Lần này đám tù binh rời Đông Mã Lai nửa tháng trước, ai nấy đều là người quê ở Tokyo, là đợt hồi hương đầu tiên. Chuyện này khiến giới chính trị Nhật Bản chú ý, và Hatoyama Ichirō, người bôn ba vì việc đưa tù binh về nước suốt bấy lâu, đương nhiên không bỏ qua cơ hội. Ông ta thậm chí còn soạn sẵn một bài diễn văn lay động lòng người.
Ý ông ta rất rõ: cứ đổ hết trách nhiệm gây ra chiến tranh lên đầu quân bộ, rồi từ hôm nay, nước Nhật mới sẽ bắt đầu lại từ đầu.
Alan Wilson và đại sứ Nhật Bản Burgess chọn một tầng lầu có tầm nhìn rộng, góc nhìn cũng rất đẹp, rồi ngồi xuống. Đến đúng giờ thì làm việc nên làm: uống một chén trà chiều. Nếu là buổi tối thì đổi thành rượu.
Còn đám mật vụ do Philby phái sang thì đã vào vị trí, chỉ chờ chụp được một tấm ảnh kinh điển để chứng minh năng lực nghiệp vụ.
"Ngay cả Liên Xô cũng bắt đầu hồi hương tù binh từ năm ngoái rồi," Burgess bưng chén trà, thấy tàu còn phải chờ một lúc nữa mới cập bến, bèn bắt chuyện với Alan Wilson, "nói thật thì chúng ta làm việc này cũng đã muộn. Mà hiệu quả cũng chẳng tốt lắm."
"Đó là Liên Xô tiến hành cải tạo tư tưởng cho đám quan đông quân Nhật đấy chứ," Alan Wilson đáp, trên mặt thoáng vẻ khó hiểu. "Nghe nói dư luận Nhật đã sinh lòng cảnh giác. Nhưng phần lớn tù binh Liên Xô chắc sẽ không được đưa về, đưa đến Hokkaido có lẽ thích hợp hơn. Với diện tích Hokkaido, chỉ cần không vượt quá sức chứa dân số thì sống cũng không khó."
"Nghe nói khí hậu Hokkaido cũng gần giống bản thổ Nhật, nhưng tôi chưa từng đến đó." Burgess khẽ lắc đầu, ý nói bản thân ông cũng không rõ, vì phía Nhật Bản đề phòng việc Liên Xô thâm nhập tình báo rất nghiêm ngặt.
"Nói cho chính xác thì khí hậu còn kém hơn bản thổ một chút," Alan Wilson nghĩ ngợi rồi nói. "Có điều dân số thì không thể đem ra so. Bản thổ Nhật đã phải nuôi năm nghìn vạn người, chen chúc đến mức nào thì khỏi phải nói."
Đất đai Anh quốc cằn cỗi, khí hậu lại khắc nghiệt, nên phần lớn trái cây đều không thể trồng được ngay tại đảo. Hầu hết trái cây người Anh ăn đều phải nhập từ bán đảo Iberia.
Alan Wilson không hề nhắm vào nước Anh. Trên thế giới, các quốc đảo có đất đai màu mỡ vốn chỉ là số ít. Nói về Nhật Bản, đất đai của họ đã được xem là tốt nhất trong các quốc đảo. Còn nếu nói về nông nghiệp của quốc đảo, đỉnh cao vẫn phải kể đến đảo Java, vùng lõi của Indonesia.
Ưu thế của Anh so với Nhật và Indonesia nằm ở chỗ Anh có mỏ than và mỏ sắt, đủ sức nuôi dưỡng nhu cầu của cuộc cách mạng công nghiệp.
"Burgess, ông thấy Đảng Xã hội Nhật Bản thế nào?" Alan Wilson quay sang đại sứ Nhật Bản hỏi.
"Theo quan sát của tôi, người Mỹ rất đề phòng đảng phái này," Burgess lắc đầu nói. "Không phải tôi có điều gì bất mãn với nước Mỹ. Nhưng nếu Thủ tướng Attlee là người Nhật, có khi ngày nào trước cửa nhà ông ta cũng có mật vụ Mỹ canh chừng. Trong thời gian ngắn thì chưa thấy họ phát triển được gì."
Alan Wilson gật đầu. Thời Chiến tranh Lạnh, Đảng Xã hội Nhật Bản tuy vẫn giữ được một phần thực lực, nhưng cũng giống như sự hiện diện của Đảng Cộng sản Ý, họ là đảng đối lập có thực lực mà không sao phá vỡ được thế bế tắc.
