Nếu mượn cớ chức vụ ngoại giao mà coi vịnh Ba Tư như sân nhà mình, thì chỉ tổ hại đến sự đoàn kết trong giới công chức.
Mấy tiểu vương quốc bé tí này chẳng thể lật nổi trời. Cứ để Ngài Baron đưa ra một phương án chín chắn, giàu tính xây dựng, rồi từ từ mưu tính, mười năm tám năm cũng được.
Chuyện sáp nhập có thể bàn dần, còn các công trình thì có thể khởi công trước. Vả lại dầu khí ở mấy nước nhỏ này chưa ai phát hiện, lúc này lại càng thuận lợi cho nước Anh thúc đẩy các kế hoạch liên quan.
Hắn tin rằng kế hoạch trạm trung chuyển hàng không, đối với những tiểu vương quốc năm 1952 còn chưa nắm trong tay nguồn dầu khí nào, là một đề nghị rất hấp dẫn. Dù là Qatar hay Bahrain, cũng chưa phải cái bộ dạng nằm trên đống tiền của đời sau. Đúng lúc họ cần nước Anh đến cứu.
Alan Wilson không định nhúng tay vào, nhưng vẫn bàn bạc vấn đề này với Ngài Baron, đồng thời phải giữ thể diện cho các tiểu vương quốc.
Nói thế thì, đây cũng chính là lý do Alan Wilson chưa rời đi ngay. Hắn đang quan sát xem sau khi Mossadegh về nước, cuộc đàm phán lần này sẽ được đóng gói ra sao, và liệu có thể cho những người ủng hộ ở Iran một lời giải thích hay không.
-Các tiểu vương quốc này diện tích nhỏ, năng lực tự vệ yếu. Hiện nay lại chưa phát hiện dầu khí. Vậy ta cứ nói thế này: với diện tích đất như họ, cơ hội phát hiện trữ lượng dầu khí khổng lồ là rất thấp. Như vậy có hợp tình hợp lý không?
-Dĩ nhiên sau này chúng ta vẫn phải thăm dò, nhưng hiện giờ các tiểu vương quốc không có tài nguyên, đó cũng là sự thật. Alan Wilson nhìn cấp trên cũ, như hồi còn làm trợ lý cho ủy viên ở Ấn Độ thuộc Anh, chỉ đưa ý kiến trong vai trò một trợ lý.
Thấy Alan Wilson vẫn khiêm nhường như hồi còn ở New Delhi, Ngài Baron trong bụng sáng như gương.
-Nếu dầu khí của các tiểu vương quốc quả thật có tồn tại, tôi tin mấy vị Emir đều rất mong công ty dầu khí Mountbatten đang phát triển nhanh kia mang vận may lâu nay đến cho họ.
-Thưa ngài, ngài nói thế làm gì. Dĩ nhiên chúng ta đều mong vận may ấy kéo dài. Chỉ có điều Pamela có lẽ đã bị nuông chiều quá rồi! Alan Wilson hơi cúi đầu, nói nhát gừng chẳng đâu vào đâu. Tất nhiên việc này có lợi cho đất nước, cũng có lợi cho Whitehall. Thật ra công cuộc thăm dò, sao có thể thiếu sự chiếu cố của ngài? Ngài hiểu nơi này đến thế. Tôi nghĩ đến lúc công ty dầu khí cần một phó tổng giám đốc, chắc chắn sẽ có một chỗ cho ngài.
-Rất tốt! Ngài Baron nheo mắt, hiểu ý gật đầu. Tất cả đều vì văn minh và trật tự của Đại Anh Đế quốc.
-Cũng vì phúc lợi của người Ả Rập bản địa nữa. Không biết từ lúc nào Alan Wilson đã lấy ra một chai whisky, vừa nói vừa mở nắp, rót đầy ly cho Ngài Baron.
-À, phải rồi. Nghe nói người dân trong nước quan tâm nhất là Thế vận hội Helsinki sắp khai mạc, chứ không phải cuộc đàm phán của ngài. Tôi nghe nói… hình như có người dân không hài lòng với thành phần đoàn đại biểu Anh?
Ngài Baron cầm ly rượu, nhấp một ngụm, ánh mắt nhìn thẳng Alan Wilson, như đang khóa mục tiêu một nghi phạm.
-Thưa ngài, đây là cách thăm dò dư luận trong nước với chi phí thấp nhất. Alan Wilson mỉm cười, chẳng giấu giếm chi tiết nào, đem mọi suy tính ngoài kế hoạch xổ số Khối Thịnh vượng chung ra bày hết.
Hai người sau đó còn bàn đến cuộc chiến Triều Tiên vẫn lê thê chưa dứt. Ngài Baron biết Alan Wilson làm ủy viên ở châu Á, khu vực hắn cai quản có đa số là người Hoa, nên hỏi hắn nhìn nhận chuyện này ra sao.
