“Ta đến xem có việc gì cần giúp đỡ không. Ta thấy lúc này, người bạn đồng minh Pháp có lẽ đang cần đến ta.” Alan Wilson ngồi xuống luôn, nói rõ mục đích chuyến đi này.
Khí thế tinh thần của Navarre hôm nay khác hẳn mấy lần gặp trước. Có thể thấy trận Điện Biên Phủ thất bại đã giáng đòn không nhỏ. Nói rằng ông ta già đi cả chục tuổi thì quá lời, nhưng vẫn nhìn ra trên người ông có thêm một vẻ uể oải, già nua.
Dường như Navarre cũng tự biết, sự nghiệp binh nghiệp của mình rất có thể sẽ bị ảnh hưởng nặng nề, thậm chí coi như đã chấm dứt.
Lệnh điều chuyển của phía Pháp vẫn chưa ban xuống, lúc này Navarre vẫn là Tổng tư lệnh quân Pháp, vẫn nắm trong tay quyền lực ở nơi này.
Hai người hàn huyên vài câu. Navarre cũng không giấu giếm nỗi lo trước mắt. Dù sao ông ta cũng đã thua trận, ngoài lo cho tương lai binh nghiệp, ông còn lo cho vận mệnh nước Pháp.
Trùng hợp thay, Alan Wilson cũng đang lo. Các nước thực dân vốn cùng thịnh cùng suy, đừng tưởng quân Pháp thua trận thì chẳng dính dáng gì đến quân Anh. Nếu không có Thái Lan đứng chắn ở phía trước, ai dám bảo người kế tiếp sẽ không phải là Anh thuộc Mã Lai?
“Giúp đỡ?” Navarre sững người, rồi cười khổ hỏi lại: “Một viên quan thuộc địa của Anh như ngươi thì giúp được gì?”
“Những việc rút lui kiểu này, mấy năm trước ta cũng đã trải qua. Lúc rút khỏi Anh thuộc Ấn Độ, ta có mặt từ đầu đến cuối, làm không ít việc tương tự. Nên nay gặp lại chuyện như vậy, ta nghĩ có thể đưa ra vài kinh nghiệm.” Alan Wilson nhắc đến công việc của mình ở Anh thuộc Ấn Độ, rồi bỗng đổi giọng: “Dĩ nhiên, những cây đinh mà ta cắm ở Anh thuộc Ấn Độ năm xưa, cũng có một phần đã bị Nehru phá gỡ. Ví như tiểu quốc Hyderabad đã không còn nữa. Vị tiểu vương ở đó là bằng hữu của ta. May thay, ta vẫn tìm được chỗ cho ông ấy đất dụng võ ở Mã Lai.”
Về chuyện đối đãi với bạn bè, Alan Wilson chẳng nhằm vào ai. Hắn tự thấy mình có thể làm người đại diện cho tình bạn. Dù là vua chúa phong kiến như Ali Khan, hay bọn phản động như McCarthy, hắn đều đối xử với họ mà không thẹn với lòng.
Navarre sững người. Lúc này Alan Wilson mặt mày hớn hở, dường như cho rằng đây là một việc hết sức vinh quang. Chẳng lẽ rút lui khỏi thuộc địa mà giờ cũng đã thành chuyện đáng vinh hiển rồi sao?
Đối với Alan Wilson, đó đương nhiên là vậy. Đây chính là thời khắc huy hoàng nhất trong đời hắn.
“Ngươi giúp được gì? Chẳng qua là mượn tạm sức vận tải đường biển của Anh, tiện đường mà thôi.” Navarre khó hiểu nói.
“Việc rút quân có nhiều chuyện phải lưu tâm lắm.” Alan Wilson đáp đầy tự tin. “Dù là vì tình đoàn kết giữa Anh và Pháp, hay vì lợi ích chung của thế giới tự do ở phạm vi rộng hơn, ta đều có bổn phận phải làm. Hơn nữa, ta đã được Whitehall chấp thuận, sẽ cố gắng kìm bước lan rộng của các lực lượng vũ trang thân Liên Xô.”
Lúc này Navarre mới thật sự thấy hứng thú, muốn nghe xem người Anh này trong thời gian rút quân đã có những ý nghĩ gì.
“Nếu Paris không phiền, ta đề nghị trước khi rút quân, quân Pháp nên phá hoại có hệ thống những vùng ở Bắc Việt mà họ còn kiểm soát được, cố gắng làm tan rã sức mạnh của người anh em nhỏ nhà Liên Xô này. Điều đó có lợi cho sự ổn định của các nước láng giềng về sau. Phá hoại tuy không giải quyết được vấn đề mãi mãi, nhưng trong hai ba năm thì chắc chắn sẽ có hiệu quả. Còn về cách làm cụ thể, bao gồm nhưng không giới hạn ở việc, giết hại gia súc trong lãnh thổ Bắc Việt, để ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp. Ta không rõ ở Bắc Việt có mỏ sắt nào đã được phát hiện hay không. Nếu có, ta khuyên nên gài mìn ở các mỏ đó.”
