Ngài Ismay sững người hồi lâu, rồi mới chậm rãi gật đầu, lẩm bẩm: "Xem ra thật sự đã xảy ra đại sự rồi."
Hai người nhìn nhau không nói gì. Trong văn phòng lặng đến mức nghe rõ tiếng kim rơi, ai nấy đều đang nghĩ đến chuỗi hệ lụy mà chuyện này sẽ kéo theo.
Nhưng chỉ một lát sau, cả hai gần như đồng thời đổi đề tài. Nghĩ cũng chỉ là phí công. Nước Anh thì làm được gì với Liên Xô? Chẳng làm được gì cả.
Alan Wilson thật ra nghĩ rất đơn giản, chẳng qua là Beria rốt cuộc đã chết hay chưa.
Theo thông tin chính thức được công bố về sau, Beria còn trải qua mấy tháng thẩm vấn, cuối cùng bị tuyên án tử hình.
Nhưng nhiều tin tức lại cho thấy Beria bị tập kích bất ngờ. Cho dù không chết ngay tại chỗ, thì cũng bị giết rất nhanh. Bởi không ai biết gì về tình hình sau khi Beria bị bắt, ngay cả hồ sơ cá nhân của hắn cũng bị Liên Xô cố ý hủy đi.
-Chuyện này có tính là lật thuyền trong mương rãnh điển hình không nhỉ?
Bước ra khỏi tòa nhà Bộ Ngoại giao, Alan Wilson vẫn còn nghĩ đến việc đại sự này phát sinh từ một quốc gia khác, chẳng dính dáng gì đến mình.
Thật ra, xét đà phát triển mấy tháng nay, quyền thế của Beria trong ba vị cự đầu là lớn nhất. Hắn tái sáp nhập Bộ Nội vụ, vị tư lệnh Quân khu Moskva cũng do chính hắn đề bạt, bản thân hắn lại chỉ đứng sau Malenkov, là nhân vật số hai trong chính phủ.
Có thể nói, Beria chỉ cần hạ quyết tâm, là có thể thông qua một cuộc chính biến không lan rộng để khiến những người khác phải đứng sang một bên.
Với sự ủng hộ của Quân khu Moskva và toàn bộ Bộ Nội vụ còn nguyên vẹn, việc đó vốn không phải điều không làm được. Tỷ lệ thành công khá cao, ít nhất cũng cao hơn một nhóm người ngồi nghiên cứu cách đối phó với hắn.
Tầng lãnh đạo của đất nước này đến an nguy của bản thân còn không bảo đảm nổi. Beria là người nắm Bộ Nội vụ lâu năm, lại là Tổng chính ủy, vậy mà vẫn cho rằng có thể dùng cách ôn hòa để loại bỏ đối thủ cạnh tranh. Hẳn là hắn quá tự phụ, nghĩ rằng chẳng ai dám động đến mình.
Trong đời mình, Beria hẳn đã từng chứng kiến nhiều lần cảnh một lãnh đạo địa vị cao, quyền thế lớn, đến lúc không tự bảo vệ nổi thì bị người khác mặc sức xẻ thịt. Nhưng hắn không ngờ rằng cuối cùng chính mình lại rơi vào cảnh tượng ấy.
Sự đã đến nước này, theo dõi thêm cũng vô nghĩa. Cứ đợi Liên Xô công bố chính thức là được.
Có thời giờ ấy, chi bằng nghĩ đến quốc bảo nước Anh và vấn đề của điện hạ công chúa. Vivien Leigh sắp khởi hành sang Mỹ, xét về tính cấp bách, vẫn là phía trước cần hắn hơn.
Quãng thời gian trở về London này là những ngày sung mãn hiếm có của Vivien Leigh. Nụ cười trên mặt nàng chưa từng tắt.
-Lần này ai có nhiều hy vọng hơn?
Alan Wilson mắt không rời khỏi Vivien Leigh đang thử bộ đồ lót mới, giọng điệu như một người rất am hiểu điện ảnh, cố tìm chuyện để nói. Còn có thật sự hiểu hay không, điều đó lại chẳng quan trọng.
