- Hình như chúng ta đang chuẩn bị cho một hội nghị quan trọng. Aifuer nói bằng vẻ thần bí. - Một hội nghị vô cùng quan trọng.
Hội nghị vô cùng quan trọng ư? Alan Wilson chợt nhớ ra. Hội nghị Potsdam chẳng lẽ được tổ chức sớm hơn dự định?
Dĩ nhiên hắn biết Potsdam nằm ở đâu. Đó là vùng ngoại ô phía tây nam thành phố Đại Berlin, vị trí khá an toàn, lại chẳng cách trung tâm bao xa. Bốn nước đều đóng quân tại Đại Berlin, chỉ cần bố trí lực lượng hợp lý là có thể dập tắt mọi mối nguy tiềm tàng.
Hội nghị Potsdam bàn bạc đủ mọi chuyện, nhưng vấn đề chính chỉ xoay quanh mấy điểm. Trật tự châu Âu sau chiến tranh sẽ do ai quyết định? Phạm vi thế lực phân chia ra sao? Trước chiến tranh, Liên Xô và Đức từng bắt tay chia nhau Ba Lan. Đức đã bại trận, nhưng Liên Xô thì chưa.
Muốn Liên Xô nhường lại phần lãnh thổ phía đông Ba Lan mà họ đang chiếm đóng, chẳng khác nào hái sao trên trời. Mối quan hệ giữa Ba Lan và Liên Xô vốn rối ren từ lâu. Dưới thời đế quốc Nga, Ba Lan từng là một bộ phận của đế quốc này. Rồi còn cuộc chiến Liên Xô, Ba Lan, những vụ Ba Lan sát hại tù binh… Bao nhiêu vấn đề chồng chất, chẳng dễ gì giải quyết.
Trớ trêu thay, một trong những người trực tiếp tham gia cuộc chiến ấy lại chính là Stalin, lãnh tụ Liên Xô hiện thời. Thất bại trong cuộc chiến Liên Xô, Ba Lan từng gây chấn động dữ dội trong nội bộ Liên Xô, khiến Stalin mất mặt nặng nề. Những nhân vật liên quan còn có Trotsky, người được mệnh danh là cha đẻ của Hồng quân Liên Xô, cùng Tukhachevsky, vị tướng mang biệt hiệu Napoleon Đỏ.
Stalin và Trotsky từng bất đồng sâu sắc về phương án tác chiến, cách bố trí quân lực, rồi ra sức đấu đá lẫn nhau. Khi đánh Ba Lan, Trotsky đặt trọng tâm vào Cụm tập đoàn quân phía tây, còn Stalin lại nghiêng về Cụm tập đoàn quân phía tây nam. Sau khi thất trận, Trotsky cho rằng một nguyên nhân lớn khiến Hồng quân thua cuộc là Cụm tập đoàn quân phía tây nam dưới quyền Stalin chậm trễ, không chịu điều quân chi viện cho chiến trường chính, tức Cụm tập đoàn quân phía tây.
Ba Lan chính là nơi Stalin bị Trotsky đổ hết trách nhiệm lên đầu. Vì vậy, Liên Xô tuyệt đối không đời nào nhả phần lãnh thổ phía đông đang nằm trong tay mình. Cuối cùng, Ba Lan được bù đắp bằng những vùng đất phía đông nước Đức.
Chỉ cần nghĩ qua một lượt, Alan Wilson đã hiểu hội nghị quyết định trật tự châu Âu sau chiến tranh này chắc chắn sẽ kéo dài rất lâu. Thực tế quả nhiên đúng như vậy.
Alan Wilson bước đến bên cửa sổ. Một tay hắn nắm lấy bậu cửa, miệng hỏi như thể vô tình:
- Xem ra chúng ta đang chuẩn bị cho hội nghị giữa các nguyên thủ sắp diễn ra?
- Phía Luân Đôn nói năng rất mập mờ, nhưng chắc là thế. Aifuer vừa loay hoay với công việc vừa đáp. - Tháng bảy sẽ tổng tuyển cử rồi. Có lẽ Thủ tướng Churchill muốn nắm chắc phần thắng hơn.
- Vậy thì mọi chuyện đã rõ.
Alan Wilson lập tức chấp nhận lời giải thích ấy. Đây chẳng phải chính là lần Churchill thất cử nổi tiếng trong lịch sử hay sao? Ông ta tham dự hội nghị Potsdam được một nửa thì tiu nghỉu quay về Luân Đôn, nhường chỗ cho một vị thủ tướng mới tiếp tục dự hội nghị.
Đứng trên lập trường của một công chức, Alan Wilson kín đáo châm chọc vài chính khách, cũng chẳng thấy có gì không ổn. Có lẽ Churchill ở dòng lịch sử cũ chưa từng nghĩ đến chuyện ấy. Còn trong dòng thời gian này, ông ta bỗng nhiên nghĩ tới cũng là chuyện bình thường. Chính khách nào lại không tính đến bầu cử?
Tuy vậy, trong bụng Alan Wilson vẫn vướng một nỗi lo. Hắn vừa mới gieo quả mìn xong, lỡ nó nổ đúng lúc hội nghị Potsdam diễn ra thì sao?
Bàn tay còn đặt trên bậu cửa, sắc mặt Alan Wilson khi sáng khi tối. Tình hình châu Âu phức tạp quá mức. Lúc này, hắn bỗng nhớ da diết những ngày tháng yên ổn ở Ấn Độ thuộc Anh.
