Dưới sự nâng đỡ của Pháp, quân chính phủ Nam Việt từ năm 1950 chỉ có năm tiểu đoàn, đến năm sau đã mở rộng thành hai mươi sáu tiểu đoàn. Đồng thời, họ lập nhiều trường quân sự, dựng nên một thể chế quản lý quân đội lấy Bộ Tổng tham mưu làm trung tâm, ban hành các quy chế quản lý quân đội và luật nghĩa vụ quân sự đi kèm. Sau chiến tranh Triều Tiên, quân chính quy của chính quyền Bảo Đại đã lên tới mười bảy vạn người, lại có thêm một đội ngũ sĩ quan và hệ thống dự bị tương đối hoàn chỉnh.
Alan Wilson chẳng có mấy thiện cảm với hành động của người Pháp. Trong mắt hắn, đó chỉ là một màn phô trương rầm rộ khác. Một ít tinh binh cộng với đa số lính trị an ăn không ngồi rồi, hai mươi vạn quân Bắc Việt kéo xuống Nam, và cả trăm vạn quân Nam Việt liền tan thành mây khói.
Nếu không nhờ quân chính phủ Afghanistan đời sau còn đầu hàng nhanh hơn, thì Nam Việt chắc chắn đã trở thành tấm gương được nhắc đến hoài như một ví dụ về sự sụp đổ chớp nhoáng.
Chuyện này chẳng có gì đáng ngạc nhiên. Ở một nước còn ở giai đoạn kinh tế mại bản sơ đẳng, nền kinh tế dựa vào môi giới cho ngoại bang, quân đội yếu kém là chuyện thường tình. Quan hệ kinh tế giữa Nam Việt và Pháp cũng chỉ là lệ thuộc ở mức sơ khai. Những địa chủ lớn và tay môi giới lớn dựa vào thế lực thực dân, dốc sức xuất khẩu nguyên liệu về chính quốc, đồng thời đón nhận hàng hóa của chính quốc đổ vào.
Nếu không phải hắn đã ra sức thuyết phục người ở London, rồi tự mình sang làm chuyên viên thực địa, thì dù nước Anh bóc lột có cao tay hơn người Pháp, Mã Lai thuộc Anh cũng chẳng khá hơn được bao nhiêu. Nó sẽ không mạnh hơn Nam Việt là mấy.
Giờ đây thế lực Pháp sắp suy tàn, lần này hắn lại tự mình đến lo liệu việc rút lui. Đồng thời, hắn muốn kết giao với các thương nhân gốc Hoa và các bang hội người Hoa địa phương, rồi dựa vào địa lợi của Mã Lai thuộc Anh mà chia một phần lợi nhuận từ thị trường Nam Việt.
Một viên chuyên viên thuộc địa mà lao tâm lao lực đến mức này thì từ thời kỳ thực dân tới nay quả là hiếm thấy.
Dinh của Bảo Đại, vừa nhìn đã thấy mười phần kiểu La Mã. Pháp cai trị Việt Nam lâu dài, nên dinh thự này mang phong cách châu Âu là lẽ tự nhiên. Vốn là Phủ Toàn quyền Đông Dương thuộc Pháp, về sau được giao cho Bảo Đại làm nơi ở.
Dinh chiếm diện tích tới mười hai vạn mét vuông, ba tầng lầu, có hai dãy nhà phụ cùng một tầng hầm. Vị vua xưa nay, cũng là quốc chủ Nam Việt bây giờ, đang ở đây.
Alan Wilson không hề chối cãi rằng hắn thích kết giao với những người đại diện cho các thế lực lạc hậu này, còn rất hăng hái giúp đỡ họ. Chẳng hạn như Ali Khan, kẻ đã tìm thấy ý nghĩa cuộc đời mình ở Mã Lai.
Nhìn riêng Sài Gòn thì Nam Việt có vẻ chưa đến nỗi tệ. Nhưng chỉ cần rời khỏi nội thành Sài Gòn, người ta sẽ thấy Nam Việt thật sự ra sao. Alan Wilson vốn chỉ bận suy nghĩ về người Pháp khi còn ở Mã Lai, giờ thì đã hiểu rõ điều đó.
