Nhưng Alan Wilson tin rằng các nước châu Âu và châu Mỹ thường không ăn cái trò ấy. Úc và New Zealand cũng là những nước châu Âu, châu Mỹ về mặt văn hóa. Với kẻ thù cũ từng toan tiến xuống phương Nam, đe dọa chính sự tồn tại của mình, họ sẽ không mang tâm lý hủ nho, câu nệ.
Trừ phi có một nước cùng văn, cùng chủng đứng ra gây sức ép lên cả hai bên. Nhưng xét tình hình trước mắt, Mỹ cũng chưa chắc làm vậy. Với Mỹ, việc Nhật nằm ở tuyến đầu phong tỏa Liên Xô quả là thật, nhưng ở phía bên kia bàn đàm phán, há chẳng phải cũng là đồng minh thân thiết của Mỹ hay sao?
Kết quả hội đàm ngày hôm ấy, màn kịch bề ngoài của người Nhật, đã bị Alan Wilson phán định là vô dụng.
Sự thật quả đúng như vậy. Người Nhật không đưa ra cam kết nào, các nước khác cũng chỉ trình bày lập trường của mình. Về cơ bản, có thể khẳng định mỗi bên đều nói theo ý mình, chẳng ai nghe ai.
Hội đàm chính thức thường rất nhàm chán, chẳng qua là một đống lời lẽ xoay đi xoay lại.
- Thật ra những cuộc đàm phán như Hội nghị Munich mới đáng xem. Alan Wilson có cảm mà buông lời, cười cợt nhìn vợ. Đó mới là bản chất của ngoại giao: kẻ mạnh ăn thịt kẻ yếu.
Pamela Mountbatten bĩu môi. Với người chồng đang đắm mình trong vinh quang của đế quốc, bà đành chịu thua, khẽ nói:
- Tiếc thay bây giờ chẳng còn chỗ cho anh thi thố. Lẽ ra anh nên sinh sớm năm mươi năm.
- Một trăm năm thì đúng hơn. Nhưng vậy thì đâu gặp được em. Đời người khó vẹn cả đôi đường, không thể đem hết chuyện tốt về mình. Alan Wilson nhân cơ hội tấn công vợ mình, nhắc đến tình cảm của hai người, cho rằng nó chẳng kém gì vinh quang của đế quốc mặt trời không lặn.
Công chức đế quốc tài tâng bốc chẳng thua ai. Mấy lời ngọt ngào khiến Pamela Mountbatten vui sướng hớn hở, phải khó khăn lắm mới thu lại được nụ cười, bà nói:
- Chỉ biết nói lời hay ý đẹp thôi.
Nói là nói vậy, nhưng bà vẫn ăn cái trò này. Tiền tài dĩ nhiên quan trọng, song sự chiều chuộng của chồng còn quan trọng hơn.
Việc Nhật bồi thường vốn chẳng liên quan gì đến Alan Wilson. Hắn đến đây chẳng qua là lòng thích náo nhiệt trỗi dậy. Dù sao hắn cũng từng có mặt tại Hội nghị Potsdam, những cảnh tượng lịch sử gặp càng nhiều càng tốt. Dẫu không phải để tích lũy tư lịch, thì cũng thỏa được cái thói khoe mẽ.
Nhiều người cho rằng bản chất của ngoại giao là khua môi múa mép, đó là một nhận thức rất nông cạn. Khua môi múa mép chỉ là bề ngoài. Bản chất của ngoại giao, tất nhiên, là trao đổi lợi ích, kẻ mạnh ăn thịt kẻ yếu.
Tổng thống Quirino quả thật là người chủ trương cứng rắn đòi Nhật bồi thường. Nhưng khi nghe con số ông ta đưa ra, Alan Wilson cũng thầm nghĩ nó thật viễn vông.
Philippines đòi Nhật bồi thường tám mươi ức đô la Mỹ. Alan Wilson chẳng biết khi Ikeda Hayato nghe con số ấy, trong lòng nghĩ gì. Còn nếu là hắn, chắc chắn sẽ không đồng ý.
Năm 1953, giá trị sản lượng toàn bộ nền kinh tế Nhật Bản tính theo đô la Mỹ vừa mới vượt hai trăm ức. Con số Philippines đòi đã gần bằng một nửa tổng sản lượng cả nước Nhật. Số tiền ấy đủ khiến Nhật nghĩ đến chuyện đánh lại từ đầu.
Nếu có người đòi Trung Quốc bồi thường sáu vạn ức đô la Mỹ, thì sẽ nhận được câu trả lời thế nào? Chắc hẳn Trung Quốc sẽ chế tạo một trăm chiếc hàng không mẫu hạm, mười vạn chiếc xe tăng, một vạn quả bom hạt nhân, mà vẫn còn dư thừa đủ thứ.
Còn nếu đổi thành Liên Xô, thì đó đã chẳng còn là giả thiết nữa. Liên Xô chắc chắn sẽ làm như vậy.
