Ít nhất là vào năm 1945, khi Berlin mới bị đánh chiếm chưa đầy một tháng và đại chiến thế giới vẫn chưa kết thúc, quân đội cùng các cơ quan chiếm đóng của bốn nước tại Berlin vẫn còn có thể đồng lòng hợp tác.
Đám binh sĩ dĩ nhiên chưa biết những người đứng bên kia chiến tuyến sẽ trở thành đối thủ cạnh tranh lâu dài về sau. Ngay cả nhiều tướng lĩnh cấp trung và cấp cao cũng chưa xem nhau là kẻ thù. Bởi vậy, chuyện binh sĩ các nước ở Berlin sang thăm doanh trại của nhau, cùng nhau ăn mừng, vẫn thường xuyên diễn ra.
Binh sĩ Liên Xô kéo đàn phong cầm, lập tức được lính Anh vỗ tay hoan hô. Người Mỹ và người Liên Xô chia nhau thuốc lá, trò chuyện về ngày được trở về quê nhà, sống những tháng ngày yên ổn. Nào ai ngờ Cục Tình báo Quân sự Anh và Bộ Nội vụ Liên Xô đã bắt đầu ngấm ngầm ra tay trên địa bàn của nhau.
Trong tòa nhà Bộ Ngoại giao Anh ở Berlin, Alan Wilson vừa viết xong một bản kiến nghị. Nói ngắn gọn, đó là một văn bản tuyên truyền nhằm bôi xấu nước Mỹ là phản trí thức, lên án Liên Xô man rợ, đồng thời phủ nhận tư cách cường quốc chiến thắng của nước Pháp. Sau này, nó sẽ được dùng để tuyên truyền tại nước Đức, thậm chí trên khắp châu Âu.
Được một phen khoái chí vì đã đấm cho nước Mỹ một cú, đá Liên Xô một cái, Alan Wilson hết sức hài lòng.
Mark nhìn bản văn với vẻ mặt kỳ quặc. Alan Wilson bèn giải thích:
- Chẳng lẽ chúng ta lại để những gã nông dân Mỹ từ một xó xỉnh nào đó đưa các cô gái trẻ đẹp của châu Âu về nước hay sao? Làm vậy thì chẳng khác nào Đế quốc Anh không chịu trách nhiệm với nền văn minh châu Âu. Vả lại, nước Đức bại trận thế nào, cứ tìm đại một người châu Âu mà hỏi. Ai cũng biết lực lượng nào đã góp công lớn nhất.
Năm 1945, người châu Âu vẫn biết Hồng quân Liên Xô mới là lực lượng quyết định đánh bại nước Đức, chứ chưa coi đó là công cuộc cứu thế giới của nước Mỹ như cách người ta vẫn nói vào thế kỷ hai mươi mốt.
Mark nghe vậy thì không giữ nổi bình tĩnh:
- Nhưng người Mỹ là đồng minh của nước Anh chúng ta mà.
- Nước Mỹ chỉ là một đồng minh đáng ngờ, luôn nhòm ngó các thuộc địa của Đế quốc Anh. Xét về vấn đề thuộc địa, họ còn nguy hiểm hơn cả Liên Xô.
Alan Wilson lạnh mặt sửa lại:
- Dĩ nhiên, trong việc bảo vệ châu Âu, lợi ích của chúng ta và người Mỹ là giống nhau. Nhưng chuyện ấy chỉ giới hạn ở châu Âu. Về vấn đề thuộc địa, tôi không thể sai được. Tôi là công chức làm việc tại Ấn Độ thuộc Anh.
Nếu mất sạch các thuộc địa, nước Anh về sau sẽ chẳng còn lựa chọn nào khác ngoài việc trở thành kẻ theo đuôi nước Mỹ. Đạo lý đơn giản nhất là thế này: một quốc gia có dân số đông, lãnh thổ rộng, lại sở hữu lực lượng quân sự đủ sức tự bảo vệ thì mới có thể phát triển ổn định.
Còn diện tích và dân số của quần đảo Anh thì sao? Dân số Mỹ và Liên Xô đều gấp ba nước Anh. Ba người cùng tạo ra một phần giá trị, người Anh phải một mình san bằng khoảng cách ấy. Làm sao có chuyện dễ dàng như vậy?
Cũng như Trung Quốc, chỉ cần mức sống bình quân đầu người bằng một phần ba nước Mỹ, cũng đủ ép người Mỹ phải nhảy xuống biển. Dĩ nhiên, trong lịch sử tương lai vẫn có trường hợp ngược lại. Ấn Độ chính là một ví dụ.
Dân số trong nước chỉ bằng một phần ba nước Mỹ. Cho dù nước Anh khôi phục được mức kinh tế ngang với Mỹ, kết cục vẫn là bị Mỹ nghiền nát. Vì vậy, Alan Wilson cho rằng nhất định phải giữ lại một thuộc địa có nền tảng khá tốt, diện tích cũng không thể quá nhỏ, rồi tập trung kinh doanh và xây dựng nó.
Ấn Độ thuộc Anh thì không còn trông mong được nữa, nhưng Đế quốc Anh với di sản phong phú vẫn còn một nơi có thể lựa chọn.
Một khi cuộc đối đầu với Liên Xô bắt đầu, dĩ nhiên Alan Wilson mong người Mỹ sẽ đứng phía trước chống lại người Liên Xô, còn nước Anh lui về tuyến phòng thủ thứ hai để hỗ trợ. Nếu không, hắn cần gì phải chạy ngược chạy xuôi chỉ dẫn cho Mihailović, rồi xúi ông ta tìm đến Bavaria dưới quyền Patton?
