Nếu không, nước Anh đâu cần giữ Gibraltar chặt đến vậy. Chỉ cần Địa Trung Hải nằm trong tay Anh, Anh mới có đủ lý do gánh lấy khung sườn của một đế quốc toàn cầu.
Alan Wilson dường như vẫn nhớ, Síp từ lâu đã có căn cứ quân sự của Anh. Quân Anh đóng ở Síp đông hơn quân Anh đóng ở Đức, và điều ấy vẫn đúng cho tới tận thế kỷ hai mươi mốt.
Trong giới chính trị Anh có một câu nói: biên giới của Đại Anh đế quốc nằm trên nóc nhà thế giới. Dĩ nhiên, câu ấy không có nghĩa Ấn Độ thuộc Anh vẫn còn tồn tại.
Câu nói ấy lan truyền được là vì Nepal có quân Anh đồn trú.
Còn các căn cứ quân sự ở Trung Đông thì nằm trên đất Oman, Đông Nam Á thì có Brunei. Đặt cạnh tình hình hiện tại mà xem, vài chục năm sau nước Anh chỉ còn lại những căn cứ ấy, quả là một cảnh tiêu điều.
Máy bay Comet hạ cánh xuống Síp. Alan Wilson liền thay bộ lễ phục chỉnh tề, đến gặp Mountbatten vừa nhận chức tư lệnh hạm đội Địa Trung Hải. Dẫu sao cũng là người một nhà, hắn bất luận về tình hay về lý đều phải đến một chuyến.
Hắn chúc mừng nhạc phụ. Mountbatten vui lắm, liền hỏi con rể rằng tình hình Trung Đông có đang khiến hắn đau đầu không. Alan đáp:
- Mọi việc chúng ta đang làm bây giờ đều chỉ là câu giờ. Vấn đề căn bản thì tôi cũng không giải quyết nổi. Chúng ta chỉ có thể chọn phương án ít tổn hại nhất cho nước Anh mà kéo dài thời gian. Mong sao sau khi nhiệm kỳ thứ hai của thủ tướng kết thúc, nước Anh không còn phải nhờ tài chính của các nước khác, mà có thể dồn sức lo cho lợi ích của chính mình.
Nói xong, hắn lén lút bày tỏ sự bất tín đối với Mỹ, rồi mới hỏi nhạc phụ tâm trạng ra sao. Còn giấc mơ Đệ nhất Hải vụ đại thần mà ông ấp ủ bấy lâu, rốt cuộc cách nó bao xa?
- Phải nói là còn thiếu một bước! Mountbatten vừa nghe đến câu hỏi ấy, môi đã không nhịn được mà nhếch lên. - Nếu nửa năm nữa ta được thăng thượng tướng, thì lần về London tới, ta có thể làm Đệ nhất Hải vụ đại thần.
- Vậy thì thật là đáng mừng. Alan cúi mình trước bậc quyền quý, nhưng trong bụng thầm nghĩ, Mountbatten đặt mục tiêu chỉ ở Đệ nhất Hải vụ đại thần thì vẫn còn quá khiêm nhường.
Hắn nhớ rất rõ, Mountbatten vốn đã nghỉ hưu với quân hàm Hải quân Nguyên soái, hơn nữa còn lập nên Ủy ban Tham mưu Liên hợp ba quân chủng, trở thành người đứng đầu chuyên trách của quân Anh. Dù chính phủ có chọn ra ai làm bộ trưởng Quốc phòng, người thật sự nắm quyền quân đội Anh vẫn là Mountbatten.
Nước Anh từ sau chiến tranh kênh Suez cứ liên tục thu hẹp, giữ đầu này thì hở đầu kia, nhưng điều đó không hề làm chậm bước thăng tiến của Mountbatten. Alan có lý do tin rằng ở dòng thời không này, chuyện cũng sẽ diễn ra y như vậy.
- Thật ra cũng chẳng có gì. Chỉ nhờ nội các tin tưởng, vừa khéo trùng với giấc mơ của tôi thôi. Mountbatten rất vui. Con rể út tuy suốt ngày chạy khắp nơi, nhưng rõ ràng có chí tiến thủ cao hơn gã con rể kia nhiều.
Quả là một cảnh hòa thuận giữa cha vợ và con rể. Mountbatten còn nhắc đến con gái, nói rằng ông đã sẵn sàng làm ông ngoại, chờ đón thành viên mới của gia đình.
Alan cũng tỏ ra mong đợi, nhưng rồi lại bóng gió nhắc rằng từ thời hiện đại trở đi, vũ khí càng ngày càng đắt đỏ. Có thể sau này Đại Anh đế quốc sẽ buộc phải thu nhỏ lực lượng vũ trang, và rất có thể các quân chủng đều khó tránh khỏi. Hắn không biết Mountbatten đã có phương án nào chưa.
