“Tôi hoàn toàn đồng ý! Ngài Grantham nói rất có lý.” Alan Wilson đáp, giọng điệu như thể hắn cũng là người trong cuộc. “Có điều với đa số thuộc địa, tìm ra giá trị của chính mình mới là việc quan trọng nhất đối với ủy viên trú địa. Những điều kiện như Hương Giang thì các thuộc địa khác chẳng có.”
“Ngài xem, với chúng ta, điều then chốt là tìm ra vấn đề.” Grantham nói, ý vị sâu xa. “Xem ai tìm được vấn đề quan trọng nhất.”
“Ồ, thưa ngài, ta đổi sang chuyện khác vậy.” Alan Wilson gật đầu, nói chuyện chẳng dính dáng gì đến câu hỏi vừa rồi. “Thật ra với những công chức ngoài hải ngoại như chúng ta, nguồn lợi phụ thuộc vào vùng đất mình cai quản, chứ không phải London cách hàng vạn dặm. Về điểm này, lập trường của tôi và ngài hoàn toàn nhất trí.”
Các công chức Anh ở Hương Giang vốn có thói coi thường đám quan chức London, luôn thích chỉ trỏ chuyện Tổng đốc và các nhân viên thi hành chính sách ở Hương Giang, ngấm ngầm muốn giữ lại quyền tự chủ lớn hơn. Tổng đốc và các quan viên cũng hiểu rõ, London xưa nay chỉ nhìn Hương Giang qua lăng kính thương mại. Nếu một ngày Hương Giang trở thành gánh nặng kinh tế của nước Anh, thì quyền tự chủ của họ sẽ chẳng còn gì để nói, thậm chí Hương Giang có khi bị bỏ rơi.
Vì thế, các Tổng đốc đều dốc sức nâng cao khả năng tự nuôi sống của Hương Giang. Một mặt, phải cho London thấy Hương Giang quan trọng đến mức nào đối với thương mại Anh. Mặt khác, phải có thêm quân bài để ngăn London nhúng tay vào công việc bên trong.
Còn về sự kính trọng đối với nội các thì có, nhưng không nhiều. Những quan chức được đào tạo bài bản từ nước Đại Anh, về điểm này, chẳng coi người bản địa là trợ thủ, mà coi như đối thủ.
Với Alan Wilson, hắn cần Hương Giang làm trạm trung chuyển. Dù sao hắn cũng bán được cao su cho Liên Xô, thêm một nước nữa cũng chẳng làm hắn bận tâm. Mà có không bán, Indonesia cũng sẽ bán.
Chi bằng để món tiền ấy khỏi lọt vào tay Sukarno, thà bồi bổ tài chính cho Mã Lai còn hơn.
Alan Wilson nhắc rằng Whitehall từng dự đoán, mậu dịch với Trung Hoa trong vòng năm năm có thể đạt tới một ức bảng Anh. Dĩ nhiên đó là kim ngạch thương mại chứ không phải lợi nhuận. Nhưng một ức bảng Anh thì chắc chắn chẳng phải số nhỏ.
“Các bậc đứng đầu ở Whitehall rốt cuộc vẫn nhìn xa hơn đám chính khách ngoại đạo kia.” Grantham nghe xong thì rất tán thành. “Khi mậu dịch bổ sung cho nhau được hình thành, tôi tin thu nhập của Hương Giang cũng sẽ tăng mạnh. Nỗi lo duy nhất là có thể bạn đồng minh của chúng ta sẽ không vui.”
“Chúng ta đương nhiên phải cân nhắc thái độ của đồng minh, có điều nghĩ lại thì không thành vấn đề lớn.” Alan Wilson đáp, tâm trí để đâu đâu.
So với một kẻ thù hoàn toàn xa lạ, vị trí độc đáo của Hương Giang chẳng chỉ mang lại lợi ích tài chính. Thật sự coi nó là trung tâm gián điệp của châu Á thì có phải là giả đâu?
Grantham nhìn rất rõ một điều, Hương Giang sớm muộn gì cũng sẽ trở về dưới sự cai trị của Trung Hoa. Còn những chính khách mơ tưởng về cái gọi là tự trị, hay thành một thành bang độc lập, thì hoàn toàn không thể thành hiện thực.
Đã biết chắc không thể giữ, chi bằng làm chút việc tốt để kết thiện duyên. Trước khi đến đây, Grantham vừa đầu tư vào giáo dục.
Dân số Hương Giang tăng nhanh, số trường học tăng theo, nhu cầu giáo viên ngày một lớn. Thế nhưng Học viện Sư phạm La Phú Quốc duy nhất ở Hương Giang vẫn không đáp ứng nổi. Kết quả là vào tháng Chín, Grantham đã lập thêm Học viện Sư phạm Grantham. Ông vô cùng tự hào khi trường sư phạm mới được đặt theo tên mình.
