Trong giới chính trường Pháp có một lối nói: An-giê-ri chẳng qua là đất liền nước Pháp kéo dài xuống phía nam, chỉ bị Địa Trung Hải ngăn cách. Chỉ cần nghe câu ấy cũng thấy An-giê-ri quan trọng với nước Pháp đến nhường nào.
Đã gần nước Pháp về mặt địa lý, nên Paris coi An-giê-ri là phần lãnh thổ phía nam tự nhiên của mình. Các thuộc địa khác hoặc ở quá xa, hoặc kinh tế còn lạc hậu, khó có quan hệ thương mại thật sâu sắc với Pháp. Vì thế, chúng không thể được hưởng đãi ngộ đặc biệt như An-giê-ri.
Quân đội Pháp giữ vai trò then chốt ở An-giê-ri suốt nhiều năm. Việc Napoléon đệ Tam lên ngôi cũng có sự ủng hộ của quân đội ở đây. Dưới sự bảo trợ của chính phủ Pháp, người Pháp đến An-giê-ri lập nghiệp, làm ăn, rồi sinh con đẻ cháu, đến đời thứ hai, đời thứ ba. Một cộng đồng người châu Âu di cư đông đảo như vậy, các thuộc địa khác của Pháp không hề có.
Những người di cư ấy và con cháu họ tự cho mình là người Pháp sinh ra ở An-giê-ri. Chính điều đó đã ảnh hưởng đến thái độ của chính phủ Pháp cũng như quân đội Pháp đối với An-giê-ri.
Ở Sài Gòn, Alan Wilson cũng nhận được thắc mắc của vợ. Trong điện tín, hắn giải thích:
-Với dân số nước Pháp hiện nay, miễn là tránh được cảnh chiến tranh quy mô lớn làm xã hội rạn nứt, thì nhờ ưu thế dân số, Pháp muốn nuốt trọn An-giê-ri cũng chẳng khó khăn gì. Việc ấy không khó hơn chuyện nước Anh giữ được Newfoundland là bao. Mấu chốt nằm ở chỗ quân đội Pháp nghĩ gì. Quân Pháp rút khỏi Đông Nam Á rất có thể sẽ lập tức đổ sang An-giê-ri. Cổ phần thăm dò dầu mỏ phải bán cho chính phủ Pháp, nhưng cũng không thể bán rẻ.
-Nếu nước Pháp thật sự ở lại An-giê-ri thì sau này sẽ rất khó đối phó.
Alan thật sự đau đầu trước vấn đề này. Từ khi mỏ dầu được công ty của vợ phát hiện, hắn đã suy nghĩ về nó không ngừng.
Đứng ở góc độ nước Anh, dĩ nhiên hắn không muốn kẻ thù tám trăm năm của mình sống quá sung túc. An-giê-ri rộng hơn hai triệu cây số vuông. Cộng thêm diện tích đất liền nước Pháp, quy mô lãnh thổ này đã chẳng thua kém Ấn Độ là bao.
Hiện nay nước Anh tuy đã giữ được Newfoundland, nhưng chẳng ai tin rằng, dù có thêm Newfoundland, nước Anh vẫn có thể giữ thế cân bằng với một nước Pháp đã nuốt An-giê-ri.
Nước Anh mong nước Pháp mạnh lên một chút để cùng Anh kiềm chế Mỹ và Liên Xô, nhờ thế bảo vệ lợi ích sẵn có của hai bên. Nhưng tiền đề là nước Anh phải nắm thế thượng phong trong liên minh ấy, chứ không thể nghe lời Pháp.
Nếu nước Pháp thật sự nuốt trọn An-giê-ri, London sẽ rơi vào thế khó. Họ cũng khó lòng để các thuộc địa tự do độc lập. Dù vì muốn cân bằng với Pháp, nước Anh cũng không thể cúi đầu làm đàn em cho Mỹ.
Lúc này, hắn buộc phải thừa nhận, những ký ức lịch sử quen thuộc có thể sẽ trở nên rối rắm trong tương lai.
-Nếu ta không giữ nổi Malaya thì sau này nước Anh chẳng phải cúi đầu trước người Pháp hay sao?
Nghĩ đến khả năng tương lai ấy, Alan Wilson tức đến nghẹn cả ngực.
Khác với người chồng ở Sài Gòn đang day dứt, Pamela Mountbatten nghĩ đơn giản hơn nhiều. Kiếm tiền thì ai chẳng thích. Chồng nàng đã nói An-giê-ri có thể không an toàn, vậy nàng càng có lý do để moi của người Pháp một khoản.
Ngay từ đầu, phía Pháp đã cử Georges Pidault đến đàm phán. Điều đó cho thấy chính phủ Paris coi trọng dầu mỏ mà Anh vừa phát hiện ở An-giê-ri đến mức nào. Trong mắt đa số người Pháp, cái gì thuộc An-giê-ri thì là của Pháp.
