Quân đội Tổ quốc Nam Tư của Mihailović so với đội quân của Tito, cũng giống như nhiều đạo quân cũ khi đặt cạnh đạo quân mới, nhược điểm lớn nhất chính là khoảng cách về trình độ tổ chức.
Trong Quân đội Tổ quốc, phần lớn lực lượng võ trang là do các thủ lĩnh địa phương tự nguyện đem quân đến gia nhập. Mihailović không có quyền lực lãnh đạo mạnh mẽ, nhiều tướng lĩnh địa phương chẳng mấy nghe lời hắn, hơn nữa không ít người trong số đó còn hợp tác với quân Đức.
Đây cũng là một trong những lý do khiến người Anh, sau khi khảo sát, kết luận sức chiến đấu của Quân đội Tổ quốc không bằng quân của Tito và cuối cùng quay sang ủng hộ Tito. Nhưng xét về nhân số, Quân đội Tổ quốc Nam Tư thời điểm ấy cũng không thua kém gì lực lượng của Tito năm xưa.
Giờ đây, Quân đội Tổ quốc Nam Tư ở biên giới Áo cũng rơi vào cảnh tương tự. Vì bị quân của Tito truy đuổi đến nỗi không còn đường lui, uy tín của Mihailović ngược lại được nâng lên, hắn có chút sức trói buộc đối với toàn bộ đạo quân, nhưng vẫn chưa phải là người một lời nói ra cả đoàn quân nghe theo. Việc đến nước này, hắn chỉ có thể hết sức thuyết phục các chỉ huy khác.
Suốt nhiều ngày qua, Mihailović vẫn nhất mực im lặng, gánh chịu áp lực tâm lý khổng lồ, có thể coi là không hổ danh bản lĩnh của kẻ lãnh đạo Quân đội Tổ quốc nhiều năm. Nhưng cái giá phải trả là toàn quân giờ đây lòng người bàng hoàng, tràn ngập sợ hãi trước tương lai. Điều này thực ra Mihailović hiểu rõ trong lòng.
Không thể tin người Croatia. Tuy lúc này lực lượng Ustasha Croatia cũng bị Tito đuổi tận đến biên giới Áo, nhưng điều đó càng chứng minh Tito đối với đồng tộc mình còn tàn nhẫn đến vậy, thì với một đạo quân lấy người Serbia làm chủ như bọn họ, hắn càng chẳng có lý do gì để tha.
- Thượng tá, ngài nói chúng ta phải làm sao?
Các chỉ huy đến chỗ Mihailović đều cảm thấy cục thế nghiêm trọng. Một khi trở về Nam Tư, đối mặt với Tito, kết cục của bọn họ nhất định thảm hại.
- Cách thì không phải không có, nhưng chúng ta đã không còn lựa chọn nào khác.
Mihailović đưa ra lời nói đã chuẩn bị từ lâu, giọng đầy bi thương:
- Không thể ngồi chờ chết. Trở về Nam Tư, chúng ta sẽ mất sạch khả năng phản kháng. Bây giờ chỉ có một người có thể cứu chúng ta.
Ai? Tất cả nhìn nhau ngơ ngác. Bọn họ không phải không biết Mihailović đã biến mất mấy ngày, nhưng không ai biết hắn đi đâu, còn tưởng hắn đã tìm được đường lưu vong. Về sau Mihailović xuất hiện trở lại, mọi người cũng không nghĩ nhiều nữa. Cả việc này bọn họ đều bị bịt mắt, đương nhiên chẳng hay cái gọi là "cách" mà hắn vừa nhắc đến rốt cuộc là gì.
Và quan trọng hơn hết, vũ khí trong tay bọn họ giờ đã bị người Anh tịch thu sạch. Không có vũ khí thì bọn họ còn đi đâu được?
- Chúng ta dù có vũ khí cũng chẳng đánh nổi quân Anh, quân Mỹ. Giờ không vũ khí thì chúng ta thuần túy là dân tị nạn. Một đám đông tị nạn lớn như vậy, không đạo quân nào có thể cứ thế mà nổ súng. Ta sẽ cho trẻ con và đàn bà đi trước mở đường, cược một phen xem lính Anh, lính Mỹ có dám nổ súng hay không.
Nếu Alan Wilson ở đây, nghe Mihailović nói thế này, chắc chắn phải khen là hiểu nghề. Đám dân tị nạn đổ vào châu Âu ở đời sau vốn thích để đàn bà trẻ con đi đầu, khơi gợi lòng trắc ẩn của người châu Âu, xông qua biên giới rồi cứ thế bám lại không chịu đi.
Mihailović giờ đây để đàn bà trẻ con làm tấm chắn cho quân mình, có thể coi là đã bước đầu tinh thông tinh túy của bản lĩnh vô sỉ, quả không hổ là thủ lĩnh đã cầm quân Quân đội Tổ quốc nhiều năm.
Nghe lời Mihailović, các chỉ huy xung quanh hiển nhiên đều thoáng động lòng. Thật ra dù Alan Wilson có mặt ở đây cũng sẽ thấy kế này khả năng thành công không nhỏ.