Ở nông thôn, chính quyền thực dân Pháp tích cực miễn thuế thân và thuế đất tư cho các đại địa chủ, lại cấp các khoản vay lãi thấp cùng nhiều ưu đãi kinh tế khác. Nhờ vậy, họ nuôi dưỡng nên một tầng lớp quan lại địa chủ đông đảo, dựa vào trật tự thực dân Pháp mà tồn tại.
Pháp được mệnh danh là đế quốc cho vay nặng lãi. Điều đó đương nhiên cũng biểu hiện ở thuộc địa. Tư bản cho vay nặng lãi của Pháp còn liên kết với các đại địa chủ Nam Việt để cho nông dân vay tiền với lãi suất cao. Các địa chủ vay khoản tín dụng lãi thấp từ Ngân hàng Đông Dương của Pháp, rồi đem cho nông dân vay lại với lãi suất ba mươi phần trăm một năm, khiến những nông hộ tự canh tác phá sản thêm. Ruộng đất tập trung quá mức, ngoài gánh nặng sưu thuế khủng khiếp, còn sinh ra một đám người mất đất đông đảo.
Một chính quyền mại bản đứng trước một thế lực xã hội chủ nghĩa cùng tộc người, bị đánh cho tơi bời là chuyện sớm muộn. Hàn Quốc còn phải cảm ơn Phác Chính Hy vì nền độc tài quân sự của ông ta. Nói đến độc tài quân sự, thật trùng hợp là người tiếp đón Alan Wilson tham quan dinh của Bảo Đại chính là Ngô Đình Diệm, từng làm Thượng thư Bộ Lại của Bảo Đại, nay đã được bổ nhiệm làm Thủ tướng.
Ngô Đình Diệm tiếp đãi Alan Wilson rất khách sáo. Alan Wilson cũng hiểu rõ, một khi người Pháp rời đi, Ngô Đình Diệm sẽ phế truất vị vua mà người Pháp đã nâng lên, rồi tự mình cai trị Việt Nam.
-Nghe nói ngài Ngô từng sang Mỹ?
Alan Wilson biết rõ chuyến đi Mỹ của Ngô Đình Diệm, liền đổi sang tiếng Anh mà nói thẳng.
-Người theo Thiên Chúa giáo ở Việt Nam chẳng mấy khi thấy, nhưng với ngài thì đó có lẽ là một điểm tựa.
-Tôi vừa trở về, và đã được Bệ hạ tin cậy. Thượng đế ở cùng chúng ta…
Ngô Đình Diệm nói với giọng rất lễ độ, chẳng giống chút nào một kẻ quân nhân cứng rắn.
Thân phận người Thiên Chúa giáo giúp Ngô Đình Diệm ở Mỹ thuận buồm xuôi gió. Ông ta lần lượt được các nhân vật chính trường Mỹ như John Kennedy, Mike Mansfield, William Douglas đề cao và ủng hộ.
Nhưng hắn không hề hay biết, người Anh đang đứng trước mặt ông ta chẳng mấy để tâm đến Thượng đế. Hễ nhắc đến Thượng đế, hắn lại nhớ đến câu nói nổi tiếng: Giáo hoàng có mấy sư đoàn? Vả lại, người Thiên Chúa giáo ở Nam Việt vừa mới vượt năm phần trăm, chắc chắn chưa tới mười phần trăm, rõ ràng là một thiểu số tuyệt đối. Thiểu số tuyệt đối tuy giúp giữ ổn định trong một vòng tròn nhỏ, nhưng lại là điểm yếu khi đối mặt với kẻ thù lớn.
Nghĩ đến nền tảng của Ngô Đình Diệm như vậy, thì cũng chẳng khác gì vị Lưỡng Giang tổng đốc họ Thường danh tiếng lẫy lừng. Alan Wilson còn nhớ ra, hình như Ngô Đình Diệm về sau có gặp vị Thường công kia, chẳng biết hai người có trao đổi kinh nghiệm về lĩnh vực vận tải hay không.
Chẳng bao lâu, Ngô Đình Diệm đã dẫn cả đoàn đến chỗ ở của Bảo Đại. Alan Wilson nhìn cách Ngô Đình Diệm thuộc đường đi lối lại trong dinh thự, trong lòng hiểu rõ: một khi người Pháp rời đi, những ngày tháng yên ổn của Bảo Đại cũng đếm được trên đầu ngón tay.