“Nói cho cùng, hai nơi phối hợp với nhau cũng có lợi. Hương Giang có vị trí địa lý đặc biệt, còn Mã Lai có tài nguyên. Nếu có thể mở rộng kim ngạch mậu dịch, cả hai nơi đều được phát triển.”
Chính vì nhìn ra điểm này, lần này Grantham mới nhận lời mời đến Kuala Lumpur, chứ không phải đến đây nghỉ mát.
Trong việc đối phó với các vấn đề bản địa, Alan Wilson và Grantham cũng nhất trí, cho rằng vùng đất dưới quyền cai quản phải được phát triển, không thể coi nước đông dân nhất thế giới như thể không tồn tại.
Về việc trấn áp buôn lậu, hai người lại đạt được đồng thuận hoàn toàn, rằng ở biển Nam Trung Hoa vốn không hề có buôn lậu. Tất cả đều là mậu dịch hợp pháp, chính Hạm đội Thái Bình Dương của Hải quân Hoàng gia có thể làm chứng.
“Nói chung, Hương Giang chẳng cần làm gì cả, lợi nhuận đã đủ lớn rồi.” Alan Wilson thong thả nói, vẻ ung dung tự đắc.
Còn về kinh nghiệm quản lý trực tiếp, cũng là điều Mã Lai thuộc Anh nên học hỏi, so với viên ủy viên Alan Wilson, thì Grantham quyền lực hơn nhiều. Tổng đốc vừa nắm quyền hành chính, vừa nắm quyền lập pháp, ngoài ra quân sự và cảnh sát cũng đều nằm trong tay Tổng đốc. Ở Hương Giang, Tổng đốc muốn làm gì thì làm, chẳng ai ràng buộc được.
Tổng đốc vừa nắm quyền hành chính, vừa nắm quyền lập pháp, ngoài ra quân sự và cảnh sát cũng đều nằm trong tay Tổng đốc. Ở Hương Giang, Tổng đốc muốn làm gì thì làm, chẳng ai ràng buộc được.
Cho nên Alan Wilson nhất định phải được Grantham gật đầu, mới có thể đi nhờ chuyến xe thuận lợi của nước đông dân nhất thế giới, không thể nào đi vòng qua được.
Nhưng đúng như hắn nói, điều này có lợi cho tất cả mọi người, Hương Giang cũng được hưởng lợi. Như vậy, các công chức Anh ở Hương Giang tất nhiên cũng là nhóm hưởng lợi lớn nhất. Đến lúc ấy họ càng có đủ tự tin mà đôi co với London!
Hai người trò chuyện hứng khởi, Alan Wilson bèn thỉnh giáo kinh nghiệm quản lý trực tiếp. “Thật ra, mỗi khi chính khách trong nước nói về kế hoạch phát triển, thì ba câu không rời chữ dân chủ.”
“Bọn họ hiểu gì về trị quốc?” Grantham bật cười khinh bỉ. “Trong quá trình phát triển kinh tế, dân chủ thực chất là một từ mang nghĩa xấu. Chúng tôi ở Hương Giang đều xác định rằng chính trị dân chủ là thứ làm suy sụp kinh tế bản địa nhanh nhất, lại còn phá hoại an ninh xã hội và cục diện chính trị. Nếu một ngày nào đó chúng ta muốn làm sụp đổ kinh tế Hương Giang, thì thử đưa chính trị dân chủ vào, hiệu quả nhất định rất nhanh.”
“Thưa ngài, ngài đúng là một nhà tiên tri.” Lời khen của Alan Wilson hoàn toàn xuất phát từ tận đáy lòng. Chuyện tương lai rồi cũng chẳng khác gì lời Grantham đã nói.
Hai người lại nhất trí về điểm Hương Giang được lợi. Đất Hương Giang nhỏ hẹp, tài nguyên thiên nhiên nghèo nàn, cho nên vật tư sinh hoạt, nông sản, năng lượng đều phải liên tục được tiếp tế từ bên ngoài. Bò sống, dê sống, lợn sống của Hương Giang hoàn toàn phụ thuộc vào nguồn ngoài. Về đậu, cà chua, hành tây, dưa chuột, rau diếp, nấm và các loại rau khác, hải ngoại cũng là nguồn cung chủ yếu.
Nói chung, không có mậu dịch thì Hương Giang tuyệt đối không thể phát triển. Vì vậy, đối với các công chức Anh ở Hương Giang, cái gọi là phong tỏa rộng khắp của thế giới tự do thực chất là sự sỉ nhục lớn nhất đối với những người phục vụ xã hội.
Công chức của đế quốc không tự mình nhúng tay vào buôn lậu, đã coi như xứng đáng với sự đào tạo nhiều năm của nước Đại Anh. Còn chuyện cắt đứt vai trò mậu dịch của Hương Giang với tư cách cảng tự do, thì khỏi phải nghĩ tới, có thay bao nhiêu tổng đốc cũng vô ích.
