Lão thượng cấp cũ vẫn muốn chiến thêm một trận, dù thân thể đã yếu đến mức gần như lúc nào cũng phải mang tã, vẫn cố thực hiện giấc mộng làm thủ tướng.
Trong Đảng Bảo thủ, đương nhiên có kẻ bất mãn, mà kẻ bất mãn nhất chính là nhân vật số hai của đảng, Eden.
Hai mươi sáu tuổi, Eden đã được bầu vào Hạ viện. Năm 1935, hắn đã làm Bộ trưởng Ngoại giao Anh, trở thành một trong những cự đầu của Đảng Bảo thủ. Hắn lại nổi tiếng nhờ dáng vẻ anh tuấn, được lòng người hơn hẳn Churchill đã lẩn thẩn vì tuổi già.
Thật ra, Alan Wilson nhìn nhận, thiên hạ làm gì có chuyện thái tử ngồi chờ bốn mươi năm. Hai mươi năm trước, Eden đã là nhân vật nặng ký của Đảng Bảo thủ. Hắn làm nhân vật số hai đã lâu như vậy, mà Churchill đến tám mươi tuổi vẫn còn giữ chỗ, Eden bất mãn cũng là lẽ thường. Phải biết lịch sử vốn có, Churchill sau khi nghiện chức thủ tướng xong, đáng lẽ đã nhường chức ấy cho Eden rồi.
Dẫu vậy, khi nhường chức, Eden cũng chẳng hề tỏ lòng biết ơn Churchill. Có thể thấy việc Churchill cứ ngồi chiếm chỗ, chẳng chịu buông, khiến Eden bất mãn đến mức nào.
Giờ xem ra, Eden cho rằng Churchill tái tranh cử khó có phần thắng. Churchill đã tám mươi tuổi, nên nhường đường cho người khác mới là đúng đắn. Chỉ có Eden mới đủ sức dẫn Đảng Bảo thủ thoát khỏi thế thấp kém, xoay chuyển cục diện hai lần thảm bại trước Đảng Lao động.
Alan Wilson nghe xong lời vợ, khẽ cười một tiếng, nói:
- Có một điều đúng là sự thật. Churchill trong Đảng Bảo thủ là một tồn tại rất đặc biệt. Lão xuất thân quý tộc, nếp sống lẫn thị hiếu đều gần với các quý tộc đảng Whig thế kỷ mười chín. Vào thời Chamberlain, trong Đảng Bảo thủ gần như đã chẳng còn ai cùng chí hướng với lão. Lão là một nhà diễn thuyết, mang trong mình phong vị tao nhã của thời Victoria, khiến lão giữa đám chính trị gia Bảo thủ trông chẳng khác nào một loài động vật quý hiếm.
Pamela Mountbatten lúc này hỏi:
- Anh yêu, nếu Eden đã muốn ra tay, hẳn là hắn nắm chắc phần thắng. Anh thấy Bạch Sảnh nghĩ thế nào?
- Nếu Churchill ra tranh cử, Bạch Sảnh rất sẵn lòng đón tiếp một vị thủ tướng già nua như vậy, già đến mức không còn biết mình vẫn đang sống. Nhưng nếu là Eden ra tranh cử, chuyện này phải cân nhắc lại.
Alan Wilson vừa suy nghĩ vừa nói:
- Ai cũng chẳng muốn phục vụ một thủ tướng quá mạnh tay, đúng không? Eden lại còn trẻ, biết đâu sẽ can thiệp vào guồng máy vận hành bình thường của đất nước. Bạch Sảnh cần một thủ tướng như vật tượng trưng may mắn. Nhìn từ góc độ đó, Churchill rất hợp. Với tuổi tác của lão, lão khó mà còn sức gánh vác công việc như thời chiến, để lo trả món nợ của Đế quốc Anh.