- Pamela nói con rể luôn có vô số phương án cho tương lai, xem ra con gái ta không hề nói dối. Mountbatten sững người, rồi lắc đầu cười khổ. - Con thật sự không định thử tranh cử sao? Thật ra bầu cử cũng không khó. Trước hết phải tìm một khu vực bầu cử dễ thắng, rồi giữ quan hệ tốt với lãnh đạo đảng. Một khi đảng của con thắng cử, việc bổ nhiệm mọi bộ trưởng đều nằm trong tay lãnh đạo đảng. Lúc đó sẽ là lúc so tình riêng. Nếu lãnh đạo đảng coi trọng con, con có thể trong chớp mắt trở thành nhân vật số hai của đảng.
Mountbatten nói thì đơn giản, nhưng cái sự đơn giản ấy hóa ra lại tùy người. Gia nhập đảng, chọn một khu vực bầu cử vốn theo truyền thống ủng hộ đảng ấy, rồi chờ đảng mình thắng cử, sau đó trực tiếp làm bộ trưởng. Đường đi là vậy, nhưng chuyện suôn sẻ hay không lại là chuyện khác.
Trên lý thuyết thì đúng là như thế, nếu mọi việc thuận lợi thì cũng chẳng có vấn đề gì. Chỉ là cái "không vấn đề" ấy, chỉ có trong mắt Mountbatten mà thôi.
Thấy con rể chẳng mấy hứng thú, Mountbatten cũng không nói thêm. Ông chuyển sang kể về cách bố trí quân đội Anh mà ông đã dự tính, trong bối cảnh nước Anh buộc phải thu hẹp như con rể vừa nói.
Vừa mới làm tới tư lệnh hạm đội Địa Trung Hải đã nghĩ tới chuyện bộ trưởng Quốc phòng. Nếu Alan hỏi người khác như vậy, e là sẽ có chuyện lớn. Nhưng người hỏi là Mountbatten, thì chẳng có gì không ổn.
Từng làm Đệ tứ Hải vụ đại thần đã lo hết việc hải quân, nay đứng trên tầm toàn cục mà hoạch định bố trí quân đội Anh, Mountbatten chẳng thấy chỗ nào sai.
Trước mặt con rể, Mountbatten không giấu giếm gì. Ông nói, trong bối cảnh phải thu hẹp biên chế, về cải cách bộ máy lãnh đạo, ông có thể đề xuất bãi bỏ các bộ tham mưu của từng quân chủng, lập một bộ tham mưu kế hoạch liên hợp thống nhất ba quân chủng, và chính ông sẽ đảm nhiệm chức chủ tịch thường trực của cơ quan ấy.
Mountbatten vẫn luôn chủ trương thống nhất ba quân chủng. Ngay trong thời chiến, ông đã từng nói: "Theo tôi, mọi sĩ quan đều nên có cơ hội phục vụ trong các binh chủng khác nhau. Họ nên lần lượt phục vụ tại Dartmouth, Cranwell và Sandhurst, mỗi năm đổi một nơi.
Như vậy, họ vừa được rèn luyện toàn diện, vừa học được những bản lĩnh chuyên biệt." Ông còn chủ trương, học viên quân sự thông thường có thể tự chọn nghề nghiệp của mình; học các khóa tham mưu và chiến thuật phải nhìn vào cả ba quân chủng; tham mưu của một quân chủng nào đó cũng phải đến làm việc một thời gian trong hai quân chủng kia. Thời ông phụ trách Bộ tư lệnh tác chiến liên hợp ở Đông Nam Á, chính ông cũng đã làm như vậy.
- Có lẽ sẽ gặp khó khăn. Trước việc nhạc phụ nói ông sẽ nắm trong tay ba quân chủng của nước Anh, Alan không phản đối. Hắn đâu có phản đối chuyện chỗ dựa của mình trở nên hùng mạnh. Nhưng nơi nào có người thì nơi đó có tranh chấp, ý tưởng của Mountbatten muốn thực hiện chắc chắn không dễ dàng.
- Không sai, Alan, chắc chắn sẽ có trở ngại, và thật sự không thể thông qua ngay một lúc. Vậy thì phải dùng cách vòng vèo. Mountbatten gật đầu, rồi nhắc đến một ý tưởng khác mà ông muốn đưa vào thực tiễn ở các đơn vị đồn trú hải ngoại. Ông cho biết đã thành lập Bộ tư lệnh liên hợp Cận Đông tại Síp, Bộ tư lệnh liên hợp Trung Đông tại Aden, và Bộ tư lệnh liên hợp Viễn Đông tại Singapore. Thể chế chỉ huy mới này đã phát huy vai trò rất lớn trong việc nâng cao khả năng phản ứng nhanh của quân Anh.
Mountbatten biết rõ, theo một nghĩa nào đó, con rể mình đến Iran là vì những sản nghiệp của con gái. Nhưng nếu nói hắn có hứng thú, thì chắc chắn là với các thuộc địa. Chuyến đi tuần tra này phần lớn thời gian đều ở châu Phi, nên ông hỏi chuyến này có thu hoạch gì không.