-Năm nay Shirley Booth được kỳ vọng rất cao.
Vivien Leigh đứng trước gương, tỏ ra vô cùng hài lòng với chính mình.
-Chưa nghe bao giờ? Cũng chưa từng nghe nàng nhắc tới!
Alan Wilson nhíu mày suy nghĩ. Bạn nữ thân thiết của Vivien, hắn đều quen cả, có thể khẳng định không có người này.
-Sao anh có thể biết được. Nói cho chặt chẽ, cô ấy là diễn viên cùng thời với Gish, sắp sáu mươi tuổi rồi.
Vivien Leigh xoay người, khoan thai bước đến ngồi bên mép giường.
-Lần này chỉ xem Hedy có qua được không thôi. Thần thoại Sicily xinh đẹp cũng được kỳ vọng cao, hy vọng cô ấy đoạt giải.
-Nghe nàng nói thì đây quả là một cơ hội tốt!
Alan Wilson vừa nghe xong, cuối cùng cũng nảy sinh chút hứng thú với các giải thưởng trong giới nghệ thuật. Hedy Lamarr chưa từng nhận được sự công nhận của một giải lớn nào. Nếu lần này toại nguyện, đương nhiên là điều đáng mừng nhất.
-Anh có vẻ rất mong Hedy đoạt giải?
Vivien Leigh nhìn thẳng vào người đàn ông trước mặt mà hỏi.
-Xét theo góc độ bạn bè, tôi đương nhiên vui mừng nếu cô ấy được giải.
Alan Wilson bắt đầu giải thích không đâu vào đâu, cố gắng kể sao cho chuyện ấy càng ít dính đến mình càng tốt.
-Bạn bè đến mức độ nào đó thì có thể sinh con luôn được rồi đấy nhỉ?
Vivien Leigh khẽ thở dài, giọng u oán.
-Anh mà không phong lưu như thế thì tốt biết mấy. Đừng giải thích nữa, em chấp nhận sự thật. Em đã bắt đầu già đi rồi!
Nếu Vivien Leigh không từng có một đời hôn nhân, lại chẳng lớn tuổi hơn Alan Wilson, hẳn nàng đã đòi hắn một lời giải thích rõ ràng. Chuyện này không thể dùng việc giúp đỡ trong cuộc sống và sự nghiệp mà xóa đi được. Nhưng khi nghĩ đến tuổi tác của chính mình, nàng lại thôi.
-Đâu có, từ khi em chăm chỉ tập thể dục, trạng thái của em tốt hơn trước nhiều.
Alan Wilson đưa tay kéo quốc bảo vào lòng, khẽ nói.
-Có phải sau khi bỏ thuốc lá, cộng thêm luyện tập đều đặn, cả thể xác lẫn tinh thần đều khá lên nhiều không? Em cứ tin anh là đúng.
Những năm gần đây, Vivien Leigh đã trở thành một luồng gió mới trong giới điện ảnh Mỹ. Ngoài việc được thăng làm chủ tịch của Điện ảnh Liên Mỹ, nàng còn khéo léo kết giao với các nữ minh tinh cùng thời, điều này cũng giúp nàng không ít.
Mấy hôm nay, Alan Wilson bỗng dưng quan tâm đến điện ảnh, tất nhiên là vì Beria. Hắn muốn nhờ Điện ảnh Liên Mỹ và Chim gõ kiến cùng quay một bộ phim nịnh bợ, lấy cái chết của Beria làm trung tâm, bóp méo sự thật thành thứ bánh bao tẩm máu, tất nhiên là để dâng lên Thủ tướng Attlee.
Ai bảo bầu cử Thủ tướng Anh chỉ diễn ra năm năm một lần làm chi. Nếu bây giờ bắt đầu quay, sang năm công chiếu, thì nước Anh sẽ lại sắp bước vào một kỳ bầu cử nữa.
