"Thứ đó gần như đàn ông nào cũng khó lòng từ chối. Nhưng với anh, em quan trọng hơn mọi phong tình xứ lạ." Alan Wilson nói rất đường hoàng, rồi làm bộ thở dài một hơi nặng nề. "Anh đang lo cho Hội nghị Geneva hiện tại."
"Ngày nào anh cũng chỉ nghĩ đến chuyện làm quan, chẳng nghĩ gì đến em." Vivien Leigh chọc nhẹ vào người hắn một cái, nhưng cũng chấp nhận lời giải thích ấy. Nàng biết Alan Wilson say mê chốn quan trường còn hơn cả việc theo đuổi các mỹ nhân. "Có gì phải lo? Chẳng phải chúng ta vẫn đang chiếm ưu thế sao?"
"Điều đó còn tùy xem anh nói 'chúng ta' là ai. Em không hiểu, anh cũng không tiện nói thẳng." Alan Wilson cúi đầu, hôn nhẹ lên trán bảo vật quốc gia trong lòng mình. "Ở vị thế nước Anh hiện nay, thật sự phải nghĩ cho kỹ."
Nếu xét theo trật tự quốc tế, Trung Quốc, Mỹ, Pháp và Liên Xô cùng đứng ở tập đoàn thứ hai, còn Anh vẫn thuộc tập đoàn thứ nhất! Nước Anh tuy đã bắt đầu suy yếu, nhưng phần lớn các quốc gia vẫn chưa nhận ra điều ấy.
Bốn cường quốc còn lại đương nhiên hiểu rõ trong lòng. Có điều, Pháp cũng như Anh, đều là người hưởng lợi từ trật tự quốc tế, thuộc về nhóm đang nắm lợi ích sẵn có. Ba nước Trung, Mỹ, Xô mỗi nước một tính toán khác nhau. Trung Quốc hiện nay còn chưa dám nghĩ xa, vì thực lực chưa tới.
Hai nước còn lại muốn lập nên trật tự của riêng mình. Mỹ có thực lực mạnh nhất, nhưng khí thế của Liên Xô lại dữ dội hơn. Mỗi bên đều có ưu thế riêng. Anh và Pháp vốn không muốn trở mặt với Mỹ, nhưng Mỹ cũng không thể dùng quân sự để cưỡng ép tiếp quản trật tự quốc tế của Anh và Pháp. Vì thế, việc Mỹ tiếp quản trật tự ấy ắt phải mất một khoảng thời gian không ngắn.
Đứng ở góc độ Trung Quốc, Alan Wilson tin rằng Trung Quốc cũng không mong Anh và Pháp sụp đổ quá nhanh. Suy cho cùng, khí thế của Mỹ và Liên Xô vốn đang hung hãn hơn. Nếu Anh và Pháp đổ, trật tự do Mỹ và Liên Xô dựng lên chỉ càng kiềm chế Trung Quốc mạnh hơn.
Nhưng Trung Quốc thật sự đang dính líu đến cuộc chiến ở Việt Nam, lại đứng ở thế đối lập với Pháp. Cho nên tình hình quốc tế vô cùng phức tạp!
Chiến tranh Việt Nam khác với chiến tranh Triều Tiên. Trong cuộc chiến Triều Tiên, Mỹ đánh như chơi, Trung Quốc chỉ tiện tay giúp Mỹ hạ gục một "thiên hoàng năm sao". Còn trong chiến tranh Việt Nam, Pháp muốn biến nó thành một trận đánh phục hưng, nên đổ vào đó nhân lực và tài nguyên vô cùng, vô cùng nhiều. Pháp tuy nhỏ, nhưng thuộc địa trải khắp thế giới. Giả sử Pháp quyết tâm liều mạng với Trung Quốc đứng sau lưng Việt Nam, thì cuối cùng vẫn không thắng nổi, nhưng sẽ rơi vào cục diện lưỡng bại câu thương.
