Sau một vòng chạy đi chạy lại giữa London và Canberra, Alan Wilson cuối cùng cũng củng cố được bản hợp đồng thăm dò vốn có. Tuy trong văn bản không một chữ nào nhắc đến quặng uranium, thứ tài nguyên chiến lược khác hẳn các loại khoáng sản thông thường.
Còn tàu sân bay PTT thì không thể nào làm xong trong một sớm một chiều. Một vụ mua bán binh khí lớn như thế, dù có làm trong bóng tối, cũng không thể thu xếp gọn trong thời gian ngắn. Hai bên tuy đều muốn thúc đẩy, nhưng nếu không có vài ba năm thì khó mà xong.
Vì thương vụ này là một cuộc giao dịch ngầm tiêu chuẩn, không thể đem ra công khai, nên Bộ trưởng Ngoại giao và Thứ trưởng thường trực Bộ Ngoại giao đều không thể đến Canberra. Bạch Sảnh cử đến phối hợp với Alan Wilson lại là một viên chức của Bộ Tài chính.
Người ấy không phải Edward Bridges, mục tiêu của Edward quá lớn để đích thân lo việc này. Đó là Frank, cấp phó của Edward Bridges, nhân vật số hai của Bộ Tài chính.
Những con số cụ thể về giá trị thương vụ với phía Úc đều do Frank phụ trách. Ông mang theo vợ là Chris, lấy danh nghĩa đi nghỉ mát, đặt chân đến Úc.
Vợ chồng Frank đến Canberra, xe do Pamela Mountbatten cử ra đón ngay tại sân bay. Alan Wilson đang cầm một cuốn Tiền Hán diễn nghĩa, bộ dạng như muốn nói với cả thiên hạ rằng không ai hiểu phương Đông hơn hắn, trông vừa oai vừa kiêu.
Nhưng cảnh ấy lại khiến Pamela Mountbatten thấy chán ngán. Với bà, chữ Hán chẳng khác gì thiên thư.
-Bây giờ anh đang ở Canberra chứ không phải Kuala Lumpur. Có gì đáng xem đâu, lại là tiểu thuyết à? bà hạ giọng trách móc.
-Tiểu thuyết lịch sử, Alan Wilson vẫn không ngẩng đầu lên. Viết về thời kỳ cường thịnh nhất của lịch sử Trung Hoa, rất thú vị.
Người mê triều đại mỗi người một phe, nhưng Alan Wilson chưa thấy ai dám bới móc nhà Hán. Không phải vì gì khác, nhà Hán thật sự mạnh.
Nhà Thanh thì có biên giới được các nước công nhận, chưa nói làm gì. Các triều đại khác ít nhiều đều từng mở rộng bờ cõi trên giấy. Nhà Nguyên, nhà Minh vung bút một cái là thêm mấy trăm vạn ki-lô-mét vuông, ngay cả chính họ cũng không biết rõ.
Nhà Đường đỉnh cao rực rỡ, nhưng suốt đời vẫn loay hoay giữa việc đánh người khác tơi tả và bị người khác đánh tơi tả. Lãnh thổ lúc đạt đến đỉnh cao cũng chỉ giữ được trong chốc lát, rồi bị ghi vào sách giáo khoa lịch sử.
Vậy có triều đại nào vừa không kém nhà Đường ở đỉnh cao, lại không thua nhà Minh, nhà Thanh về độ ổn định không? Có, đó chính là nhà Hán. Lãnh thổ nhà Hán không phải nhờ mở rộng mà có. Hai triều Tiền Hán và Hậu Hán gần như giữ nguyên một khung bờ cõi, qua cả thời kỳ thay ngôi cũng không mất đất nào. Có thể thấy nền tảng vững vàng đến mức nào.
