-Charlie tiên sinh, trẫm hiểu yêu cầu của phía Anh. Nhưng có một điều, trẫm không muốn phải đính chính thêm lần nữa. Trẫm là người da trắng. Haile Selassie I nói, giọng từ trên cao nhìn xuống.
-Dĩ nhiên rồi, thưa bệ hạ. Bệ hạ là người thừa kế của vua Solomon và nữ hoàng Sheba.
Charlie mỉm cười, chậm rãi nói: "Thần muốn trình bày theo mấy phương diện về việc nước Anh mong Hoàng đế bệ hạ quan tâm đến cục diện Sudan. Trước hết, Đế quốc Anh cũng như Ethiopia đều là quốc gia quân chủ. Thế giới ngày nay, vì Mỹ và Liên Xô, nhiều nước quân chủ đang rơi vào hoàn cảnh cực kỳ nguy hiểm. London rất mong bệ hạ giúp giữ gìn sự ổn định ở châu Phi."
-Còn điểm thứ hai thuộc về tôn giáo. Ethiopia cũng như nhiều nước châu Âu, đều là một phần của thế giới Ki-tô giáo. Bản thân bệ hạ lại là hậu duệ của vua Solomon và nữ hoàng Sheba. Nhưng xung quanh nước bệ hạ toàn là các quốc gia theo đạo Hồi ôn hòa. Dù là vì bảo vệ thế giới Ki-tô giáo, hay vì thế đối địch của thế giới Ả Rập với Israel, bệ hạ đều không thể khoanh tay đứng nhìn.
Nói đến đây, Charlie dừng lại một nhịp, rồi tiếp:
-Huống chi Sudan rộng lớn vô cùng. Ai Cập và Sudan còn dây mơ rễ má với nhau. Một khi Sudan giành độc lập thành công, sẽ nảy sinh những hệ quả mà nhiều người không muốn thấy, chẳng hạn Ai Cập và Sudan sáp nhập. Điều đó sẽ là một thách thức không nhỏ đối với vị thế siêu việt của Ethiopia tại châu Phi.
Charlie đưa ra vô số lý lẽ. Từ tôn giáo, địa thế cho đến chính bản thân Haile Selassie I, mỗi góc độ đều có lý do để Ethiopia phối hợp với Anh, cùng khống chế tình hình.
Mỗi lời hắn nói đều là sự thật. Chỉ riêng các tôn hiệu mà Haile Selassie I đã được tôn xưng, đã có "Sư tử của bộ tộc Judah" và "Sứ giả của Thượng đế". Danh xưng trước định sẵn gắn bó với Israel, còn danh xưng sau, nhìn theo vị trí của Ethiopia, lại khó hòa hợp với các quốc gia theo đạo Hồi ôn hòa xung quanh.
Chính phủ Israel hiện nay quả thật đang tỏ thiện ý với Ethiopia. Dù sao, cả một vòng các nước Ả Rập đã vây kín Israel. Chỉ sơ sẩy một chút là có thể bị biển người Ả Rập đẩy xuống biển. Để phá thế cô lập, Israel rất coi trọng Ethiopia, nước nằm ngay phía sau Ai Cập. Sự coi trọng ấy có thật lòng hay không thì chưa nói, nhưng Israel rõ ràng đã bày tỏ sự thân thiện.
Haile Selassie I không nói gì. Rõ ràng ông vẫn đang cân nhắc, có nên lên tiếng về cục diện Sudan hay không.
Bởi trong cuộc chiến với Italy, Ethiopia đã thể hiện bản lĩnh của mình. Ngoài Liberia, nước cộng hòa do người Mỹ lập nên, thì Ethiopia là quốc gia duy nhất ở châu Phi còn sống sót qua làn sóng thực dân.
Quả thật có không ít nhân vật chính trị châu Phi liên tục kêu gọi Haile Selassie I lên tiếng ủng hộ phong trào độc lập ở châu Phi. Dần dần, người ta ngầm coi ông như vị cứu tinh của châu Phi.
Thực ra mấy năm qua, Haile Selassie I cũng đã gặp không ít lãnh tụ các phong trào độc lập, đủ mọi nguồn gốc. Nhưng ông hiếm khi công khai bày tỏ lập trường về vấn đề độc lập.
Lần này người Anh tìm đến tận cửa, Haile Selassie I trong lòng vẫn nghi ngờ thực chất hành động của người Anh. Dù sao trong quá khứ, bản thân ông cũng không phải chưa từng chịu thiệt thòi vì người Anh.
Nhưng Charlie yêu cầu Haile Selassie I phối hợp với Anh chia tách Sudan, và điều đó đã xua tan nỗi nghi ngờ trong lòng ông.
Là quân chủ của một nước, ông hiểu rõ hoàn cảnh của Ethiopia. Người Anh này nói đều đúng cả.
Hàng loạt vấn đề hiện nay, đúng như đối phương nói, chính là những điều ông và đất nước ông buộc phải đối mặt.