-Người Mỹ quá cố chấp một mực, chúng ta không thể học theo họ. Nếu tôi hoạch định chính sách ngoại giao, công việc cốt lõi là dành tám mươi phần trăm thời gian đứng về phía Mỹ, còn hai mươi phần trăm còn lại, dùng để phá hỏng tám mươi phần trăm thành quả trước đó!
Alan Wilson khẽ cười khà khà, chẳng buồn che giấu thái độ khinh thường người Mỹ. Quan điểm của hắn về nước Mỹ vẫn luôn nhất quán, dù trong mắt nhiều người như McCarthy, hắn chính là hiện thân đi lại của "quan hệ đặc biệt Anh, Mỹ".
Nhưng hắn hiểu rõ, vận mệnh nước Anh tuyệt đối không thể buộc chặt vào nước Mỹ. Cũng như khi Liên Xô tan rã, ngôi nhà ấy đã đè chết một loạt quốc gia xã hội chủ nghĩa Đông Âu. Một khi buộc quá sâu, Mỹ có thể kéo nước Anh xuống mương.
Cứ lấy nước Mỹ thế kỷ XXI mà nói, ngoài nước Mỹ ra, ai cũng biết Mỹ không đủ sức đồng thời đối đầu cứng rắn với Trung Quốc và Nga. Thế nhưng Vua Ngủ (Biden) không nghĩ vậy, nên cuộc nói chuyện với Đại Đế (Putin) chẳng khác gì không nói.
Suy cho cùng, chống Nga là một ngành "lớn đến mức không thể đổ" trong nội bộ nước Mỹ, liên quan đến quan hệ nhân sự, dòng vốn, cấu trúc chính trị đều quá đồ sộ. Cho nên chỉ cần đụng nhẹ vào ngành này, cũng phải gánh rủi ro chính trị cực lớn. Nhìn Vua Hiểu Biết (Trump) bị cáo buộc thông Nga mà bị hành hạ suốt bao lâu thì rõ.
Nước Mỹ tin chắc rằng chỉ cần cố thêm một chút là có thể tái hiện cảnh Liên Xô tan rã, khiến Nga tan rã thêm một lần nữa. Niềm tin ấy đã đến mức không chút nghi ngờ. Một nước Mỹ mê muội trong ảo tưởng, không tự thoát ra được. Đừng nói kẻ thù nhắc nhở, ngay cả đồng minh cũng không gọi tỉnh nổi.
Tin rằng Mỹ có thể đánh gục Nga thêm lần nữa, ở Mỹ không còn là một quan điểm chính trị, mà đã thành "chính trị đúng đắn". Cả giới chính trị Mỹ đều đọc kinh, giọng nhỏ thì không xong, huống hồ là không đọc.
Vì thế, khi đối thoại với Đại Đế, Vua Ngủ có thể đưa ra những điều kiện khó hiểu, bày tỏ rằng chỉ cần Nga đừng gây rối vào lúc này, Mỹ sẽ công nhận tính hợp pháp của Nga.
Điều đó chẳng khác nào Mỹ nói: nay ta muốn đối phó với Trung Quốc, Nga đừng ra quấy phá, ta sẽ cho ngươi sống thêm mấy năm. Như thể nếu Nga không chịu đồng ý, ngay cả việc tồn tại như một quốc gia cũng bị đem ra nghi ngờ.
Vua Hiểu Biết tuy làm việc hơi thô, nhưng cũng có thể thấy ông ta chuẩn bị thu hẹp, giống như nước Anh sau chiến tranh hiện nay. Còn Vua Ngủ rõ ràng vẫn muốn từ chiến thắng này bước sang chiến thắng khác.
Vì thế, với nước Mỹ, đánh xong Triều Tiên rồi mở ra chiến tranh Việt Nam cũng chẳng có gì khó hiểu. Người Mỹ không trả giá đắt nào mà đã nhận được bá quyền thế giới, tự nhiên chẳng biết trời cao đất dày là gì.
Hội nghị các Emir do Ngài Baron mời được tổ chức tại Doha. Theo lời mời của cấp trên cũ, Alan Wilson đến dự với tư cách người quan sát. Một mặt hắn cũng muốn kết một thiện duyên với những người sau này nhất định sẽ nằm trên đống tiền mà ngủ.
Những vị Emir đội khăn trùm đầu, sau này còn phải làm việc tăng ca đến hai giờ chiều, đáng để Alan Wilson đối đãi lễ độ.
Nhân vật chính là Ngài Baron, Alan Wilson chỉ đi cùng cho có. Hắn xem dư luận Iran sau khi Mossadegh về nước phản ứng ra sao: cho rằng Mossadegh không sợ cường quyền, kiên định bảo vệ lợi ích Iran, hay cho rằng Mossadegh bán rẻ quốc thể, nhục nhã.
