Thủ tướng Attlee đã bị coi là có tội, nhưng trong mắt nghị sĩ Churchill, ông chỉ là kẻ tầm thường. Vì vậy ông cũng chọn thái độ tầm thường, làm ngơ trước những lời công kích của gã cuồng ngạo kia.
Theo đề nghị của Alan Wilson, phía Anh quyết định lấy vấn đề khủng hoảng Berlin làm chính, còn chiến tranh Triều Tiên chỉ là thứ yếu, rồi sẽ bàn với lãnh đạo hiện tại của Liên Xô. Việc trước là vì nước Anh, việc sau chẳng liên quan gì đến Mỹ, hoàn toàn vì các nước trong Khối Thịnh vượng chung.
Trên đời này, kẻ mang ác ý với nước Anh không chỉ có Liên Xô mà còn có Mỹ. Trong vấn đề chiến tranh Triều Tiên tại Liên Hợp Quốc, Anh và Mỹ đã nhiều lần lục đục. Ngoài nước Anh, Canada, Australia và New Zealand đều đã cử quân tham gia cuộc chiến ở Triều Tiên.
Chiến tranh Triều Tiên mãi không có tiến triển, đến cả Australia, nước kiên định nhất, cũng đã bắt đầu chán ngán. Việc Australia có tâm trạng như vậy đã đủ nói lên vấn đề, bởi Australia vốn là quốc gia tin tưởng nhất vào câu máu đặc hơn nước.
Trong Thế chiến thứ nhất, Australia về mặt pháp lý vốn thuộc Đại Anh Đế quốc, nên ngay khi chính phủ Anh ra tuyên bố, họ lập tức tham chiến. Thế chiến thứ hai cũng vậy, Anh tham chiến thì Australia cũng tham chiến.
Trong chiến tranh Triều Tiên, Australia đã giao lực lượng hải quân và không quân của mình cho Mỹ, đại diện Liên Hợp Quốc trong Hội đồng Bảo an.
Alan Wilson còn biết rằng về sau, Australia cũng dính vào chiến tranh Việt Nam. Vì "thuyết domino" mà họ ủng hộ chế độ Ngô Đình Diệm, đồng thời đứng về phía Mỹ.
Trong chiến tranh vùng Vịnh, quân đội Australia đã tham gia lực lượng đa quốc gia được Liên Hợp Quốc phê chuẩn.
Trong vấn đề Afghanistan, Australia còn bày tỏ ủng hộ phản ứng quân sự của Mỹ trước cả khi Mỹ lên tiếng đề nghị.
Australia cũng thúc đẩy việc ủng hộ hành động đưa quân vào Iraq do Mỹ đứng đầu, hành động chưa được Liên Hợp Quốc phê chuẩn. Mục đích được nêu ra là "tiêu hủy vũ khí hủy diệt hàng loạt" và lật đổ chế độ Saddam. Khi ấy, phe đối lập ở Australia lên tiếng phản đối, vì chưa bao giờ phát hiện Iraq có thứ vũ khí như vậy.
Đến nay, ngay cả Australia cũng đứng cùng lập trường với nước Anh, muốn kết thúc chiến tranh Triều Tiên thật nhanh. Điều đó cho thấy cả thế giới tự do đã chán ghét cuộc chiến này đến mức nào.
Trong hai vấn đề, chỉ cần một vấn đề có tiến triển đã coi là thắng lợi. Đứng trên lập trường của nước Anh mà xét, không còn nghi ngờ gì nữa, khủng hoảng Berlin vẫn quan trọng hơn, bởi với nước Anh, Berlin thật sự quá gần.
Moscow là trung tâm của mọi thế lực thân Liên Xô trên thế giới. Đặc biệt vào thời điểm này, đoàn đại biểu Anh do Attlee dẫn đầu, trong hoàn cảnh ấy, gần như đang đơn độc tác chiến.
Dẫu ngàn vạn người, ta vẫn đi. Đó gần như là tâm thế của dư luận London nghiêng về Đảng Lao động, và cũng là lời đáp trả của họ đối với Churchill.
Tất nhiên mọi chuyện không nghiêm trọng như vậy. Đoàn đại biểu Anh ở Moscow rất lịch thiệp và giữ mình, không như báo chí London nói bậy, khiến Thủ tướng Attlee phải lo cho an nguy của chính mình.
Thật ra, nếu Thủ tướng Attlee muốn đạt được kết quả, ông nhất định phải bày tỏ thiện ý. Ông thậm chí còn nói muốn tham quan thành quả tái thiết hậu chiến của Moscow. Cả không khí lúc đó đều thân thiện và hòa hợp.
Người tiếp đón đoàn đại biểu Anh là Furtseva, Bí thư thứ hai Thành ủy Moscow.