Châu Phi thật ra là hai thế giới. Bắc Phi là thế giới của đạo Hồi ôn hòa, thế giới ấy là kết quả của việc Đế quốc Ả Rập nuốt trọn muôn dặm đất đai. Còn vùng châu Phi phía nam sa mạc Sahara thì là thế giới của Ki-tô giáo.
Thế giới Ki-tô giáo ấy bắt nguồn từ làn sóng thực dân do châu Âu phát động, kéo người da đen vào thế giới Ki-tô giáo và biến họ thành một phần của nó.
Ethiopia lại đứng đúng ở vùng giao thoa giữa hai thế giới. Phần lớn người Ethiopia là tín đồ Ki-tô giáo, kể cả chính Haile Selassie I. Họ không phải không có ưu thế về dân số so với các tín đồ đạo Hồi, nhưng ưu thế ấy chưa rõ rệt.
-Charlie tiên sinh, Ethiopia sẵn lòng bày tỏ thái độ công bằng đối với quyền lợi của người da đen ở miền nam Sudan. Haile Selassie I cuối cùng đã đi đến quyết định. Trẫm tin rằng việc này sẽ được đền đáp, phải không?
-Dĩ nhiên rồi. Anh quốc sẵn lòng hỗ trợ bệ hạ về chính trị lẫn vật chất trong công cuộc cải cách. Charlie cười tươi rói. London rất vui khi thấy nước do bệ hạ lãnh đạo trở thành trụ cột ổn định của châu Phi.
Tại thủ phủ Khartoum của Sudan, Alan Wilson nhận được điện báo của đồng nghiệp Charlie. Hắn lập tức hồi âm bày tỏ lòng biết ơn.
Thái độ của Ethiopia rất quan trọng đối với cục diện Sudan lúc này. Dù Haile Selassie I tự xưng là người da trắng, điều đó không ngăn được người da đen coi ông là vị cứu tinh. Thật ra, chỉ cần không phải kẻ mù, ai nhìn vào gương mặt đen sạm của ông cũng không thể trái lòng mà nói ông là người da trắng.
Năm nay vừa tròn hai mươi lăm năm Haile Selassie I lên ngôi, và Ethiopia quả thật đang tiến hành cải cách.
Ngoài việc quy định bầu cử Hạ viện, các cải cách chính gồm vài điều khoản: tái khẳng định chế độ cha truyền con nối của hoàng đế; quy định mỏ vàng lớn nhất cả nước trở thành tài sản riêng của hoàng đế, cùng nhiều điều khác.
-Hoàng đế người da trắng kia có chịu giúp không? John vừa hỏi vừa bước lại gần, hỏi về thái độ của Haile Selassie I. Hắn là chuyên viên phụ trách Sudan, dĩ nhiên hiểu rất rõ tình hình quanh vùng, trong đó có cả vị hoàng đế Ethiopia tự nhận là người da trắng.
-Không thành vấn đề. Alan Wilson đưa bức điện từ Ethiopia cho John, rồi mở lời. Chúng ta chỉ cần trình bày những thông tin có thật là đủ. Có lý hay không thì để ông ta tự phán đoán.
Ngay từ đầu, hắn đã cho rằng khiến Haile Selassie I đưa ra thái độ có lợi cho việc chia tách không khó.
Điều đó có thể khiến Sudan sau khi độc lập, nhất là miền Bắc Sudan, sinh lòng thù địch. Nhưng so với một mối thù mơ hồ, việc chia cắt nước láng giềng thành hai phần lại là lợi ích thiết thực.
Ngươi thử hỏi người Trung Quốc xem, Ấn Độ bị chia thành Bắc Ấn và Nam Ấn, chỉ cần Trung Quốc tỏ thái độ ủng hộ là làm được, vậy người Trung Quốc có đồng ý không? Cùng một lẽ, Ethiopia chắc chắn mong nước láng giềng của mình càng yếu càng tốt.
Cái gọi là ngoại giao Anh không gì không thành, thật ra chỉ là thuận thế mà đẩy, theo đúng cục diện hiện tại. Nguyên nhân căn bản vẫn là nước Anh có đủ thực lực. Về sau, màn trình diễn của nước Anh lại kém xa, không hẳn vì ngoại giao Anh thế kỷ hai mươi mốt đã kém, mà vì thực lực đã không đủ, không còn khả năng thuận thế mà đẩy nữa.
-Hiện nay ở Sudan có hai đảng lớn, đều lấy người Ả Rập ở miền Bắc làm nền tảng. Miền Nam người da đen còn lạc hậu hơn một chút. Dĩ nhiên miền Nam vẫn có quân đội đông người da đen, gọi là Quân đoàn Xích Đạo. John giới thiệu tình hình chính trị Sudan hiện tại.