Nghĩ đi nghĩ lại, Alan Wilson đã đi đến kết luận: tuổi tác của Churchill hẳn chưa đến mức gây rắc rối cho đất nước. Bạch Sảnh chắc chắn thích một thủ tướng như thế, nhưng Churchill chắc chắn không thể thắng cử.
Nếu lần này Eden thành công trong việc ép cung, phần thắng của Đảng Bảo thủ sẽ tăng lên, bởi hình ảnh của Eden hẳn tốt hơn Churchill hiện tại nhiều. Nhưng có thắng được Đảng Lao động hay không vẫn là ẩn số. Đảng Lao động đã cầm quyền chín năm, ít nhất cũng đã làm việc nghiêm túc, cho đến nay chưa phạm sai lầm lớn nào.
- Bạch Sảnh sẽ đứng về phía nào? Công chúa Margaret đợi mãi chẳng được trả lời, bèn hỏi thẳng vào vấn đề chính.
- Về phía người thắng cuộc! Alan Wilson cười ha hả, đáp lại câu hỏi của công chúa. Chúng tôi chỉ là những con rối được bộ trưởng giật dây, nào có tư cách đánh giá ai hơn ai. Chẳng ai có quyền ấy cả. Nội bộ Bạch Sảnh cũng phức tạp, chẳng khác nào Đảng Bảo thủ hiện nay.
Trong lịch sử, đến thời điểm này, Norman Brook dựa vào sự ủng hộ của hai đời thủ tướng là Churchill và Eden, thành công giành từ tay Bộ Tài chính chức người đứng đầu khối công chức, trở thành công chức quyền lực nhất. Điều mỉa mai là người bị hắn cướp mất danh hiệu ấy lại chính là Edward Bridges, thư ký Nội các đời thứ hai.
Tất nhiên, chẳng ai phủ nhận rằng năng lực cá nhân của Norman Brook vẫn vượt trội, thái độ lại khá cứng rắn, khi tại nhiệm có uy tín rất cao, cũng nhờ vậy mà địa vị của bộ phận hắn phụ trách được củng cố. Việc ông có thể qua lại đối đáp, kiềm chế các bộ trưởng cũng chính là chuyện xảy ra trong thời gian hắn nắm quyền.
Quyền uy của hắn thể hiện qua hai việc. Thứ nhất, Norman Brook đã giấu nhẹm tình trạng sức khỏe của Churchill những năm cuối đời, khiến Đảng Bảo thủ, nhất là Eden, vô cùng bất mãn. Thứ hai, sau đó hắn lại giúp Eden thu dọn hậu quả, tiêu hủy những tài liệu mật liên quan đến kênh Suez.
Hai việc ấy đều là chuyện động trời, vậy mà Norman Brook dám làm. Điều đó tự nhiên chứng tỏ ảnh hưởng của hắn trong thời gian tại nhiệm mạnh đến mức nào.
Vợ trở về, báo cho Alan Wilson hai biến đổi lớn ở nước Anh, đều rất quan trọng, nhưng Alan Wilson thấy điều thứ hai còn đáng chú ý hơn. Hắn quả thực không tin cậy Đảng Bảo thủ, cái đảng này lúc nào cũng nóng lòng diễn màn rơi tự do.
Ai cũng biết, Đảng Lao động không thể nào theo Liên Xô, nhưng Đảng Bảo thủ thì thật sự có khả năng nghiêng về Mỹ. Tuy vậy, việc London coi trọng Malaya thuộc Anh lại là một tin tốt, cho thấy giá trị của Malaya nay đã được Luân Đôn công nhận. Nếu không, họ cũng chẳng nghĩ đến chuyện tìm cách tăng cường sức phòng thủ cho Malaya.
Vì thế, Alan Wilson làm trước những việc trong khả năng, chẳng hạn ca ngợi lực lượng quân sự của Malaya. Hắn vừa từ miền Nam Việt Nam trở về, nên nói mình là chuyên gia Đông Nam Á cũng chẳng có gì sai.
