Trong thời gian ngắn, người Mỹ sẽ không biết, mà cũng chẳng cần biết. Chuyện này thực ra không làm thay đổi được đại cục. Cục diện quốc tế rốt cuộc phải lấy quốc lực làm nền tảng, mà quốc lực nước Mỹ thì hùng mạnh, nên không ai có thể từ tay người Mỹ cướp đi kênh đào Panama.
Nhưng với Anh và Pháp thì khác. Phía đông có Liên Xô, phía tây có Mỹ, hai nước ấy đều là đại địch của hai nước đang kẹt ở giữa. Cả Anh lẫn Pháp đều cần đứng vững cùng nhau, huống chi lại phải đối phó với cả hai phía.
Trong mười năm đầu sau chiến tranh, nước Anh có thể nói đã cố hết sức trong khả năng, ủng hộ Pháp giữ vững địa vị cường quốc. Thế nhưng cuối cùng vẫn không tránh khỏi khoảng cách về quốc lực.
Hôm nay, để trao cho Farouk I một điều để hy vọng, cũng giống như khi Alan Wilson ở Kuala Lumpur, lúc rảnh rỗi lại nói với nhiều vị sultan Mã Lai rằng: một khi quân Mỹ rời khỏi Nhật Bản, quân Anh cũng sẽ lập tức rút khỏi Mã Lai. Đạo lý là như vậy. Lời ấy chủ yếu chỉ để an ủi. Thực tế, chẳng ai hiểu rõ hơn chính hắn rằng nước Mỹ vĩnh viễn sẽ không rút quân khỏi Nhật Bản.
Khả năng ấy còn thấp hơn cả khả năng rút quân khỏi châu Âu, bởi Nhật chỉ là một nước đơn độc, sức phản kháng không thể so với cả châu Âu với bao nhiêu quốc gia. Đời sau, khi nước Anh đứng cạnh Mỹ, còn phải cẩn thận với sự phản kháng luôn xuất hiện từ Liên minh châu Âu. Nếu Anh đứng về phía châu Âu, thì việc Mỹ khống chế châu Âu lại càng khó khăn hơn.
Suy cho cùng, phải có tính tự chủ. Nước Anh nhất định phải giữ được thực lực tương đối, mới có thể vì lợi ích của bản quốc mà tranh thủ.
Alan Wilson cuối cùng cũng toại nguyện, chen được vào đoàn đàm phán với Farouk I. Việc hắn tham gia, trên danh nghĩa, là nâng cao tính chuyên nghiệp của đội ngoại giao Đại Anh. Nhưng thực tế, lợi ích dành cho Ai Cập còn lớn hơn nhiều.
Ai bảo trong mắt Farouk I, kẻ ngồi đối diện từ đầu đến chân đều là người của ta chứ?
Nghĩ vậy, Alan Wilson nhảy nhót khắp nơi, lúc nào cũng diễn màn đe dọa, gây áp lực, dọa nạt. Dĩ nhiên điều đó không khiến Farouk I nổi giận.
-Một nghìn tám trăm vạn người Ai Cập đang chờ tin tốt từ ta. Ngài Wilson hẳn phải hiểu thế nào là dân ý, các ngài là nước dân chủ mà.
-Chúng tôi theo kiểu dân chủ Anh. Nói cho chính xác, chúng tôi là một nước quân chủ lập hiến. Alan Wilson mặt điềm nhiên, nói từng chữ một. Tôi nghe nói có một tổ chức sĩ quan tự do, rất bất mãn với chế độ quân chủ của Ai Cập. Thưa quốc vương, ngài nên hiểu rằng vào thời khắc then chốt nhất, nước Anh có ý nghĩa thế nào đối với mọi nước quân chủ.
Lời Alan Wilson vừa thốt ra, ngay cả đám người đứng bên cạnh cũng phải trợn trắng mắt. Nghe như thể đây không phải là nói về nước Anh. Cách đây cả trăm năm, nước Nga Sa hoàng mang danh hiệu hiến binh của châu Âu, ngược lại rất hợp với lời Alan Wilson miêu tả.
