Phương án xây dựng nhà nước quân chủ lập hiến cho Uganda chính là đề nghị hắn đưa ra cho Mutesa II. Ở mức nào đó, đây là noi theo Anh thuộc Mã Lai, bởi Uganda cũng có vài kẻ cai trị tương tự các vị Sultan Mã Lai. Chỉ có điều Mutesa II, với tư cách quốc vương Vương quốc Buganda, là vị vua có lãnh địa lớn nhất trong số các vương quốc ở Uganda.
Lãnh địa của Vương quốc Buganda nằm sát hồ Victoria, hồ lớn nhất châu Phi. Đây lại là một thuộc địa không giáp biển, nên nơi ấy có nền tảng rất tốt.
"Vậy nên, thưa quốc vương kính mến, nếu tương lai Uganda rốt cuộc phải đi đến lúc nước Anh chúng tôi rời khỏi nơi này, thì tôi nghiêng về việc xây dựng một quốc gia quân chủ lập hiến hơn cả. Nếu ngài không phiền, tôi sẵn lòng trao đổi chuyện này với Thống đốc Philip. Chỉ là…"
Alan Wilson nói đến đó thì nhìn về phía Mutesa II, rồi im lặng. Hắn hoàn toàn có thể thay mặt Whitehall bác bỏ phương án sáp nhập của Thống đốc. Nhưng nếu làm vậy, lợi ích của nước Anh sẽ được bảo đảm bằng cách nào?
"Dù sau này Uganda có độc lập, tình hữu nghị giữa Uganda và nước Anh cũng sẽ không vì thế mà suy suyển." Mutesa II đáp dứt khoát, "Tình hữu nghị giữa Uganda và nước Anh, trong một thời gian rất dài sau này, trẫm sẽ gắng hết sức gìn giữ."
"Lẽ ra phải thế, vì chúng ta đều là quốc gia quân chủ cả. Dân tộc tự quyết của Mỹ, bình đẳng của Liên Xô, đều nhắm vào những vị quốc vương nhân từ và quân tử như ngài. Việc nước Anh có thể làm, là bảo đảm sự ổn định cho các thuộc địa." Alan Wilson nói, giọng vô cùng hài lòng, "Nếu quốc vương có thể giúp nước Anh hết sức, khiến tiến trình này diễn ra êm thấm hơn, tôi tin đó là điều tốt cho cả đôi bên. Như vậy việc tôi trao đổi với Thống đốc Philip cũng dễ dàng hơn."
Chuyện ấy cũng chẳng dễ dàng gì. Thống đốc Philip Mitchell tuy vì Đông Phi thuộc Anh không hợp nhất như Ấn Độ thuộc Anh mà trông có vẻ quyền lực chẳng lớn, nhưng dẫu sao ông ta vẫn là Thống đốc. Mạng lưới quan hệ của ông ở London vẫn cực kỳ dày dặn.
Mất mấy ngày để hoàn tất khảo sát ở Uganda, lại cùng Mutesa II xem xét tiến độ một số dự án. Xong xuôi, Alan Wilson liền đi thẳng đến Kenya, nơi cốt lõi của Đông Phi thuộc Anh.
Lực lượng chủ yếu của nước Anh ở Đông Phi tập trung tại Kenya, chứ không phải Tanzania, nơi nhìn trên bản đồ có vẻ rộng lớn hơn.
Thủ phủ Đông Phi thuộc Anh trước kia đặt ở Mombasa, sau được dời về Nairobi, cả hai đều nằm trong lãnh thổ Kenya, và về sau trở thành hai thành phố lớn nhất Kenya. Kenya là cốt lõi của Đông Phi thuộc Anh, điều đó không sai.
So với Uganda, thế lực của nước Anh ở Kenya rõ ràng cao hơn hẳn một bậc, vì cách họ cai quản Kenya gần với mô hình Ấn Độ thuộc Anh hơn. Nói cách khác, trong toàn bộ Đông Phi thuộc Anh, Kenya giống một tỉnh trực trị của Ấn Độ, còn Uganda thì rất giống những tiểu vương quốc như Hyderabad.
Hai thành phố lớn của Kenya đều có không ít người da trắng định cư, số lượng vượt xa Uganda. Có lẽ cũng vì thế mà sau khi Ấn Độ thuộc Anh độc lập, Thống đốc Philip Mitchell muốn gộp lại một thuộc địa to lớn và trọn vẹn, để Đông Phi thuộc Anh đóng vai trò mà Ấn Độ từng đóng.
Nhưng Alan Wilson biết, giờ ra tay đã quá muộn, bởi chính hắn đã đi trước Philip Mitchell một bước, thực hiện biện pháp ấy ngay ở Anh thuộc Mã Lai.
Như vậy kế hoạch Đông Phi thuộc Anh của Philip Mitchell coi như vô dụng. Mà dù có cứ thế tiếp tục, xác suất thành công cũng chẳng lớn! Hơn nửa dân số Anh thuộc Mã Lai là người Hoa, và những người Hoa ấy vốn chẳng có tình cảm gì với thuộc địa Mã Lai này.