Thủ tướng Ngô Đình Diệm rất bận. Việc ông ta bận tâm cũng giống với mối quan tâm gần đây của Alan Wilson, đó là làn sóng người di cư đang dâng lên từ Bắc Việt. Đặc biệt, điều Ngô Đình Diệm để ý hơn cả là những người Thiên Chúa giáo chạy từ Bắc vào. Gia tộc họ Ngô vốn sống bằng nghề nông, tích góp chẳng được bao nhiêu trước khi Ngô Đình Diệm bước lên đường quan lộ. Hơn nữa, nền tảng Thiên Chúa giáo của dòng họ khiến họ không được giới quyền quý truyền thống và các văn nhân Nho giáo ưa chuộng.
Cốt lõi của tập đoàn họ Ngô chỉ có sáu anh em: Ngô Đình Khôi, Ngô Đình Thục, Ngô Đình Diệm, Ngô Đình Nhu, Ngô Đình Cẩn và Ngô Đình Luyện. Với một người như Ngô Đình Diệm, muốn giành quyền thống trị cả nước mà trong tay gần như không có ai, thì làn sóng người Bắc Việt bỏ chạy đúng là cơ hội. Ông ta, một Thủ tướng, cũng đang tìm cách kéo người Thiên Chúa giáo từ Bắc vào Nam, để làm vững thêm thế lực của mình.
-Kính thưa Bệ hạ, thất lễ đến quấy rầy.
Gặp Bảo Đại xong, Alan Wilson liền làm ra vẻ như thiên thần giáng trần. Ánh mắt hắn lướt qua Nam Phương hoàng hậu đứng bên cạnh Bảo Đại chỉ trong thoáng chốc. Lần nữa, hắn cảm thấy tài năng làm thừa tướng vốn sinh ra cùng mình đang trỗi dậy.
-Chào mừng Chuyên viên Wilson đến đây.
Bảo Đại không nhận ra động tác của tên Tào tặc trước mắt. Ông ta thân thiện lên tiếng chào hỏi. Nếu người này không phải người Anh, thì chắc chắn ông ta đã chẳng có thời gian rảnh mà tiếp.
Tình thế hiện nay bất ổn, Bảo Đại mong nhận được ngày càng nhiều sự ủng hộ, bất kể sự ủng hộ ấy đến từ đâu. Khi người Pháp rời đi, nền độc lập của Nam Việt đã thành định cục, bước tiếp theo mà Bảo Đại phải đối mặt chính là làm sao giữ được quyền lực.
Hai mươi năm trước, Ngô Đình Diệm còn là Thượng thư Bộ Lại dưới trướng Bảo Đại. Nhưng nay đã khác. Ông ta có vẻ không chỉ thỏa mãn với chức Thủ tướng, mà còn muốn có nhiều hơn nữa.
Đây cũng là một phần mục đích của Alan Wilson. Nếu Bảo Đại có đủ tài sản, Alan Wilson không giấu giếm suy nghĩ của mình: hắn hoàn toàn có thể đối xử với Bảo Đại giống như cách hắn đã đối xử với Ali Khan.
-Nếu tôi là Bệ hạ, việc quan trọng nhất trước mắt chắc chắn là chuyển tài sản đi.
Alan Wilson nhận tách trà từ tay người hầu trong dinh, uống một ngụm mà không chút khách sáo, rồi tiện miệng hỏi người phụ nữ bên cạnh có phải là Nam Phương hoàng hậu không.
Đương nhiên đó chỉ là một đoạn xen ngang. Nam Phương hoàng hậu cùng tuổi với Phí Văn Lệ. Khi vị chuyên viên đế quốc bắt đầu nói chuyện chính sự, lòng Tào tặc cũng dần lắng xuống. Hắn bày tỏ rằng lần này đến Nam Việt, hắn đã thấy rõ tình hình thực tế trong thời gian nước Pháp sắp rút khỏi nơi đây.
-Tôi không phải lần đầu thấy chuyện này.