Đó cũng chính là điều Thủ tướng Churchill hằng mơ ước. Mượn tay người Mỹ tiêu hao thực lực của họ vốn chẳng phải mưu kế mới mẻ gì. Cội nguồn của nó có thể truy ngược về sau khi Thế chiến thứ nhất kết thúc. Khi ấy, Anh và Pháp từng ra sức vận động nước Mỹ thành lập một đạo quân lấy Lực lượng Viễn chinh Mỹ làm nòng cốt, tiến đánh nước Nga Xô viết đã rơi vào tay những người Bolshevik.
Lần đó không thành công. Bây giờ chẳng qua Churchill muốn dùng lại kế cũ, tranh thủ thời gian cho Đế quốc Anh điều chỉnh thế cục.
Aifor bước vào, vỗ tay mấy cái để thu hút sự chú ý của mọi người:
- Thưa các vị, lực lượng tham gia duyệt binh là Sư đoàn Thiết giáp số bảy. Đến lúc ấy, rất nhiều tướng lĩnh quân Đồng minh cũng sẽ có mặt. Còn theo tin tức phía Liên Xô truyền sang, cuộc duyệt binh sẽ được tổ chức vào ngày hai mươi tư tháng sáu. Cùng ngày hôm đó, lễ duyệt binh sẽ diễn ra đồng thời tại Quảng trường Đỏ ở Moskva và Berlin. Tổng chỉ huy phía Berlin là Nguyên soái Zhukov.
Alan Wilson đang ngồi vắt chân, nghe vậy liền cau mày. Ngày hai mươi tư tháng sáu, Moskva và Berlin đồng thời tổ chức duyệt binh? Chuyện này chắc chắn khác với lịch sử hắn từng biết. Zhukov làm tổng chỉ huy ở Berlin, vậy ai sẽ chỉ huy tại Moskva? Chẳng lẽ là chính Stalin?
Không phải vì hắn là sĩ quan liên lạc mà cứ thích soi mói từng chi tiết. Chỉ là sau khi đã mang theo ký ức về lịch sử trước kia, bất cứ thay đổi nhỏ nào cũng khiến hắn khó chịu. Cảm giác ấy chẳng khác nào hiệu ứng thung lũng kỳ dị: một con rô-bốt càng giống con người, người ta lại càng thấy nó đáng sợ vì sự giống nhau quá mức.
Aifor nhìn khắp các đồng nghiệp rồi nói tiếp:
- Sau lễ duyệt binh ở Moskva và cuộc duyệt binh chung, lãnh đạo các nước sẽ có một hội nghị quan trọng để quyết định trật tự thế giới thời hậu chiến. Mọi người phải nghiêm chỉnh tuân thủ quy định bảo mật. Không ai có ý kiến gì chứ?
Mọi người đồng thanh đáp, giọng vang dội:
- Không có!
Sư đoàn Thiết giáp số bảy đã đến Berlin để tham gia duyệt binh. Các nhà ngoại giao đang làm việc tại Berlin, trong đó có Alan Wilson, cũng ra tận nơi nghênh đón những sĩ quan và binh sĩ tham dự buổi lễ. Ngoại trưởng Robert Anthony Eden thì từ London chạy sang.
Trong thời chiến, chức Ngoại trưởng Anh không cần nghi ngờ gì nữa, đó là vị trí quan trọng nhất sau Thủ tướng. Dù ngày tổ chức Hội nghị Potsdam đã được ấn định, việc Ngoại trưởng đến Berlin trước để thu xếp mọi việc vẫn là lựa chọn thích hợp nhất.
Ngoại trưởng Robert Eden tiết lộ ngày cụ thể của hội nghị:
- Ngày hai mươi tám tháng sáu, chúng ta sẽ cùng Mỹ và Liên Xô bàn về trật tự châu Âu sau chiến tranh.
Alan Wilson thầm nghĩ, một khi ngày bầu cử đến gần, bất cứ chuyện gì xảy ra cũng có thể liên quan đến bầu cử. Ai bảo các quốc gia theo chế độ nghị viện đều có môi trường chính trị như vậy?
Sáng sớm ngày mười bảy tháng sáu, cuộc duyệt binh đầu tiên kể từ khi Berlin khôi phục trật tự đã bắt đầu. Nhân vật chính của buổi lễ là Sư đoàn Thiết giáp số bảy của Anh, lực lượng mang biệt danh “Chuột sa mạc”. Hôm ấy, hàng loạt xe chiến đấu và xe tăng Anh gầm vang chạy qua những con phố rộng rãi của Berlin, khiến đông đảo dân chúng dừng chân đứng xem.
Tổng chỉ huy cuộc duyệt binh của quân Anh là Nguyên soái Montgomery. Nguyên soái Liên Xô Zhukov và Đại tướng năm sao Eisenhower của Mỹ cũng có mặt, cùng Nguyên soái Montgomery quan sát đoàn quân diễu qua.
Nguyên soái Zhukov nhìn đội hình duyệt binh của quân Anh, hỏi Eisenhower:
- Tướng Patton chẳng phải rất thích những dịp thế này sao? Ông ta không đến đúng là chuyện khiến người ta bất ngờ.
Tướng Eisenhower cười, khéo léo chuyển sang chuyện khác:
- Có lẽ ông ta thích tham gia cuộc duyệt binh chung quy mô lớn hơn. Moskva và Berlin đồng thời bắt đầu duyệt binh mới là chuyện đáng kinh ngạc.