Đối với Alan Wilson, nghiêng về Đảng Lao động thật ra là chuyện không còn lựa chọn nào khác. Mười bảy năm sau Thế chiến, đến năm 1962, là giai đoạn cực kỳ quan trọng với nước Anh. Trong lịch sử, Đảng Lao động chỉ cầm quyền được năm năm, phần thời gian còn lại đều thuộc về Đảng Bảo thủ.
Đế quốc Anh đã biểu diễn một màn rơi tự do trước mắt cả thế giới. Trách nhiệm đổ hết lên đầu Đảng Lao động, vốn chỉ có năm năm cầm quyền, thì quả thật khiến người ta khó hiểu.
Kênh Suez và Hiệp định Nassau, những dấu mốc nổi tiếng ấy, đều xảy ra dưới thời Đảng Bảo thủ cầm quyền, nhưng cuối cùng lại thành tội của Đảng Lao động, khiến nước Anh đi vào con đường sai lầm.
Giờ đây, dù chỉ xét về tính liên tục của chính sách, hắn vẫn mong Đảng Lao động có thể tích lũy đủ thời gian cầm quyền. Nếu cứ năm năm lại đổi một lần, thì với một đế quốc đang suy tàn, đó vẫn không phải lựa chọn tốt.
Về lý trí, Alan Wilson biết rõ, một đế quốc đang suy tàn càng hay giở trò thì càng suy yếu nhanh hơn. Dùng thuốc mạnh để chữa bệnh nặng, thường chỉ đưa bệnh nhân xuống tận cõi âm.
Nếu sự suy tàn là điều tất yếu, thì một đảng ít giở trò hơn, còn hơn cái gọi là giữ gìn lợi ích đế quốc, nhưng lại suốt ngày làm những việc khiến nước Anh sụp đổ như tuyết lở, Đảng Bảo thủ. Đó mới là lựa chọn tốt hơn.
Hắn mong Đảng Lao động có thể cầm quyền lâu dài. Trong lòng hắn còn hiểu một điều: mỗi chiêu chỉ được dùng một lần, tuyệt đối không được lặp lại. Lần trước đã giúp nước Anh tiếp tục vĩ đại, lần này phải đổi sang một lĩnh vực khác để giúp đỡ.
Bộ phim liên quan đến chính trị này, hắn có thể cung cấp một số tin tức nội bộ, nhưng vẫn cần một công ty lớn đứng ra hỗ trợ.
Liên Xô từng nói rằng thái độ của Beria đối với nước Đức là tội hành vi của một tay sai đế quốc chủ nghĩa. Vậy thì cứ quay về khủng hoảng Berlin, thêm đoạn Thủ tướng Attlee sang Moskva thăm, ngầm cho thấy rằng sau khi suy tính kỹ lưỡng, thế giới tự do đã giành được lợi ích lớn nhất, và kết cục cuối cùng là cái chết của Beria.
Loại phim này, ở Điện ảnh Liên Mỹ tại Mỹ và Chim gõ kiến tại Pháp, sẽ dễ dàng hơn nhiều so với các công ty điện ảnh Anh, lại không bị những hạn chế liên quan. Nói theo một nghĩa nào đó, gã Alan này chỉ còn cách chọn con đường vòng để cứu nước.
Vì đế quốc Anh, Alan Wilson đành phải tự mình ra trận, đổ mồ hôi đổ máu mà hầu hạ Vivien Leigh.
Vivien Leigh, vốn đã được tiếp sức đầy đủ, sung sướng đến mức tâm hoa nộ phóng. Trước giờ lên đường, nàng tuyên bố sẽ nhanh chóng quay về, không để Alan Wilson phải cô đơn trong công việc ở hải ngoại.
Ngày 10 tháng 7 năm 1953, các tờ báo ở Moskva đăng một tin chấn động: vài ngày trước, Đảng Cộng sản Liên Xô tổ chức hội nghị toàn thể Trung ương, quyết định khai trừ Beria khỏi Ban Chấp hành Trung ương và khai trừ khỏi đảng. Cùng ngày, chức Phó Chủ tịch thứ nhất Hội đồng Bộ trưởng Liên Xô và chức Bộ trưởng Nội vụ của Beria cũng bị bãi bỏ.
