Alan Wilson đặt ống nghe xuống, trên mặt thoáng vẻ thở dài. Hồi lâu hắn mới lên tiếng: "Xem ra ta buộc phải trở thành người tin theo thuyết domino rồi."
Một khi quân Pháp rút khỏi Bắc Việt, cũng là lúc những kẻ như hắn phải hò reo gọi người ta xông vào chiến trường. Nghĩ đến đây, hắn lại nhớ tới Eisenhower. Nếu không nhờ vị tổng thống Cộng hòa cuối cùng theo đúng truyền thống ấy, Mỹ đã sớm nhảy vào chiến trường Việt Nam rồi.
Trong cuộc gặp gỡ trên đảo Wake giữa thời Chiến tranh Triều Tiên, cấp cao Mỹ ngoài việc bàn về Triều Tiên còn đề cập đến vấn đề bán đảo Đông Dương. Đô đốc Radford, tư lệnh Hạm đội Thái Bình Dương, không rõ quân Mỹ ở Đông Dương có thể làm gì, nên làm gì. Còn MacArthur lại cho rằng biểu hiện của quân Pháp ở Đông Dương thật khó hiểu. Họ có tới mười lăm vạn binh sĩ tinh nhuệ nhất cùng những viên chỉ huy cấp cao nhất, vậy mà đối thủ chỉ có một nửa binh lực quân Triều Tiên, thế nhưng quân Pháp không thể tiêu diệt địch chỉ trong một đòn.
Radford cho rằng quân Mỹ nhất định phải làm chỗ dựa vững chắc cho Pháp. Cuộc trao đổi ấy cho thấy quân đội Mỹ đã sẵn sàng mở một chiến trường mới ở Viễn Đông. Điều đó rốt cuộc sẽ kéo nước Mỹ vào một cuộc chiến kéo dài nhiều năm, và cái giá phải trả sẽ vô cùng đắt.
Có thể nói, ngay từ đầu quân đội Mỹ đã nảy ra ý định can thiệp vào Đông Dương. Trong nhiệm kỳ của Eisenhower, ông đã kìm được ham muốn đưa quân ra trận của nước Mỹ. Nếu vị tổng thống xuất thân quân nhân ấy không lên nắm quyền, quân Mỹ hẳn đã xuất binh sớm hơn nhiều.
Tuy vậy, cho rằng Eisenhower lúc nào cũng phản chiến thì cũng không hoàn toàn đúng. Khi còn tại vị, ông từng nhiều lần kêu gọi cử tri đề phòng khối công nghiệp quân sự. Thế nhưng sau khi rời nhiệm sở, ông lại mở ra những ngày tháng hò reo cho việc đưa quân Mỹ ra nước ngoài.
Lúc đương chức, Ike đã gánh được sức ép muốn khai chiến, nhưng khi về hưu, con người ta vẫn phải ăn cơm, nên ông cũng nhập vào hàng ngũ ca ngợi việc đưa quân Mỹ đi đánh trận. Mỗi thời có một suy nghĩ của mỗi thời. Vào thời điểm ấy, Eisenhower tin rằng mình đúng, và ông cũng thật lòng tin như thế.
Trong lúc Alan Wilson đứng bên cửa sổ, nhìn xa xăm với trăm mối ngổn ngang trong đầu, một đôi cánh tay trắng trẻo vòng từ phía sau ôm lấy hắn. Giọng Vivien Leigh êm ái vang lên: "Mình ơi, anh sao thế?"
"Anh đang nghĩ hòa bình quý giá biết bao. Nơi đây năm tháng bình yên, còn ở Việt Nam người ta đang sống chết với nhau." Alan Wilson không nhắc gì đến chuyện tàu chiến pháo kích Hải Phòng, chỉ nói về sự trân quý hòa bình.
Vẻ giả tạo ấy khiến Vivien xót xa: "Anh yêu, anh đừng nghĩ nhiều quá. Sức một người có hạn, người Pháp ra tay cũng thật quá tàn nhẫn."
"Tàn nhẫn gần như ngu xuẩn." Alan suýt không kìm được, bèn thu lại giọng điệu tiếc rèn sắt không thành thép. "Ý anh là, người Pháp nên chấp nhận thực tế, chứ đừng cố chấp dùng súng pháo để nói chuyện."
Quân Pháp sau chiến tranh tái lập vốn đã mang đầy mâu thuẫn. Bề ngoài họ có thứ tự tôn chủng tộc, cho rằng người châu Âu vượt trội hơn các dân tộc khác. Dù bị Nhật đánh bại khiến họ chịu một cú giáng nặng nề, thứ tự tôn ấy vẫn chẳng hề thu liễm. Nhưng thực tế, trong Thế chiến II quân đội Pháp đã thua tan tác, nay họ muốn tự cứu lấy mình.
Tâm lý vặn vẹo ấy dẫn tới việc người Pháp ở thuộc địa lạm dụng vũ lực, thậm chí chẳng buồn cân nhắc điều kiện khách quan.