Nhật có quy mô kinh tế hai trăm ức đô la, không có nghĩa là có hai trăm ức tiền mặt. Dẫu có nghiền nát người Nhật mà ép lấy mỡ, họ cũng chẳng đưa ra nổi số tiền ấy.
Lẽ rất đơn giản: có tài sản trị giá một triệu, không có nghĩa là lấy ra được một triệu tiền mặt. Hai chuyện ấy khác nhau xa.
Khi mời Tổng đốc Borneo thuộc Hà Lan là Van Dijk, Alan Wilson không chút do dự nêu thẳng ý ấy ra.
- Chính phủ Nhật dù có đem phụ nữ đến Nam Dương mà bán dâm, cũng chẳng gom đủ số tiền này. Tám mươi ức ư? Nhật mà chịu nhận thì có quỷ mới tin. Người Mỹ cũng sẽ không đồng ý, huống chi nước Nhật mới ổn định được mấy năm nay thôi.
Con số này với nước Anh cũng là thứ không thể chịu nổi. Toàn bộ quy mô kinh tế nước Anh cũng không thể một lần lấy ra số tiền ấy. Trong thời kim bản vị còn vững chắc thế này, số liệu thống kê quốc gia không phải chuyện đợi mấy chục năm sau mới bàn lại. Mọi con số đều phải rành rọt ngay lúc này.
- Tôi cũng thấy con số này quá cao, chỉ cần nhìn buổi hội đàm hôm nay là rõ. Van Dijk cười khổ đáp. Quy mô kinh tế của Hà Lan bản thổ còn chưa tới con số ấy, bán sạch cả nước Hà Lan cũng chẳng đủ tiền.
- Trong lòng hiểu rõ đây chỉ là một con số dọa dẫm là được rồi. Có được một thành quả trong tay là đủ. Người Mỹ cũng sẽ không cho các ông cướp đoạt đâu, dù sao việc Nhật phong tỏa Liên Xô có ý nghĩa rất lớn. Alan Wilson muốn nói lại thôi. Hắn vốn định bàn với Van Dijk về giới hạn của người Nhật, nhưng cuối cùng vẫn ngậm miệng.
Nói đến đây, Alan Wilson mới tỉnh ra. Hắn nào phải kẻ có thể đeo ấn tướng của cả sáu nước. Loại việc này phí sức mà chẳng được ơn. Những trợ giúp tạo điều kiện thuận lợi thì còn được, còn can dự sâu vào thì chưa chắc được cảm tạ, trái lại có khi còn bị oán trách.
Khoản bồi thường này có được đã là may. Nếu không phải Philippines cứ cứng đầu đòi bồi thường, thì đâu có kẽ hở để chen chân vào, bởi từ sau chiến tranh, Mỹ đã định rõ giới hạn trong vấn đề bồi thường.
Sau Thế chiến II, các nước Đồng minh, nói cho chính xác là Mỹ, đã đặt ra hai nguyên tắc căn bản cho việc Nhật Bản bồi thường chiến tranh. Thứ nhất, không đòi Nhật trả tiền mặt, chỉ tìm cách bù đắp bằng thiết bị công nghiệp hoặc tài nguyên hiện vật. Thứ hai, nền kinh tế Nhật sau chiến tranh phải được duy trì ở mức sống hợp lý cho người dân.
Nếu không phải Philippines, cái thằng ngang bướng này, chẳng chịu nghe lời, cứ bám riết đòi bồi thường đến tận bây giờ, mà Nhật Bản quả thật đã khôi phục mức sống vượt cả thời trước chiến tranh, thì cũng chẳng khiến Alan Wilson chú ý trở lại.
Chỉ cần còn có những nhân vật như Philippines, mọi việc còn lại sẽ dễ xử lý hơn nhiều. Úc và các nước khác chỉ việc theo chân.
Cho nên Alan Wilson vẫn luôn nói, trong chuyện Nhật bồi thường, Philippines đáng tin cậy hơn Úc và các nước khác nhiều.
Ngay cả Van Dyke cũng cho rằng yêu sách của Philippines là một trò cười. Nếu Philippines đòi tám mươi ức đô la Mỹ, thì Hà Lan, Úc và New Zealand, vốn hùng mạnh hơn về quốc lực, con số của mỗi nước chỉ có thể còn cao hơn. Cả nước Nhật cũng chẳng có nhiều tiền đến thế.
Bốn nước cộng lại cũng không đòi nổi tám mươi ức đô la Mỹ, huống hồ là riêng Philippines.
Thực tế, Ikeda Hayato lập tức đến Đại sứ quán Mỹ tại Úc để cầu cứu. Con số ấy quá vô lễ, viển vông, Nhật Bản căn bản không lấy ra nổi từng ấy tiền.
Đồng thời, Alan Wilson mời Tổng thống Philippines Quirino đến gặp. Trong bụng hắn thầm nghĩ, Úc, New Zealand gì đó, trong chuyện này đều không đáng tin. Chỉ có Philippines mới đủ cái gan lì để đi đến cùng.