Hơn nữa, điều này vốn là sự thật. Trong bức điện gửi Bạch Sảnh, Alan Wilson viết rằng, trong lòng nhiều người Việt Nam, thời Pháp thuộc, Việt Nam là trung tâm chính trị, kinh tế và văn hóa của Đông Dương thuộc Pháp. Sau khi người Pháp rút đi, do người Việt lãnh đạo ba nước Đông Dương là lẽ đương nhiên.
Quan điểm này, dù ở miền Bắc hay miền Nam, đều giống nhau. Họ không vì thuộc thế giới tự do hay khối Liên Xô mà có ý kiến khác biệt.
Còn tình hình Malaya thuộc Anh, Alan Wilson vẫn nói những điều quen thuộc: tuy có mầm họa tiềm ẩn, nhưng hiện nay việc cân bằng giữa hai cộng đồng lớn vẫn là đường lối đúng đắn. Hắn còn tiết lộ bí mật rằng London đã bí mật lập kế hoạch phá hủy Malaya.
Chuyện này không phải công khai, nhưng cũng chẳng phải bí mật. Thật ra ngay trong ngày trở về, Alan Wilson đã để ý tưởng này lọt ra ngoài qua các kênh tin tức. Có điều nếu ai hỏi, hắn chắc chắn sẽ phủ nhận không có chuyện đó.
Sau khi lo xong việc Bạch Sảnh, Alan Wilson lại liên lạc với Ingrid Bergman, biểu tượng của phong trào phụ nữ Pháp, hỏi xem bộ phim về việc nước Anh ta dùng kế gián điệp để trừ khử Beria rốt cuộc khi nào mới hoàn thành, sắp đến kỳ tuyển cử rồi.
Lúc này, chính phủ Lao động cần một đòn tiếp sức. Nếu đòn ấy xuất hiện từ nước Pháp, thì với toàn thể cử tri Anh, đó sẽ là một cú đánh rất mạnh.
- Anh chẳng xem được đâu, loại phim chính trị này nhạt nhẽo lắm, nhưng giờ đã làm xong rồi. Tháng sau sẽ phát hành. Hồi âm của Ingrid Bergman, dường như có thể cảm nhận được cái liếc xéo của nàng tiên nữ phương Bắc ấy.
Alan Wilson vì nước Anh đành phải nhẫn nhục chịu đựng, cách nhau cả vạn cây số vẫn phải gửi đi nỗi nhớ thương.
Eden ở London không được phóng khoáng như vị đặc phái viên ở hải ngoại. Mấy ngày gần đây, việc hắn bận rộn nhất là khiến Churchill phải nhường vị trí.
Trong mắt Eden, Churchill giờ đã thành gánh nặng của Đảng Bảo thủ. Một lão già tám mươi tuổi, lẩm cẩm, đứng trong Hạ viện làm mất mặt đảng, đến tài hùng biện xưa kia cũng biến mất tăm.
Chỉ cần lão xuất hiện ở Hạ viện, các nghị sĩ nhìn thấy chỉ là hình ảnh của một ông già lú lẫn.
Sau hai lần thất bại trước đó, Đảng Bảo thủ cũng đã tổng kết kinh nghiệm thua cuộc. Ví dụ như cơ sở chính trị của Đảng Lao động đã lớn mạnh trong chiến tranh.
Cơ hội việc làm do chiến tranh mang lại khiến số lượng công đoàn và công nhân không ngừng tăng lên. Đến kỳ tuyển cử sau chiến tranh, Đảng Lao động không chỉ có hai trăm sáu mươi vạn đảng viên, mà còn có hơn tám trăm vạn hội viên của các công đoàn cùng các tổ chức hợp tác xã, đó là cơ sở chính trị vững chắc.
Giờ đây, thân phận quý tộc của Churchill đã trở thành một sai lầm, chẳng thể mang lại chút lợi ích nào cho Đảng Bảo thủ.
