Trước hết vẫn phải được phố Whitehall chấp thuận. Sau sự kiện sương khói London, nước Anh đã không còn dung túng các ngành công nghiệp gây ô nhiễm nặng như trước. Vào thời điểm này, ngành hóa chất không còn là ngành cấp thấp. Muốn chuyển ngành ấy sang, người ta còn phải cân nhắc xem Mã Lai có đáng tin cậy hay không.
Ngày hôm sau, vừa về đến London, Alan Wilson đã mời Huân tước Sheffield uống một chén, tiện thể chúc mừng Tòa thị chính London vừa giành được thắng lợi lớn trong án lệ.
-Cảm ơn ngài. Có điều vụ náo loạn lần này thật đáng sợ. Nhưng hệ thống tư pháp vẫn đứng vững trước sức ép của dư luận, đưa ra một phán quyết công minh.
Makins cầm chén rượu, không ngớt thở than với Alan Wilson, người vừa đi công tác xa.
Ngài Sheffield chưa biết rồi. Alan Wilson tuy đi công tác ở ngoài, nhưng mọi diễn biến của vụ tàu điện ngầm trong nước, hắn đều nắm rõ như lòng bàn tay.
Nếu không phải nhân lúc Pamela Mountbatten đang lo chuyện làm ăn trong nước, phong trào phụ nữ đâu có gan làm càn như thế?
Hắn thúc vợ ủng hộ phong trào phụ nữ, để họ húc đầu vào tường đến vỡ đầu chảy máu, là vì chính hắn từng trải qua vụ tàu điện ngầm ấy. Hắn biết một khi chuyện này làm ầm lên, phong trào phụ nữ gần như chắc chắn thua, và rất có thể sẽ chuốc lấy cú đấm của bộ máy công chức đế quốc.
Nếu chỉ là một vụ kiện mà chắc chắn thắng, hắn đã bảo vợ mau chóng dập lửa, nhẹ nhàng hòa giải, nào để phong trào phụ nữ gây chuyện?
Dẫu sao, kết cục vẫn tốt. Giờ đây, công chức trong nước đều cho rằng phong trào phụ nữ vô lý gây sự, và đã nảy sinh ác cảm. Thậm chí ở một bộ phận những người bảo thủ, họ cũng để lại ấn tượng xấu.
Nói chung, vụ tàu điện ngầm lần này vẫn có lợi. Nó đã tạo ra một án lệ tích cực, có thể làm phương pháp xử lý cho những vụ việc tương tự về sau. Đó cũng chính là lợi thế của các nước theo chế độ án lệ.
-Dù quá trình có quanh co, nhưng kết quả vẫn tốt. Alan Wilson thuận theo lời Makins mà nói một câu hai nghĩa. Vừa là chúc mừng Makins đã giữ vững pháp chế, vừa là vui vì phong trào phụ nữ đâm đầu vào tường.
Chẳng qua chỉ hy sinh một người phụ nữ hay gây chuyện. Mà thực ra nàng ta cũng chẳng bị hy sinh gì, vì Pamela Mountbatten đã chỉ thị quyên tiền giúp người phụ nữ ấy nộp tiền phạt. Nàng không mất gì về tiền bạc, nhưng thể diện thì chắc chắn đã tiêu tan.
Hai người bàn luận một lúc, Alan Wilson chậm rãi thở dài.
-Một án lệ tích cực quan trọng đến nhường nào.
Hắn thậm chí còn muốn bày ra một vụ án kiểu "có nên đỡ người ngã hay không", nhưng nước Anh e rằng khó có chuyện đó. Mảnh đất sinh ra vụ án Bành Vũ ở Anh không phải là hoàn toàn không có, nhưng về cơ bản thì hầu như không tồn tại.
Vụ án kinh điển trong đầu Alan Wilson này cũng không phải là không có lợi. Mọi việc đều có hai mặt.
Thực ra, nó chỉ nói toạc ra quy tắc ngầm, đem điều các gia đình vẫn dạy con cái bấy lâu nay để cả xã hội cùng biết.