Đây cũng là chỗ quen cũ của Alan Wilson. Mấy năm không gặp, Furtseva đã có địa vị cao và quyền thế, bước đầu đã có khí thế của nữ hoàng Yekaterina III. Nàng ăn mặc thời trang, đứng giữa một đám đàn ông mà vẫn đoan trang phóng khoáng, dẫn khách nước ngoài tham quan những thành tựu mà Moscow đạt được.
Còn người đứng bên cạnh Thủ tướng Attlee để tiếp đón, theo lời đồn là Bí thư Trung ương Liên Xô. Alan Wilson tuyệt đối không nhận nhầm người này, đôi lông mày rậm ấy, nếu không phải Brezhnev thì còn là ai?
Hắn lén liếc một cái, trong lòng không khỏi cảm thán về số phận. Hắn bất giác đưa mắt nhìn Furtseva đang rạng rỡ kia. Hắn đã cố gắng bao năm như vậy, mà đến nay cũng chỉ là một viên chức đại diện ở hải ngoại.
Furtseva đã là Bí thư thứ hai Thành ủy Moscow, gần như đã bước vào hàng ngũ lãnh đạo cấp cao của Liên Xô. Sự chênh lệch về cảnh ngộ ấy, nếu không nhờ bản lĩnh vững vàng biết tự điều chỉnh, hắn hẳn đã thở dài than vãn từ lâu rồi.
Vốn dĩ việc tiếp đón là do Molotov đích thân đứng ra, nhưng không hiểu vì sao phút chót lại đổi thành Brezhnev.
Alan Wilson, người đang mang vẻ mặt bất bình với thế đạo, cũng mất hết hứng thú tham quan. Tất cả những điều ấy đều rơi vào mắt Furtseva. Dĩ nhiên nàng không để lộ chút thất thố nào, vẫn hăng hái giới thiệu hàng loạt thành tựu vĩ đại của Liên Xô.
Dù sao thì Thủ tướng Attlee cũng không tỏ ra chán ghét, một thành viên tùy tùng như hắn lại càng không có tư cách chán ghét. Sau khi tham quan xong, Furtseva đưa đoàn đại biểu Anh về khách sạn, rồi Alan Wilson thay mặt nước Anh tiễn nàng xuống.
Chỉ vài bậc cầu thang ngắn ngủi, Alan Wilson ngập ngừng mãi rồi mới lên tiếng: "Vị cán bộ vừa rồi rất lợi hại. Xét từ góc độ một quan chức chuyên nghiệp, tôi khuyên cô nên giữ quan hệ tốt với ông ấy."
"Quan liêu chẳng phải là từ hay ho gì!" Furtseva điềm nhiên đáp, "Liên Xô và nước Anh không giống nhau."
"Đạo lý thì vẫn vậy, khắp thế giới này đều như nhau!" Alan Wilson cố chấp giữ ý mình. Hắn luôn không kìm được thói muốn giúp người khác, nhất là giúp phụ nữ. "Nhìn ông ấy, tôi như thấy được nhà vua của chúng tôi. Cô hiểu ý tôi chứ?"
"Anh có biết người anh vừa nói là ai không?" Furtseva khẽ cười một tiếng, lẩm bẩm, "Cứ như thể anh đang vì tôi mà nghĩ vậy."
"Phụ nữ nào đáng được giúp, tôi đều sẵn lòng." Alan Wilson chậm bước lại, nghiêm mặt nói, "Mặc kệ ông ấy là ai, dù sao tôi cũng không lừa dối ai, nhất là không lừa phụ nữ."
Chỉ tại sinh ra ở nước Anh nên hắn không có cách nào khác, bằng không hắn đã tự mình lao lên ôm đùi người ta rồi, cần gì phải nói với Furtseva những lời này? Sao hắn có thể không biết Brezhnev là ai!
Brezhnev từng làm công nhân, học sinh, sĩ quan, lý lịch vô cùng phong phú, nên trở thành đối tượng được đề bạt trọng điểm. Hắn thường chỉ làm vài tháng ở một chức vụ là được đề bạt lên vị trí lãnh đạo cao hơn.
Đến năm 1940, khi Brezhnev mới ba mươi tư tuổi, hắn đã làm quan đứng đầu tỉnh, phụ trách công nghiệp quốc phòng. Lúc ấy, Bí thư thứ nhất Ukraina chính là Khrushchev. Nói cách khác, Brezhnev là tâm phúc của Khrushchev.
Khrushchev có điểm khác biệt với người khác, đó là rất hứng thú với việc đề bạt cán bộ trẻ. Cuối cùng, chính những cán bộ trẻ do ông đích thân đề bạt lại đẩy ông xuống khỏi ghế quyền lực. Brezhnev được xem là một trong những người đầu tiên hưởng lợi từ chính sách đề bạt cán bộ trẻ ấy.
Vừa đi đến dưới lầu, sắc mặt Furtseva bỗng nghiêm lại. Nàng không nói thêm lời nào, chỉ nghiêm nghị gật đầu với Alan Wilson. Hắn cũng lập tức quay lại, bắt đầu phân tích sự chậm trễ của phía Liên Xô hôm nay.