Georges Pidault từng nói, trước khoản vay của Mỹ, rằng: "Mỗi khoản vay ta nhận, nền độc lập của ta lại vơi đi một phần."
Có thể thấy, Ngoại trưởng Pidault này trên nhiều vấn đề cũng na ná de Gaulle, thậm chí còn liều lĩnh hơn, chẳng màng hậu quả. Hắn là một chính khách kiên quyết giữ các thuộc địa của Pháp.
Pamela Mountbatten đã gặp Pidault nhiều lần, nên cảm nhận rõ mức độ coi trọng dầu mỏ An-giê-ri của gã. Đây là lần gặp thứ ba của hai người.
Vừa ngồi xuống, Pidault đã ca ngợi tình hữu nghị giữa hai nước Anh và Pháp, đồng thời bày tỏ rằng hắn rất khâm phục Đại tướng Mountbatten. Pamela nghe cho biết vậy thôi. Cha nàng tuy quyền cao chức trọng, giao du rộng rãi, nhưng những điều khiến dư luận nể phục thì chẳng bao nhiêu.
-Cô Pamela, tôi đến đây với thành ý. Thật ra dầu mỏ do công ty cô phát hiện, nhưng nó nằm trên lãnh thổ Pháp. Xin cô thứ lỗi cho tôi nói thẳng, nó đương nhiên thuộc về nước Pháp. Pidault vừa thể hiện thiện chí xong đã nhắc lại lập trường của Pháp, khẳng định mọi thứ ở An-giê-ri đều thuộc chủ quyền không thể nghi ngờ của Pháp.
-Thưa ngài Ngoại trưởng, những lời lẽ đe dọa như vậy không có lợi cho tình hữu nghị truyền thống giữa Anh và Pháp. Hơn nữa, tôi chỉ là một doanh nhân, nói những chuyện này với tôi là không thích hợp. Pamela đáp, rồi nói tiếp theo lối cũ. Nhìn từ góc độ toàn cầu, lúc này hai nước Anh và Pháp nên đoàn kết với nhau. Trên thực tế, nước Anh cũng đang làm như vậy. Trong tình hình Đông Nam Á, nước Anh đã làm tất cả những gì có thể làm. Chồng tôi là Cao ủy cấp cao của thuộc địa Anh ở Malaya, anh ấy đã cung cấp rất nhiều vật tư quân sự để hỗ trợ hành động quân sự của Pháp. Vậy mà lời lẽ của ngài hôm nay khiến tôi rất chạnh lòng.
Chưa đợi Pidault kịp trả lời, Pamela đã nói tiếp:
-Hơn nữa, lúc này chẳng phải nước Pháp vẫn đang cần sự giúp đỡ của nước Anh sao? Chẳng hạn, quân Pháp sắp rút khỏi Việt Nam. Cha tôi là Đô đốc Hạm đội Địa Trung Hải của Hải quân Hoàng gia Anh. Có lẽ ngài nghĩ ông ấy với không tới bán đảo Trung Nam, nhưng trước đây ông từng là Tổng tư lệnh Lực lượng Đồng minh ở Đông Nam Á, và trên mặt trận Liên Xô, ông ngang hàng với Stalin. Ở châu Á còn rất nhiều cấp dưới cũ của cha tôi.
-Dẫu là Bắc Phi, đó cũng là khu vực hoạt động của Hạm đội Địa Trung Hải. Mà đúng lúc này, cha tôi vẫn đang giữ chức Tư lệnh Hạm đội Địa Trung Hải. Có lẽ việc nối liền nước Pháp với các thuộc địa châu Phi của Pháp vẫn còn cần đến sự tiện lợi mà Hạm đội Địa Trung Hải có thể cung cấp.
-Còn riêng tôi, tôi có quan hệ khá tốt với nhà Bourbon, với Napoléon và nhiều gia tộc khác. Tôi biết bây giờ không còn là thời quân chủ, những mối quan hệ này có lẽ chẳng giúp được gì nhiều. Nhưng họ đều là đối tác làm ăn của tôi. Tôi tự nhận khi làm ăn luôn chiếu cố mọi người. Dù sao đi nữa, cũng không đáng để gặp phải đãi ngộ như hiện nay.
Pamela Mountbatten hiếm khi phát biểu gay gắt như vậy, lại càng không bao giờ đem gia thế ra mà nói. Nhưng lần này, nàng vừa trở về bên chồng sau chuyến đi Đông Nam Á, thì lại nhận được tin chính phủ Pháp muốn gặp mặt. Vừa đến nơi, người Pháp đã nói những lời hữu nghị kêu vang, vậy mà đến lúc móc tiền ra thì lại keo kiệt, thật đáng ghét.