Điện Biên Phủ cách biên giới Trung Quốc chưa tới một trăm dặm Anh, cách căn cứ của Pháp ở Hà Nội chừng hai trăm dặm. Kết quả là nơi đây trở thành giới hạn tầm bay của máy bay tiếp tế quân Pháp. Địa thế hiểm trở gồ ghề, đường bộ không thông với Hà Nội, vì vậy pháo đài Điện Biên Phủ chỉ có thể trông cậy hoàn toàn vào không quân mà phòng thủ.
Thực ra, chỉ cần đường tiếp tế trên không của Pháp không đứt đoạn, cứ kéo dài đến cuối cùng cũng chưa chắc không đạt được mục đích. Đó cũng là chủ ý của tướng Navarre: đánh một trận tiêu hao với Việt Minh, làm cho máu của người Việt cạn dần, rồi mới đàm phán.
Nhưng Alan Wilson hiểu rõ diễn biến chiến cuộc. Điều then chốt là thời tiết, và hắn thật sự chẳng có cách nào với thời tiết. Hắn đâu phải thượng đế.
Nếu quân Pháp thua, Alan Wilson suy tính hậu quả một hồi, khi ấy nhất định phải chỉ điểm cho người Pháp tìm đường cầu viện Trung Quốc.
Bây giờ với trận Điện Biên Phủ chỉ còn cách phó mặc số phận, điều cần làm trước hết là củng cố thuộc địa của nước Anh cho vững.
Trên các tờ báo lớn ở Mã Lai, hàng nghìn hàng vạn người Việt ngã xuống trước phòng tuyến kiên cố của quân Pháp được đưa tin rầm rộ. Điều đó khiến thần dân đế quốc ở thuộc địa có một ấn tượng định sẵn: cái giá của độc lập là điều không dân tộc bình thường nào gánh nổi.
Dĩ nhiên, đây cũng là tin tức do chính hắn, với tư cách Chuyên viên phụ trách Mã Lai, ngầm chỉ đạo đăng. Dù sao đó cũng là sự thật. Quân Pháp có thể cuối cùng sẽ đầu hàng ở Điện Biên Phủ, nhưng thương vong mà họ gây ra cho Việt Minh vẫn vượt xa tổn thất của chính mình. Chỉ có điều lính tinh nhuệ của Pháp vốn không nhiều, không dễ bổ sung như Việt Minh mà thôi.
Lối "xem người khác thảm mà vui" tuy không phải thủ đoạn cao minh gì, nhưng về mặt lòng người lại là một cách hiệu nghiệm. Đa số con người, trong tiềm thức, đều có cái tâm lý giản dị ấy: đem niềm vui của mình dựng trên nỗi đau của kẻ khác.
Tâm lý giản dị "người không vui thì ta vui" ấy bị Alan Wilson lợi dụng, biến thành chiếc bánh bao tẩm máu để làm cho thần dân đế quốc ở Mã Lai được vui vẻ một phen. Điều này chẳng quá đáng chút nào.
Thế nhưng trước mặt các nữ minh tinh kiều diễm, Alan Wilson vẫn là một người theo chủ nghĩa hòa bình. Hắn gay gắt lên án việc Pháp dùng vũ lực quá tay, và đem sánh họ với quân Mỹ trong chiến tranh Triều Tiên.
Marilyn Monroe, nằm trên bãi cát nhiệt đới với bộ đồ mát mẻ, nghe những lời lớn lối ấy thì trong lòng không dễ chịu, bèn lên tiếng: "Pháp là quân đội thực dân, còn Mỹ thì không."
"Làm việc thì đâu có khác nhau!" Alan Wilson không quên chuyện cô ta từng xía vào nội chính nước Anh, gây chia rẽ mối quan hệ thân thiết giữa Mã Lai thuộc địa và chính quốc. Lần này hắn nói vậy là để đáp trả những lời trước đó của Monroe.
Marilyn Monroe thoáng suy nghĩ, rồi như đã hiểu ra điều gì: "Một người đàn ông to xác mà nhỏ mọn thế này. Vì lời tôi nói trước đó mà còn để bụng, thật khiến người ta kinh ngạc."
"Trên đời này vẫn còn chuyện gọi là lòng yêu nước." Alan Wilson nhìn đôi môi đỏ của nữ thần gợi cảm, khẽ ngẩng đầu lên: "Cô Monroe à, mỗi người đều có mục tiêu của riêng mình. Như cô mong có danh tiếng rộng khắp, còn tôi thì muốn giữ cho vùng đất mình cai quản được yên ổn. Ai cũng không sai cả."
"Các anh đang nói gì thế?" Hedy Lamarr thướt tha bước tới, gương mặt hoàn mỹ đầy vẻ ngờ vực, rồi bình thản nói: "Ngài Chuyên viên Wilson, cô Monroe là ngôi sao có danh tiếng nhất nước Mỹ hiện nay. Ngài đừng có ý đồ gì với cô ấy đấy nhé."
"Thưa bà Hedy, nói đến ý nghĩ thì tôi lại nghĩ về bà nhiều hơn." Alan Wilson chớp mắt với Hedy Lamarr. Sự lo ngại của bà ta, hắn đã đọc được cả rồi.