So với mớ bòng bong ở châu Âu, môi trường chính trị tại Ấn Độ thuộc Anh nhẹ nhàng hơn nhiều. Phân chia thế nào, xử lý ra sao, chính quyền Ấn Độ thuộc Anh vẫn nắm ưu thế tuyệt đối. Dù có tính đến tình huống xấu nhất, chuyện vơ vét tiền bạc cũng khiến người ta yên tâm, chẳng phải sợ ai phát hiện. Đế quốc Anh quả nhiên đã dựng nên sự phồn vinh của mình trên lưng các thuộc địa.
Nhưng sự việc đã đi đến bước này, Alan Wilson không thể vì lo lắng mà bỏ mặc công việc. Hắn nhanh chóng bắt tay vào khâu chuẩn bị.
- Không biết lễ duyệt binh do riêng chúng ta tổ chức lần này sẽ do ai chủ trì?
- Có lẽ là Thống chế Montgomery. Gần đây ông ấy bận tối mắt, hết nhận huân chương của nước này lại dự lễ chúc mừng của nước kia. Tôi nghe nói Liên Xô hình như đã chuẩn bị Huân chương Chiến thắng, định trao cho Thống chế Montgomery. Aifuer lấy ra một tờ giấy, đưa cho Alan Wilson. - Đây là thông báo phía Liên Xô gửi sang.
- Quả là chuyện đáng mừng. Thống chế cũng xứng đáng nhận được sự trọng vọng của các bên.
Alan Wilson mỉm cười. Chưa cần bàn Montgomery có phải danh tướng hạng nhất hay không, riêng trên cương vị một quân nhân, ông ta tuyệt đối là người xuất chúng.
Sau khi Đức đầu hàng, số binh lính và người tị nạn đông như nước lũ trở thành vấn đề nan giải nhất đối với các lực lượng chiếm đóng. Muốn cho từng ấy người có cơm ăn, quân đội Anh phải đứng ra gánh vác. Nạn đói và bệnh tật trở thành hai việc cấp bách cần Montgomery giải quyết. Để khôi phục trật tự càng sớm càng tốt, ông ta lập ra một kế hoạch quản lý rồi nhanh chóng cho thi hành.
Trước tình trạng binh lính Anh tùy tiện chiếm nhà dân Đức hoặc cướp bóc, Montgomery quyết tâm chặn đứng thói xấu ấy.
Ông ta ra lệnh cho toàn bộ quân đội trực thuộc rút khỏi khu nội thành, kiểm soát chặt việc ra ngoài, cấm binh lính lui tới khách sạn, nhà hàng và những nơi tương tự. Mọi hành vi cướp bóc, dù do cá nhân hay tập thể thực hiện, đều bị nghiêm cấm. Kẻ nào trái lệnh, bất kể quân hàm cao thấp, đều phải chịu xét xử trước tòa án quân sự.
Trong bộ chỉ huy của Montgomery còn có một nhóm tham mưu gồm các tù binh Đức. Họ hỗ trợ quân chiếm đóng Anh quản lý tù binh Đức. Xét về cách đối đãi công bằng với tù binh, người Anh khi ấy bỏ xa cả Liên Xô lẫn Hoa Kỳ.
Montgomery là một quân nhân thuần túy, nhưng ông ta không phải kẻ hiếu chiến như Patton. Bề ngoài, ông ta không mang thành kiến sâu nặng với Liên Xô, lại giữ quan hệ khá tốt với các tướng lĩnh Liên Xô. Để ông ta chủ trì lễ duyệt binh lần này, quả là lựa chọn thích hợp nhất.
Sau khi gặp Aifuer, chào hỏi vài câu, Alan Wilson trở về nơi tạm trú ở Berlin.
Hắn rời Berlin một thời gian. Nay quay lại, Alan Wilson nhận thấy trật tự trong thành phố đã khôi phục khá tốt, những khu phố chỉ còn gạch vụn và tường đổ cũng vơi đi phần nào.
Ngậm điếu thuốc, hắn trở về căn hộ tạm trú rồi xắn tay dọn dẹp một hồi. Vừa làm, hắn vừa lẩm bẩm:
- Mình phải tìm một người giúp việc thôi. Ít nhất cũng còn phải ở đây một thời gian nữa.
Dù chỉ muốn lập tức quay về Ấn Độ thuộc Anh, hắn vẫn phải giải quyết những chuyện trước mắt.
Alan Wilson trở lại Berlin không phải để hoạt động bí mật. Bởi vậy, tất cả những người cần biết đều đã biết tin.
Tối hôm ấy, mấy đồng nghiệp đến chơi. Alan Wilson than thở trước mặt họ:
- Ngày mai xem có thuê được người giúp việc không. Tôi đi Vienna một chuyến, suýt nữa quên béng chuyện ở đây.
- Bây giờ Berlin thiếu gì người muốn kiếm việc. Chỗ chúng tôi ở cũng đã tìm người giúp việc rồi, cứ việc chọn một người mà dùng.
Mấy đồng nghiệp cười khì khì, trao nhau ánh mắt đầy ẩn ý.
Alan Wilson nhướng mày, làm vẻ hiểu chuyện:
- Các cậu tìm người giúp việc để chăm nom nhà cửa, hay để chăm nom chính các cậu?
- Mai tôi ra ngoài đi một vòng. Vừa hay xem thử Berlin đã khôi phục đến đâu. Các cậu phải đi cùng tôi. Tôi đâu có rành nơi này bằng các cậu. Lỡ đi lạc rồi bị binh lính Liên Xô tóm cổ, bảo là gián điệp đế quốc thì khốn.
Cả căn hộ lập tức vang lên một trận cười ầm ĩ. Alan Wilson, kẻ luôn tự nhận mình chẳng ai hiểu người tị nạn hơn mình, cười to nhất.