- Vậy lần này, tôi sẽ lấy thân phận công chức mà giúp nàng nói chuyện với chính phủ Australia. Alan Wilson lên tiếng, dù nói ra thì hơi không hợp lẽ, nhưng biết làm sao được. Có lẽ đó chính là đời người.
- Không giúp anh thì giúp ai? Pamela Mountbatten liếc xuống bàn tay lớn đang áp sát trước ngực mình, giọng đầy ý mỉa mai.
Thế là mọi việc trở nên đơn giản. Gọi Comet một đến, cả nhà ba người cùng công chúa điện hạ lên đường sang Australia.
Máy bay Comet kể từ khi ra đời đã khác hẳn những phiên bản đầu tiên. Chỗ được cải tiến nhiều nhất là tăng số hành khách, dùng kỹ thuật đã chín muồi để san sẻ chi phí. Các đại sứ quán và cao ủy ở khắp thuộc địa và các nước trong Khối Thịnh vượng chung Anh được giao nhiệm vụ riêng, phải kéo thị phần của Comet lên cao.
Cho đến lúc này, máy bay Comet chưa xảy ra tai nạn rơi như trong lịch sử cũ. Doanh số cũng tăng vọt, hơn hẳn cùng kỳ năm trước.
Trong cuộc họp của Ủy ban quản lý tài sản hải ngoại, Alan Wilson đã biến mình thành người bán hàng. Hắn tuyên bố sẽ đẩy mạnh Comet một ở khắp các thuộc địa, dùng nó để đổi lấy tài nguyên từ đó.
Máy bay Comet đã trở thành công cụ bóc lột chủ lực của nước Anh đối với các thuộc địa. Chỉ cần dây chuyền của công ty de Havilland theo kịp, hắn cùng các đồng sự có thể bảo đảm tiêu thụ được hết, và giành thêm thị phần trước khi máy bay Boeing ra mắt.
Hiện nay trên khắp thế giới, hơn năm trăm chiếc Comet đủ loại đang khai thác. Australia, Canada, Ấn Độ, những thuộc địa cũ nay đã độc lập, cũng đều đã thấy bóng dáng Comet.
Xét về việc quảng bá Comet, Alan Wilson đã không phải lần đầu lấy của công làm việc tư.
Hãng hàng không Mã Lai đã đổi toàn bộ đường bay sang Comet. Hắn còn mong các đồng sự khắp nơi noi theo, nhanh tay lấp đầy thị trường ở những vùng có ảnh hưởng của Anh trước khi Boeing xuất hiện.
Không thể chậm trễ được, vì máy bay Boeing 707 đã nghiên cứu xong, chỉ là chưa đưa vào khai thác thương mại.
Một khi độ tin cậy được chứng minh, chính quyền Washington nhất định sẽ thúc đẩy việc sử dụng máy bay Boeing.
Đối thủ của Comet đã xuất hiện. Điểm mạnh của Comet là đã đi vào khai thác thương mại được mấy năm, bán ra hơn năm trăm chiếc, đủ để chứng minh độ tin cậy của nó. Trên thị trường hàng không hiện nay, thị phần của Comet gần như chiếm trọn.
Comet hiện đã thu hồi được chi phí nhờ số máy bay bán ra. Boeing thì chưa đi vào thương mại, chi phí ban đầu chắc chắn chưa thể hạ xuống. Nhưng chuyện đó cũng không phải không vượt qua được, chính phủ Mỹ nhất định sẽ dùng sức mạnh quốc gia mà đỡ đầu.
- Bàn chuyện này còn sớm, nhưng dòng máy bay mới của công ty Boeing chắc chắn sẽ được Washington nâng đỡ. Từ khi Comet ra đời, các hãng hàng không lớn của Mỹ đến ý định mua cũng chẳng có. Một hãng thì còn hiểu được, nhưng nhà nào cũng như vậy thì rõ ràng là đã có người dặn trước.
Trên chiếc máy bay riêng của nhà mình, Alan Wilson cùng vợ bàn về chuyện máy bay Boeing có thể trở thành đối thủ cạnh tranh của Comet.
- Vậy thì phải làm sao? Có cách nào đối phó không? Pamela Mountbatten chớp mắt tò mò như đứa trẻ, nhờ chồng giải thích.
- Công nghiệp hàng không cực kỳ quan trọng với một quốc gia. Nếu nước Anh lại suy yếu, ngành hàng không ắt bị ảnh hưởng. Cho nên vẫn phải trông vào việc đất nước ta có thể cầm cự được đà suy tàn, chuyện đó hơn hết thảy. Tin tốt là giờ đây nước Anh không còn vì nợ nần mà phải thấp hơn người Mỹ một bậc khi nói chuyện.