Về quân sự, nhà Hán không kém nhà Đường lúc cực thịnh, mà sức nghiền nát kẻ yếu thì chẳng khác gì nhà Thanh, bậc vương giả trong việc bắt nạt những kẻ kém cỏi. Mạnh mà vẫn vững, hai điều ấy cùng có ở một chỗ.
Alan Wilson đặt cuốn sách xuống, định khoe kiến thức trước mặt vợ, nhưng thấy sắc mặt Pamela Mountbatten đã có vẻ không vui. Hắn lập tức bỏ ý định non nớt ấy, nghĩ rằng giữ tình cảm với vợ vẫn quan trọng hơn.
Trước khi vợ chồng Frank xuất hiện, má Pamela Mountbatten vẫn còn ửng đỏ. Bà vừa được nếm một phen tài ăn nói của vị đặc ủy đế quốc.
-Ồ, Frank, Chris, hai người đến rồi. Alan Wilson mỉm cười đứng dậy đón người bạn đồng hành.
Pamela Mountbatten cũng chào hỏi vợ của Frank, chỉ vài câu đã thân quen ngay.
Trước đó Alan Wilson đã cùng Thủ tướng Menzies bàn bạc, và đôi bên về nguyên tắc đều bày tỏ mong muốn hợp tác.
Nhưng chuyện mua bán binh khí, mong muốn chẳng phải vấn đề, vấn đề luôn là tiền. Alan Wilson không thể đưa ra được một bản tài liệu nào đủ chặt chẽ về logic để chứng minh kế hoạch tàu sân bay mới và chi phí cải tiến lớp Quang Huy rốt cuộc cần bao nhiêu tiền.
Việc này chỉ có quan chức Bộ Tài chính mới có thể giải thích cho phía Úc, chứng minh khoản chi này hợp tình hợp lý.
Liệu có lấy được tiền từ phía Úc để thay thế đội tàu sân bay mới của Hải quân Hoàng gia hay không, thì hoàn toàn trông vào Frank.
-Từ khi hai chiếc lớp Queen hoàn thành, Hải quân Hoàng gia chưa hạ thủy thêm chiếc tàu chiến nào. Dù số lượng hiện có vẫn đủ dùng, nhưng sinh kế của xưởng đóng tàu, và kỳ vọng của Hải quân Hoàng gia, đều đặt cả lên vai anh đấy, Frank.
Áp lực đổ hết lên đầu Frank, nhưng Alan Wilson chẳng có thời gian an ủi đồng nghiệp. Hắn mở miệng là đẩy áp lực ấy lên cao thêm.
Đừng tưởng nước Anh không có phức hợp quân công nghiệp. Ít nhất vào thời điểm này, nước Anh vẫn có. Riêng các dự án của Không quân Hoàng gia đã nuôi sống hơn chục công ty hàng không, trong đó có de Havilland.
Các xưởng đóng tàu cũng cạnh tranh không kém gì các công ty hàng không. Sau kỳ bầu cử gần đây, chính phủ Công đảng đã bị Đảng Bảo thủ dọa cho toát mồ hôi lạnh. Họ cũng hiểu rằng phát triển kinh tế và xây dựng phúc lợi không giải quyết được mọi chuyện. Hiện nay vẫn còn không ít người dân Anh mang trong lòng khát vọng đế quốc.
Một khi khởi động việc đóng tàu sân bay mới, biết đâu có thể nâng tỷ lệ ủng hộ cho Công đảng. Chỉ xem Frank có lấy đủ tiền hay không, để chính phủ Công đảng thấy rằng có thể khởi động được.
Pamela Mountbatten đã chuẩn bị một bữa tối thịnh soạn để đón vợ chồng Frank, đồng thời giúp chồng củng cố mối hòa thuận với đồng nghiệp. Vợ chồng Frank được tiếp đãi như vậy thì vừa mừng vừa thấy được sủng ái quá đỗi.
Công việc mua bán binh khí giai đoạn tiếp theo đã chuyển từ tay Alan Wilson sang Frank.