Alan Wilson nói một thôi một hồi, còn những việc như đốt nhà máy, phá hủy điện lực, cướp đoạt cổ vật thì hắn chỉ nhắc qua một câu. Nói quá dài dòng sẽ khiến hắn, một viên chuyên viên, trông thiếu tầm nhìn và keo kiệt.
Những việc này tốt nhất nên để binh lính thuộc địa Bắc Phi làm. Một mặt có thể tránh được thương vong cho lính Pháp chính quốc. Mặt khác, những binh lính Bắc Phi này khi phá hoại Bắc Việt, cũng là một vùng thuộc địa, sẽ thấu hiểu sâu sắc thái độ của nước Pháp đối với các thuộc địa. Khi trở về Bắc Phi, họ có lẽ sẽ phải suy nghĩ kỹ trước khi hành động.
“Đặc biệt là những việc chắc chắn sẽ bị lên án thế này, nhất định phải để binh lính thuộc địa làm.” Alan Wilson nhấn mạnh. “Navarre tướng quân, các thuộc địa trong tay người Pháp đâu chỉ có một. Theo ta biết, trong quá trình thực dân hóa An-giê-ri, quân Pháp cũng từng bị phản kháng dữ dội. Cục diện ở Việt Nam sụp đổ, nếu lan sang các thuộc địa khác, rất có thể sẽ gây ra phản ứng dây chuyền.”
“Thậm chí còn gây ra phản ứng dây chuyền cho các thuộc địa của Anh.” Navarre nghe vậy liền chỉ ra rằng phạm vi Alan Wilson nói đã sai.
“Ta không phủ nhận điều đó. Nhưng thành phần chủng tộc ở Mã Lai lại có lợi cho việc người Anh điều hòa mâu thuẫn.” Alan Wilson nheo mắt nói. “Đây là bố cục đã được bắt đầu từ năm 1945. Còn người Pháp sau chiến tranh thì chỉ có hành động quân sự.”
Navarre biết lời Alan Wilson nói là sự thật. Sau chiến tranh, Pháp nhanh chóng bắt tay vào tái chiếm các thuộc địa, đồng thời đàn áp những thế lực độc lập đã lớn mạnh trong thời chiến. Chỉ riêng việc đổ bộ lên Madagascar đã giết chết mười vạn người. Việc trấn áp các cuộc biểu tình ở An-giê-ri thì bắn chết năm vạn người. Còn Việt Nam thì khỏi phải nói.
Thái độ của Pháp sau chiến tranh không thể nói là không cứng rắn. So với sự do dự của London khi bàn về việc Anh thuộc Ấn Độ độc lập, đó quả là một trời một vực. Và đúng là Pháp đã nhanh chóng ổn định được các thuộc địa lớn.
“Có lẽ ta vẫn còn cơ hội đóng góp một chút cho nước Pháp.” Navarre im lặng hồi lâu rồi mới lên tiếng, ra vẻ tán đồng và khen ngợi. “Nói về chuyên môn, ngươi đã từng trải qua một lần rút quân, quả thật rất chuyên nghiệp.”
“Chúng ta người Anh ở Ấn Độ chưa từng làm những việc tương tự. Khi đó Anh thuộc Ấn Độ gặp hạn hán, cũng chẳng cần phải làm như vậy.” Alan Wilson đổ hết mọi chuyện lên đầu thiên tai.
Thực ra Alan Wilson rất rõ, ý kiến hắn đưa ra đã na ná chính sách “Tam quang” rồi! Nhưng thứ này hoàn toàn tùy vào lập trường. Phía địch có thể gọi như vậy, còn phía ta thì gọi là chính sách thiêu đốt đất đai. Nếu thấy nghe chối tai, có thể đổi sang một từ trung tính hơn, chẳng hạn như kiên bích thanh dã, tường vững hào sâu, đồng không nhà trống, hoặc gọi bằng bất kỳ từ nào khác cũng được.
Navarre không bình luận gì, ông đã chấp nhận những đề nghị này. Người Pháp về điểm này chẳng mấy bận tâm chuyện đạo đức. Làm suy yếu tiềm lực chiến tranh của Bắc Việt là việc phải làm.
“Nếu như cố vấn quân sự Anh trước kia cũng nhiệt tình như Alan đây, có lẽ chúng ta đã nghe được nhiều ý kiến quân sự khác biệt hơn.” Navarre lên tiếng, rõ ràng là có ẩn ý. Việc phái đoàn cố vấn quân sự Anh đến đây chẳng có tác dụng gì.
“Họ cố vấn chỉ để góp vui thôi, cố vấn thực thụ thì vẫn phải do ta đích thân đến.” Thái độ của Alan Wilson rất tốt, hắn coi như không nghe ra lời mỉa mai của Navarre. “Việt Minh đã thả những binh sĩ Pháp bị bắt làm tù binh chưa?”