Tin tức kinh thiên động địa này, qua chính miệng Liên Xô công bố, đã xác nhận suy đoán trước đó của Bộ Ngoại giao về việc Beria đột ngột biến mất. Đứng ở góc độ Whitehall, đây đương nhiên là cơ hội tuyệt vời để thể hiện tính chuyên nghiệp của công chức.
Khi ấy, Alan Wilson đang bồi tiếp quốc vương Ai Cập bị quản thúc, thì bất ngờ được gọi thẳng đến số 70 phố Whitehall. Norman Brook hỏi kỹ về cuộc thảo luận hôm đó với Ismay, trong lòng đã có bản dàn ý, rồi đi báo cáo với Thủ tướng Attlee.
Tin Beria bị thanh trừng, chắc chắn là đại sự được bàn tán nhiều nhất trong thế giới tự do lúc này. Nhưng tại Bonn, thủ đô Cộng hòa Liên bang Đức, trong trang viên nhà Hellmann, mức độ nóng bỏng của cuộc bàn luận chẳng hề thua kém các chính khách ở bất kỳ nước nào.
-Tổng chính ủy bị bắt rồi sao?
Anna nghe tin ấy, mặt đầy kinh hãi, buột miệng nói ra thứ tiếng Nga mà nhiều năm rồi nàng không dùng.
Với tư cách là điệp viên được coi trọng, hai chị em cứ đầu mỗi tháng lại liên lạc một lần với Lubyanka theo đường dây đơn tuyến. Lubyanka sẽ liên lạc trước với hai chị em, rồi hai chị em tìm cách chuyển tình báo về. Tháng này thì không có liên lạc.
Pokina và Anna vẫn thấy hoang mang. Hai bên liên lạc vốn luôn đúng giờ, đây là lần đầu tiên xảy ra sự cố trong mấy năm nay. Giờ tin Beria bị bắt truyền đến, hai chị em mới biết vấn đề nằm ở đâu.
-Đúng vậy, thật khó tin nổi.
Pokina cũng phải mất một lúc lâu mới định thần lại. Có người lại có thể bắt Beria một cách lặng lẽ không tiếng động, chuyện này quả thực thách thức mọi lẽ thường của hai chị em.
Thảo nào lần liên lạc này bị gián đoạn. Có khi lúc này Lubyanka cũng đang rối như tơ vò, chẳng còn tâm trí đâu mà lo cho hai chị em!
-Vậy bây giờ chúng ta có nên liên lạc với trong nước không?
Pokina cũng bắt đầu luống cuống, không biết phải làm sao.
-Liên lạc ư?
Anna nghe xong thì biến sắc, lại chuyển sang tiếng Đức.
-Vì sao phải liên lạc? Ở nước Đức, chúng ta là người được kính trọng, có cuộc sống sung túc, có con cái của riêng mình. Lần trước em đã phản đối, chị lại đem tình báo về khủng hoảng Berlin báo lên trên. Chị đang bán đứng đàn ông của chúng ta, cha của các con chúng ta. Chị thật sự nghĩ anh ấy không biết sao? Vì sao anh ấy không đến Bonn nữa?
-Em muốn nói gì?
Pokina nhìn em gái bằng ánh mắt xa lạ. Lúc này chính nàng cũng đang mâu thuẫn, không dám đáp lại những lời trách móc của Anna.
-Em không muốn làm điệp viên nữa. Nếu vì nội bộ Bộ Nội vụ hỗn loạn mà không thể liên lạc được nữa, thì chẳng ai có thể chứng minh chúng ta là điệp viên.
Anna trong lòng có một linh cảm, và nói thẳng ra.
-Em có cảm giác rất mạnh rằng cuộc đời điệp viên của chúng ta đã kết thúc. Chúng ta sắp được tự do rồi.
-Em nghĩ đơn giản quá rồi.
Pokina khẽ lắc đầu.
-Tuy đó là một tương lai tốt đẹp.