“Nói bậy bạ. Làm gì có chuyện tự tay chia cắt đất đai của mình.” Ismail Azhari bất bình ra mặt, lớn tiếng bác bỏ. “Tôi tin rằng dù là ở nước Anh, nước Mỹ hay bất kỳ quốc gia nào, lời lẽ như thế cũng sẽ bị lên án.”
Nói xong, Ismail Azhari liếc sang các đại biểu Anh và Pháp ngồi đây, muốn xem hai nước phản ứng ra sao.
“John, anh thấy sao?” Yorke Kizton là người Mỹ, tất nhiên phải hỏi ý kiến Cao ủy Sudan thuộc Anh trước.
“Chuyện này còn tùy xem việc Sudan độc lập có phù hợp với khái niệm tan rã Đại Anh Quốc hay không. Biết đâu chúng ta nên tổ chức một đội viễn chinh, đích thân sang xử lý vấn đề này.” John đâu có chịu đỡ lời Yorke Kizton, lập tức quay sang chất vấn Ismail Azhari về quan hệ giữa Sudan với nước Anh, coi như vừa rồi chẳng hề có mặt Kizton trong phòng.
Nếu Ismail Azhari không cho rằng việc Joseph Agu theo đuổi độc lập cho Nam Sudan là có lý, mà muốn ngăn cản Nam Sudan độc lập, thì ngược lại, việc Sudan muốn thoát khỏi sự cai trị của Anh cũng chẳng có lý do gì để được chấp nhận.
Trên bất kỳ tấm bản đồ thế giới nào hiện nay, Sudan vẫn là thuộc địa của Anh, điều đó không có gì phải bàn cãi.
Nếu cả thế giới đều ủng hộ việc ngăn cản độc lập, thì Anh tha hồ có lời để nói. Vả lại, Anh vốn rất sẵn lòng. Chỉ e Mỹ không đồng ý, và Yorke Kizton cũng không dám để người Anh có ấn tượng sai lầm về mình trong vấn đề này.
Thực ra Mỹ mong các thuộc địa của Anh và Pháp mau chóng giành độc lập biết bao. Nhưng có một điều: Mỹ sẽ không công khai tuyên bố như vậy, mà lặng lẽ ở chỗ tối tìm cách thúc đẩy các đế quốc thuộc địa tự rút lui.
“Ai cũng có quyền theo đuổi độc lập.” Yorke Kizton vừa suy nghĩ vừa lên tiếng, trong bụng tính toán xem làm thế nào để dàn xếp cho êm chuyện. “Nhưng thưa Đại tá kính mến, chia cắt không giải quyết được mọi vấn đề. Có những rắc rối chính là do chia cắt mà ra. Mỹ chỉ mong người dân miền Nam cân nhắc thật kỹ.”
“Chúng tôi đã cân nhắc rất kỹ rồi.” Vừa nãy, John lấy thân phận Cao ủy Sudan thuộc Anh mà mở lời, đem những người Ả Rập ngăn cản Nam Sudan độc lập ra mà phân trần một hồi. Joseph Agu nghe xong thì trong lòng đã yên.
Đúng như Alan Wilson đã cam đoan, trong đàm phán sẽ cố gắng đứng về phía Nam Sudan mà thúc đẩy việc chia tách.
Thật ra, lời cam kết của Anh, Joseph Agu cũng không tin hết. Dẫu ông đã ký mật ước với Alan Wilson, hứa rằng trước thời điểm đã định sẽ không đòi độc lập, và bảo đảm lợi ích của nước Anh đủ điều.
Nhưng nước Anh có thật sự giúp hay không, trong lòng Joseph Agu vẫn còn chút lo ngại. Song giờ thì khác rồi. Lời của vị Cao ủy vừa rồi đã cho thấy rõ, Anh sẽ giúp đỡ đúng như đã hứa.
Thật là chuyện đùa. Nói về những việc làm trong bóng tối, trên đời này chẳng mấy ai chuyên nghiệp bằng Alan Wilson. Hắn từng tham dự Hội nghị Potsdam, đã quen tay, và chẳng phải một lần hai lần.
Rahman Mahdi thấy không khí hai bên rất căng thẳng, bèn ngăn Ismail Azhari đang định phản bác tiếp. Ông quay sang vị lãnh tụ người da đen miền Nam mà nói: “Giờ mà vướng mắc vào chuyện lịch sử thì chẳng ích gì. Xét theo thực tế, chúng ta cùng sống trên một mảnh đất này, và tương lai cũng sẽ cùng chung một quốc gia.”
“Nói thì dễ lắm. Rahman định dùng vài câu mà xóa sạch chuyện người Ả Rập buôn bán người da đen làm nô lệ sao?” Joseph Agu cười nhạt mà châm chọc. “Người bị bán đâu phải người Ả Rập, nên ông chẳng để tâm. Tôi nghĩ hồi đó nhiều người da đen cũng đã bị bán sang nước Mỹ rồi.”