Nếu Trung Pháp đánh nhau đến lưỡng bại câu thương, người hưởng lợi là Mỹ và Liên Xô, còn nạn nhân khác chính là nước Anh. Nếu hai bên vốn đã yếu hơn, Trung và Pháp cùng suy kiệt, thì Anh đối mặt với sức ép từ Mỹ và Liên Xô sẽ càng nặng nề hơn.
Cho đến lúc này, tuy trật tự quốc tế vẫn để Anh hưởng lợi nhiều nhất, nhưng dẫu là Alan Wilson, hắn cũng không cho rằng nước Anh hiện nay còn có thể đơn đả độc đấu với Mỹ hay Liên Xô.
Cứ cố gắng kéo dài thì chỉ tiêu hao thực lực của Pháp và Trung Quốc. Vậy chi bằng khuyên Pháp mau rút lui để cầm máu, để Mỹ thế chỗ cho Pháp. Người Mỹ nhất định sẽ thế chỗ.
Bởi khí thế hiện nay của Liên Xô đã hoàn toàn khác với năm 1945. Chiến tranh thế giới thứ hai đã kết thúc được mười năm. Anh quả thật đang suy yếu từng bước, còn Liên Xô thì trỗi dậy rất nhanh. Nếu như năm xưa Oa-sinh-tơn còn do dự giữa việc chọn Anh hay Liên Xô, thì đến hôm nay đã chẳng còn gì để bàn nữa: mối đe dọa từ Liên Xô lớn hơn nhiều.
Mỹ có lý do để tin rằng mình có thể dần dần tiếp quản trật tự quốc tế của Anh và Pháp bằng những cách khác ngoài vũ lực.
Vậy đứng ở góc độ nước Anh, không thể cứ đứng nhìn Pháp tiếp tục đổ máu. Phải để Pháp mau rút quân lực khỏi Bắc Phi, như thế hai nước Anh và Pháp may ra còn có cơ hội.
Chuyện Nam Bắc bị chia cắt, trước mắt cũng phù hợp lợi ích của Mỹ, vả lại đã có tiền lệ là Hàn Quốc. Việc cấp bách là phải chặn đường xuống phía Nam của lực lượng thân Liên Xô. Alan Wilson tin rằng Mỹ cũng sẽ đồng ý.
Phiên bản đặc biệt cho Việt Nam của Hội nghị Munich đã có đủ điều kiện nền tảng. Nước Anh đã trải qua vô số hội nghị tương tự, chỉ cần xác định rõ mục đích muốn đạt, thì đạt được kết quả mong muốn hẳn không phải chuyện khó.
Trước đây Alan Wilson hy vọng người Pháp chống đỡ tiếp, với điều kiện là họ phải đang chiếm ưu thế mà chống đỡ, chứ không phải bị đánh cho tơi tả mặt mày rồi gượng gạo cầm cự. Kiểu sau chỉ khiến các nước Thế giới thứ ba thấy đế quốc lâu đời cũng chỉ đến thế, chẳng có ý nghĩa gì.
Điện Biên Phủ đã thành ra thế này, để Pháp giữ lại chút thể diện mà rút đi còn có ý nghĩa hơn nhiều so với ở lại Việt Nam để mất mặt.
Trong suốt Hội nghị Geneva, Alan Wilson vẫn giữ liên lạc với thứ trưởng thường vụ Bộ Ngoại giao, đồng thời báo cáo đầy đủ mọi động tĩnh của quân Pháp ở Điện Biên Phủ. Quân Pháp có thể sụp đổ bất cứ lúc nào, bởi không ai biết lúc nào họ sẽ cạn kiệt hậu cần. Đến lúc đó, đầu hàng là kết cục tất yếu.
Làm việc công mà không bỏ việc tư, đó vốn là mục tiêu mà một quý ông luôn theo đuổi. Dẫu Alan Wilson một tay ôm Vivien Leigh, hắn vẫn có thể quan tâm đến cục diện quốc tế. An Lan sao có thể sánh với hắn.