Trước vụ án Bành Vũ, nhiều gia đình khi dạy con đã dặn con đừng xen vào chuyện người khác. Việc đỡ người ngã rồi bị vu khống đòi bồi thường vốn đã tồn tại từ lâu.
Tác dụng lớn nhất của vụ Bành Vũ là nói thẳng ra. Nó đưa cho mọi người một cái cớ để không làm điều ấy, thứ mà trước kia họ chỉ dám dạy nhau một cách lén lút.
-Chuyến này thu hoạch thế nào? Makins nói xong chuyện của mình, bèn hỏi về chuyến đi châu Phi của Alan Wilson.
-Ngày mai tôi phải đến phố Whitehall báo cáo, báo cáo đã soạn xong rồi. Alan Wilson chạm chén với bạn thân, giọng bình thản. Làn sóng độc lập của các thuộc địa sẽ tạm dừng. Một mặt, chúng ta xem thử Pháp có giành được thắng lợi trong hành động quân sự hay không. Mặt khác, cũng phải tìm cách làm cho Sudan mới giành độc lập thất bại. Sudan chính là thí điểm, dùng để răn đe thì không gì bằng.
Sau khi bạn bè hàn huyên xong, Alan Wilson liền về nhà. Hắn không thể để vợ phải ôm phòng không. Trong nhà vẫn còn ánh đèn sáng, còn người vợ hiền thục. Năm phút sau khi về đến nhà, hắn lại bước ra, đưa cô em vợ xinh đẹp ra ngoài.
-Thưa công chúa, người về nghỉ sớm. Alan Wilson vẫn giữ thái độ ôn hòa như thường lệ. Vẻ mặt kín đáo của hắn như muốn nói với công chúa Margaret rằng: người đến đây làm gì, ta đã biết, và ta biết ơn.
-Vậy tôi xin phép đi trước, ông Wilson. Công chúa Margaret đáp lại, giọng oán trách. Ngoài cửa, tài xế của hoàng gia đã chờ sẵn, làm tròn bổn phận phải làm.
-Để tôi tiễn người lên xe! Alan Wilson nói. Chuyện làm màu này chẳng nhằm vào ai cả. Hắn đi theo công chúa Margaret tới xe, rồi đứng nhìn chiếc xe khuất khỏi tầm mắt mình, còn đứng thêm một lúc mới quay bước về nhà.
Dáng vẻ thất thần của một người đàn ông đứng bên đường tiễn người trong lòng đi xa đã rơi vào mắt công chúa, người cứ ngoái đầu nhìn lại suốt đường.
Giờ đây, xa nhau một ngày như cách ba thu mới là chuyện đáng bận tâm. Vì công việc nên đành chịu, Pamela Mountbatten có thể thông cảm. Nhưng hễ gặp nhau thì nhất định phải nồng nhiệt, nếu không thì chỉ hại chứ chẳng lợi gì cho quan hệ vợ chồng.
Hiệu quả thì rất rõ. Pamela Mountbatten hạnh phúc ôm lấy chồng.
-Anh làm em chịu không nổi... nhưng thích thật đấy...
Sáng hôm sau, ăn một bữa sáng đơn giản gồm sữa và trứng, Alan Wilson bắt đầu chuẩn bị văn kiện báo cáo, tính giờ đi phố Whitehall báo cáo. Hắn đã đặt trước lịch hẹn gặp Norman Brook.
-Thuyết phục Thư ký Nội các không dễ đâu. Bản thân anh không có vấn đề gì, điều then chốt là các quan chức ở Mã Lai cũng phải đáng tin. Anh đã bắt đầu nhiệm kỳ thứ hai, lỡ như anh rời Mã Lai mà xảy ra chuyện thì cũng không ổn. Pamela Mountbatten vừa chỉnh trang trước gương, vừa nói. Chính nàng sẽ lái xe đưa chồng đến phố Whitehall. Em thấy các cấp dưới của anh thế nào?