Đã khá lâu Alan Wilson chưa trở về Kuala Lumpur, nhưng lúc này hắn lại thong thả hẳn, bắt đầu tính toán cách vắt lông cừu.
Hiện nay Mã Lai đảm nhận vai trò từng thuộc về Ấn Độ thuộc Anh, vẫn nằm trong khuôn khổ ưu đãi đế quốc, thông qua việc thu mua kỹ thuật và hàng hóa số lượng lớn, dựa vào công nghiệp gia công để củng cố khối đồng bảng Anh.
Cách này cũng không phải là không được, nhưng còn chưa đủ chín muồi. Dẫu đó là bản nâng cấp cơ bản nhất của lối bóc lột thuộc địa, nhưng kéo dài thì vẫn khiến người ta lo ngại. Là chuyên viên của Mã Lai, hắn phải tìm ra một cách vừa hiệu quả, vừa không để lộ dấu vết để vắt lông cừu.
Bất động sản chắc chắn không ổn, vì trước đó hắn đã định hướng phát triển cho thuộc địa Mã Lai. Tây Mã theo mô hình bầy sói, Đông Mã theo mô hình thủ phủ mạnh. Tây Mã có tám mươi phần trăm dân số thuộc địa Mã Lai, nhưng ít nhất Penang, Kuala Lumpur, Malacca, Singapore đều phải cùng phát triển.
Ngay cả Tây Mã cũng không tồn tại áp lực dân số, lại đã định hướng phát triển theo mô hình bầy sói, nên việc vắt lông cừu qua bất động sản đã tự động không còn đất dụng võ. Đông Mã thì phát triển thủ phủ mạnh bằng cách xây nhà đất như vậy, nhưng dân số Đông Mã lại ít.
Không phải nói thuộc địa Mã Lai không thể rút tiền từ bất động sản, chỉ là trông chờ bất động sản nuôi chính quyền thuộc địa thì không thể được. Phát triển Mã Lai vẫn phải lấy công nghiệp gia công làm nền tảng, xuất nhập khẩu, đồng thời chăm lo nông nghiệp.
Còn mức độ vắt lông cừu cũng phải cân nhắc kỹ. Alan Wilson lập tức đem khái niệm GDP ra mà tính toán. Cách tính này hắn không quá thành thạo, nhưng tính lên thì dễ dàng hơn.
Thu nhập bình quân đầu người và GDP bình quân đầu người không phải một khái niệm. GDP bình quân đầu người là tổng giá trị sản xuất cá nhân, anh làm ra bấy nhiêu giá trị không có nghĩa là anh cầm về được chừng ấy. Phải trừ đi các loại thuế, bảo hiểm, phần bị chủ và công ty bóc lột, cùng chi phí vận hành của chính phủ.
Nói chung, thu nhập bình quân đầu người của các nước phát triển đời sau bằng khoảng năm mươi phần trăm GDP bình quân đầu người. Đây mới là thu nhập thực lĩnh. Nhiều nước Âu Mỹ đều đạt trên năm mươi phần trăm, còn các nước Đông Âu thì không.
Mỗi nước có tỷ lệ thu nhập thực lĩnh trên GDP bình quân đầu người khác nhau, đó chính là cái gọi là phần nước trong GDP. Vì vậy nhiều nước nhìn bề ngoài thu nhập rất cao, người Trung Quốc đến đó sống, dù cũng thấy dư dả, nhưng không cảm nhận được khoảng cách ba bốn lần như trên sổ sách.
Ví dụ điển hình ở châu Âu đời sau là Ireland. GDP bình quân đầu người của Ireland là tám vạn đô la Mỹ. Anh là bốn vạn, nhưng thu nhập bình quân người Anh lại không kém người Ireland bao nhiêu.
Còn như Việt Nam và Thái Lan đời sau, chỉ lấy được khoảng một phần ba GDP bình quân đầu người. Và Mexico, nước này trong khía cạnh đó đuổi sát Đông Nam Á, cũng chỉ đạt ba mươi phần trăm.
