Trước kia, Alexander Cadogan từng hùa theo chủ trương của Thủ tướng Chamberlain, kiên quyết thay thế vị Thứ trưởng thường trực Bộ Ngoại giao chủ trương đánh phủ đầu Đức. Xét về đạo đức, hành động ấy dĩ nhiên chẳng có gì đáng chê trách.
Dùng lương thực của Ấn Độ thuộc Anh để giải quyết nạn thiếu ăn hiện nay trong nước, thậm chí cả tại những vùng nước Anh chiếm đóng ở Đức, thì có gì không ổn? Chẳng phải vốn nên như vậy sao? Bằng không, thuộc địa hóa Ấn Độ để làm gì? Đế quốc Anh vượt muôn dặm đến đó làm từ thiện chắc?
Nhưng vốn cẩn trọng như thường lệ, Alexander Cadogan vẫn làm ra vẻ dè dặt, nhìn Alan Wilson bằng ánh mắt khích lệ rồi nói:
- Alan, cậu phân tích xem việc này có khả thi không.
- Thưa Thứ trưởng thường trực, tôi tin rằng trong số các đồng nghiệp có mặt ở đây, chẳng ai hiểu Ấn Độ hơn tôi. Tôi từng làm việc ở Ấn Độ thuộc Anh một thời gian. Không dám nhận là thông thuộc mọi chuyện ở đó, nhưng ít ra tôi cũng chẳng phải người ngoài.
Alan Wilson đã nóng lòng đứng bật dậy, giọng điệu đầy tự tin của một chuyên gia.
- Chỉ xét về địa thế, Ấn Độ thuộc Anh rõ ràng là vùng đất rất thích hợp phát triển nông nghiệp. Dân cư đông đúc ở đó đã đủ chứng minh điều này. Thậm chí, có quan chức Ấn Độ thuộc Anh còn nói người Ấn sinh sôi như gián mà vẫn sống được.
Alan vừa dứt lời, cả phòng họp đã vang lên tiếng cười rộ. Những người có mặt chẳng buồn che giấu cái gọi là chuẩn mực đạo đức cao cả của đế quốc thực dân lâu đời.
- Diện tích đất canh tác ở Ấn Độ thuộc Anh chỉ đứng sau Hoa Kỳ. Hẳn mọi người đều biết nền nông nghiệp Mỹ vững mạnh đến đâu. Từ khi tham chiến, Hoa Kỳ chưa bao giờ phải lo thiếu nguồn tiếp tế. Ấn Độ mưa nhiều, khí hậu ôn hòa, lại có đông đảo dân làm nông. Chính nhờ những điều kiện ấy mà nơi này trở thành viên ngọc trên vương miện của đế quốc.
Đất canh tác ở Ấn Độ thuộc Anh quả thực nhiều, điều đó chẳng sai. Nhưng dân số nơi đây đông chẳng kém Trung Quốc. Ngay cả các quan chức cai trị Ấn Độ thuộc Anh lúc bấy giờ cũng không biết chính xác thuộc địa mình quản lý có bao nhiêu người.
Ấn Độ thuộc Anh quả thực mưa nhiều. Cũng như phần lớn châu Phi, nhiều vùng ở Ấn Độ chia thành mùa mưa và mùa khô. Nằm trong khu vực gió mùa, nơi đây thường mưa dầm suốt mấy tháng, hiếm khi thấy trời quang. Đến tận thế kỷ hai mươi mốt, báo chí vẫn thường đưa tin lũ lụt ở Ấn Độ.
Mà lũ lụt ở Ấn Độ thường xảy ra tại lưu vực sông Hằng, nơi tập trung tám phần dân số cả nước.
Mùa mưa vừa qua thì mùa khô lại đến. Hạn hán sau lũ chẳng có gì lạ ở Ấn Độ. Trên diện rộng, mùa màng mất trắng khiến nông dân nước này có tỷ lệ tự sát rất cao.
Trong thời nông nghiệp, khí hậu ổn định và mưa thuận đều đặn mới là điều cốt yếu. Xét về điều kiện tự nhiên, Ấn Độ nằm trong vùng khí hậu gió mùa, còn Hoa Kỳ thường xuyên bị những đợt lạnh từ Bắc Băng Dương tràn xuống. Cả hai đều không thể sánh với Trung Quốc.
Điều kiện làm nông ở Ấn Độ chỉ đẹp trên giấy tờ. Lưu vực sông Hằng là nơi đông dân nhất, nhưng lại quá gần dãy Himalaya. Đến mùa gió mùa, luồng gió bị “nóc nhà thế giới” chặn lại, khiến mưa trút xuống dữ dội.
Lượng mưa cả năm lên tới hai nghìn mi-li-mét, trong đó một nghìn sáu trăm mi-li-mét dồn cả vào mùa mưa. Ấn Độ lại nằm trong vùng nhiệt đới, nước bốc hơi rất nhanh, mưa xuống bao nhiêu cũng chẳng giữ được. Cả nước không thiếu nước, chỉ là mưa dồn hết trong hai tháng rồi lại bốc hơi sạch.