Khụ khụ… Yorke Kizton nghe người da đen kia nói vậy, bất giác ho hai tiếng để đỡ lúng túng. Đối với nước Mỹ, hiện đang tự cho mình là ngọn hải đăng của nhân loại và tỏa sáng khắp thế giới, việc buôn bán nô lệ da đen không phải chuyện gì đáng tự hào.
Đó là một sự thật, nhưng cũng là vết đen trong lịch sử Mỹ. Nhất thời Yorke Kizton chẳng biết nói gì. Ông ta vốn không có cách nào khiến người da đen miền Nam buông bỏ oán hận, bởi chính nước Mỹ lại không sạch sẽ trong vấn đề chủng tộc.
“Chúng tôi mong các bên có thể ngồi lại với nhau, bình tĩnh mà nói chuyện. Hai vị lãnh tụ đảng cũng đã mang thành ý đến Juba.” Đúng lúc ấy, John lên tiếng hòa giải bằng giọng nhạt nhẽo. Dù trong lòng chẳng lấy làm trọng, nhưng nếp cẩn trọng của một quan chức chuyên nghiệp khiến lời ông nói nghe thật thiết tha. “Chúng tôi cũng không định ngay ngày đầu mà đạt được kết quả khiến mọi người hài lòng. Nhưng tôi tin các vị đều có thời gian. Vậy nên hôm nay cứ về nghỉ ngơi, bình tâm lại đã.”
Lời của Cao ủy Sudan chính thức kết thúc ngày đầu tiên của cuộc đàm phán, một buổi họp chỉ toàn cãi vã lẫn nhau mà chẳng có chút kết quả nào.
Rahman Mahdi hé miệng định nói gì đó, cuối cùng đành miễn cưỡng buông lời: “Thôi được, bình tĩnh lại cũng tốt.”
Rahman Mahdi thực ra có uy tín rất lớn ở Sudan, bởi ông là anh hùng dân tộc của nước này. Năm xưa, cha ông là Ahmed Mahdi đã tiêu diệt toàn bộ liên quân Anh-Ai Cập và giết chết Tổng đốc Sudan thuộc Anh.
Chuyện Ahmed Mahdi giết Tổng đốc Sudan thuộc Anh và tiêu diệt liên quân Anh-Ai Cập được lưu truyền rộng khắp Sudan. Người Ả Rập coi ông là anh hùng dân tộc. Rahman, là con trai của ông, từ thuở nhỏ đã bị nước Anh vốn quay trở lại cai trị mà hạn chế việc đi lại tự do.
Sau khi bị người Anh khống chế, Rahman ban đầu sống ở nhà một người thân tại Gezira. Theo đề nghị của Tổng thanh tra Slatin Pasha, trong thời gian đầu nước Anh cai trị, Rahman liên tục bị giám sát, được cấp trợ cấp rất ít, và không được phép tự xưng là người nhà Mahdi.
Nhưng nước Anh cũng không phải lúc nào cũng chèn ép Rahman Mahdi. Ông giương cao ngọn cờ tự chủ của người Sudan, nên dù cha ông từng giết Tổng đốc Anh, ông cũng không bị truy cứu.
Về sau, Rahman công khai phản đối hiệp ước giữa Ai Cập và Anh. Hiệp ước ấy thừa nhận chủ quyền của Ai Cập đối với Sudan mà không hỏi ý kiến người Sudan. Ông đích thân sang London trình bày tình hình. Ý kiến của ông có tác dụng lớn trong việc khiến Sudan bài xích thế lực Ai Cập.
Trong Thế chiến I, Đế quốc Ottoman lấy danh nghĩa Caliph của thế giới Hồi giáo, kêu gọi toàn thể tín đồ Hồi giáo phát động thánh chiến chống lại phe Đồng Minh. Khiến vô số vùng đất theo Hồi giáo trên thế giới đều tỏ thái độ thù địch với nước Anh. Chính Rahman Mahdi, lấy danh nghĩa con trai của Ahmed Mahdi, đã đứng về phía Anh và giữ được sự ổn định cho Sudan.
Vì vậy, dù nước Anh không tin tưởng Rahman Mahdi và đảng Nhân dân Quốc gia do ông lãnh đạo, họ vẫn thấy ông tốt hơn Ismail Azhari, kẻ muốn sáp nhập với Ai Cập.
“Chuyện là vậy đó. Anh không biết đâu, Yorke Kizton vừa nghe nhắc đến buôn bán nô lệ da đen là lập tức câm nín.” Sau buổi họp, John tìm đến chỗ Alan Wilson và thuật lại diễn biến cuộc đàm phán hôm nay.
“Đương nhiên rồi. Người Mỹ đâu có muốn nghe chuyện đen tối của chính đất nước mình. Chúng ta cũng sẽ không làm thế.” Alan Wilson cười rất thích thú. Mục đích kéo người Mỹ đến Juba chính là để điều này.