-Cũng tạm, ít ra còn hơn quan chức trong nước. Alan Wilson sững người một lúc rồi đáp.
Chữ "tạm" của hắn thật ra không có lỗi gì ở năng lực thực thi. Họ có thể đưa ý tưởng của hắn vào thực tế. Với thuộc địa Mã Lai ở giai đoạn hiện tại, như thế đã là đủ.
Nếu trong tay Alan Wilson có một trăm khu trưởng Vũ Trụ như Tôn Liên Thành, hắn sẽ hoàn toàn tự tin biến thuộc địa Mã Lai thành một bức thành thép, đến mức Liên Xô, Trung Hoa, Nam Dương có muốn len tay vào cũng không được.
Chỉ tiếc là hắn không có. Trong mắt Alan Wilson, nếu phải nói Tôn Liên Thành có điểm gì không ổn, thì đó là cấp trên trực tiếp của khu trưởng Vũ Trụ chẳng ra gì. Chính hắn ta làm việc gì cũng gây rắc rối, rồi đẩy cấp dưới và đồng nghiệp ra đỡ đạn thay.
Vì sao sau này Tôn Liên Thành lại ôm chí lớn, căn nguyên vẫn là do cấp trên một lần nữa đẩy hắn ra gánh tội. Và hắn đã nhận ra điều ấy.
Alan Wilson cho rằng, ít ra đến lúc này, hắn chưa từng hy sinh cấp dưới để đỡ đạn thay bao giờ. Hắn chỉ để một cấp dưới không mang lại lợi lộc phải ngồi chơi xơi nước. Lần này, hắn thậm chí còn chuẩn bị giành cho người bạn thân một vị trí ở Aden.
Chiếc Rolls-Royce Silver Ghost dừng trước số 70 phố Whitehall. Pamela Mountbatten vẫy tay về phía chồng.
-Em đợi anh ở nhà.
Nói xong, dưới ánh mắt ngưỡng mộ của cả một dãy người, nàng phóng xe đi mất hút.
Vài phút sau, Alan Wilson đã có mặt trong văn phòng Thư ký Nội các. Norman Brook một tay cầm tờ báo, nhấc điện thoại lên nói:
-Nếu có khách đến thì tạm thời bảo họ chờ một lát.
-Alan, vất vả cho anh rồi, lại giúp John lo việc Sudan. Norman Brook đặt máy xuống, mặt tươi cười nói. Các đồng nghiệp ở phố Whitehall đều rất tán thưởng công việc của anh. Tôi cũng biết nhiệm kỳ thứ hai của anh đã bắt đầu. Thực ra lúc đầu, có những tiếng nói không muốn anh tiếp tục nhiệm kỳ thứ hai ở Mã Lai. Dù sao không phải thời kỳ chiến tranh đặc biệt, một ủy viên đặc phái viên ở nước ngoài quá lâu có thể gây ra sóng gió, lại chẳng giúp ích gì cho việc xây dựng hình ảnh liêm chính.
-Nhưng xét thấy Mã Lai có tầm quan trọng với nước Anh, cần một đặc phái viên để biến nơi đó thành một chỗ đáng tin cậy. Tôi cũng đã do dự rất lâu mới đồng ý để anh làm nhiệm kỳ thứ hai. Giờ nhìn lại, Mã Lai đã bù đắp cho những cống hiến mà Ấn Độ thuộc Anh từng có. Hơn nữa, sự phát triển của thuộc địa được chăm lo song song, điều này thật đáng mừng.
-Cảm ơn phố Whitehall và Nội các đã tin tưởng. Tôi tuy ở châu Á, nhưng không dám quên trách nhiệm với đế quốc. Tôi thấu hiểu kỳ vọng của ngài và Thủ tướng đối với tôi cũng như thuộc địa Mã Lai, và giờ đây cũng coi như đã đạt được chút thành tựu. Về các chỉ tiêu, có thể gánh vác trách nhiệm mà Ấn Độ thuộc Anh từng đảm nhận, cũng nhờ công lao của các đặc phái viên tiền nhiệm. Rất nhiều nền tảng cơ bản là do Gerald đặt ra.