So với tình hình chiến sự Việt Nam, việc Yoshida Shigeru lần nữa từ chức, không còn làm Thủ tướng Nhật Bản, tuyệt nhiên được xem là chuyện nhỏ.
Lần từ chức này có liên quan tới hiệp định bồi thường mà Nhật đã ký vài tháng trước. Ba mươi lăm phẩy tám ức đô la Mỹ không phải con số nhỏ, nhưng Nhật Bản chẳng còn lựa chọn nào khác.
Yoshida nhận trách nhiệm từ chức, coi như đặt dấu chấm hết cho hiệp định bồi thường. Với Mỹ, việc Nhật đổi thủ tướng lại càng không phải chuyện lớn. Tổ đặc trách của Viện Kiểm sát Tokyo đã hoạt động nhiều năm, bảo đảm sự ổn định của Nhật Bản.
So với việc Pháp đánh nhau ầm ĩ ở bán đảo Đông Dương, lại thêm chuyện thủ tướng Nhật thay đổi, Nhà Trắng vẫn thấy đau đầu hơn với đề nghị Liên Xô gia nhập NATO. Sau một hồi luống cuống ban đầu, Luân Đôn chọn cách giả điếc làm ngơ, vì tổng tư lệnh NATO là người Mỹ, nước Anh chẳng đến lượt phải lên tiếng.
Nhà Trắng cũng muốn giả điếc, né tránh yêu cầu gia nhập NATO của Liên Xô, nhưng chẳng bao lâu đã nhận ra không thể nào lảng tránh. Phải biết rằng trong Thế chiến II, nhiều nước đã xuất hiện những đảng Cộng sản quy mô lớn. Liên Xô muốn làm gì, đều có kênh riêng để báo cho các đảng anh em ấy biết.
Nói cách khác, thứ phong tỏa thông tin vốn hiệu nghiệm với phần lớn các nước, đem áp dụng cho Liên Xô thì chẳng còn tác dụng. Liên Xô có rất nhiều cách khiến điều họ muốn nói lan rộng khắp thế giới tự do, khiến việc phong tỏa tin tức chẳng còn đường mà bàn.
Giờ đây các nước châu Âu đều đã biết, Liên Xô đã đề nghị gia nhập NATO, để cùng gìn giữ hòa bình thế giới và tránh chiến tranh.
"Luân Đôn chắc chắn sẽ không lên tiếng." Bộ trưởng Quốc phòng Wilson đến Nhà Trắng, gặp Eisenhower, truyền đạt quyết định của nước Anh là coi như không nghe thấy gì, để Mỹ tự lên tiếng.
"Người Anh trong chuyện này lúc nào cũng xảo quyệt như vậy." Eisenhower nghe xong thì nhíu chặt mày. Dù trong lòng không thoải mái, nhưng cách làm giả điếc của Anh cũng chính là điều ông muốn làm.
Từ khi Khrushchev lên nắm quyền, Eisenhower cũng muốn có những động thái hòa hoãn, nhưng không thể để Liên Xô bước vào NATO. Đã mời thần dễ, tiễn thần khó. Một khi Liên Xô thật sự vào, ý nghĩa của NATO cũng không còn nữa. Liên Xô đóng ngay châu Âu, nếu mượn khung NATO mà hành động, họ thậm chí có thể đẩy Mỹ ra khỏi lục địa này.
Vì thế, chuyện Liên Xô gia nhập NATO tuyệt đối không thể chấp nhận. Suy nghĩ hồi lâu, Eisenhower cười khổ một tiếng: "Xem ra không thể né tránh được nữa. Hãy thông qua ngoại trưởng báo cho Mátxcơva biết, việc Liên Xô gia nhập NATO là không thích hợp."
"Lý do là gì?" Bộ trưởng Quốc phòng Wilson nhìn thẳng vào tổng thống, chờ ông nói tiếp.
"Lý do ư? Không có lý do!" Eisenhower dứt khoát. Có những lúc trong chính sách quốc gia, phải dày mặt hơn một chút. "Còn Liên Xô muốn nói gì thì cứ để họ nói. Cứ không cho Liên Xô vào, thì làm gì được họ?"
Sang tháng Tư, khi trận Điện Biên Phủ đang vào giai đoạn ác liệt nhất, tại Điện Kremlin ở Mátxcơva, Khrushchev đang dùng bữa thì Molotov, một trong những cự đầu, bước vào và nói thẳng: "Nikita, Eisenhower đã từ chối yêu cầu gia nhập NATO của chúng ta. Mọi chuyện giờ đã rất rõ ràng."
"Chúng ta đều biết, NATO nhắm thẳng vào Liên Xô. Lần này chẳng qua là để người Mỹ công khai mục đích của tổ chức quân sự ấy. Từ nay sẽ không còn ai tin vào những lời lẽ về gìn giữ hòa bình nữa." Khrushchev chẳng lấy làm lạ, nghĩ một lát rồi nói: "Tôi nghĩ, chúng ta nên có liên minh quân sự của riêng mình. Điều đó là không thể tránh khỏi!"