Alan Wilson nhắc đến quãng thời gian từng làm việc ở Ấn Độ thuộc Anh.
Hắn không phải vì thấy vinh quang mà phải nhắc đi nhắc lại với bất kỳ ai. Hắn chỉ dùng việc Hyderabad, lãnh địa của Ali Khan, bị thôn tính để nhắc Bảo Đại: nên phòng bệnh từ trước khi nó xảy ra.
-Chuyện này thật làm người ta kinh ngạc. Thưa Chuyên viên Wilson, thật tình tôi không ngờ tới. Ngài làm việc này dựa trên lập trường nào vậy?
Bảo Đại nói với vẻ kinh ngạc, giọng điệu bình thản đến lạ.
-Danh dự và địa vị. Tôi có quan hệ rất tốt với nhiều vương thất, chẳng hạn như Công chúa Badia của vương thất Iraq, Quốc vương Farouk I của Ai Cập, và Đại quân Hyderabad Ali Khan. Tôi tin những vương thất ấy không phải kẻ thù của nước Anh. Nếu Việt Nam do nước Anh quản lý, Bệ hạ sớm muộn cũng sẽ thấy tôi thích hợp với chức Thủ tướng hơn ngài Ngô.
-Điều này làm tôi nhớ đến một người xưa, tên là Tô Tần!
Bảo Đại từng là hoàng đế Việt Nam, nên hiểu rõ lịch sử của nước lớn phương Bắc, quốc gia từng khiến người ta ngột ngạt.
-Đeo ấn tướng của sáu nước ư? Thật ra cũng gần như vậy. Công chúa Badia còn đặc biệt đúc một chiếc ấn để tặng tôi giữ làm kỷ niệm.
Alan Wilson cười ha hả, đồng thời ngụ ý mình không hề nói đùa.
Về những tin tức hắn biết, chẳng hạn chuyện Ngô Đình Diệm được Mỹ để mắt tới, hắn nói thẳng ra. Phần còn lại thì để Bảo Đại tự phán đoán. Cuối cùng, Alan Wilson bảo đảm:
-Tôi không cần phải lừa gạt ngài. Bệ hạ có thể lợi dụng khoảng thời gian người Pháp còn ở đây, lấy danh nghĩa người đứng đầu một quốc gia mà hỏi thăm về quan hệ của tôi với vương thất Ai Cập và Iraq, rồi liên lạc với đại quân Ali Khan. Cứ xem tôi có đáng tin hay không.
Bảo Đại im lặng hồi lâu, rồi mới trịnh trọng cất tiếng cảm ơn:
-Chuyên viên Wilson, tôi nhất định sẽ suy nghĩ kỹ lời khuyên của ngài. Một người khi đã có nghi ngờ thì cần chút thời gian.
-Không sao, tôi cũng chỉ làm tròn bổn phận thôi.
Alan Wilson gật đầu, rồi quay sang hoàng hậu khẽ gật đầu chào, cất lời:
-Hôm nay tôi muốn tham quan một chút phong tục của hoàng thất, yêu cầu này chắc không quá đáng chứ?
Tối đến, Alan Wilson rời dinh của Bảo Đại. Hạ Mộng và Bát Thiên Thảo Huân hôm ấy rõ ràng đã mệt rã rời. Trên xe, Phí Văn Lệ tựa vào vai hắn ngủ thiếp đi. Alan Wilson còn hỏi Hạ Mộng và Bát Thiên Thảo Huân, xem hai người có nơi nào muốn đến không.
Một tuần sau, Bảo Đại lại gặp vị chuyên viên thuộc địa đang đeo ấn sáu nước này. Nhờ Alan Wilson bắc cầu nối nhịp, tài sản của Bảo Đại bắt đầu được chuyển sang Ngân hàng Hoàng gia Scotland.
-Bệ hạ cứ yên tâm, tôi đã liên hệ với Hải quân Hoàng gia, sẵn lòng giúp ngài vận chuyển một vài món đồ tuy có lẽ không đáng giá bao nhiêu, nhưng mang ý nghĩa lịch sử.
Alan Wilson không phải lần đầu làm chuyện này. Chẳng lẽ một hoàng đế lại kém thể diện hơn một vị quân chủ của các thổ bang hay sao?