Cả quần đảo Đông Ấn, riêng số Sultan rơi vào tay người Hà Lan đã có hàng chục vị. Mãi đến khi Indonesia giành độc lập, vùng Đông Ấn thuộc Hà Lan vẫn còn không ít Sultan quốc. Thế mà nay trên khắp Indonesia chỉ còn đúng một.
Nếu Sukarno vẫn cầm quyền ở Indonesia, chứ không bị Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) hạ sát giữa chừng, thì vị Sultan duy nhất còn sót lại ấy giữ được ngai bao lâu, thật khó mà nói.
Còn chín vị Sultan của thuộc địa Malaya, số phận được bảo tồn tương tự như ở Đông Ấn thuộc Hà Lan.
Chính sách thực dân của Anh và Hà Lan đại để giống nhau, nhưng vẫn có chỗ khác biệt. Đặc trưng thương mại của Hà Lan trong thời đại thực dân đậm hơn bất kỳ đế quốc thực dân châu Âu nào. Đặc điểm của họ là độc quyền mạnh, đế quốc yếu.
Đều là đồn điền, nhưng đồn điền với đồn điền lại không giống nhau. Hà Lan vốn nội lực chẳng bao nhiêu, nên trong việc mượn sức đánh sức, họ giỏi chẳng kém gì người Anh, thậm chí còn hơn. Họ đặc biệt chú trọng chính sách chia để trị. Trong làn sóng bãi nô ở châu Mỹ, chế độ nô lệ của Hà Lan là thứ bền bỉ nhất, kéo dài mãi đến cuối thế kỷ XIX.
Sau khi bãi nô, người Hà Lan lại là kẻ nhập khẩu lao động hiệu quả nhất, khiến lượng lớn người Ấn, người Indonesia và người Hoa đổ về.
Ở Indonesia, Hà Lan cũng như Anh, đưa người Hoa vào để kiềm chế người bản địa. Vì thế Đông Ấn thuộc Hà Lan trở thành nơi có đông người Hoa nhất Đông Nam Á. Tuy vậy, Indonesia vốn đông dân, xét trên toàn cục thì người Hoa vẫn chỉ là thiểu số rất nhỏ.
Khác với thuộc địa Malaya, nơi người Anh chỉ cần mở một kẽ hở là có thể dễ dàng biến người Mã Lai thành dân tộc thiểu số.
Malaya và Indonesia cùng thuộc một vùng văn hóa. Nay ở Indonesia, các Sultan chỉ còn đúng một vị, còn chín vị Sultan của thuộc địa Malaya vẫn yên ổn, lại còn thêm hai vị. Sự đối chiếu này đã cho thấy cao thấp rõ ràng.
"Kính thưa các vị Sultan, chúng ta là quan hệ hợp tác. Thời đại này đã không còn lấy đất đai nhiều ít để đo của cải nữa. Các vị hợp tác với Anh, người Hoa mỗi người làm tròn phận sự, coi thuộc địa Malaya như một doanh nghiệp thành công mà điều hành. Mọi người hoàn toàn có thể ngồi xuống bàn bạc cho tử tế." Alan Wilson không giấu ý muốn làm to miếng bánh. "Cần gì phải vướng mắc chuyện độc lập dân tộc? Các vị và tầng lớp dân thường bên dưới có cùng một loại người sao? Các vị với nước Anh mới là cùng một loại người."
Việc đưa Ali Khan đến bang Sabah nay đã phát huy tác dụng. Kẻ từng mất nước mất nhà một lần, nay là đại diện thân Anh kiên định. Ông ta vừa lấy kinh nghiệm bản thân làm bằng chứng, vừa khẳng định rằng của cải lớn mạnh mới là chân lý.
Là đại quân xứ Sabah, tài lực chẳng thua gì Pamela Mountbatten, Ali Khan có tiếng nói rất nặng. Về tôn giáo, người Mã Lai không bài xích ông ta. Còn người gốc Nam Á, tổ chức thành Đảng Quốc đại Ấn Độ, vốn đã có thiện cảm với ông ta vì cùng xuất thân từ Nam Á.
Nhờ sự ủng hộ ấy cùng tài lực của bản thân, Ali Khan tuy đến sau mà rất có uy tín giữa các quân chủ phong kiến.
Và giờ đây, Ali Khan đại diện cho mắt xích yếu nhất trong hàng ngũ quân chủ phong kiến Malaya, đóng vai trò như nước Nga Sa hoàng trước Thế chiến thứ nhất.
Tiền phải nhét được vào túi mới là của mình. Có kẻ địch bên ngoài là Indonesia, việc lựa chọn thật ra chẳng khó khăn gì.
Chốc lát, các vị Sultan bàn tán xôn xao. Lòng dạ họ trước lời của Alan Wilson chẳng mấy kiên quyết phản kháng.
Thực chất đó là không kháng cự kiên quyết. Alan Wilson chẳng bỏ lỡ thời cơ, tiếp tục đẩy thêm: "Trong hệ thống Khối Thịnh vượng chung Anh, dù các vị đi tới đâu cũng là quân chủ được người đời kính trọng. Đổi sang một quốc gia khác thì chưa chắc đã như vậy."