Nhật Bản có cái gọi là thể chế năm 1955. Hai đảng lớn hợp nhất thành Đảng Dân chủ Tự do, từ đó nắm giữ chính quyền cho đến khi Chiến tranh Lạnh kết thúc. Chính trường Ý thời Chiến tranh Lạnh cũng có hiện tượng tương tự: Đảng Dân chủ Cơ đốc giáo và Đảng Dân chủ Tự do của Nhật giữ vị trí na ná nhau.
Sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, chính phủ quân sự Hàn Quốc vốn cũng muốn lập một siêu đảng giống Đảng Dân chủ Tự do. Nhưng thời thế đã đổi thay, cuối cùng vẫn để phe cánh tả Hàn Quốc lên nắm quyền, và đất nước bước vào thời kỳ luân phiên giữa hai đảng.
Muốn cầm quyền lâu dài, một quốc gia phải lấy tăng trưởng kinh tế làm nền tảng. Đảng Dân chủ Tự do nắm chính trường Nhật Bản suốt thời gian dài, khiến Đảng Xã hội thời Chiến tranh Lạnh, rồi Đảng Công Minh và Đảng Dân chủ về sau đều phải thở không ra hơi. Nguyên do là Đảng Dân chủ Tự do là một đảng đại tạp, không có chủ trương, không có cương lĩnh rõ ràng, nhưng lại gắn chặt với các tập đoàn tài phiệt Nhật Bản.
Thực ra chính trường Nhật Bản còn đông cứng hơn chính trường Mỹ. Đặt bên cạnh giới chính trị gia Nhật Bản, giới chính trị gia Mỹ cũng chỉ như trò vui mà thôi.
Có điều, khi mất đi chỗ dựa Hokkaido, việc Nhật Bản có đi theo con đường như tương lai đã định hay không vẫn còn chưa biết. Thêm vào đó, ngay từ giai đoạn đầu khởi động đã có Đông Mã Lai thuộc Anh cạnh tranh, càng khó mà dự đoán.
Nếu tăng trưởng kinh tế không thuận buồm xuôi gió, có lẽ thế độc tôn của Đảng Dân chủ Tự do sẽ chuyển thành cảnh luân phiên giữa hai đảng. Đó chính là ảnh hưởng mà việc Đông Mã Lai có tư cách cạnh tranh có thể mang lại.
Còn về Hokkaido, nếu Liên Xô nuốt trọn Hokkaido, mà Nhật Bản vẫn không chịu công nhận, thì Liên Xô sẽ khiến ngay cả Liên Hợp Quốc cũng không vào nổi. Ảnh hưởng chính trị ấy rồi sẽ ra sao, không ai biết được.
Trong lúc hai người thong thả trò chuyện chẳng liên quan gì đến mình, con tàu chở đầy tù binh đã rúc còi. Từ xa nhìn sang, trên boong có thể thấy không ít binh sĩ vẫn mặc quân phục cũ của Nhật, đầu người đen kịt chen chúc.
Vì khoảng cách quá xa, Alan Wilson không thể thấy rõ các tù binh mang vẻ mặt gì, có phải đang cảm xúc ngổn ngang, có phải nước mắt đầm đìa không? Chắc hẳn họ vừa kết thúc năm năm dài đằng đẵng trong cảnh tù binh, nước mắt cũng sắp rơi xuống rồi chăng?
Alan Wilson đã chuẩn bị từ sớm, lấy ra một chiếc ống nhòm. Burgess thấy vậy thì mặt đầy vẻ bất lực, sao nhìn cứ như thể hắn thường xuyên làm chuyện này vậy?
Burgess không biết hết được: những người mà Alan Wilson từng lưu lại ảnh chụp không chỉ có Hedy Lamarr, Joan Crawford, Bette Davis, Greta Garbo, Ingrid Bergman, Lupe Vélez, Lana Turner, Joan Bennett, mà còn có cả Margaret.
Công nghệ chụp ảnh đã tiến bộ vượt bậc, huống chi chỉ là một chiếc ống nhòm nhỏ. Có ống nhòm trợ giúp, hắn nhìn rõ hơn biểu cảm của các tù binh đang bước xuống từ con tàu cập bến.
Tokyo đã bắt đầu, Hatoyama Ichirō bước xuống bến tàu và đọc diễn văn, lời lẽ tha thiết bày tỏ sự phản tỉnh về chiến tranh, cùng niềm tin vào tương lai của nước Nhật.