Đừng nói người nhập cư mới, ngay cả những người Hoa vốn đã định cư lâu đời, phần lớn cũng không coi mình là người bản địa, nên cũng chẳng có ý thức bản địa. Điều quan trọng nhất là người Hoa có tổ quốc, mà tổ quốc ấy lại đang ở thế đối địch với nước Anh.
Vì vậy, khi cân nhắc mọi điều, Alan Wilson chỉ còn cách không tiếc bất cứ giá nào để bảo đảm kinh tế Mã Lai phát triển, đổi lấy việc người Hoa, những vị khách của Mã Lai, không gây chuyện, rồi giữ cho cán cân các cộng đồng sắc tộc ở Mã Lai được cân bằng.
Nếu người Mỹ dòm ngó Mã Lai, họ sẽ nhận ra rằng một khi thành công, họ có thể tạo nên một quốc gia thân Trung Quốc.
Trong hoàn cảnh ấy, nước Mỹ, vốn đã bó tay vì Chiến tranh Triều Tiên, có lẽ sẽ chẳng dễ gì quyết tâm ra tay. Áp lực từ phía Mỹ giảm đi, nhiệm vụ của Alan Wilson là dốc sức đối phó với những hoạt động lật đổ đến từ Liên Xô.
Đó là điều kiện khách quan của Anh thuộc Mã Lai. Trong lòng Alan Wilson, hắn tin rằng nước Mỹ sẽ không liều lĩnh mạo hiểm làm lung lay Anh thuộc Mã Lai, bởi như thế chẳng khác nào tạo ra một quốc gia có thể nghiêng hẳn về phe Liên Xô.
Nhưng Đông Phi thuộc Anh lại không có điều kiện ấy. Hơn nửa dân số Anh thuộc Mã Lai không có tình cảm gì với Mã Lai, thuộc địa đối với họ chỉ là nơi làm việc và kiếm cơm. Còn người dân Đông Phi thuộc Anh thì đều là người bản địa.
Nếu việc hợp nhất không thành thì còn đỡ. Chứ nếu thành công, Liên bang Đông Phi thuộc Anh chẳng phải lại đi theo con đường cũ của Ấn Độ thuộc Anh sao?
Hai ngày sau, hắn đã đến Nairobi. Mục đích chuyến đi này rất rõ ràng: đưa kế hoạch Liên bang Đông Phi cùng phương án thay thế do Whitehall đưa ra, thông báo cho Thống đốc Đông Phi Philip Mitchell.
Dinh Thống đốc Đông Phi là một tòa nhà bằng đá cẩm thạch trắng. Có thể thấy rõ nó không thể sánh với dinh Thống đốc Ấn Độ thuộc Anh. Với Alan Wilson, người từng thấy bao nhiêu cao ốc ở kiếp trước, nơi này chẳng có gì đáng để hắn bận tâm.
Chờ một lát, Thống đốc Philip Mitchell xuất hiện, ra hiệu mời Alan Wilson ngồi xuống, rồi hai người bàn bạc về các vấn đề thuộc địa.
"Thưa Thống đốc kính mến, tôi có hiểu biết về Bắc Rhodesia. Trước đây đến Uganda, tôi cũng đã nắm được phần nào tình hình Đông Phi." Alan Wilson đi thẳng vào vấn đề, nêu rõ quan điểm của mình, "Kế hoạch Liên bang Đông Phi có quá nhiều khó khăn, giống như kế hoạch Liên bang Trung Phi, không có lý do gì để tiếp tục."
Điều hắn gọi là kế hoạch Liên bang Trung Phi, tức là một số người muốn sáp nhập Nam và Bắc Rhodesia thành một liên bang. Kế hoạch này còn bị bác bỏ sớm hơn cả kế hoạch Liên bang Đông Phi của Philip Mitchell.
Từ năm 1945, khi người Nam Tư đặt chân đến Bắc Rhodesia, kế hoạch ấy về cơ bản đã coi như chết hẳn. Đến lúc này ở Whitehall không còn ai quan tâm đến kế hoạch Liên bang Trung Phi nữa. Nhưng kế hoạch Liên bang Đông Phi vẫn còn vài người ủng hộ!
"Alan, vậy anh có ý kiến gì?" Philip Mitchell không cố chấp, thực ra vào năm 1945, nhiều người quả thật từng rất nhiệt tâm với kế hoạch Liên bang Đông Phi. Nhưng thời gian trôi qua, những người ủng hộ nó ngày càng ít đi.
"Phân trị theo từng nơi, cho hợp với điều kiện. Ví dụ ở Uganda, tôi đã gặp Mutesa II của Vương quốc Buganda, ông ấy là người rất dễ trò chuyện. Tôi đã bàn với ông ấy, và bản thân ông ấy cũng rất phản đối kế hoạch sáp nhập." Alan Wilson nói đến đây thì mỉm cười, "Quan điểm của chúng tôi rất nhất trí. Dù xuất phát điểm khác nhau, nhưng kết quả thì giống nhau."