Khác với vị chuyên viên người Anh còn có thời gian để vừa lo việc công vừa lo việc tư, tốc độ xấu đi của tình hình Điện Biên Phủ khiến người Pháp chẳng còn rảnh mà bận tâm đến những yếu tố khác. Dù Hội nghị Geneva vẫn đang diễn ra, chính quyền trong nước đã ra lệnh quân Pháp nhất định phải cố thủ, nhưng chuyện này không phải chính khách mồm miệng nói vài câu là xong. Quân phòng thủ Điện Biên Phủ đang ở trong cảnh cực kỳ gian nan.
Người Pháp lâm vào cảnh khốn đốn. Ngay cả trong khoảng nghỉ giữa các trận đánh, chỉ huy quân Pháp cũng hiểu họ không thể thắng. Chỉ riêng việc tiếp tế hậu cần đã đủ chứng minh điều đó. Dù cả hai sân bay cùng được sử dụng, số máy bay hiện có vẫn không đủ dùng, nhiều chiếc đã không còn khả năng hoạt động. Điều ấy gây ra khó khăn nghiêm trọng cho việc đưa thương binh về sau. Trực thăng vẫn phải liều mình hạ cánh trong gian nan. Nhưng sự thật cho thấy, dẫu vậy cũng không thể đưa hết số thương binh nặng ra khỏi bệnh viện dã chiến, bệnh viện đã không còn sức xử lý lượng lớn người chết và bị thương.
Ngay cả trực thăng cũng đã phải dùng đến, khi sân bay cũ không còn sử dụng được, chiến trường mây đen giăng kín vẫn tiếp tục nghiền nát nỗ lực tiếp tế cuối cùng của người Pháp.
Võ Nguyên Giáp từng bước đào hào sát đến bộ chỉ huy của Castries và tuyến phòng thủ chủ yếu của quân Pháp. Cứ điểm Isabelle bị vây bốn bề nhưng vẫn ngoan cường cố thủ. Việt Minh điều thêm bộ đội mới từ Lào và những nơi khác, đồng thời rút lực lượng dự bị từ các trại huấn luyện về bổ sung cho mặt trận, chuẩn bị cho đợt tấn công lớn tiếp theo.
Có một điều chắc chắn: không còn hy vọng đột phá vòng vây, mà cố thủ mà không có tiếp tế thì ngày tận thế của quân Pháp đã không còn xa. Có thể là vài ngày, cũng có thể chỉ còn vài giờ. Trận địa của quân Pháp đã co lại đến mức toàn bộ đều nằm trong tầm bắn của pháo binh, không hề có chiều sâu chiến lược nào để xoay xở.
Cuối cùng, quân Pháp ở Điện Biên Phủ bắt đầu tìm đường đột phá. Quân trấn giữ trận địa chính rút qua các cứ điểm, còn quân ở cứ điểm thì đứng lại đoạn hậu. Nhưng tuyến tiền tiêu đã thất thủ, việc quân trấn giữ trận địa chính đột phá giờ đã không thể nữa. Vì lo ngại ảnh hưởng đến sĩ khí, kế hoạch này được giữ kín tuyệt đối. Binh lính đành phải rút lui theo kế hoạch trong khi chưa hề được diễn tập.
Mười giờ đêm, trong ảnh chụp, đoàn quân biến mất vào màn đêm. Nhưng rất nhanh sau đó họ đã bị cắt đứt, chìm nghỉm giữa kẻ địch mạnh, rồi tan tác thành nhiều mảnh. Có binh lính quay trở lại cứ điểm, một số ít chạy trốn vào rừng rậm. Trận đánh còn kéo dài thêm một lúc, nhưng tiếp tục kháng cự lúc này đã chẳng còn ý nghĩa gì.
Sáng hôm sau, tin tức do đoàn cố vấn Anh tại Sài Gòn chuyển về được gửi tới Mã Lai thuộc Anh. Nội dung rất giản đơn: quân phòng thủ Điện Biên Phủ đã ngừng kháng cự, quân Pháp thất bại.
"Trời ơi!" Alan Wilson ôm mặt. Hắn tin rằng loại bom xăng đặc mà chính hắn cung cấp đã khiến người Việt trả giá đắt hơn nhiều. Nhưng thì có ích gì? Kết quả chiến tranh không tính bằng số thương vong, nếu không thì người Đức phải là kẻ thắng trong Thế chiến thứ hai.