Hai vợ chồng vui thú với việc bàn chuyện quốc sự, nên đành nhờ công chúa điện hạ đóng vai dì nhỏ, trông coi cô con gái của họ. Xem ra cũng tạm ổn, công chúa không hề chống đối vai trò ấy.
Sau khi quá cảnh qua Dubai và Colombo, Comet một hạ cánh xuống Perth, thủ phủ Tây Australia. Đây là nơi người Anh di cư chọn nhiều nhất trong mấy năm gần đây. Gọi là nơi được chọn nhất thì cũng đành chịu, vì cả Tây Australia chiếm đến một phần ba diện tích lục địa, rộng chẳng thua Ấn Độ là bao, mà chỉ có vùng quanh Perth là ở được.
Xét về khí hậu, cả nước Australia chẳng có nơi nào tốt, quanh Perth đã coi là khá rồi. Ít nhất khí hậu ổn định, còn cảnh chim hót hoa thơm thì khỏi mơ tới. Nói cho đúng thì đó là một bản rút gọn của Punjab bên Ấn Độ.
Ở nhiều nơi, khí hậu ổn định đã là lợi thế lớn nhất. Perth và Punjab đều như thế. So với thời tiết thất thường, ít ra người dân ở đây được hưởng những điều kiện sống cơ bản khá tốt.
Đất có thể dùng để canh tác ở Australia không nhiều. Trong bảy trăm sáu mươi vạn cây số vuông, chưa đến năm mươi vạn cây số vuông là có thể làm nông nghiệp, và vùng quanh Perth là một trong số đó.
So với vùng đông nam Australia, nơi ba thành phố lớn đã được khai phá từ sớm, Perth bấy lâu nay chẳng ai để mắt tới.
Nhưng từ khi người ta phát hiện mỏ sắt ở Tây Australia, địa vị của bang này cũng nước lên thuyền lên. Cả chính trị lẫn tài chính đều đi lên.
Cái lợi của người đến sau là vùng quanh Perth chưa bị khai thác quá mức. Nhiều bài học đau đắt từ bờ biển phía đông có thể tránh được ngay tại Perth. Tổng giám đốc tập đoàn Mountbatten cùng công chúa điện hạ đặt chân tới Perth, thống đốc Rose Mác Cla-ti lập tức có mặt, bày tỏ sự chào đón với vị khách quý đến từ chính quốc.
Sau khi tỏ lòng kính trọng với tổng giám đốc và công chúa điện hạ, mới đến lượt cái thân kẻ ở rể nhỏ nhoi.
- Ngài Wilson, chào mừng ngài đến Tây Australia. Ngài thấy nơi này còn thiếu điều gì cần củng cố không?
- Giáo dục vẫn còn có thể mở rộng thêm. Nếu tôi có khả năng, tôi sẽ thử đưa Oxford và Cambridge đến giúp Tây Australia phát triển giáo dục. Alan Wilson đáp lại với vẻ thân thiện. Thực ra với điều kiện hiện có của Tây Australia, trở thành bang giàu nhất Australia chỉ là chuyện thời gian. Khi đã thành vùng phát triển, các điều kiện kèm theo cũng phải theo kịp.
Alan Wilson nói bằng giọng rất chu đáo, nhưng ý là muốn dùng ngành giáo dục để cắt hẹ ở Tây Australia. Chiêu này cũ thì cũ, nhưng cứ dùng là hiệu nghiệm, và Tây Australia hoàn toàn đủ điều kiện để chịu cắt.
- Ngài Wilson nhìn xa trông rộng về sự phát triển ở đây, thật khiến người ta vui lòng. Rose Mác Cla-ti tỏ ra rất hài lòng. Từ khi các đội khảo sát của tập đoàn Mountbatten lần lượt phát hiện đủ loại khoáng sản ở Tây Australia, ngân sách của bang này tăng vọt, và họ không còn phải ngước nhìn bờ biển phía đông như trước nữa.
Có tiền trong tay, chính quyền bang Tây Australia cũng nảy sinh nhiều ý nghĩ. Họ quyết chí biến Perth thành thành phố vượt cả bờ đông.
Alan Wilson rất hiểu tâm lý ấy. Nhiều mâu thuẫn giữa các vùng đất vốn bắt nguồn từ sự so sánh. Thuở trước, Tây Australia và bờ biển phía đông chênh lệch rõ rệt, khi ấy người phía đông không nói là coi thường, nhưng cũng chẳng mấy để tâm đến các vùng khác.
Về sau, Tây Australia đã trở thành bang giàu nhất Australia, và thi thoảng có những tiếng nói bất mãn với chính phủ Australia.
Chuyện đó cũng dễ hiểu. Cả nước Australia dựng lên trên việc bán quặng sắt Tây Australia, vậy mà những kẻ nghèo ở bờ đông cứ chỉ tay năm ngón vào Tây Australia, khiến người ta chán ghét.
