Dù là phần thuộc khối Liên Xô hay phần thuộc thế giới tự do, chẳng bên nào có thể lạc quan. Nay người Pháp ra tay, cục diện lại càng ảm đạm. Nhưng cũng chẳng phải chuyện xấu, vùng chiến trường rộng hơn ba mươi vạn cây số vuông này, vừa vặn để hai đại trận doanh thi triển hết sức.
Phải thừa nhận rằng Việt Nam vốn đã nghèo, nay còn bị đẩy thêm vào cảnh tuyết rơi chồng sương, Alan Wilson cũng chẳng phải không chút thương xót. Nhưng có những việc vẫn cứ phải làm, dù biết rõ là sai. Nói cho cùng, ta đúng là có cái đầu trâu! Dù sao cũng phải tìm việc cho các thế lực liên quan, bằng không để Mỹ mãi toan tính di sản của Anh và Pháp thì cũng chẳng ổn.
Có thể nói, Mã Lai thuộc Anh lúc này đã sẵn sàng làm hậu phương lớn, còn chuẩn bị đầy đủ hơn hẳn trong lịch sử. Alan Wilson thậm chí đã sẵn sàng chia lợi nhuận theo tỷ lệ ba bảy với Lầu Năm Góc. Bảy phần vẫn là của người ta, ba phần còn phải nhìn sắc mặt người khác. Nhưng chuyện này chẳng có gì đáng xấu hổ, kiếm tiền mà, miễn là không run tay là được.
Trừ việc không thể như Phác Chính Hy, dẫn quân Hàn Quốc sang Việt Nam liều mạng, Alan Wilson thấy mọi mặt khác hắn đều có thể làm tốt hơn. Hắn có sự chuẩn bị tâm lý tốt hơn, bố cục công nghiệp tốt hơn, và thậm chí còn có dã tâm lớn hơn.
Nếu cuộc chiến Việt Nam kết thúc mà Mã Lai thuộc Anh vẫn chưa độc lập, thì có thể coi làn sóng độc lập giai đoạn đầu đã qua. Khi ấy, nếu nước Anh còn giữ được thực lực, và nước Pháp cũng còn đôi chút sức mạnh, hai nước có thể ngồi lại nói chuyện tử tế với người Mỹ.
Tất nhiên, những điều này còn xa vời lắm, nói sớm quá cũng chưa phải lúc. Chỉ riêng việc tự mình quan sát các thế lực trong Nam Việt đã đủ khiến Alan Wilson bận tối mắt tối mũi. Sau một thời gian tiếp xúc, hắn không khỏi thở dài, quả nhiên là Tiểu Trung Hoa phương Nam. Nam Việt bé tẹo thế mà chẳng khác gì phe Cộng sản, mấy phe quân phiệt địa phương chẳng ít hơn phe của Tưởng Công chút nào, biết đâu còn nhiều hơn.
Thực ra ngay cả tổng tư lệnh quân Pháp hiện tại là Navarre cũng đã nhận ra sự hỗn loạn ở Nam Việt. Nếu không, hắn đâu có ra tay quét sạch tiềm lực chiến tranh ở Bắc Việt. Theo hắn, quân Pháp còn không thể quét sạch Bắc Việt, thì Nam Việt đối đầu lại chắc chắn đang ở thế hạ phong.
-Chuyện đó đã nằm trong dự liệu. Chỉ có điều xem ra người Mỹ vẫn rất tự tin, Alan Wilson đáp, giọng nửa nhạt nửa mặn.
Người Pháp dường như vẫn còn ảo tưởng rằng mình sẽ giữ được ảnh hưởng ở Nam Việt. Nghĩ thì cứ nghĩ, dù sao ai cũng có quyền nghĩ.
Alan Wilson trong lòng hiểu rõ, một nơi như Nam Việt, gần như đã trở thành bản sao của phe Cộng sản, thì sớm muộn cũng bị san phẳng, điều đó không thể tránh khỏi.
Còn về việc Nam Việt và phe Cộng sản bên nào mạnh bên nào yếu, rõ ràng Tưởng Công cũng chưa bao giờ là trần nhà của đồng minh Mỹ. Thực tế, người Mỹ lại càng ưng ý Hàn Quốc, nước đã đứng ra một mình từ hậu kỳ chiến tranh Triều Tiên.
Có kẻ cho rằng Tưởng Công đáng tin hơn Hàn Quốc, rõ ràng là cái kính lọc sinh ra từ việc cùng một dân tộc.
Ít nhất thì phán đoán của Navarre chắc chắn đáng tin hơn cái ảo tưởng của người Mỹ, rằng có thể sao chép và huấn luyện lại quân đội Hàn Quốc. Vị tổng tư lệnh quân Pháp này cho rằng trông cậy vào việc Nam Việt tự mình chống lại Bắc Việt là một ý nghĩ hoang đường đến buồn cười.
Chính quyền Sài Gòn rối ren, tranh giành nội bộ không có hồi kết. Trong tình cảnh này, chẳng ai có thể lập nên một chính phủ vừa mạnh vừa ổn định. Việt Minh sớm muộn gì cũng sẽ nắm trọn cả Việt Nam.