Có những chuyện không nhắc đến thì không có tác dụng gì. Nước Mỹ về sau tuy là siêu cường duy nhất không ai tranh cãi, nhưng ảnh hưởng ở châu Phi chỉ có thể xếp vào hàng các cường quốc trong nhóm “một siêu cường, nhiều cường quốc”. Họ mạnh hơn nước Anh vốn đã rũ tay đứng ngoài và quên luôn lịch sử thuộc địa, nhưng không bằng Pháp, cường quốc truyền thống của châu Phi, hay Trung Quốc, tay chơi mới nổi.
Ngay cả thời Chiến tranh Lạnh, Liên Xô ở châu Phi cũng có vẻ mạnh thế hơn Mỹ. Đến cuộc chiến Angola, Mỹ còn thua Liên Xô.
Nguyên nhân là bởi nước Mỹ chưa bao giờ giải quyết được vấn đề phân biệt chủng tộc trong nước, lúc nào cũng xảy ra những chuyện rúng động. Lấy tư cách gì mà dám tự xưng ngọn hải đăng nhân loại ngay trên đất quê hương của người da đen? Chẳng lẽ người da đen không nhớ thù? Chỉ là họ chưa có đủ sức để biểu lộ mối hận ấy mà thôi.
Điều khiến châu Âu và Mỹ không muốn thấy thế giới da đen xuất hiện một cường quốc nhất, một phần vì họ từng buôn bán nô lệ, còn một phần khác là bởi trong nước họ có một bộ phận người da đen không nhỏ. Nếu người da đen thật sự có một quốc gia hùng mạnh, thì sức ép lên nước Mỹ sẽ rất lớn.
“Thái độ của hai lãnh tụ ở Khartoum thì chẳng nằm ngoài dự đoán. Theo lẽ thường, chủ trương tự chủ của Rahman Mahdi chắc chắn được ưa chuộng hơn so với chủ trương duy trì quan hệ đặc biệt với Ai Cập của Ismail Azhari. Vì vậy, trọng tâm công việc của chúng ta là kiên quyết thúc đẩy tiến trình chia tách, đồng thời khiến miền Bắc sau khi độc lập vẫn nằm trong tay Rahman Mahdi.”
John nghe Alan Wilson nói xong, bèn cười tủm tỉm mà đáp: “Ai bảo một quốc gia nhất định chỉ được nghe theo một người? Anh nhìn nước Pháp đấy, chẳng phải cứ đổi chính phủ liên tục sao? Thật ra nếu Sudan cũng giống chính phủ Pháp, thì cũng chẳng phải chuyện xấu đâu nhỉ?”
“Ồ, John thân mến, anh làm tôi kinh ngạc quá.” Mắt Alan Wilson sáng lên. Sao hắn lại không nghĩ ra điều này nhỉ? Pháp là cái nôi của các tư tưởng chính trị hiện đại, đương nhiên đáng để noi theo. “Xem ra chúng ta phải chuẩn bị một bộ hiến pháp Đệ Tứ Cộng hòa Pháp, để lo cho vấn đề dân chủ của Sudan sau khi độc lập cho chu đáo.”
Ai dám nói nước Pháp không phải cường quốc? Ít nhất là vào lúc này, chẳng ai dám nói như thế với một nước đang đánh nhau ác liệt ở Algeria.
Nếu sau khi Sudan độc lập mà có thể thay chính phủ nhanh như nước Pháp, thì quả là tốt quá.
“Chúng tôi vẫn luôn kính trọng nước Pháp, nhất là sự khổ tâm của họ khi thử nghiệm đủ loại tư tưởng chính trị.” John hiểu ý ngay, nói. Hai người bàn xong, ông liền chuẩn bị đánh điện về London báo cáo công việc.
Còn Alan Wilson cũng có việc của riêng hắn. Trước hết phải bảo đảm an toàn cho các thế lực ở Juba. Sau đó thì…
Hai ngày sau, Juba nổi lên một cuộc biểu tình rầm rộ. Vô số người da đen đổ ra đường, hô vang đòi độc lập khỏi Sudan. Chuyện này hoàn toàn do dân chúng tự phát, không ai xúi giục, cũng chẳng liên quan gì đến Alan Wilson, kẻ đến đây làm vai phụ.
Đại tá Joseph Agu nghe tin liền chạy tới. Đứng trước đám người đang phẫn nộ, ông lớn tiếng kêu gọi: “Tôi vẫn luôn đấu tranh vì quyền lợi của đồng bào chúng ta. Mong đồng bào đừng dùng cách giận dữ này để giải quyết vấn đề.”
“Cảm động đến rơi nước mắt thật.” Alan Wilson gạt đi thứ nước mắt cá sấu chẳng hề có, rồi cảm khái buông một câu châm chọc.