Chuyện như thế xảy ra nhiều rồi. Thượng Hải, cái "ma đô" ấy, cũng luôn thấy Bắc Kinh quản quá nhiều, tình cảnh na ná như Tây Australia hiện nay. Khác nhau chỉ là một bên dựa vào địa lợi, một bên nắm trong tay tài nguyên, nên gốc gác vốn đã khác.
- Nàng thấy thế nào? Pamela Mountbatten hỏi chồng, muốn biết thái độ của Rose Mác Cla-ti ra sao.
- Cũng được. Tây Australia tách ra một chút cũng cần thiết, có lợi cho việc giữ ảnh hưởng của nước Anh ở Australia. Chúng ta không nhất thiết phải chỉ tay năm ngón vào Australia, nhưng một vài mâu thuẫn cần thiết sẽ giúp mọi việc trở nên đơn giản hơn. Alan Wilson cười rất đắc ý.
- Có vẻ Rose Mác Cla-ti vẫn còn khá tự mãn. Công chúa Margaret cũng lên tiếng.
- Con người vốn là vậy, sống không tốt thì tại Chúa, sống tốt lên thì là công của bản thân. Hết sức bình thường! Alan Wilson bật cười khẩy, châm chọc, - Chẳng qua là một nơi bán tài nguyên, thật tưởng mình giỏi giang lắm sao? Đem dân ở đây dồn hết vào sa mạc nội địa, mà họ vẫn phát triển được thế này, nói họ giỏi giang cũng chẳng sai.
Cả nhóm quyết định nghỉ lại Perth vài hôm, chủ yếu là vị tổng giám đốc quyền uy và công chúa điện hạ cần làm chút việc gần gũi dân chúng.
Còn Alan Wilson cũng có việc riêng. Trước hết là trông con, sau nữa là hoạch định cho thuộc địa Mã Lai thuộc Anh. Giai đoạn đặt nền móng đã qua, tương lai của thuộc địa Mã Lai nhất định phải được quy hoạch cho chu đáo.
Alan Wilson ngay tại thủ phủ Tây Australia bắt đầu vạch kế hoạch phát triển cho một vùng đất chẳng liên quan gì tới mình.
Theo ký ức kiếp trước, các tỉnh của một cường quốc kia chỉ có hai hướng đi. Thời kỳ đầu mở cửa, các nơi hầu như chưa có quy hoạch gì, ra bờ biển đi làm thuê là lối thoát. Nhưng theo thời gian, các tỉnh dần tỉnh ra, bắt đầu thử xây dựng lộ trình phát triển.
Gốc rễ là, không có một lộ trình phát triển thì nhân tài sẽ chảy đi mất. Quy hoạch chủ yếu có hai loại: một là chiến thuật bầy sói, hai là chiến lược thủ phủ mạnh.
Không phải quy hoạch nào ban đầu cũng hoàn toàn thích hợp. Ví dụ Giang Tô và Sơn Đông lúc đầu đều theo chiến thuật bầy sói, nhưng Giang Tô thì ổn, còn Sơn Đông không thành công lắm, đã chuyển sang chiến lược thủ phủ mạnh.
Chiến lược thủ phủ mạnh có mục đích chính là ngăn nhân tài chảy ra ngoài. Nếu điều kiện cơ sở không quá tốt, thì dồn sức của cả tỉnh vào phát triển thủ phủ, khóa chặt xu hướng nhân tài bỏ đi.
Chiến lược thủ phủ mạnh được thực hiện ở Tây Nam từ khá sớm, nhưng nhanh chóng được các tỉnh bắt chước. Dẫu sao, điều kiện khách quan như Giang Tô thì phần lớn các nơi không có, ngay cả Sơn Đông cũng đã đổi hướng.
Alan Wilson cho rằng Tây Mã có thể theo chiến thuật bầy sói. Penang, Malacca, Kuala Lumpur và Singapore có thể cùng phát triển. Nhưng Đông Mã thì không thể làm theo, Sarawak và Sabah chỉ có thể chọn chiến lược thủ phủ mạnh.
Dân số Đông Mã chỉ bằng một phần năm toàn bộ thuộc địa Mã Lai. Xây được hai đô thị hạt nhân đã là khá tốt, còn muốn như Tây Mã mà song hành tiến lên thì quả là nghĩ quá xa rồi.
- Nhìn như vậy, nhiệm kỳ thứ hai của ta vẫn chưa đến lúc về vườn. Alan Wilson nhìn bản kế hoạch "hai chân cùng bước" vừa hoàn thành, nghĩ thầm rằng đến khi nhiệm kỳ Cao ủy kết thúc, ngay cả thủ tướng cũng chưa chắc đã cai trị giỏi bằng hắn.