Không cần bày tỏ lòng trung thành gì, cũng chẳng cần làm ra vẻ cứng rắn bảo vệ uy quyền quân chủ. Theo tiếng sột soạt của ngòi bút lướt trên giấy, các vị Sultan lần lượt ký vào bản tuyên ngôn chung sống hòa thuận với nước Anh.
"Hội nghị các Nhà cai trị có mười một vị quân chủ, có quyền giám sát nhất định đối với chính quyền thuộc địa. Tất nhiên, trong tình cảnh Malaya thiếu nhân tài quản lý, tôi vẫn giữ thái độ như trước: phải thận trọng khi sử dụng quyền ấy." Alan Wilson thu gọn các bản cam kết của các Sultan, rồi đổi giọng: "Nhưng Hội nghị các Nhà cai trị có thể họp hằng năm, như một sân khấu để tôn vinh uy quyền quân chủ, chính quyền thuộc địa cũng sẽ tôn trọng điều đó. Kính thưa các vị Sultan, trong quãng thời gian dài sắp tới, chúng ta sẽ hợp tác vui vẻ."
"Thời thế đã khác, các vị Sultan không cần lo về địa vị và an toàn. Nước Anh sẽ bảo đảm quyền lực của các vị. Kinh nghiệm của đại quân Ali Khan là minh chứng rõ nhất cho điều này." Nghe chồng nói xong, Pamela Mountbatten bèn phụ họa theo: "Sau này các vị đều sẽ là quân chủ được người đời kính trọng. Giờ chỉ cần nghĩ đến một việc: làm sao hợp sức để kinh tế Malaya bước lên một tầm cao mới."
Alan Wilson gật đầu. Trước mặt mười vị quân chủ theo Hồi giáo, hắn nghiêng đầu hôn lên đôi môi đỏ của Pamela Mountbatten, khiến vị quân chủ Sarawak đỏ bừng mặt. Sau đó hắn mới phát biểu tổng kết.
"Đạo lý lớn cứ để Pamela nói với các vị. Ba ngày nữa có duyệt binh, mong các vị quân chủ đáng kính có mặt. Về việc Indonesia lâu nay ngầm phá hoại phát triển kinh tế Malaya, mong các giới xã hội Malaya đưa ra phản ứng với chính quyền Jakarta."
Nói xong, hắn gật đầu ra hiệu với người vợ vẫn còn hơi ngượng ngùng, rồi rời khỏi phòng họp.
Pamela khẽ cười, giải thích với các vị Sultan: "- Kính thưa các vị, ông ấy vẫn luôn như vậy. Thật ra là người rất ôn hòa, chỉ là trong công việc thì tỏ ra chẳng nể tình ai."
Đợi viên đặc ủy của đế quốc rời đi, Pamela Mountbatten vẫn còn bận dỗ dành các vị quân chủ phong kiến ở thuộc địa Malaya. Bà giải thích tính hợp lý, hiệu nghiệm và tính khoa học của việc vừa bị hôn trước mặt mọi người.
Lời nói ấy nhận về một tràng cười thiện ý. Về đến nhà, bà ấy vẫn cứ kêu ca không ngớt: chẳng lẽ không cần thể diện hay sao? Lại bị hôn giữa ngần ấy người.
"Lấy được bọn họ là coi như xong một nửa rồi. Người Hoa không làm loạn, cái nền tảng phản kháng sẽ nhỏ đi nhiều." Alan Wilson đầy tự tin nói. "Chỉ là mối đe dọa từ Indonesia bên ngoài phải làm cho thật mới được. Nếu không thì lòng vẫn chẳng yên."
Tính Alan vốn là thế. Phần tử chống Anh không phải chuyện nhỏ, tốt nhất là không có một ai. Rockefeller chẳng từng nói sao: chín mươi phần trăm là chưa đủ, ta muốn một trăm phần trăm.
"Anh lo xa thật đấy." Pamela thở dài. "Nhưng như thế đã đủ chưa? Mấy vị Sultan đứng về phía ta thì giải quyết được mọi việc sao?"
Công chúa Margaret cũng chăm chăm nhìn Alan, rõ ràng câu hỏi này khiến cô hứng thú.
"Tác dụng lớn lắm. Lịch sử cho tôi biết, cái gọi là dân ý thường chẳng quan trọng gì. Nước nào cũng vậy, kể cả Liên Xô."
Alan không dám nói mình chắc chắn đến mức nào, nhưng đem so với việc khích động tầng lớp dưới thì tin tưởng hơn nhiều. "Với dân thường, cứ để họ bận rộn, không có thời giờ mà nghĩ đến chuyện phản kháng là được. Cách làm thì nhiều, từ từ thi hành. Còn tầng lớp trên thì nhất định phải thường xuyên giữ liên lạc, nói rõ giới hạn của chúng ta nằm ở đâu. Trong giới hạn thì yên ổn, ngoài giới hạn thì ra tay tàn nhẫn."