Georges Pidault cũng hơi sững người. Hắn đã coi thường người phụ nữ trẻ này. Nghe nàng nói từ tình hình quốc tế đến gia thế, rồi đến thương mại, lời lẽ rành mạch, có lập luận, dẫu có chút giận dữ nhưng vẫn giữ được lý trí. Trong lòng hắn, đánh giá về nàng cao lên rõ rệt. Đây không phải một kẻ sống nhờ gia đình mà thuận buồm xuôi gió.
Dĩ nhiên là không. Người đàn ông ở Sài Gòn xa xôi đã dạy dỗ nàng suốt chín năm, chín năm giáo dục bắt buộc đủ để nàng xuất sư. Nếu Alan Wilson có mặt ở đây, hẳn hắn còn dặn thêm một câu: "Hãy nói chuyện với người Pháp từ vị thế thực lực."
-Cô Pamela, vừa rồi tôi chỉ trình bày tầm quan trọng của tài nguyên dầu mỏ An-giê-ri đối với nước Pháp. Tôi nói như vậy không chỉ xét từ góc độ của Pháp. Cô phải biết rằng người Pháp ở An-giê-ri có một cuộc sống đông đảo, và Paris cũng rất quan tâm đến đời sống của họ. Việc phát hiện dầu mỏ có ích cho việc cải thiện kinh tế địa phương.
Thái độ của Pidault mềm đi. Thật ra hắn đúng là người đại diện cho những di dân ở An-giê-ri. Một số nhân vật thành đạt ở đó có quan hệ khá tốt với hắn.
Hãy nhớ lại lúc Napoléon đệ Tam lên ngôi, thái độ của quân đội đóng ở An-giê-ri đã có vai trò rất lớn.
Giờ đây, Pidault tất nhiên không mong làm hoàng đế như Napoléon đệ Tam. Nhưng nếu có được một lực lượng đông đảo như vậy chống lưng, con đường chính trị của hắn chắc chắn sẽ được đẩy đi rất xa.
-Tôi hiểu. Vì thế lần này tôi đích thân đến đây. Pamela nghe Pidault tìm được một cái bậc thang để bước xuống, bèn không dây dưa thêm với cuộc tranh cãi đầy mùi thuốc súng lúc nãy nữa. Nàng chuyển sang bàn về lợi ích kinh tế. -Xét về chất lượng dầu, số dầu vừa phát hiện hiện nay tuyệt đối không thua kém dầu của Libya.
Mỏ dầu mới phát hiện nằm ở Hassi Messaoud, phía đông bắc An-giê-ri. Dầu thô đang được thăm dò có hàm lượng lưu huỳnh thấp, chất lượng tốt, có thể dẫn qua đường ống đến cảng. Tính theo chi phí thì không quá cao. Về chất lượng, nó còn giúp giảm đáng kể chi phí công nghiệp.
Xét về giá trị, đây là thứ nước Pháp đang rất cần. Còn chuyện dầu mỏ là huyết mạch của công nghiệp hiện đại, muốn đè đầu nước Đức thì phải nắm trong tay một nguồn dầu đáng tin cậy, những điều đó Pamela Mountbatten không cần nói nhiều, Pidault trong lòng đã rõ như ban ngày.
Pidault quả thật biết điều ấy. Từ khi phát hiện dầu, Paris không hề giảm hứng thú với việc rút quân khỏi Việt Nam, mà ngược lại còn tăng thêm. Mục tiêu đã chuyển từ Việt Nam sang việc dốc sức giữ vững quyền thống trị ở An-giê-ri.
-Về lời cha tôi thường nói, dù điều đó không liên quan gì đến một thương nhân như tôi, nhưng tôi cũng mong giữ được tình đoàn kết với nước Pháp. Thật ra mức giá chúng tôi đưa ra không cao. Ba mươi chiếc máy bay Comet, số tiền ấy so với dầu mỏ thì chẳng đáng là bao, mà dầu mỏ về sau chỉ ngày càng quan trọng hơn. Nghĩ xem, rồi đây mỗi gia đình đều dùng ô tô đi lại, người ta ra nước ngoài đều phải đi máy bay, và tất cả những thứ ấy cần một lượng dầu khổng lồ.
Pamela nói về tầm quan trọng của dầu mỏ đối với xã hội, rồi chờ Pidault trả lời.
Đơn đặt hàng ba mươi chiếc máy bay Comet cũng chưa đến mười triệu đô la Mỹ. Mỗi chiếc Comet có giá hai trăm bảy mươi lăm nghìn đô la Mỹ. Chi phí hiện nay có cao hơn một chút, nhưng cộng lại cũng chưa đến mười triệu.
Nước Pháp dù vì chiến tranh triền miên sau chiến tranh, cũng không đến nỗi không lấy ra nổi mười triệu đô la. Dĩ nhiên Pidault vẫn muốn mặc cả đôi chút, nhưng chỉ e là vô ích. Lúc này Pháp đang cần đến Anh, và ở phương diện này, Pháp cần nhiều hơn.