Người Mexico có GDP bình quân một vạn đô la, cả năm chỉ cầm được ba nghìn, trong khi người Mỹ ở bên cạnh có GDP bình quân sáu vạn đô la, thu nhập đã vượt năm mươi phần trăm GDP bình quân, chênh lệch đến mười lần.
Tỷ lệ thu nhập bình quân trên GDP bình quân càng thấp, cho thấy mức độ bóc lột càng lớn. Alan Wilson nhớ rằng tỷ lệ thu nhập bình quân của Trung Quốc là bốn mươi bốn phần trăm, ở các nước đang phát triển thì như vậy đã không thấp.
Nếu công nghiệp chế tạo phát triển, có thể kéo giá cả xuống, đó cũng là lý do dù Nhật và Hàn không dễ dàng bằng một số nước Âu Mỹ, nhưng đời sống vẫn khá phồn thịnh.
Sau một hồi tính toán, tỷ lệ hiện nay của Mã Lai là ba mươi lăm phần trăm. Thêm vào đó giá trị sản xuất công nghiệp và nông nghiệp của Mã Lai đang tăng, Alan Wilson cho rằng ngọn hải đăng châu Á đã được thắp sáng bước đầu.
Giai đoạn đầu phát triển thì ai cũng phải đổ máu đổ mồ hôi, không có bánh từ trên trời rơi xuống. Mức sàn của Alan Wilson là trong mười năm nữa phải nâng tỷ lệ này lên bốn mươi phần trăm. Nhường lợi chậm rãi như thế thì có thể làm dịu tâm lý phản kháng ở Mã Lai.
Còn về vắt lông cừu, trên nền tảng chuyển dịch công nghiệp, chỉ có thể nghĩ cách từ ngành giáo dục. Hắn thấy không có vấn đề gì, Oxford và Cambridge của nước Anh danh tiếng lớn như vậy trên thế giới, không tận dụng thì thật phí.
Pamela Mountbatten chỉ thấy chồng như người mắc chứng thần kinh, cầm bút vẽ vời loạn xạ, rồi nở một nụ cười đầy ẩn ý, ôm con gái mà thầm nghĩ, con gái lớn lên đừng giống người cha này.
Hiện nay việc bóc lột Mã Lai càng lớn thì càng cho Alan Wilson nhiều không gian tài chính hơn. Hắn tất nhiên vui mừng, còn Pamela Mountbatten không hiểu, một người đàn bà, hừ…
-Ba ơi! Giọng con gái líu lo gọi, cuối cùng cũng kéo vị đặc ủy đế quốc đang đầu óc sôi sục trở về thực tại.
Đón lấy con gái, Alan Wilson cũng nhận ra vợ không vui. Con còn đang ở đây, hắn cũng không tiện cãi vã, bèn mở lời: "Sản phẩm của công ty de Havilland có vấn đề, thực ra anh đã nghĩ nhiều về những vấn đề kinh doanh của em."
-Thật vậy sao? Pamela Mountbatten lập tức nghiêm túc hẳn lên, bà không dám coi nhẹ chồng trong lĩnh vực này. Thế lực của Tập đoàn Mountbatten hiện nay, nền tảng lớn nhất chính là người đàn ông này.
-Máy bay Comet ngày càng lớn, theo tiến bộ công nghệ, xét về chi phí thì không còn thích hợp với mọi đường bay nữa. Hiện nay về sức cạnh tranh sản phẩm, công ty de Havilland cần một mẫu máy bay chở khách tuyến ngắn, để phục vụ thị trường hàng không nội địa. Không chỉ chúng ta cần, mà nhiều nước châu Âu cũng cần. Alan Wilson nghiêm mặt, trong hoàn cảnh này, trước mặt vợ, hắn tỏ ra đầy uy nghiêm.