Nhưng thời nay đã khác. Nước Nga Sa hoàng từng là nơi trú ẩn của các nước quân chủ, còn bây giờ nước cộng hòa đã nhiều hơn cả nước quân chủ. Nước Anh là quân chủ lập hiến, nên phải là chỗ dựa của mọi nước quân chủ.
Dù trong lúc gây áp lực, những lời này có thể sinh ra hiểu lầm, mọi người cũng chỉ đành nhắm mắt mà chấp nhận.
-Ngài Wilson, xem ra nước Anh coi quả nhân đây là điểm yếu của cả Ai Cập. Farouk I biến sắc, thầm mắng người kia lương tâm đen tối, chẳng theo lề thói nào cả. Chẳng phải đã nói là cố vấn ngoài biên chế của Ai Cập, Pasha danh dự sao? Sao giờ lại chĩa mũi giáo vào chính quốc vương Ai Cập?
-Thưa quốc vương, tôi không có ý đó, chỉ là nói về quan hệ đặc biệt giữa Anh và Ai Cập. Alan Wilson biết mình sai liền sửa ngay, tạo không khí căng thẳng trong đàm phán là đủ rồi, cũng không nên quá đà.
-Thưa quốc vương, Alan không hề chỉ trích chế độ quân chủ Ai Cập. Chúng tôi thậm chí cho rằng quân chủ có lợi cho sự ổn định của Ai Cập trong quá trình hiện đại hóa. Thủ tướng Attlee nói, giọng có phần gượng gạo. Ông không ngờ có ngày mình, một kẻ xuất thân từ phong trào công nhân, lại phải cất lời ca tụng chế độ quân chủ. Nhưng biết làm sao được? Attlee bây giờ đã không còn là Attlee ngày trước nữa, ông là Thủ tướng nước Anh.
Cuộc đàm phán gian nan tiến hành, mấy ngày liền mắc kẹt ở một chỗ. Thủ tướng Attlee thậm chí đã muốn từ bỏ việc giữ quyền quản lý kênh đào của Anh, nhưng nghĩ đến con chó bun tinh thần phấn chấn, chiến ý ngất trời trong Hạ viện, ông không thể làm vậy.
Ai cũng biết, Churchill, nghị viên kia, ngày đêm đều tìm cách bới móc khuyết điểm của Công đảng, để nâng tỷ lệ ủng hộ cho Bảo thủ đảng.
Hơn nữa, bất kể thế nào, Churchill vẫn là vị thủ tướng dẫn dắt nước Anh chống Đức thời chiến, là người đại diện Anh giành thắng lợi. Công đảng tuy hiện đang chiếm ưu thế hơn Bảo thủ đảng, nhưng chỉ cần Churchill còn hoạt động ở Hạ viện một ngày, những người ủng hộ truyền thống của Bảo thủ đảng sẽ rất dễ tập hợp lại.
Có Bảo thủ đảng đứng bên cạnh dòm ngó, nên đối với cuộc đàm phán hiện tại, ý định ban đầu của nước Anh và lập trường của Công đảng là: ngoại trừ vấn đề quyền sở hữu kênh Suez, mọi vấn đề khác đều có thể bàn.
Cục diện chính trị vi diệu của nước Anh, nếu nhìn từ Alan Wilson, một công chức vượt lên trên tranh chấp đảng phái, thì thật giống chính trường của cái đảo lừa bịp kia. Đảng Pháo làm gì cũng là bán đứng, còn đảng Lục làm đúng việc ấy thì chẳng ai lừa bịp hơn họ.
Rốt cuộc, trong khẩu hiệu giữ gìn Đại Anh, bất kể Bảo thủ đảng có thật sự có cách hay không, trong lĩnh vực hô hào chủ nghĩa đế quốc, Bảo thủ đảng luôn kêu to hơn Công đảng.