Ngay cả các quan chức Anh trong công sở hành chính cũng biết cấp trên của mình đang tâm trạng không tốt. Nghe nói ông vừa nghỉ ngơi mấy ngày mới trở về, vậy mà tin dữ đã đến nhanh đến thế.
Đúng lúc ấy, chiếc điện thoại trên bàn reo lên. Alan Wilson nhấc ống nghe, giọng của tướng Bilton truyền tới: "Anh nghe tin chưa? Quân phòng thủ Điện Biên Phủ đã đầu hàng rồi."
"Vừa mới nghe xong!" Alan Wilson hít một hơi thật sâu, nói bằng giọng bình thản. "Chúng ta đã đoán trước từ lâu. Chỉ là thật sự xảy ra kết cục này, cũng không khỏi thấy tiếc cho người Pháp."
"Mong là đừng ảnh hưởng đến Hội nghị Geneva, nhưng xem ra hy vọng không lớn." Tướng Bilton im lặng một lúc rồi nói tiếp: "Alan, anh nghĩ sao về điểm này? Pháp ở Geneva liệu có đạt được mục đích không?"
"Không vấn đề gì! Người Việt không thể kiểm soát vận mệnh của chính mình." Alan Wilson vẫn đầy tự tin. Thế giới này vốn rất tàn khốc. Một khi đã mất khả năng tự lập, chuyện gì cũng có thể xảy ra.
Quan hệ giữa Anh và Mỹ đã đủ sâu xa rồi, phải không? Đến tận thế kỷ hai mươi mốt, chẳng phải nước Anh vẫn bị ép phải xông pha ra trận, đi đắc tội với người khác sao?
Chẳng phải nước Anh mạnh hơn Việt Nam cả hai đẳng cấp sao? Một khi đã suy yếu thì đều rơi vào kết cục như vậy, huống chi là thực lực của Việt Nam.
Hẳn lúc này phần lớn báo chí của thế giới tự do cũng đang thương tiếc thất bại của Pháp. Chỉ có điều, tuyệt đối không bao gồm một số tờ báo phát hành khổng lồ của Anh. Chẳng hạn, một tờ báo nọ đăng ngay trang nhất: "Lính Pháp đầu hàng chưa kịp bước vào, nhà thổ đã được lập sẵn để khích lệ sĩ khí."
Trận Điện Biên Phủ kết thúc với toàn bộ quân Pháp bị tiêu diệt. Tin tức này đối với thế giới tự do tham dự Hội nghị Geneva hiện nay, không nghi ngờ gì là điều vô cùng đáng thất vọng. Trong chốc lát, chuyện nước Pháp bị làm nhục đã được truyền tai nhau trong giới ngoại giao của nhiều nước tự do.
Phe thế giới tự do thất vọng, còn khối Liên Xô tự nhiên mừng ra mặt. Điều đó cho thấy trong hội nghị này, phía mình lại có thêm quân bài để mặc cả, nhìn kiểu nào cũng là tin tốt. Nửa thế giới ngẩn người như gà gỗ, nửa thế giới mừng rỡ như điên, dùng để miêu tả Geneva lúc này thật là chính xác.
Georges Bidault lúc này cảm thấy cả thế giới đang tràn đầy ác ý với nước Pháp. Hội nghị còn chưa đàm phán ra kết quả, thậm chí có thể nói, người Mỹ cuối cùng cũng không còn nhắc đến vấn đề Triều Tiên nữa, mà đưa trọng tâm đề nghị của hội nghị sang vấn đề bán đảo Trung Nam. Thế nhưng từ ngày 2 tháng 5, mới đàm phán được mấy ngày, quân Pháp ở Điện Biên Phủ đã bị tiêu diệt toàn bộ.
Dẫu có cầm cự thêm nửa tháng cũng được, đằng này mới vừa bắt đầu đàm phán, tin quân Pháp đầu hàng đã truyền tới. Vậy thì còn đàm phán làm sao nữa?