Hai đảng này đều thành lập trong Thế chiến thứ hai. Các đảng dân tộc chủ nghĩa lần lượt xuất hiện, nổi tiếng nhất là Đảng Anh Em, thành lập năm 1943, do Ismail al-Azhari đứng đầu, và Đảng Nhân dân Quốc gia, thành lập năm 1945, do Abd al-Rahman al-Mahdi đứng đầu. Đảng trước dựa vào giáo phái Khatmiya, chủ trương liên hiệp với Ai Cập, thực hiện "thống nhất lưu vực sông Nile". Đảng sau dựa vào phái Mahdi, nêu khẩu hiệu "Sudan là của người Sudan", mục tiêu là thoát khỏi sự thống trị của Anh và Ai Cập để giành độc lập.
-Cái đảng liên hiệp với Ai Cập này thật đáng ghét. Cục diện có kiểm soát được không? Quân đóng ở đây có giữ nổi sự ổn định hiện nay không? Alan Wilson nghe xong khẽ hừ một tiếng. Hắn không có thiện cảm gì với Ismail al-Azhari, kẻ chủ trương liên hiệp với Ai Cập.
-Quân đội Sudan có hai vạn người, trong đó có Quân đoàn Xích Đạo của người da đen. John đáp ngay không cần nghĩ. Không thành vấn đề.
Dĩ nhiên là không thành vấn đề rồi. Ba nghìn quân Anh là đủ đối phó với quân đội cỡ đó. Alan Wilson cười khùng khục: "Vậy thì ta yên tâm rồi. Đây quả là chiến trường lý tưởng để chúng ta thi thố tài năng."
Trong hai đảng hiện nay, có một đảng bị nghi ngờ qua lại mật thiết với Ai Cập, điều đó khiến người ta không ưa. Alan Wilson biết lịch sử vốn có, Ai Cập và Sudan cuối cùng không hề sáp nhập, nhưng vẫn phải đề phòng.
Lịch sử gốc là Nasser lãnh đạo Ai Cập, Ai Cập đồng ý cho Sudan độc lập, khiến Anh không thể không đồng ý theo. Nhưng giờ đây, người đứng đầu Ai Cập là Farouk I, không phải Nasser mà ai cũng chẳng biết đã biến mất đi đâu.
Lịch sử đã thay đổi, ai dám nói chắc sẽ không xuất hiện điều bất lợi cho nước Anh?
Thực tế, hai đảng lớn của Sudan đã biết tin đặc phái viên Sudan trở về Khartoum, và còn mang về một người để cùng bàn chương trình độc lập. Cả hai đảng đều đang chuẩn bị, tranh thủ điều kiện độc lập từ nước Anh.
Trong đó, chủ trương của Đảng Anh Em là: trong khuôn khổ liên hiệp với Ai Cập dưới sự cai trị chung của quốc vương Ai Cập, Sudan sẽ lấy các mục tiêu sau làm chủ yếu: bảo đảm mưu cầu phúc lợi cho nhân dân Sudan, bảo đảm sự phát triển quyền lợi của họ, tích cực chuẩn bị cho việc tự trị, và từ đó có quyền lựa chọn địa vị tương lai của Sudan. Trước khi hai bên ký kết và sau khi thương lượng với người Sudan, có thể thống nhất thực hiện mục tiêu cuối cùng, Hiệp ước năm 1899 vẫn tiếp tục có hiệu lực.
Alan Wilson mà đồng ý thì mới lạ. Hắn thà cắt cả Darfur ra khỏi Sudan, chứ nhất định không chấp nhận ý tưởng này.
Trước khi gặp hai đảng, Alan Wilson đi trước tới doanh trại quân Anh ở Khartoum. Vào lúc này, chỉ có quân đồn trú là đáng tin nhất. Sang ngày thứ hai, hắn bắt đầu thống kê số người Anh kiều cư ở Sudan, và lập kế hoạch rút lui.
Những việc này hắn từng làm khi còn ở Ấn Độ, nên đối với hắn chẳng khó khăn gì.
Nhưng sau khi điều tra, Alan Wilson lại nảy ra một vấn đề khác, đó là số người lai ở Sudan sẽ ra sao? Hắn không muốn những người này quay về nước Anh. Phải biết rằng Sudan chỉ là nước đầu tiên, một khi cánh cửa này mở ra, sau này mỗi thuộc địa giành độc lập, lại có một đám người quay về Anh. Vậy toàn bộ thuộc địa của Anh ở châu Phi có bao nhiêu nhóm người lai như thế, và bấy nhiêu người đều quay về Anh hết hay sao?
-John, chuyện này lớn lắm. Người da đen thì còn có thể coi như không thấy. Nhưng cộng thêm vấn đề tín ngưỡng nữa, sau này từng thuộc địa một giành độc lập, nước Anh sẽ gặp chuyện lớn. Alan Wilson lo lắng bày tỏ với đồng nghiệp. Ta không muốn nói quá rõ, nhưng việc này phải giải quyết.