc này lại đang khuyết vị trí Ngoại trưởng, điều đó đã chứng minh tất cả.
- Dĩ nhiên, tôi sẽ chuyển đạt thái độ của người Mỹ đến tận Bộ trưởng Ngoại giao, không giữ lại một chữ nào. Trên lập trường lớn, Anh và Mỹ phải giữ thống nhất, Alan Wilson chuyển giọng, tỏ ý vẫn sẽ cố hết sức gìn giữ mối đoàn kết đặc biệt này.
Người Mỹ đã cấp thiết cần Liên Xô tham chiến đến vậy, và sẵn sàng nhượng bộ, thì Alan Wilson chẳng có lý do gì để từ chối. Người Mỹ tự chuốc lấy mà.
- Vẫn là vấn đề đó, người Mỹ hết sức cấp thiết cần Liên Xô gia nhập cuộc chiến với Nhật. Quay lại chỗ Bộ trưởng Ngoại giao Robert Eden, hắn bẩm báo: - Giọng điệu của họ rất gấp gáp, từ đó thấy được hiện nay đây là vấn đề Mỹ quan tâm nhất, họ mong chúng ta hỗ trợ gây áp lực lên Liên Xô.
- Nhưng Thủ tướng lại coi trọng vấn đề châu Âu hơn, cho rằng trước tiên phải khiến Liên Xô chấp nhận hiện trạng ở châu Âu. Robert Eden nhíu mày nói: - Trình tự của người Mỹ ngược với chủ trương của chúng ta.
- Kính thưa ngài Bộ trưởng, thật ra giải quyết tốt vấn đề đánh Nhật thì cũng giải quyết được luôn vấn đề ở châu Âu. Vị đồng minh vĩ đại vừa tỏ ra cần giúp đỡ, Alan Wilson sao dám phá hỏng mối quan hệ đặc biệt Anh-Mỹ, liền thao thao bất tuyệt: - Thật ra chúng ta từng ôm hy vọng tương tự với người Đức, biến người Đức thành vấn đề của người Xô.
- Ý ông là? Đưa họa thủy sang phía đông! Robert Eden vừa nghe đã hiểu ngay. Hắn lên làm Bộ trưởng Ngoại giao từ năm ba mươi tám tuổi, và chính hắn là người từng ra quyết sách để Đức quay sang gây phiền cho Liên Xô.
- Vâng, đúng như lời tôi nói, thưa ngài. Chúng ta đều biết Liên Xô là cường quốc lục quân, giờ đang nắm lực lượng quân sự hùng mạnh, mà trên cánh đồng rộng lớn của châu Âu, điểm mạnh của Liên Xô dễ phát huy nhất. Còn Nhật là một quốc đảo! Alan Wilson không hèn không kén, hoàn toàn đứng ở góc độ trung lập mà nói: - Nếu cuộc chiến với Nhật có thể mở màn ngay, sự chú ý của Liên Xô sẽ bị chuyển khỏi châu Âu. Huống hồ lực lượng hải quân Liên Xô yếu kém, cũng là đóng quân như nhau, nhưng trên quốc đảo lại rơi vào cảnh không có hậu viện.
Robert Eden tán thành gật đầu. Nghe Alan Wilson nhắc đến cái trò dẫn họa đông chinh, kẻ từng chủ trì quyết sách tương tự lập tức tỉnh hết cả buồn ngủ, mặt giãn ra vẻ thông cảm:
- Nhu cầu của đồng minh Mỹ quả thật có lý hơn nhu cầu của Thủ tướng.
- Vâng, thưa ngài. Alan Wilson tâm lĩnh thần hội cười nói: - Thật ra Thủ tướng chắc cũng đã được Tổng thống Truman nhắc đến chuyện đánh Nhật, và xuất phát từ cái…
- Xuất phát từ việc gìn giữ mối quan hệ quý giá với đồng minh Mỹ! Robert Eden tiếp lời: - Người quân tử chưa bao giờ né tránh sai lầm của mình, đúng không?