Điểm này Alan Wilson cũng tán thành, nhưng hắn không lên tiếng ủng hộ. Dù sao xét từ góc độ quan hệ đặc biệt Anh Mỹ, nước Anh nên khích lệ tinh thần lạc quan của người Mỹ.
-Nếu mấy ngày này không có gì bất trắc, tôi sẽ rời đi. Đến lúc quân Pháp rút khỏi Nam Việt, nếu tướng quân có thời gian, xin mời ghé Kuala Lumpur làm khách. Vừa nói, Alan Wilson vừa khoác áo vest, gật đầu ra hiệu rồi cáo từ.
Người Mỹ vẫn chưa học được tinh túy của chiến lược cân bằng ngoài khơi của nước Anh. Cùng là trừ mạnh đỡ yếu, nhưng người Mỹ lựa chọn đối tượng thường quá yếu. Đứa con ngỗ nghịch này còn nhiều chỗ phải đến xin phụ thân chỉ dạy.
Nam Việt muốn giữ được gần như là điều không thể. Nếu lỡ giữ được, Hạm đội Thái Bình Dương của Mỹ chắc chắn sẽ đồn trú ở vịnh Cam Ranh, chĩa thẳng vào châu thổ Châu Giang, điều này không thể tránh khỏi.
Vốn dĩ mấy ngày cuối, Alan Wilson định chẳng làm gì, cứ thế nhàn nhã cho qua, đợi quân Bắc Việt rút xong rồi rời đi. Nhưng lời mời từ Đại sứ quán Mỹ khiến hắn khá bất ngờ. Chẳng lẽ vị đại sứ cao quý cũng muốn nếm thử phong thái vô song của quyền vương Sài Gòn?
Dẫu bất ngờ thì bất ngờ, Alan Wilson vẫn chủ động ngồi xe đến Đại sứ quán Mỹ, để xem người Mỹ có chuyện gì muốn bàn.
-Ngài Wilson! Vị bí thư hạng hai, mặt mũi vẫn còn sưng, lại thể hiện đúng cái độ phóng khoáng mà người Mỹ vốn có: với cường quyền thì dạ dạ vâng vâng, với kẻ yếu thì tung nắm đấm. Ông ta chủ động chào Alan Wilson vừa đến, nói: Dù có chút ngượng ngùng, nhưng tôi xin lỗi vì đã quấy rối người bạn đồng hành của ngài Wilson.
-Ai cũng có lúc phạm sai lầm, biết lỗi là được. Alan Wilson độ lượng tha thứ cho đối phương. Hạ Mộng và Bát Thiên Thảo Huân chẳng liên quan gì đến hắn, nhưng nếu đối phương nghĩ như vậy, hắn cũng chẳng phủ nhận.
Theo chân đối phương, Alan Wilson gặp đại sứ Mỹ tại Nam Việt, ông McLane. McLane tuổi chưa cao, vốn là một chủ ngân hàng, ăn mặc cũng chẳng cầu kỳ, thấy khách đến thì nhiệt tình chào hỏi:
-Ngài Wilson, hoan nghênh ngài đến đây. Ngài McCarthy có nhắc đến ngài.
-Joseph lúc nào cũng nhiệt tình như vậy. Chúng tôi cũng lâu rồi chưa gặp nhau. Alan Wilson cười đáp. Tôi từng làm việc ở Ấn Độ thuộc Anh, có chút kinh nghiệm rút lui, nên lần này đến đây xem thử. Hiểu lầm lần trước đã được làm rõ, cá nhân tôi cũng có phần trách nhiệm.
-Anh và Mỹ là đồng minh bền chặt. Dẫu vậy, hiểu lầm đôi khi cũng khó tránh. McLane nói việc đó đã qua, rồi lập tức đi thẳng vào vấn đề. Ngài Wilson, ngài nhìn nhận thế nào về tương lai của Nam Việt, thậm chí toàn bộ Đông Nam Á?
-Hừm... Alan Wilson trầm ngâm một lát. Thế giới tự do hiện đang đối mặt với thử thách chưa từng có. Thử thách này cũng là thử thách đối với Anh, với Pháp, và đồng thời với Mỹ. Nước Anh rất vui khi thấy Mỹ có ảnh hưởng lớn hơn đối với các công việc thế giới, điều này không cần nghi ngờ. Nước Anh sẵn sàng chia sẻ một số kinh nghiệm để giúp đỡ, nhưng về các biện pháp cụ thể, tôi tin Mỹ không cần các nước khác trợ giúp, hẳn đã có phương án dự phòng rồi.
-Ngài Wilson quá khiêm tốn. Thực ra nhiều quan chức đều cho rằng kinh nghiệm xử lý công việc thế giới của nước Anh có ích rất lớn cho nước Mỹ hiện nay, nhất là sau chiến tranh Triều Tiên. McLane nói chuyện quan trường, không kém gì Alan Wilson.