Alan Wilson vừa tỏ lòng trung thành, vừa khiêm nhường.
-Theo tôi, dựa trên nền tảng của Mã Lai, nếu đưa vào quản lý hiện đại và rót thêm vốn, thì hiện giờ vẫn còn xa mới chạm tới giới hạn của nơi đây. Rốt cuộc, Ấn Độ thuộc Anh ngày xưa, phạm vi đất đai chúng ta kiểm soát cũng không lớn, và dân số Ấn Độ thực ra cũng chưa được huy động hết.
Tuy Ấn Độ thuộc Anh tự xưng có một nghìn vạn công nhân công nghiệp, nhưng thực chất đó đâu phải công nhân công nghiệp, gọi là thợ thủ công thì đúng hơn.
Cứ lấy sản lượng thép mà nói. Năm ngoái, Ấn Độ đạt một trăm bảy mươi vạn tấn. Còn thuộc địa Mã Lai, với Kuching ở Sarawak làm trung tâm, sản lượng thép đã đạt một nghìn tám trăm vạn tấn, ngang bằng với bản thân nước Anh.
Trên chỉ tiêu này, thuộc địa Mã Lai gấp mười lần Ấn Độ. Điều đó là do nhiều nhân tố tạo nên: quặng sắt chất lượng tốt từ Australia làm nền tảng, có thiết bị luyện thép do nước Anh chuyển sang làm cơ sở, lại có Khối Thịnh vượng chung và Cộng đồng Kinh tế châu Âu cung cấp thị trường, v.v.
-Thành tích nhiệm kỳ thứ nhất của anh khiến người ta kinh ngạc. Tôi và các đồng nghiệp đều thấy rõ. Norman Brook trầm ngâm một lúc rồi nói. Alan, anh cho rằng giới hạn của Mã Lai nằm ở đâu?
-Đương nhiên là bình quân đầu người không kém Nhật Bản! Alan Wilson há miệng, giọng không chắc chắn. Bồ Đào Nha chắc không thành vấn đề.
Norman Brook gật đầu. Tiêu chuẩn này thực ra cũng tạm được, bèn hỏi tiếp:
-Nếu đạt tiêu chuẩn này, có thể làm London yên lòng, ngăn được việc địa phương đòi độc lập không?
-Ít nhất cũng khiến hơn nửa số người Hoa không mặn mà với độc lập. Alan Wilson nói chắc nịch. Từ tình hình ở châu Phi mà xét, người gốc Ấn ở đó nói chung không thích thuộc địa độc lập, vì đối với người da đen bản địa, người gốc Ấn vốn là kẻ ngoại lai. Tâm lý tương tự cũng tồn tại trong cộng đồng người Hoa, và tôi vẫn luôn tăng cường tâm lý ấy ở họ. Sách giáo khoa của hai cộng đồng khác nhau. Toàn bộ nội dung sách giáo khoa của người Hoa không liên quan gì đến Mã Lai. Còn sách giáo khoa của người Mã Lai, trong phần nói về nguồn gốc dân tộc mình, lại dạy rằng cách đây một vạn năm, người Mã Lai từ Trung Hoa cổ đại di cư xuống phương Nam, và đã tiêu diệt người bản địa.
-Cách sắp đặt này thật thú vị. Norman Brook mỉm cười, nhấn mạnh. Điều đó cũng là sự thật, đúng không?
Alan Wilson gật đầu. Dưới ánh sáng của quyền uy tối thượng, đó đương nhiên là sự thật. Hai người bàn một lúc về tiến trình độc lập của Sudan. Alan Wilson lấy hình thức báo cáo để đưa ra kết luận.
-Hiện giai đoạn này, nếu Algeria chưa có kết quả, thì tốt nhất nước Anh nên chấm dứt việc các thuộc địa châu Phi giành độc lập, rồi quan sát thêm một thời gian.