-Tuy nước Anh không nằm trong danh sách đòi bồi thường, nhưng đứng ngoài nhìn, tôi cũng thấy việc đòi bồi thường thành hay bại nằm ở lập trường của Philippines. Đây cũng là sự đồng thuận của các bạn đồng minh.
Alan Wilson tuy không nói thẳng, nhưng cũng ngầm cho biết nước Anh thấy yêu sách của Philippines hợp tình hợp lý.
Nhưng ngay sau đó, hắn đổi giọng, cho rằng tám mươi ức đô la Mỹ là con số không thực tế.
-Tôi không phản đối con số ấy. Thực ra nó còn quá ít. Dù bao nhiêu tiền cũng không thể bù đắp tội ác của quân Nhật và những tổn thất chúng đã gây ra. Nhưng vẫn phải xem người Mỹ nghĩ thế nào. Đến lúc này, thái độ của Tổng thống thật khiến người ta kinh ngạc. Chúng tôi từng tưởng chỉ cần Washington nói một lời, Manila sẽ không ồn ào nữa.
-Philippines đã độc lập rồi. Việc này không thể vì Washington nói gì, chúng tôi liền làm theo như thế. Quirino nghe xong, trầm giọng đáp. Ngài Wilson, tôi hiểu cả rồi. Nước Anh thực ra ủng hộ Khối Thịnh vượng chung và các nước châu Âu, nhưng lại không tiện ủng hộ công khai, nên mong Philippines gánh vác trách nhiệm lớn hơn.
-Nhìn thấu mà không nói thẳng! Như thế đối với mọi người đều là chuyện tốt. Alan Wilson mỉm cười hiểu ý, giọng trêu chọc. Bắt người Nhật vất vả một chút có phải chuyện xấu đâu? Có phải bắt họ đi chết đâu!
Thực ra xét mức sống hiện tại, Mã Lai thuộc Anh còn hơn Nhật Bản một chút. Nhưng về tổng lượng thì chênh lệch quá xa. Dân số Nhật Bản đông như vậy, Mã Lai thuộc Anh có cố cả đời cũng không đuổi kịp.
-Chỉ cần đạt được mục đích, Philippines cũng chẳng bận tâm có đắc tội Nhật hay không, dù sao hai nước vốn có thù. Quirino coi như chính thức tỏ thái độ. Chỉ cần lấy được tiền bồi thường, ông sẵn sàng làm quân cờ cho người ta dùng.
-Vậy khi cần các nước khác ủng hộ, tôi sẽ giúp liên lạc. Alan Wilson gật đầu, đồng thời hứa với Quirino rằng, về vấn đề lập trường chung, hắn sẵn lòng đứng ra hỗ trợ.
Nhật đã có thể nhờ người Mỹ giúp, thì Philippines tìm sự ủng hộ của Anh cũng là lẽ thường.
Thực ra đây là Alan Wilson chủ động giúp đỡ, chẳng có cách nào khác. Ai bảo lòng hắn tốt, lúc nào cũng dấy lên cảm giác chính nghĩa, muốn theo đuổi việc đỡ lấy điều phải.
Có một kẻ cứng đầu xông pha như Philippines, các nước khác có thêm nhiều đất xoay xở. Muốn dẹp yên nhóm đòi bồi thường lần này, phải thuyết phục được Philippines, nhưng Philippines chẳng chút lay động. Con số ban đầu Quirino cũng biết là không thể, song ông vẫn không chịu bỏ cuộc, có được phần nào hay phần ấy.
Đối diện với Nhật Bản, cần chính những nhân tài như vậy. Alan Wilson đang nghỉ dưỡng ở Canberra, vẫn dốc hết nhiệt tình theo dõi từng ngày đàm phán. Con số bồi thường cũng qua những lần kéo co mà hạ dần xuống.
Ikeda Hayato gần như sau mỗi buổi họp đều chạy đến Đại sứ quán Mỹ. Alan Wilson thậm chí cho rằng, dù đối diện thầy mình là Yoshida Shigeru, Ikeda cũng chẳng nhiệt thành đến thế. Quả là một tay chân đắc lực của nước chư hầu.
Cuối cùng Washington cũng lên tiếng, đồng thời gây sức ép lên các nước đòi bồi thường, nói rằng yêu sách quá cao, Nhật Bản căn bản không thể chi trả.
-Tôi rất tôn trọng Washington, còn nhớ rõ khi quân Mỹ rút khỏi Philippines năm xưa. Người dân Philippines khi ấy tin rằng quân Mỹ sẽ bảo vệ họ, thế mà cuối cùng lại chứng minh đó là một sai lầm.
Đối mặt với áp lực của Đại sứ Mỹ, Quirino lấy tình cảm làm quân bài, chỉ ra lời cam kết an ninh mà Mỹ từng hứa với Philippines.
-Mau nói cho người Philippines biết tuyên bố của Tổng thống! Alan Wilson vừa nghe xong liền nói với vợ. Lúc này, điều ông ấy cần nhất chính là sự ủng hộ của dư luận.