Mấy ngày sau, với tư cách hai người đứng đầu hành chính của hai nơi, Alan Wilson và Grantham đã bàn bạc gần xong mọi việc.
Hương Giang và Mã Lai không chỉ có thể phân công lao động để thúc đẩy nhau phát triển về kinh tế. Về chính trị, khi đứng trước London, họ còn có thể chung một lập trường. Cả hai đều nhận định rằng lợi ích của công chức hải ngoại không hoàn toàn giống như những gì các quan chức trong nước nghĩ.
Vì nghe nói phía Mỹ chủ động đề cập chuyện hòa đàm, Alan Wilson đưa vị Tổng đốc đáng kính đến một nhà thờ, cầu nguyện cho hòa bình. Chiến tranh tàn khốc, chẳng ai mong nó kéo dài mãi.
Lễ cầu nguyện kết thúc. Các vị giáo sĩ đáng kính ngáp dài không ngớt, hoàn thành nốt nhiệm vụ ca ngợi Thượng đế của ngày hôm ấy. Họ mang vẻ mặt mệt mỏi, như những công chức nhà nước làm việc đều đều, ngày nào cũng y nguyên, lần lượt bước vào phòng để đồ thánh.
Thứ nhiệt thành tôn giáo của mấy vị linh mục cho đúng đắn kia cũng như chiếc áo lễ và khăn choàng mà họ mặc, mỗi ngày đều bị bào mòn, rồi dần dần biến mất trong tiếng thánh ca lặp đi lặp lại.
Trong giới giáo sĩ cũng có cái tật chung của mọi cơ quan công: có người bình thường chẳng nói chuyện với nhau, thậm chí gặp nhau cũng không chào hỏi. Nhưng loại chuyện này người ngoài thường khó nhận ra, bởi ngoài mặt, lúc họ ở cạnh nhau đều giả vờ rất đoàn kết. Chẳng hạn, khi gặp mặt thì nhất định bắt tay, vỗ nhẹ lên vai nhau, thậm chí còn kể vài câu đùa, hoặc ghé sát tai đồng nghiệp thì thầm mấy câu.
Dĩ nhiên, cũng có những người vốn ít nói, cầu nguyện xong liền rời nhà thờ ngay. Cũng có người đi mà chẳng chào ai.
Sau khi hoàn thành lễ cầu nguyện, hai người tiếp tục bàn về chuyện hòa bình bao giờ mới đến. Đúng lúc ấy, tin tức từ Whitehall cho biết, lời thỉnh cầu hòa đàm của Mỹ đã bị từ chối.
Xem ra Thượng đế vĩ đại đã nhận ra ngay Alan Wilson là kẻ giả tín, nên vào thời khắc then chốt đã giáng xuống hắn một hình phạt.
“Ôi, Chúa ơi.” Alan Wilson trước giấc mộng hòa bình tan vỡ của người Mỹ, cảm thấy đau đớn thật lòng. Nhưng là một người trưởng thành, hắn đã học được cách dùng nụ cười để che nỗi buồn.
Nếu chuyện dừng lại ở đó thì chẳng phải điều gì quá tệ. Nhưng tin tức tiếp theo từ Whitehall lại khiến hắn như bị sét đánh, đứng sững hồi lâu không nhúc nhích.
Grantham thấy lạ, chẳng lẽ Alan Wilson có bạn bè ở Mỹ, nên mới mong hòa bình giáng xuống đến thế?
“Ồ, không sao!” Alan Wilson ngập ngừng một lát, rồi cuối cùng vẫn kể cho Grantham nghe chuyện Liên Xô đang xây tường quanh Tây Berlin. Loại chuyện này cũng không nên giấu.
“Hành động của người Liên Xô quá đê hèn.” Grantham đầy phẫn nộ mà quở trách. “Đây là sức ép đối với chúng ta.”
“Có lẽ vậy!” Alan Wilson đáp qua loa, tâm trí để đâu đâu. Việc xây Bức tường Berlin cùng với việc Tây Berlin bị cắt đứt liên hệ với bên ngoài đã khiến dân Tây Berlin hoảng loạn, không ít người đã trốn khỏi thành phố.
Nhưng với Alan Wilson, chuyện này thật ra chẳng phải việc lớn, có thể nói chẳng liên quan gì đến hắn. Chỉ có điều hắn nhớ rất rõ, Bức tường Berlin được xây dựng vào năm 1961, sau cuộc khủng hoảng Berlin lần thứ hai.
Dù thế nào đi nữa, chuyện này không thể xảy ra vào thời điểm này. Trừ hắn ra, chỉ còn hai khả năng. Thứ nhất, trong phe đối địch có một người giống hệt hắn, nhưng khả năng này rất nhỏ.
Còn khả năng kia, là bên cạnh hắn có gián điệp! Nghĩ đến đây, Alan Wilson thấy lòng nặng trĩu, bỗng nhận ra kẻ ngốc nhất trong câu chuyện chính là chính hắn.