Bảo thủ đảng không lừa được Alan Wilson, kẻ ngoài cuộc đã tận mắt chứng kiến nước nhà rơi tự do. Còn lừa mấy người ủng hộ truyền thống thì lại dễ như trở bàn tay.
Đàm phán vốn đã gian nan, mà người Ai Cập ở ngàn dặm xa xôi còn phải chịu sức ép từ dư luận bá quyền của nước Anh, vốn chẳng hề bị chiến tranh làm tổn hại. Muốn dẫn dắt người Ai Cập chú ý đến việc Farouk I đã vất vả thế nào khi đối mặt với nước Anh mạnh mẽ mà tranh luận lý lẽ, là chuyện không dễ dàng gì.
Người Ai Cập hiện vẫn mù chữ tràn lan, căn bản không hiểu những tin tức họ biết, thật ra là do nước Anh để họ biết. Dựa vào bản thân Ai Cập, không thể làm gì được nước Anh.
Vị công chức ngoài biên chế, Pasha danh dự Alan Wilson, lúc nhàn rỗi vẫn phụ trách việc tiếp đón Farouk I.
Trọng tâm sự việc đã chuyển từ kênh Suez sang việc xây đập Aswan. Nhạc phụ đại nhân của hắn vừa trở lại Hạm đội Địa Trung Hải, đang tổ chức một cuộc diễn tập quân sự, thân thể lực hành, tự mình đe dọa Ai Cập về chuyện kênh đào.
Làm kịch thì phải làm trọn bộ, những bước này đều là cần thiết. Đến lúc này Farouk I lại có phần lo lắng, sợ làm dấy lên làn sóng chống Anh của người Ai Cập, khiến ông ta như cưỡi trên lưng hổ, khó lòng xuống được.
-Bây giờ ta chẳng biết về Cairo phải giải thích thế nào! Farouk I thơ thẩn dạo bước trên sân golf, than thở nỗi lo trong lòng.
-Thưa quốc vương, giải thích thế nào hoàn toàn tùy vào lập trường. Ngài có nghe chuyện dũng sĩ diệt rồng chưa? Trong tuyên truyền, chỉ cần nhấn mạnh việc biết rõ không thể mà vẫn làm là đủ.
Nếu Alan Wilson là người Ai Cập, ắt hẳn sẽ là một đại thần giỏi. Hắn lên tiếng: -Thưa quốc vương, có lúc người đứng đầu phải thẳng thắn chỉ ra những vấn đề đang đối mặt trong nước, chứ không thể giả vờ như không có vấn đề. Việc giành lại kênh Suez thất bại, rồi lùi một bước thành ra để nước Anh ủng hộ tiến trình điện khí hóa của Ai Cập, ý tôi là…
-Cứ nói rõ rằng một thế hệ chỉ làm được việc của một thế hệ. Sau khi về Ai Cập, ngài hãy nói rõ Ai Cập và cường quốc thật sự cách nhau một trời một vực. Tốt nhất là liệt kê vài số liệu thực tế để trình bày.
-Còn về hành động cụ thể, ngài có thể đề chữ cho Đại học Cairo. Ta đã nghĩ kỹ rồi, "Đọc sách vì sự hưng thịnh của Ai Cập" là rất hay. Nhấn mạnh việc thực tế thừa nhận những vấn đề Ai Cập đang đối mặt, đó là nguyên nhân chủ yếu khiến việc giành lại kênh Suez thất bại. Hãy chuyển tâm lý này của người Ai Cập thành động lực thúc đẩy xây dựng điện khí hóa.
-Vậy có cần ta nhắc đến chuyện lần này dự lễ đăng quang của nữ vương, tận mắt thấy cuộc duyệt binh hải quân không? Farouk I mỉm cười, rồi nghiêm giọng. Quả thật rất chấn động.