"Một viên chức thuộc địa và vị quân chủ của chính thuộc địa đó có quan điểm hoàn toàn giống nhau, chuyện này quả là hiếm thấy." Philip Mitchell lộ vẻ kinh ngạc, "Tôi còn tưởng mình nghe nhầm."
"Không hề nghe nhầm. Ông ấy vì địa vị của mình, còn tôi vì Đại Anh quốc. Lần này đặt chân đến châu Phi, nhận thức mới nhất của tôi là, phong trào Liên Phi hiện nay mạnh hơn tôi tưởng nhiều." Alan Wilson đổi giọng, "Điều này khiến tôi nhớ đến một tiền lệ rất đáng lo. Trước khi chúng ta đến Ấn Độ, thế lực ở Ấn Độ vốn rất nhiều. Chính sự cai trị thuộc địa của chúng ta đã nặn nên ý thức tập thể cho Ấn Độ, đè bẹp các thế lực tự trị địa phương. Người bạn A Lý Hãn của tôi cũng là một trong những nạn nhân. Bi kịch như thế tuyệt đối không được lặp lại."
"Một khi chúng ta dốc bao công sức để hợp nhất Đông Phi, tạo ra một quốc gia ít nhất về diện tích không thua Ấn Độ, thì khi quốc gia ấy độc lập, nước Anh muốn duy trì ảnh hưởng truyền thống sẽ vô cùng khó khăn." Alan Wilson suy nghĩ một lát rồi nói tiếp, "Chúng ta nên đề phòng chuyện ấy, chứ không nên buông lỏng. Xét ở một khía cạnh nào đó, dù là Liên bang Đông Phi hay Liên bang Trung Phi, rốt cuộc cái nào cũng có thể bị những người theo chủ nghĩa Liên Phi lợi dụng, phải không? Thưa Thống đốc?"
Kẻ mà Alan Wilson gọi là những người theo chủ nghĩa Liên Phi nguy hiểm, Kwame Nkrumah, lúc này đang ở Paris hô hào những lời lẽ hùng hồn. Đến Paris, Kwame Nkrumah tiếp các nghị sĩ người châu Phi khác nhau, trình bày suy nghĩ của mình.
Kết quả là chính phủ Pháp, đang đánh nhau ác liệt ở Việt Nam, cũng bắt đầu nghi ngờ vị lãnh tụ xuất thân từ một thuộc địa của Anh này. Họ cử mật thám theo dõi Kwame Nkrumah cùng đoàn tùy tùng, chú ý sát sao những tổ chức người da đen từng gặp gỡ ông ta.
Biết đâu nếu Kwame Nkrumah ở Paris thêm vài năm rưỡi, gặp một người Pháp không khoan dung như người Anh, người ta đã trực tiếp ra tay, bóp chết mối nguy ngay từ trong trứng nước.
Pamela Mountbatten cũng đang ở Paris. Bà dõi theo từng động thái của kẻ đã trở thành cái gai trong mắt chồng mình, đồng thời liên lạc bằng điện báo với người chồng lúc đầu còn ở Nigeria, sau ở Gold Coast, rồi đến Uganda, và giờ thì sắp hoàn tất việc thuyết phục vị Thống đốc ở Kenya.
Khi chuyện được hỏi qua điện báo về Kwame Nkrumah, Alan Wilson đã hồi âm rằng những lời ông ta nói đều là bề ngoài, "Đó chỉ là vẻ bên ngoài. Gold Coast chưa độc lập, hắn vẫn đang giấu những suy nghĩ thật sự của mình. Dù không phải người theo chủ nghĩa xã hội, qua lời nói và việc làm trước nay, có thể thấy hắn là một người theo chủ nghĩa Liên Phi cứng rắn. Một khi hắn thành công giành độc lập, đó sẽ là quân domino đầu tiên đổ xuống."
"Thôi được!" Pamela Mountbatten vẫn chọn tin vào phán đoán của chồng. Lúc ấy Marina bước vào, bà liền lên tiếng, "Phu nhân? Có chuyện gì vậy?"
"Cô mang thư tay của tôi đến Algiers một chuyến, tìm đến tướng Philoran, tư lệnh đồn trú thành phố Algiers. Nhờ ông ấy giúp một việc. Việc này phải làm riêng tư, rất quan trọng, cô hiểu chứ?"
Pamela Mountbatten dặn dò rất nghiêm túc, "Đồng bọn của cô đã tới Algiers rồi, khi đến nơi, hai người hãy bàn bạc rồi làm cho xong việc."
"Tôi hiểu rồi, thưa phu nhân!" Marina trả lời điềm tĩnh, "Vậy tôi sẽ lên đường ngay."
Pamela Mountbatten mỉm cười gật đầu. Đợi Marina rời đi, bà mới thở phào nhẹ nhõm, không biết chồng sẽ khen thưởng cô ấy thế nào đây.