Điều then chốt là Eden quá nóng lòng tiến lên. Hai mươi năm trước, hắn đã làm Bộ trưởng Ngoại giao, chiến tranh thế giới thứ hai sắp kết thúc hẳn một thập kỷ, vậy mà hắn vẫn bị một ông già chậm chạp không chịu rời chức đè đầu.
Bầu cử năm năm mới diễn ra một lần. Lần này thất bại, theo lẽ thường thì phải chờ đến năm năm sau. Eden cũng không còn trẻ nữa, nên hắn cùng Macmillan bàn bạc về kỳ tuyển cử lần này, cuối cùng hai người đi đến thống nhất, quyết định đến tìm Churchill nói chuyện.
Macmillan và Eden trạc tuổi nhau. Macmillan hai mươi chín tuổi đã thắng cử ở khu bầu cử Stockton-on-Tees bên sông Tees, trở thành nghị sĩ Hạ viện. Trong Nghị viện, hắn là thành viên của nhóm Hội Thanh niên Cơ Đốc, tập hợp những người Bảo thủ trẻ mang tư tưởng lý tưởng.
Vì nhiều năm phản đối chính sách xoa dịu của Chamberlain, Macmillan thời gian dài chỉ là nghị sĩ ngồi hàng ghế sau. Tuổi tác gần với Eden, chủ trương giống nhau, lại có kinh nghiệm đối ngoại, khiến quan hệ của hai người rất thân thiết.
Hai người cùng đến nhà Churchill, quyết định nói chuyện thật lòng với vị đảng trưởng tám mươi tuổi này. Để tránh Đảng Bảo thủ chia rẽ, sự việc đã quá rõ ràng: thua một lần còn có thể coi là ngoài ý muốn, nhưng thua liên tiếp hai lần thì dù thế nào cũng không còn lý do gì để biện bạch.
Nếu Alan Wilson có mặt ở đây, hẳn chỉ liếc một cái là nhận ra kẻ phản loạn này. Macmillan trong cuộc khủng hoảng kênh Suez là bộ trưởng Bảo thủ đầu tiên chủ trương xâm lược, nhưng cũng là người đầu tiên kêu gọi giải quyết hòa bình, và trực tiếp đẩy thủ tướng Eden đang cầm quyền vào thế hiểm.
Giờ đây hai tên phản loạn đến nhà một đồng chí già, định ép một đồng chí tám mươi tuổi. Mà đồng chí già ấy đã đến mức không còn biết mình đang bị mọi người quay lưng.
Buổi chiều hôm ấy hẳn là vô cùng khó chịu với Churchill. Năm 1945 thua Attlee đã là một cú đánh với lão, nhưng buổi chiều này, lão nếm trải cảnh ngộ còn khó kham hơn cả năm 1945.
- Để tránh Đảng Bảo thủ chia rẽ, đây là ý kiến chung của chúng tôi. Tình hình hiện nay đã rất rõ ràng. Cử tri đang rời bỏ chúng ta, vì hình ảnh của đảng, tôi và Harold mong ngài chủ động từ chức đảng trưởng Đảng Bảo thủ, đó là cách tốt nhất để tránh chia rẽ. Eden nhìn Churchill đang ngây người như phỗng, nói thật lòng, hắn không muốn làm vậy, nhưng chẳng còn cách nào khác.
Macmillan cũng gật đầu nói:
- Đảng Bảo thủ hiện giờ đang mang hình ảnh của một đảng toàn người già. Đây cũng là suy nghĩ của nhiều người ủng hộ trong đảng. Nghị sĩ Churchill đã tám mươi tuổi rồi, nên suy nghĩ cho kỹ. Nhiều người cho rằng, cách vận dụng ảnh hưởng đúng đắn lúc này không phải là tiếp tục làm đảng trưởng. Ngài hãy ở nhà hoàn thiện cuốn tiểu thuyết của mình đi.