Yorke Kizton, người đứng đầu văn phòng đại diện Mỹ tại Sudan, lại phấn khích vì nước Mỹ đang mở rộng ảnh hưởng ở châu Phi. Chỉ cần Sudan giành được độc lập, hắn lập tức có thể được thăng làm đại sứ một nước, và trong bộ máy quan liêu Mỹ cũng sẽ có một chỗ đứng cho riêng mình.
Hơn nữa, với nước Mỹ, đây là một sự kiện mang tính biểu tượng. Biết đâu chính Yorke lại là người chứng kiến, tận mắt thấy hệ thống mà Anh và Pháp gây dựng nay được trao vào tay Mỹ.
"Vậy là người Mỹ mừng đến phát điên rồi." John cau mày, lên tiếng với giọng khó chịu. "Yorke Kizton chịu xuất hiện vào lúc này, để Washington nhớ đến hắn, con đường sau này cũng dễ đi hơn nhiều."
Alan Wilson cười hềnh hệch, quay sang an ủi người đồng nghiệp vừa đặt chân đến Juba. "Ai cũng vì tiến bộ cả thôi. Chúng ta cũng là quan lại, hiểu rõ lòng gã ấy lắm. Nhưng chuyện này nào có đơn giản. Người Mỹ đến chỉ để chứng kiến Sudan giành độc lập, rồi phô diễn chút ảnh hưởng của mình thôi sao? Mặt trái thì chẳng có chắc?"
John sững người, nét suy nghĩ thoáng hiện trên mặt, rồi ngập ngừng đáp: "Ý anh là... mọi việc đều có hai mặt."
"Đúng thế!" Alan gật đầu tán thưởng, cười rất thích thú. "Nội các đã chấp thuận kế hoạch chia tách của chúng ta, vậy thử nghĩ xem, trước đây những nước khác nhìn Ấn Độ thuộc Anh giành độc lập ra sao?"
Không cần nói nhiều, cả hai đều là người trong cuộc, biết rõ nước Anh chưa hề cố ý chia cắt Ấn Độ thuộc Anh. Thậm chí Anh còn từng muốn giữ cho tiểu lục địa nguyên vẹn. Thế nhưng kết cục vẫn là Ấn Độ và Pakistan bị chia cắt.
Còn phần lớn các nước trên thế giới đều cho rằng nước Anh cố tình tạo ra cảnh chia rẽ ở Ấn Độ thuộc Anh, biến nó thành một quốc gia kiềm chế lẫn nhau. Hiện giờ chưa đến mức thù sâu hận lớn, nhưng nhìn nhau đã chẳng thuận mắt.
Alan và John tất nhiên thấy mình oan ức. Chia cắt không phải là thủ đoạn cai trị thuộc địa của Anh. Trái lại, nước Anh vẫn ưa sáp nhập các thuộc địa để quản lý thống nhất. Nhưng ai mà tin được? Người ta chỉ tin vào những gì mình thấy. Anh có quá khứ thực dân, nên lịch sử không sạch sẽ. Chỉ cần một lời đồn về việc trước khi rút đi còn cài cắm mưu hèn, là lập tức lan truyền khắp nơi trên thế giới.
"Vậy nên chúng ta chỉ đưa cho người Mỹ một sân khấu để phát huy ảnh hưởng, chỉ để người Mỹ chứng kiến Sudan bị chia cắt." John gật gù, giọng hơi dè dặt hỏi lại. "Còn nữa, là để người Mỹ giúp Anh chia sẻ bớt trách nhiệm về việc Sudan bị chia cắt, phải không?"
"Tất nhiên rồi, nếu không thì người Mỹ có ích gì? Việc bàn về vấn đề phân biệt chủng tộc, vốn bắt nguồn từ nạn buôn bán nô lệ da đen, cũng vì lý do đó. John à, trong lòng chúng ta đều rõ, nước Mỹ hiện nay, người da đen vẫn bị đẩy ra ngoài lề là chuyện thường ngày. Nhưng trong lĩnh vực ngoại giao, để giữ gìn hình ảnh rực rỡ của nước Mỹ, họ nhất định sẽ cố giữ cho những kết quả sau Nội chiến Nam Bắc được vững vàng, và cũng sẽ làm ra vẻ vô cùng đoạn tuyệt với nạn buôn bán nô lệ."
Alan nói bằng giọng hờ hững, mang chút mỉa mai. "Yorke Kizton có dám bảo nạn buôn bán nô lệ là tốt không? Tất nhiên là không. Cho nên hắn chắc chắn sẽ giả dối lên án lịch sử buôn bán nô lệ một phen. Rồi còn vấn đề thứ hai: người Ả Rập và người da đen mang mối hận nhau sâu nặng vì nạn buôn bán nô lệ, thì việc chia cắt tự nhiên trở thành hợp lẽ."