- Thu hoạch là, với những kẻ quá lạc hậu thì tuyệt đối không được nương tay. Alan nghe câu hỏi ấy, liền để lộ ngay giọng điệu của một kẻ theo chủ nghĩa đế quốc. Hắn nghiến răng nói: - Việc sáp nhập thuộc địa vẫn còn sót lại ở nhiều nơi. Chúng ta tuyệt đối không được làm những việc tương tự. Tình hình Trung Đông thì chủ yếu phải dùng trấn áp, còn ở châu Phi, tôi định tìm một con dê thế tội để giết gà dọa khỉ.
Mountbatten cũng biết con rể mình là một kẻ chủ nghĩa thực dân sinh nhầm thời đại. Nhưng thấy vẻ khinh miệt ấy, lòng ông vẫn không khỏi giật thót. - Đã xảy ra chuyện gì sao?
- Thưa tướng quân, hẳn ngài biết cuộc tranh cãi trong nước về phái đoàn tham dự Thế vận hội Helsinki. Nếu nội các Lao động mấy năm nay không làm việc tốt, e là đã dậy sóng rồi. Alan nói thẳng không chút che giấu. - Đề nghị này là do tôi đưa ra, mục đích là để xem dư luận trong nước thế nào. Giờ xem ra phản ứng khiến người ta rất hài lòng.
- Nhưng lợi ích quốc gia và ý chí của công dân chưa chắc đã trùng khớp. Nếu di chứng của đế quốc thực dân phát tác, có thể tương lai nước Anh sẽ lặp lại chuyện của Đế quốc La Mã. Tôi vẫn luôn nghĩ đến một vấn đề: nên lấy lôi kéo làm chính, hay lấy răn đe làm chính. Hình như cách nào cũng không đạt hiệu quả.
Lần này, bề ngoài Alan là đang để Đại Anh đế quốc toàn vẹn lập phái đoàn, nhưng thực chất là muốn nhắc nhở công dân trong nước, đừng lơi lỏng cảnh giác về mặt này. Các chính khách vì lợi ích, hoàn toàn có thể làm ra chuyện cho người thuộc những chủng tộc khác tràn vào.
Từ thuộc địa, tóm một kẻ xui xẻo để giết gà dọa khỉ, trong phạm vi quyền hạn của Alan, hắn có đủ thời gian để thực hiện. Nhưng đối phó với Tổ chức Sĩ quan Tự do lại là chuyện khác, hắn phải xin được sự ủng hộ của Mountbatten.
Đã có một chỗ dựa đến nhậm chức, thì nên nói rõ việc này ra, kẻo ngày nào cũng lo chuyện chiến tranh kênh Suez nổ tung. Kênh Suez đối với nước Anh quá đỗi quan trọng, giờ không phải lúc để buông lỏng.
Với thực lực hiện có của hạm đội Địa Trung Hải, Anh không cần viện trợ gì cho Farouk I, thậm chí không cần viện trợ cũng được. Chỉ cần gửi một lời nhắn, để tăng thêm niềm tin cho Farouk I đang chuẩn bị ra tay, thì cũng có thể đem lại lợi ích gấp ngàn lần.
Tổ chức Sĩ quan Tự do khi phát động đảo chính trong lịch sử chỉ có vài trăm người. Cũng như đảo chính ở nhiều quốc gia khác, sau khi thành công, người ta nhớ lại lực lượng đảo chính, thường thấy chẳng khác gì một trò cười.
Dù không thể quét sạch hoàn toàn những kẻ lọt lưới, thì giữ được mấy năm là mấy năm, và với nước Anh hiện nay, điều đó cũng chẳng phải chuyện xấu.
Nghe con rể nói vậy, Mountbatten, vốn chẳng hiểu gì về Tổ chức Sĩ quan Tự do, trầm ngâm một lúc rồi quyết đoán gật đầu nhận lời. - Ta thấy không vấn đề gì. Hạm đội Địa Trung Hải có căn cứ ở cảng Alexandria, đến giờ vẫn đang hoạt động. Có thể trợ giúp Farouk I ở một mức độ nhất định. Nhưng điều ta mong hơn cả là tên trộm này không cần chúng ta giúp, tự mình xử lý cho ổn thỏa.
- Tôi cũng không mong chuyện này phải để chúng ta nhúng tay công khai. Chỉ vì kênh Suez quá quan trọng, nên chúng ta buộc phải ủng hộ Farouk I một cách kiên định. Alan thở phào nhẹ nhõm. Chuyến đến Síp lần này quả không uổng công.
Nếu là bất kỳ vị tướng nào làm tư lệnh hạm đội Địa Trung Hải, cũng sẽ không dễ dàng đồng ý như vậy. Chỉ có Mountbatten mới làm được, một mặt vì ông là Mountbatten, mặt khác vì ông thật sự là nhạc phụ của Alan.
- Thủ tướng cũng chỉ đến thế thôi! Alan thở dài một hơi dài. Nelson, Wellington, e rằng cũng chẳng ai lo lắng nhiều như hắn lúc này.