Thật ra Attlee đã qua đường dây ngầm bày tỏ ý muốn cùng lãnh đạo mới của Liên Xô bàn về khủng hoảng Berlin và chiến tranh Triều Tiên. Hôm nay, các nhân vật lớn của Liên Xô không xuất hiện, mà để Brezhnev tiếp đón, cũng chính vì vấn đề này.
Có một điểm mà Alan Wilson không đoán sai, đó là hai nhân vật xếp đầu bảng của Liên Xô hiện nay, Malenkov và Beria, quả thực có xu hướng hòa hoãn quan hệ với thế giới tự do. Việc đối đầu hiện tại đối với Liên Xô là quá sức chịu đựng.
Chiến tranh Triều Tiên tuy đã kìm chân được Mỹ, nhưng chỉ kìm được một phần lực lượng. Phần còn lại của Mỹ cộng thêm Anh, Pháp và Đức vẫn tạo nên ưu thế áp đảo đối với Liên Xô, ít nhất vào lúc này ưu thế ấy vẫn rất rõ ràng.
Thế nhưng Molotov, người vẫn chủ trì công tác ngoại giao, lại trùng khớp với quan điểm ngoại giao của Stalin. Điều này đã khiến hôm nay ông ta không muốn nói chuyện với Thủ tướng Attlee.
Trong lúc Alan Wilson đang làm việc vì đế quốc, Furtseva đã về nhà trông con rồi. Người cùng đẳng cấp mà số phận khác xa, nói đúng là như thế.
Tối đến, từ Điện Kremlin truyền tin ra rằng Liên Xô quá bận rộn với việc tiếp đón các đảng anh em, nên không thể đàm phán với Thủ tướng Attlee. Điện Kremlin đã quyết định sẽ thích hợp lúc nào đó, sẽ trao đổi với nước Anh về các vấn đề khủng hoảng Berlin và chiến tranh Triều Tiên.
Lời nhắn này đã xua tan nỗi thất vọng của phía Anh. Nếu Liên Xô vẫn sẵn lòng trao đổi về hai vấn đề này, thì nếu đạt được kết quả tốt đẹp, chuyến ngoại giao này sẽ giúp nước Anh khẳng định uy tín quốc tế.
"Tôi nghĩ tít lớn nhất trang nhất London sẽ là cảnh thủ tướng giữa vòng vây của mấy chục đảng thân Liên Xô, đã thúc đẩy việc chấm dứt khủng hoảng Berlin." Alan Wilson nói với các đồng nghiệp, giọng lạc quan, rồi cười xòa trong phòng khách sạn.
Đó chỉ là lời đùa, nhưng nếu thật sự thành công, chẳng phải chẳng khác gì Triệu Tử Long bảy lần ra vào trận Tào hay sao?
Nước Anh cũng không phải không có quân bài để đánh. Đảng Cộng sản Pháp và Đảng Cộng sản Ý, xét đến cùng, vẫn khác với những lãnh đạo Đông Âu chịu ảnh hưởng sâu sắc của Liên Xô.
Nếu Thủ tướng Attlee muốn chấm dứt khủng hoảng Berlin, làm dịu đối đầu giữa Đông và Tây, thì đây là mục đích đường hoàng chính đại. Ngay cả lãnh đạo Đảng Cộng sản Pháp và Đảng Cộng sản Ý cũng khó lòng không ủng hộ.
Cho nên trước khi đàm phán với lãnh đạo Liên Xô về hai vấn đề này, nước Anh trước hết phải tìm cách để các đảng Tây Âu như Đảng Cộng sản Pháp và Đảng Cộng sản Ý công nhận rằng lần này nước Anh không hề có ác ý, mà đến để cứu vãn hòa bình.
Palmiro Togliatti, lãnh đạo Đảng Cộng sản Ý, và Duclos, lãnh đạo Đảng Cộng sản Pháp, là hai người mà Thủ tướng Attlee hy vọng có thể phát huy tác dụng tích cực.
"Không còn nghi ngờ gì nữa, khủng hoảng Berlin kéo dài chẳng có lợi cho ai. Vị thế của Đảng Cộng sản Ý và Đảng Cộng sản Pháp cũng vì thế mà trở nên khó xử." Thủ tướng Attlee nói với hai "kẻ thù nội bộ" thuộc thế giới tự do, và bắt đầu tìm cách lôi kéo.
Ba người trò chuyện rất lâu, thậm chí còn cùng ăn trưa. Cuối cùng, khi hai người kia rời đi, đoàn tùy tùng hỏi xem mọi chuyện có thuận lợi không. Attlee mệt mỏi gật đầu, nói: "Cũng được. Chỉ cần chúng ta giành được sự thông cảm của một số đảng thân Liên Xô, thì sẽ giúp ích cho kết quả cuộc đàm phán của chúng ta với Liên Xô."