"Anh nghĩ xa thật đấy, cái nọ dẫn đến cái kia." John khẽ cười một tiếng, vẻ bái phục hiện rõ trên mặt. "Thảo nào anh được Whitehall coi trọng. Người khác làm Chuyên viên thì sao không được gắn thêm chức Phó Tổng thư ký Ủy ban Quản lý Tài sản Hải ngoại như anh?"
"À, nói thế thì, cấp trên của chúng ta lần này thật sự sắp nghỉ hưu rồi. Thực ra khi Ấn Độ thuộc Anh giành độc lập, Ngài Baron đã chẳng còn muốn làm việc nữa. Chỉ có điều lúc ấy tuổi ông chưa đủ, còn kém hai năm. Đến khi ông sang Aden, rồi lại trôi qua năm sáu năm nữa. Lần này xem ra ông thật sự muốn hưởng thụ tuổi già rồi."
Thấy đồng nghiệp chăm chú lắng nghe, Alan bỗng chuyển giọng, nhìn thẳng John. "Một khi Sudan độc lập, chức Chuyên viên của anh sẽ không còn môi trường làm việc. Chẳng lẽ anh định cứ thế mà biến thành đại sứ? Làm vậy cũng được, nhưng những người như chúng ta vẫn thích hợp hơn khi lập công ở lĩnh vực khác."
Đều là quan lại chuyên nghiệp, ai lại kém ai? Alan đâu chỉ quan tâm cuộc sống hưu trí của cấp trên cũ. Đứng trước một Chuyên viên Sudan sắp không còn đất dụng võ mà nói những lời như vậy, ý tứ đã quá rõ ràng.
"Trung Đông vô cùng quan trọng đối với Đại Anh quốc, nên viên Chuyên viên ở đó phải được một người đáng tin cậy đảm nhiệm." John nhìn thẳng ra ngoài cửa sổ, giọng điệu rất thấm thía.
"Đúng vậy!" Tách một tiếng, Alan châm một điếu xì gà rồi phả ra một vòng khói. "Quả thật phải hết sức đáng tin. Trung Đông là chỗ then chốt để duy trì ảnh hưởng của Đại Anh quốc. Viên Chuyên viên ở Aden phải trông coi kênh Suez ở phía tây, còn ở phía đông thì tầm mắt phải với tới vịnh Ba Tư."
"Nhất là đối với các công ty dầu mỏ trong nước." John gật đầu tán đồng sâu sắc, rồi thản nhiên hỏi: "Alan, anh thấy ai là người thích hợp nhất? Với tư cách Phó Tổng thư ký Ủy ban Quản lý Tài sản Hải ngoại, đối với loại tài sản hải ngoại này, anh rất có tiếng nói."
"Vấn đề này phức tạp lắm. Tôi nghĩ chúng ta nên xem trước có thể xử lý được vấn đề hóc búa trước mắt hay không. Đến lúc đó, trước mặt Whitehall và Nội các, chúng ta mới có quyền đưa ra kiến nghị nhiều hơn." Alan đưa cho đồng nghiệp một điếu xì gà khác, rồi vòng vo trả lời câu hỏi bằng cách khéo léo lảng sang chuyện khác.
"Nói phải!" John trịnh trọng gật đầu, rồi châm xì gà. Căn phòng chìm vào im lặng, lâu thật lâu không ai lên tiếng.
Không phải thuộc địa nào cũng có Toàn quyền, nhưng thuộc địa nào cũng có Chuyên viên. Một số thuộc địa đặc biệt quan trọng thì Toàn quyền và Chuyên viên cùng tồn tại. Sudan, trong số các thuộc địa của Anh, vì nằm trong thế đồng quản lý với Ai Cập nên tình hình khá phức tạp.
Trước Thế chiến II, khi nước Anh còn đủ sức bảo vệ lợi ích, Sudan đã có Toàn quyền. Nhưng sau chiến tranh, nhân dân Ai Cập nổi dậy chống Anh, chính sách thực dân buộc phải điều chỉnh. Anh và Ai Cập cũng vì vấn đề Sudan mà đàm phán. Cuối cùng, Ai Cập từ bỏ sự hiện diện quân sự ở Sudan, còn Anh rút Toàn quyền cùng một phần quân đồn trú.
Thế là hình thành một cảnh tượng như sau: một Chuyên viên và ba nghìn quân đồn trú, cai quản một vùng thuộc địa rộng hai trăm năm mươi vạn cây số vuông, chẳng nhỏ hơn Ấn Độ là mấy.
Đến hôm nay vẫn chưa xảy ra đại loạn nào, cũng nhờ cơ chế phối hợp xuất sắc của khu vực châu Phi.
Tại Juba, thủ phủ miền Nam Sudan, hai lãnh tụ của hai đảng lớn Sudan là Ismail Azhari và Abd al-Rahman al-Mahdi, đại diện Mỹ là Yorke Kizton, cùng Joseph Agu, đại diện miền Nam và quân đội địa phương, dưới sự chủ trì của Chuyên viên Sudan, sẽ tiến hành một cuộc đàm phán có ý nghĩa vô cùng sâu xa, vì số phận của Sudan.