-Việc đó cũng có thể làm văn chương. Hạm đội chiến hạm lấy Mã Lai làm cảng căn cứ hiện vẫn còn ở Anh, có thể dùng để hộ tống ngài trở về Ai Cập. Sau khi về, bệ hạ có thể lấy đó làm động lực để xây dựng hải quân Ai Cập.
Alan Wilson nghe xong liền biến thành nhân viên bán hàng thực thụ. Lời qua tiếng lại đều tỏ ý Ai Cập nên phát triển hải quân, như vậy chiến hạm của Anh mới có đường tiêu thụ. Mà phát triển hải quân thì cũng có lợi cho Ai Cập.
Hải quân là binh chủng tốn tiền nhất, hơn nữa đặc tính binh chủng khiến phần lớn quân số bị đào thải. Nếu cuộc chạy đua vũ trang tập trung vào lĩnh vực hải quân, Israel chắc chắn không chịu nổi. Với một quốc gia ven biển như Israel, tầm bắn của pháo chính trên chiến hạm có thể bị phóng đại đến mức tối đa.
Nếu Farouk I đưa ra một tuyên bố, nói rằng mình bị đoàn chiến hạm làm cho chấn động, lấy đó làm mục tiêu xây dựng hải quân Ai Cập, thì biết đâu lại có hiệu quả ngoài dự đoán.
Theo chân Mountbatten dẫn Hạm đội Địa Trung Hải bắt đầu diễn tập quân sự ở phía đông Địa Trung Hải, cuộc tranh chấp kênh Suez giữa Anh và Ai Cập lần này cuối cùng cũng thu hút sự chú ý của các nước khác.
Lúc này, Mỹ và Liên Xô đều vừa có được chút thời gian thở. Mỹ cuối cùng cũng kết thúc được cuộc chiến Triều Tiên, cuộc chiến từng khiến họ tỉnh táo trong chốc lát. Còn Liên Xô thì vẫn đang dập tắt phong ba Beria. Hai nước đều muốn nắm lấy cơ hội để che giấu chuyện trước đó.
Nhưng nước Anh sẽ không cho Mỹ và Liên Xô cơ hội. Alan Wilson luôn để tâm đến hai tên khốn này. Ngay ngày đầu tiên Washington và Moskva bắt đầu bày tỏ quan tâm, cuộc diễn tập của Hạm đội Địa Trung Hải đã bị London ra lệnh dừng lại.
Cuộc đàm phán giữa Anh và Ai Cập cũng bước sang một giai đoạn mới. Farouk I lần đầu xuất hiện trước công chúng, bản thân ông không hề bị giam lỏng, mà vẫn luôn cùng chính phủ Anh tìm ra một cách mà cả hai bên đều chấp nhận được.
Ngay sau đó, Farouk I và nội các Attlee ký kết điều kiện chuyển giao quyền quản lý kênh Suez, cùng bản ghi nhớ về việc Anh viện trợ Ai Cập xây đập mới, giúp Ai Cập thúc đẩy điện khí hóa.
Các tờ báo lớn đua nhau đưa phóng viên giơ máy ảnh ghi lại khoảnh khắc này, đánh dấu việc cuộc đàm phán đã có kết quả viên mãn.
-Sao lại giải thích được, kênh Suez biến thành tiến trình điện khí hóa? Farouk I thực ra chẳng bình tĩnh như vẻ ngoài.
-Hiện đại hóa chính là quân chủ cộng với điện khí hóa. Còn quyền sở hữu kênh Suez thì coi như động lực hạt nhân của sự phát triển điện khí hóa Ai Cập. Khi điện khí hóa Ai Cập thành công, Ai Cập có thể đường đường chính chính lấy lại quyền kiểm soát kênh Suez.
Alan Wilson thao thao bất tuyệt thi hành chức trách đại thần ngoài biên chế. Hắn có lý do để làm vậy, vì việc tiếp theo chính là đấu thầu công trình. Hắn cho rằng công trình này, ít nhất một phần trong đó, phải có chỗ đứng cho gia tộc Mountbatten.