-Thủ tướng đã giành được thỏa thuận chia đôi lợi nhuận dầu mỏ giữa hai nước Anh và Iran. Đây cũng chính là ý ban đầu của Thủ tướng.
-Nước Anh đã nhượng bộ trước áp lực của Thủ tướng Mossadegh, đồng ý minh bạch hóa sổ sách của Công ty Dầu Anh, Ấn.
-Trong cục diện quốc tế, bảo vệ lợi ích của Iran không có gì đáng trách, nhưng cũng cần chú ý phương pháp. Các đại biểu Anh trong cuộc đàm phán đều bị phong thái của một chính khách lão luyện của Thủ tướng khuất phục.
-Lúc nào tôi bị khuất phục? Alan Wilson chẳng để tâm đến cuộc trao đổi giữa Ngài Baron và mấy vị Emir. Hắn qua những tờ báo có ảnh hưởng trong nước Iran, để đoán dư luận chủ đạo của Iran sau khi hội đàm kết thúc.
Có tờ khen Mossadegh bảo vệ lợi ích quốc gia, có tờ đưa tin sổ sách minh bạch, có tờ ca ngợi tài ngoại giao khéo léo của Mossadegh. Suy cho cùng, Iran thắng đậm. Nếu luồng dư luận này là thật, ít nhất trong ngắn hạn, Alan Wilson không phải lo Iran bùng nổ.
Với nước Anh hiện nay, việc gì cũng phải lấy ổn định làm trọng, câu giờ được đã là một thắng lợi lớn. Nếu là trước kia, có lẽ hắn còn lo phe bảo thủ trong nước sẽ trách hắn nhượng bộ quá nhiều.
Giờ thì không lo nữa. Chẳng phải Ngài Baron vừa nói sao? Dư luận trong nước rõ ràng quan tâm đến đoàn đại biểu Anh tham dự Thế vận hội Helsinki, với quá nhiều vận động viên da đen, hơn hẳn chuyện dầu mỏ.
Chuyện này cũng dễ hiểu. Nếu Alan Wilson chỉ là một người bình thường, hắn cũng sẽ quan tâm đến chuyện này hơn là đàm phán dầu mỏ. Đó là lẽ thường tình. Chính phủ quan tâm đến đàm phán dầu mỏ, nhưng không có điểm nhấn, rõ ràng không hấp dẫn bằng vấn đề chủng tộc.
-Thưa các vị Emir đáng kính, đây chính là kế hoạch trạm trung chuyển hàng không. Tôi hy vọng các vị biết tận dụng vị trí địa lý đặc biệt của mình ở giữa lục địa Âu, Á. Ngài Baron nói đến đây, đưa ánh mắt về phía Alan Wilson đang đọc báo. Dự án này được thúc đẩy sẽ nhận được sự giúp đỡ toàn lực của Đại Anh Đế quốc: nguyên liệu do châu Phi cung cấp, năng lực công nghiệp có Malaya hỗ trợ, còn nhân lực thì London sẽ trao đổi với Pakistan. Dĩ nhiên, chúng tôi ủng hộ các vị Emir đáng kính theo đuổi chiến lược phát triển đa dạng hóa, vì lãnh thổ của các vị cộng lại cũng không thể sánh với Ả Rập Saudi và Iran. Đúng không, Alan?
-Đúng vậy, thưa ngài Baron đáng kính. Alan Wilson đặt tờ báo xuống, thuận theo ý của Ngài Baron mà vẽ thêm bánh vẽ. Trạm trung chuyển hàng không sẽ mang đến dòng người khổng lồ, thúc đẩy sự phồn thịnh của mọi người. Dĩ nhiên ý chúng tôi không phải là bỏ việc thăm dò dầu khí. Nếu có thể song song cả hai, thì cả nước Anh lẫn các vị Emir đều được lợi lớn. Đây là một chiến lược cùng thắng.
Bạch Sảnh đã vạch sẵn kế hoạch, chỉ chờ thực thi, nên cuộc trao đổi hôm nay đối với Ngài Baron và Alan Wilson chẳng có khó khăn gì.
Bahrain, Qatar, Abu Dhabi, Sharjah, Dubai, Ras al-Khaimah, Ajman, Fujairah, Umm al-Quwain, chín vị Emir lần lượt tán thành kế hoạch này. Ngài Baron thay mặt nước Anh ký tên vào kế hoạch trạm trung chuyển hàng không, địa điểm định tại Dubai.
Đến nước này, biết Mossadegh về nước không gặp rắc rối gì, Alan Wilson có thể tạm thời không lo chuyện ở đây nữa. Hắn bèn đánh điện về Paris, bảo vợ cho máy bay chuyển tiếp đến đón mình sang Síp, để cùng ông nhạc, người vừa được thăng làm tư lệnh hạm đội Địa Trung Hải, ưu quốc ưu dân một phen.