Alan Wilson không có việc gì phải làm ở đây. Hắn sẽ không dự hội nghị chính thức, bởi Chuyên viên Sudan chính thức đang lo trước lo sau, còn hắn chỉ là người sang đây phụ giúp. Hắn không thể trong hội nghị mà giành lấy vai trò chính, chỉ trỏ bàn bạc như thể mình là người quyết định.
Đóng vai một "phụ tá cao cấp" là nhiệm vụ hiện tại của Alan Wilson. Làm vậy dễ giữ được tình đồng nghiệp. Mà dù vận hành thế nào, các phương án dự phòng đều đã được tính sẵn, sẽ không có chuyện lớn xảy ra.
"Anh đúng là hào phóng, chạy đến tận cái góc rìa thế giới này, làm việc tốt cho người khác." Heidi Lama trách móc lên tiếng. Alan chẳng bận tâm đến chuyện được mất ấy, nhưng nàng thì không vui, bởi nàng thấy làm việc tốt rồi nhường công lao cho người khác là chuyện ngu ngốc, nhìn vào đã thấy vậy.
"John là Chuyên viên ngang hàng với tôi, còn tôi chỉ có một chức kiêm nhiệm có thể quản lý được anh ta. Em đừng nghĩ anh ta là cấp dưới của tôi. Làm quan cũng cần bạn bè. Tôi không thể để mắt đến mọi việc, phần lớn thời gian chỉ đủ lo cho thuộc địa Malaya mà tôi phụ trách. Những việc khác phải nhờ đồng nghiệp báo lại cho tôi."
Giọng Alan nhẹ nhàng, hắn ôm Heidi Lama mà giải thích: "Tôi có thể tự lo hết mọi việc của các thuộc địa không? Không thể. Mà các Chuyên viên thuộc địa khác cũng không thể. Ai cũng chỉ là người thường, gặp những vấn đề khác nhau. Cho nên liên lạc thường xuyên thì mới có thể học hỏi lẫn nhau. Chỗ nào xảy ra chuyện, các Chuyên viên thuộc địa đều có thể đưa ra kinh nghiệm khác nhau để ứng phó."
"Anh không có vấn đề gì, thì em có tư cách gì mà trách móc." Heidi Lama quay mặt đi, khẽ phàn nàn, rõ ràng vẫn chưa chịu xuôi lòng.
"Em nói thế sao được. Trong lòng anh, em và vợ anh quan trọng như nhau, địa vị cũng ngang nhau." Alan đưa tay xoay đầu Heidi Lama lại, rồi hôn thật sâu lên đôi môi đỏ của nữ minh tinh đoạt giải. Công việc thuyết phục vẫn phải tiếp tục.
Tòa Toàn quyền Nam Sudan đã bỏ hoang từ lâu, là một trong số ít công trình mang tính biểu tượng hiếm hoi của Juba. Tại đó, các nhân vật đầu não của hai miền Nam Bắc Sudan cùng đại diện Anh và Mỹ đã chính thức khai mạc cuộc đàm phán.
Còn Alan Wilson thì đang trò chuyện rôm rả với quân đồn trú miền Nam. Dù viên chỉ huy quân sự của quân đồn trú miền Nam chỉ là một thiếu tá. Quân Anh đóng ở miền Nam Sudan phải bảo đảm an toàn cho các đại biểu tham dự hội đàm. Suy cho cùng, Alan vẫn không yên tâm về trị an địa phương, châu Phi là nơi chuyện gì cũng có thể xảy ra.
Nhất là gần đây, viên chỉ huy quân sự miền Nam là Joseph Agu lại đi khắp nơi kích động lòng căm ghét, tạo thế cho việc tách khỏi Sudan. Ngoài ra, hắn còn mượn cơ sở của quân đội để liên lạc với bên ngoài, chuẩn bị dư luận cho công cuộc chia cắt Sudan.
"Chúng tôi tuyệt đối không ở chung một nước với người Ả Rập." Trong Toàn quyền phủ miền Nam, Joseph Agu đập bàn đứng bật dậy, nghiến răng nghiến lợi bày tỏ lòng căm ghét người Ả Rập. Ánh mắt hắn quét qua Ismail Azhari và Abd al-Rahman al-Mahdi, rồi cất giọng không hề e dè: "Chúng tôi vốn không phải một thuộc địa. Chính người Anh đã gộp chúng tôi lại một cách phiến diện, mới dẫn tới cục diện hôm nay."
Lời Joseph Agu nói cũng là sự thật. Nam và Bắc Sudan chỉ được sáp nhập để quản lý thống nhất sau Thế chiến II. Khi đó nước Anh vẫn như xưa, theo lề lối cũ, không ngừng đóng góp cho sự dung hợp các dân tộc ở các thuộc địa lớn.
"Thưa Đại tá, những thù hận đã qua, có lẽ nên gác lại rồi." Yorke Kizton lên tiếng, đóng vai người hòa giải.