"Liên Xô ư? Cứ như anh có thể làm gì được Liên Xô vậy." Margaret chớp chớp đôi mắt to. "Anh có cách nào đối phó Liên Xô? Các chính phủ đều đang đau đầu đấy."
"Đánh bại Liên Xô, mấu chốt nằm ở chỗ đánh bại tầng lớp cán bộ của họ về mặt tâm lý. Ngoài ra không còn cách nào khác." Alan dứt khoát nói. "Trong thời gian dài sắp tới, chúng ta phải tận dụng mọi dịp để chứng minh cho cán bộ Liên Xô thấy rằng nắm trong tay quyền lực lớn như vậy mà chỉ được chừng ấy thì thật bất hợp lý. Ăn cắp vặt mà còn phải lo Lubyanka tra đến đầu mình, chắc chắn có vấn đề. Một khi bọn họ bắt đầu nghĩ như thế, chúng ta đã thắng."
Alan từng xem qua vài cuộc điều tra tham nhũng thời Liên Xô, xem xong suýt bật cười chảy nước mắt. Thế cũng gọi là chuyện ư?
Thông suốt bao nhiêu mối quan hệ, buôn lậu trứng cá muối sang thế giới tự do, bao nhiêu người nhúng tay vào, mà lợi lộc cuối cùng chỉ đủ mua một chiếc ti vi tàm tạm. Kiểu tham ô ấy, đặt cạnh thế giới tự do thì chẳng khác gì khoảng cách giữa chủ nghĩa tư bản và xã hội nguyên thủy.
Nhìn lại việc tố cáo lạm dụng xe công mà Liên Xô hay nhắc, rốt cuộc cũng chỉ là chuyện dùng xe công vào việc riêng. Vậy mà cũng được đem ra công kích tại hội nghị cấp cao, giọng điệu gay gắt nhấn mạnh rằng "một số cán bộ thậm chí còn dùng xe công để lo việc tư".
Về tham nhũng nhà ở, họ nhấn mạnh rằng "nhà ở của một số cán bộ được trang trí quá xa hoa, đã tách rời quần chúng".
Còn tham nhũng y tế thì họ cho rằng, lại dám nằm phòng đơn khi nhập viện, thế là hết chịu nổi rồi sao?
Chỉ có thế thôi ư? Một khi những người lãnh đạo Liên Xô, như vị nguyên soái Liên Xô vào cuối Chiến tranh Lạnh sang Mỹ thăm, phát hiện một binh nhì Mỹ có lương còn cao hơn cả mình, cả hệ thống sẽ sụp đổ về mặt tâm lý, ai thắng ai thua còn phải nghĩ sao?
"Đánh bại tầng trên của Liên Xô thì cũng là đánh bại cả Liên Xô!" Pamela tóm lại cách nhìn của chồng. "Vậy dân Liên Xô sẽ không phản kháng sao?"
"Tôi chỉ gặp từng người một, chưa bao giờ thấy cái gọi là nhân dân nào cả." Alan viện lời Viên Đại tổng thống để đáp, rồi giơ cổ tay lên nói: "Tôi muốn gặp Bảo Đại, dù sao vẫn trông cậy ông ấy đóng góp cho kinh tế thuộc địa. Muỗi nhỏ cũng là thịt."
Hẳn Bảo Đại sẽ ghen tị với các vị Sultan của Malaya, nhất là khi đem so với cảnh ngai vàng đã mất của mình.
Nhưng chẳng còn cách nào khác. Ai bảo người ủng hộ ông ta, nước Pháp, đã rút đi. Mà Ngô Đình Diệm cuối cùng lại chọn làm Tào thừa tướng.
Alan, người bạn phản động này, trong chuyện ấy cũng bó tay. Bảo Đại có tiền, nhưng không giàu bằng Aga Khan. Nếu lấy ra được một trăm triệu bảng Anh, hắn vẫn rất sẵn lòng xuất sơn lần nữa, như đã làm với Aga Khan, thay Bảo Đại đi mặc cả với London.
Giá thì đã tăng, ai bảo nước Anh bây giờ không còn như thời hậu chiến, nghèo đến mức sắp phải bán quần. Vì món nợ chồng chất, cái gì cũng phải cân nhắc. Chỉ có thể nói Bảo Đại không gặp thời.
Alan vào lúc này còn rắc thêm một nhúm muối, vẫn lịch sự gọi Bảo Đại là bệ hạ, đồng thời đưa mắt chào Nam Phương hoàng hậu. "Không biết bệ hạ và hoàng hậu ở thuộc địa Malaya có quen không. Việc bệ hạ và hoàng hậu, đóa hoa đẹp nhất phương Đông, được ở đây, với tư cách hành chính trưởng quan nơi này, tôi vẫn lấy làm tự hào."
Hắn coi như không biết Bảo Đại và Nam Phương hoàng hậu đã ly thân, vẫn thân thiện chào hỏi. Phải nói là hắn rất muốn thi triển tài năng của một tể tướng.