Alan Wilson khẽ nhíu mày. Hắn thấy vị đại sứ Mỹ trước mặt nói những lời khách sáo rất trơn tru, chẳng giống chút nào một chủ ngân hàng, mà giống một quan liêu chuyên nghiệp hơn. Nhưng rồi hắn bật cười sảng khoái:
-Giữa đồng minh, điều quan trọng nhất là sự trung thành. Có gì nghi hoặc thì cứ nói thẳng là được.
-Nhìn từ kinh nghiệm chiến tranh Triều Tiên, chúng ta chủ yếu chống Liên Xô, nhưng cách chống nên được bản địa hóa. McLane ngập ngừng, rồi nói tiếp. Điều này với nước Anh hẳn không xa lạ gì.
-Tất nhiên rồi, chiến lược cân bằng ngoài khơi mà. Alan Wilson gật đầu, giọng uể oải. Cũng là chiêu cũ thôi, nhưng vẫn hữu dụng.
-Ở Đông Nam Á, chúng ta phải tìm được ở bên mình một lãnh tụ nhất định phải thừa nhận lối sống tự do của chúng ta, thừa nhận lối sống của chúng ta mới là xu thế tương lai. McLane nói tiếp. Thực ra Mỹ cũng không cần đồng minh quá mạnh, chỉ cần đạt đến trình độ của Hàn Quốc là đủ, có năng lực tự vệ cơ bản.
-Nghĩ như vậy cũng đúng! Trong lòng Alan Wilson thầm cười nhạt, nhưng trên mặt hoàn toàn là vẻ tán đồng. Nếu nhìn vào biểu hiện của Hàn Quốc trong giai đoạn cuối chiến tranh Triều Tiên, thì vấn đề của Nam Việt cũng không quá khó.
Đã vị đại sứ tiên phong này đến Sài Gòn nói như vậy, rõ ràng các nhân vật thực quyền ở Bộ Ngoại giao, Lầu Năm Góc và Đồi Capitol hẳn cũng mang chung quan điểm. Dù sao, đạt được kết quả thế này cũng đã là tốt lắm rồi.
Xem ra trận Kim Thành của quân Hàn tuy mặt mũi lem luốc, nhưng cuối cùng vẫn khiến người Mỹ công nhận thành quả huấn luyện. Nay Mỹ cho rằng có thể sao chép kinh nghiệm thành công trước kia, tái diễn chuyện bán đảo Triều Tiên ở bán đảo Trung Đông Dương, chặn đứng đường nam tiến của thế lực Liên Xô.
Alan Wilson trong lòng hiểu rất rõ, người Mỹ coi Hàn Quốc là ví dụ phổ biến, nhưng thực ra nó chỉ là một trường hợp đặc biệt.
Có điều, đã Washington tự tin đến thế, vì muốn giữ thể diện cho nước Mỹ, hắn tốt nhất đừng phản đối. Đó mới là một đồng minh tốt.
Có những người muốn tự sát, dù bạn có cản thế nào họ cũng không chịu. Việc Alan Wilson có thể làm chỉ là giữ bản thân và nước Anh đứng xa ra một chút, lặng lẽ nhìn hậu quả mà nước Mỹ đang điên cuồng gây ra.
Alan Wilson không kìm được mà giơ ngón cái lên:
-Nếu thật sự có được biểu hiện như quân Hàn, thì thế giới tự do có thể yên tâm rồi.
Hà Nội, thành phố lớn nhất miền Bắc, nay mọi lực lượng quân Pháp đã co cụm về đây, đường sắt dẫn tới Hà Nội cũng đã bị đánh sập. Trong thành, dòng người đổ về bến tàu, xe cộ như đi trên răng cưa, xóc nảy đến mức đầu óc quay cuồng.
Hàng nghìn xe hơi, xe máy, xe đạp, xe ba gác, cùng những chiếc xe ngựa kéo đầy hành khách, đều chen chúc trên con phố bụi mù. Người đi bộ len lỏi giữa xe tải và xe con, khiến tài xế phải phanh gấp hết lần này đến lần khác.
Dòng người có cả gia quyến người Pháp da trắng, và cả những kẻ biết thời thế, từ lâu đã hợp tác với Pháp. Lúc này, tất cả chỉ có một mục đích, rời khỏi thành phố này, đến nơi an toàn.
Cuộc di tản đã bắt đầu từ sớm. Đến ngày tám tháng Mười, quân Pháp sẽ hạ lá cờ tam tài trên bầu trời Hà Nội. Cùng lúc đó, đội quân đoạn hậu của Pháp cũng phải canh giữ cẩn thận, ngăn quân Việt Minh ở ngoại thành xông vào nội thành.
Dĩ nhiên, chuyện này chưa chắc sẽ xảy ra, nhưng những chuẩn bị cần thiết thì vẫn phải có.
Thực tế, về việc có nên giành vào thành trước hay không, nội bộ Việt Minh đã nảy sinh tranh luận gay gắt. Nhưng hạm đội Anh ngoài khơi Hải Phòng đang rình rập như hổ đói, khiến người ta không khỏi lo lắng.