“Đang thả, bắt đầu từ sau Hội nghị Geneva.” Navarre gật đầu. Đây không phải chuyện bí mật gì, nên ông nói thẳng với Alan Wilson.
“Vậy thì không còn gì phải lo nữa.” Nghe xong, Alan Wilson thở phào nhẹ nhõm. Nếu Việt Minh còn giữ tù binh, người Pháp chưa chắc đã dám làm như vậy. “Khi hành động thì cứ viện cớ, mọi thiết bị hiện đại đều là do Pháp mang đến, cứ lấy lại là chuyện hợp lẽ. Độc lập nào có chuyện không phải trả giá.”
Dĩ nhiên, đó vẫn chưa phải toàn bộ. Có điều hắn chỉ có thể nói những điều này với Navarre, vì người Pháp vốn rất giỏi những việc đó. Còn phần việc còn lại, cố vấn Alan quyết định sẽ tự mình làm.
Việt Nam, đặc biệt là Sài Gòn, thương cảng trọng yếu, có rất nhiều người Hoa. Những người này chủ yếu làm buôn bán. Thời Việt Nam còn là thuộc địa, họ đóng vai trò mại biện trong xã hội Việt Nam, tức là người đứng ra làm trung gian cho người ngoại quốc, nên địa vị xã hội thường rất cao.
Đứng trên lập trường của giai cấp vô sản rộng lớn ở thế giới thứ ba, việc những thương nhân gốc Hoa này cuối cùng bị thanh trừng thì chẳng có gì đáng bàn. Nhưng Alan Wilson là một chuyên viên thuộc địa. Dù không phải người Pháp, hắn vẫn bẩm sinh có thiện cảm với những người này.
Sau khi Việt Nam thống nhất, gia sản của họ bị tịch thu. Trong số đó, những người có khả năng bỏ trốn phần lớn đã chạy sang Mỹ. Đó chính là lý do vì sao Việt Nam không giống nhiều nước Đông Nam Á khác, không xuất hiện doanh nhân gốc Hoa nổi tiếng nào.
Khác với đoàn cố vấn chỉ là hình thức, Alan Wilson là cố vấn thực thụ. Vừa rời bộ tư lệnh quân Pháp, hắn liền bước vào công việc. Chẳng ai chân thành làm bạn đồng minh như hắn. Hắn thậm chí còn cho rằng người Pháp nên trả cho hắn một khoản lương chuyên viên, và không được ít hơn mức mười vị Sultan Mã Lai đang trả.
Lúc này, Navarre đang chờ cho toàn bộ tù binh Pháp được thả. Một khi thả xong, ông sẽ bắt đầu thực hiện kế hoạch mang đi toàn bộ những thứ mà nước Pháp đã đưa đến.
Còn những tay mại biện mà Alan Wilson đưa từ Mã Lai đến, lúc này đã tìm được đường đi, đang đi lại kết giao với những đồng hương cùng văn cùng chủng ở Việt Nam, vừa thắt chặt tình cảm, vừa thăm dò tường tận tình hình thương mại quanh Sài Gòn.
“Các ngươi nói với đồng tộc ở Sài Gòn, không cần hoang mang, cứ yên tâm.” Alan Wilson đứng trên ban công biệt thự kiểu Pháp ở Sài Gòn, quay lưng về phía mấy tay mại biện đi cùng, nói. “Hội nghị Geneva là kết quả thương lượng chung của hai mươi ba quốc gia. Dĩ nhiên, điều đó không có nghĩa là không thể lật ngược, nhưng Bắc Việt thì chẳng có năng lực làm việc ấy. Hiểm nguy ở Sài Gòn tạm thời không lớn. Quả thật, người Pháp sắp phải rời đi, nhưng chừng nào tình hình chính trị không có biến động lớn, cuộc sống sung túc của họ sẽ không bị ảnh hưởng.”
“Đại nhân đã nói như vậy, tôi nghĩ họ cũng sẽ yên lòng.” Điền Thiên Thu nghe người Anh giả làm bậc Vô Thủy đại đế ngạo nghễ đứng trên cao nói thế, trong lòng thở phào. “Mấy hôm nay chúng tôi bàn bạc tình hình với các thương nhân gốc Hoa ở đây, quả thật có thể cảm nhận được nỗi lo trong lòng họ.”
“Những thương nhân gốc Hoa ở Hà Nội thì không còn cách nào khác. Nếu có thể báo cho các đường dây liên lạc, bảo họ tự tìm cách rời khỏi Bắc Việt.” Alan Wilson quay người lại, xoay xoay cổ. “Bây giờ vẫn còn chút thời gian. Đợi đến khi quân Pháp thật sự bắt đầu rút khỏi Hà Nội, thì mọi chuyện đều đã quá muộn.”
Tô Dương, Điền Thiên Thu và mấy người khác đều gật đầu. Họ biết quan hệ giữa Alan Wilson và Navarre. Nếu hắn đã nói vậy, thì thời gian quả thật không còn nhiều.