Dĩ nhiên, trong lời Alan Wilson, những điều bất lợi ấy đều không tồn tại. Ấn Độ là viên ngọc xứng đáng nhất trên vương miện Đế quốc Anh, là nền tảng làm nên vinh quang của đế quốc. Gặp khó khăn thì cứ tìm đến Ấn Độ là được.
Alexander Cadogan gật đầu lia lịa, lẩm bẩm:
- Suýt nữa thì tôi quên mất. Alan là viên chức liên lạc của Bộ Thuộc địa với Ấn Độ thuộc Anh, hẳn cậu rất am hiểu tình hình nơi đó.
- Cũng không thể nói là am hiểu hết. Phải ở trong môi trường như Bộ Ngoại giao, có nhiều đồng nghiệp xuất sắc thế này, tôi mới nghĩ ra được cách giải quyết.
Alan Wilson ngoài mặt khiêm tốn, nhưng nếu sau lưng hắn có đuôi, lúc này hẳn đã vểnh lên tận trời.
- Nếu Alan thấy không có vấn đề gì, tan họp rồi cậu có thể liên lạc với phía Ấn Độ. Tôi cũng chẳng biết vùng nào ở đó chuyên trồng lương thực.
Alexander Cadogan gật đầu, định giao việc xử lý nạn thiếu lương thực cho Ngoại trưởng quyết định.
Ông ta chưa từng làm việc ở Ấn Độ thuộc Anh. Nếu hỏi chuyện Trung Quốc thì ông còn có thể trả lời.
Không sao. Alan Wilson, viên chức vẫn đang nhận lương của Ali Khan, biết rất rõ vựa lúa của Ấn Độ nằm ở đâu. Đó là tỉnh Punjab thuộc Ấn Độ thuộc Anh, vùng đất có thể ví như vùng Đông Bắc của Trung Quốc.
Xét trên giấy tờ, điều kiện tự nhiên của Punjab thuộc Ấn Độ thuộc Anh thật ra rất tệ. Lượng mưa ít, khí hậu từ thảo nguyên nhiệt đới đến sa mạc nhiệt đới, gần như một vùng đồng cỏ giáp sa mạc Sahara. Bù lại, tỉnh này nằm ở phía bắc nên ánh nắng không quá gay gắt.
Còn phần lớn những vùng khác ở Ấn Độ có điều kiện nông nghiệp rất kém. Nơi thì ngập lụt, nơi thì khô hạn, nắng lại quá gắt.
Sau khi Ấn Độ bị chia cắt, nước này chỉ giành được một phần năm tỉnh Punjab. Vậy mà chỉ một vùng đất nhỏ ấy đã trở thành vựa lương thực mà cả nước phải dựa vào. Năm nào Ấn Độ có mất mùa hay không, đều trông vào chuyện năm ấy năm vạn ki-lô-mét vuông của Punjab có mưa thuận gió hòa hay không.
- Được rồi, hôm nay bàn đến đây thôi. Alan, cậu liên lạc với phủ Tổng đốc Ấn Độ đi.
Alexander Cadogan thở phào nhẹ nhõm. Chương trình nghị sự còn dài, hôm nay mới chỉ là bước khởi đầu.
- Tôi sẽ làm ngay.
Alan Wilson đứng thẳng lưng như người lính sắp được điểm danh.
Tan họp, Aiford thấy Alan Wilson dường như phấn chấn hẳn lên, bèn ngạc nhiên hỏi:
- Hễ nhắc đến chuyện Ấn Độ là cậu lại hoạt bát hẳn ra.
- Aiford, người ta không thể cứ giữ thành kiến mãi. Hơn mười triệu người ở vùng chiếm đóng đang không đủ lương thực. Chúng ta là quý ông nước Anh, sao có thể hành xử như người Liên Xô hay người Mỹ? Nước ta đã ký Công ước Geneva. Nếu vùng chiếm đóng xảy ra cảnh chết chóc hàng loạt vì thiếu ăn, thanh danh Đế quốc Anh sẽ bị tổn hại.
- Người Mỹ làm sao? Tướng Eisenhower là người khá tốt, ít ra cũng hơn Patton nhiều.
Aiford bật cười. Hắn chẳng hiểu đồng nghiệp nghe được những chuyện ấy từ đâu.
- Nhưng giọng của Eisenhower vẫn sặc mùi Đức!
Alan Wilson đáp ngay, chẳng cần nghĩ ngợi. Muốn chứng tỏ lòng trung thành với nước Mỹ, Eisenhower chỉ càng phải tỏ ra trung thành hơn những vị tướng Mỹ bình thường.
Ra khỏi phòng họp, Alan Wilson lập tức liên lạc với Bộ Ấn Độ, giờ hắn đã được trao quyền. Tỉnh Punjab quả là một nơi tuyệt vời, nơi hội tụ tín đồ Hồi giáo, đạo Sikh và đạo Hindu.
Đã hơn một tháng kể từ ngày đến châu Âu, cuối cùng Alan Wilson cũng có dịp liên lạc trở lại với một cường quốc lớn, nơi hắn từng sống những ngày tháng đầy màu sắc. Nghĩ đến đó, hắn gần như muốn bật khóc vì mừng.