Thời đại này, ở châu Âu không tồn tại những nhóm người giàu lòng trắc ẩn. Các nước châu Âu trải qua nhiều năm chiến tranh, đã chai sạn trước đủ thứ thảm sự, đâu còn thừa lòng thương hại. Nhưng với quân đội Mỹ thì chưa chắc đã vậy.
Trước hết, lãnh thổ Mỹ không hề bị chiến tranh vơi đến. Xét đại thể, quân Mỹ cũng chưa đánh trận ác liệt nào, mà bây giờ nước Mỹ còn đang tìm cách dựng hình tượng, đặt chân vững vàng ở châu Âu.
Nổ súng vào một đám đông tị nạn không vũ khí, một khi gây chết chóc hàng loạt, tuy đến lúc đó có thể lấy trăm ngàn lý do chối tội, nhưng lúc này khắp châu Âu các chính đảng cầm liềm cầm búa đang rình mỏ bên hông, quân Mỹ lỡ nổ súng khiến vô số người chết, Liên Xô nói không chừng sẽ quên béng đi chuyện đám người này là kẻ chống Tito, cứ khăng khăng gọi là dân tị nạn rồi bắt quân Mỹ chịu trách nhiệm.
Hoặc lùi một bước, có thể quy chụp đây là hành động điên đảo Nam Tư có tổ chức có mưu đồ của các nước đế quốc, rồi huy động bộ máy tuyên truyền công kích hình tượng nước Mỹ.
Bên trong lại có các chính đảng thân Xô của các nước châu Âu hưởng ứng, thật sự có thể khiến người Mỹ vô cùng lúng túng. Vả lại dù mấy kịch bản trên đều không xảy ra, vẫn còn một yếu tố cuối cùng: tướng Patton không đến Berlin như trong lịch sử, chính Eisenhower đã tự mình đi Berlin, còn tướng Patton thì ở ngay bang Bavaria.
Các yếu tố trong ngoài cộng lại, và sau khi đến châu Âu, Alan Wilson nhận ra nước Áo trên danh nghĩa chia quản bốn nước nhưng thực chất gần như Liên Xô độc chiếm, vùng chiếm đóng của Anh chỉ có vỏn vẹn hai tiểu đoàn, hắn đã nhìn thấy lỗ hổng, thế là trong lúc vô tình đã chỉ cho Mihailović một con đường sáng.
- Cứ thế mà làm!
Phía bên này Mihailović đã hạ quyết tâm.
- Theo tin tức của ta, tướng Patton cực kỳ bất mãn với Liên Xô. Lần này chúng ta chạy về phía tự do, thái độ của ông ta rất quan trọng. Nói không chừng sẽ bùng nổ đại chiến thế giới lần thứ ba, đến lúc đó chúng ta còn có thể theo quân Mỹ đánh trở lại Nam Tư, đoạt lại tất cả những gì đã mất, rồi mới tính sổ với người Croatia. Nhưng bây giờ, trước mặt Tito, chúng ta và đám người Croatia gần đây đang chung một cảnh ngộ, tạm thời đừng nội hao nữa.
Nếu Alan Wilson ở đây, nói không chừng sẽ phải kinh ngạc rằng Mihailović còn mang cả tư chất của Thường công, trách trời trách đất trách cả không khí, trách xong cái Xô tu bổ lại trách cái Mỹ đế quốc, cái khí chất ấy giống hệt nhau, còn trông chờ vào đại chiến thế giới lần ba sao?
Bất quá, lời nói của Mihailović đối với đám chỉ huy Quân đội Tổ quốc đã mất nhà cửa như chó mất chủ quả thực là một mũi thuốc tim.
Trong doanh trại của đoàn Quân đội Tổ quốc, các chỉ huy từ chỗ Mihailović quay về đều lần lượt hạ lệnh cho thuộc hạ những mệnh lệnh khó hiểu. Nhìn thì có vẻ rõ ràng, nhưng nghĩ kỹ lại không hiểu nổi.
Doanh trại vốn tĩnh lặng, ngày hai mươi ba tháng sáu bỗng xuất hiện từng gợn sóng nhỏ. Chưa ai biết gợn sóng này sẽ gây ra sức ảnh hưởng thế nào. Ánh mắt Mihailović gần như dí sát theo mặt trời, hắn vừa mong giờ hành động đến ngay lập tức, lại vừa mong nó đừng bao giờ đến.
Ở trong trạng thái căng thẳng cực độ, hai mắt Mihailović đỏ quạch tơ máu nhưng không chút mệt mỏi. Sống hay chết, tất cả nằm ở cuộc hành động lúc nửa đêm này. Khi màn đêm buông xuống, dường như hôm nay vẫn chỉ là một ngày bình thường.
Gần đến mười hai giờ, doanh trại của Quân đội Tổ quốc Nam Tư bỗng như mặt hồ tĩnh lặng sôi sùng sục, tràn ngập náo động. Trai gái già trẻ bị lính đánh thức, nhìn những ngọn đuốc đã cháy sáng, không hiểu giữa lúc nửa đêm này định làm gì.
- Đàn bà trẻ con ra đây, đi theo chúng ta!
Có lính hô lớn, đẩy đàn bà và trẻ con lên phía trước, đưa kế hoạch vào hành động.