"Hừ!" Nhờ có radio, bài phát biểu của Hatoyama Ichirō như vượt qua khoảng cách, vang thẳng đến trước mặt Alan Wilson và Burgess. Ozawa Ichirō đứng bên dịch lại, nên hai người đều hiểu rõ ý nghĩa.
"Ồ, Alan, ông Hatoyama chẳng phải vừa thể hiện sự phản tỉnh về chiến tranh đó sao?" Burgess không chịu nổi bộ dạng châm chọc của Alan Wilson, bèn mở lời ngăn lại cái thói thiếu lịch thiệp ấy.
"Phản chiến và phản bại trận là hai chuyện khác nhau đấy." Alan Wilson nhếch mép đầy khinh miệt. "Đừng nói Nhật Bản, người Đức ngày nào cũng xin lỗi tám lần, tôi cũng chẳng tin. Ông đừng quên, chúng ta đã nâng đỡ Nhật Bản bao lâu, cuối cùng vẫn bị cắn ngược một miếng. Có điều tôi tin người Mỹ sẽ không phạm lại sai lầm ấy."
Phải nói rằng để chính thức quay lại chính trường, Hatoyama Ichirō đã làm rất kỹ lưỡng. Alan Wilson nghe một hồi, nếu không nhờ Ozawa Ichirō dịch, thì bài diễn văn ấy đủ khiến hắn cân nhắc việc mời Hatoyama sang Whitehall nhận một chức vụ.
Khi bài diễn văn vừa phản tỉnh chiến bại vừa đầy những lời lẽ hứa hẹn tương lai của Hatoyama Ichirō kết thúc, những tù binh áo quần rách rưới ấy, giữa bến cảng đầy chính trị đúng đắn, sau năm năm xa cách cuối cùng cũng đặt chân trở lại đất Nhật.
Không ít người trong số họ, sau năm năm bị cưỡng bức lao động, đã rơm rớm nước mắt. Có lẽ họ yêu mảnh đất này đến da diết.
Dẫu sắp tới họ sẽ bị xã hội hậu chiến dạy lại cách làm người, nhưng ngay lúc này, nỗi nhớ quê hương ấy khiến cả Alan Wilson, kẻ đang giơ ống nhòm xem náo nhiệt, cũng dấy lên một chút thương cảm không đáng có. Chỉ thoáng qua một giây, nhưng rốt cuộc vẫn có.
"Cảnh tượng này, dù là người Nhật cũng phải cảm thán." Burgess nhìn các tù binh giữa vòng vây dân chúng Nhật Bản khi họ xuống thuyền, buột miệng thốt lên.
"Ông nghĩ lại xem, năm năm trước quân viễn chinh trở về nước là cảnh tượng thế nào." Alan Wilson lạnh mặt nhắc Burgess, giọng âm u. "Nghe nói trong năm năm qua, số cuộc hôn nhân xuyên quốc gia giữa Anh và Đức lên tới bảy vạn ca. Ông đoán xem vì sao?"
Hắn không nói dối. Chừng nào ba khu chiếm đóng chưa hợp nhất, Ủy ban Thương mại khu chiếm đóng Anh vẫn phải vận hành. Đó là nơi Alan Wilson từng bỏ công sức, và số liệu của Ủy ban Thương mại thì không bao giờ nói dối.
Chỉ không biết, cuộc hôn nhân xuyên quốc gia mà hắn từng thúc đẩy có liên quan gì không. Dù sao sau chiến tranh, lính xuất ngũ cưới con gái Đức đã gần thành một trào lưu, và mấy năm gần đây, phong trào nữ quyền ở chính quốc Anh cũng bị đánh một đòn chí mạng.
Hatoyama Ichirō, sau khi quay lại chính trường, đã nhận được đủ độ phủ sóng trong việc đưa tù binh hồi hương. Từ báo Sankei Shimbun cho đến các tờ báo lớn khác của Nhật, đều dành lời khen cao cho bài diễn văn của ông ta.
Còn ở các nước khác, văn phong báo chí có phần lệch đi một chút. Trên báo chí Anh, Hà Lan, Bồ Đào Nha và Australia, những bài đưa tin liên quan đều lấy cảnh tù binh Nhật áo quần rách rưới, và bức ảnh lính Mỹ to lớn ôm các cô gái Nhật làm đối lập để làm tin, và lượng phát hành lại rất cao.
Trước sức ép dồn dập của Hatoyama Ichirō, Thủ tướng đương nhiệm Yoshida Shigeru không thể tiếp tục né tránh. Trong bài phát biểu trước Quốc hội sau đó, ông ta chủ động đề nghị sẽ điều tàu đi đón các tù binh đang bị giam giữ rải rác ở Đông Nam Á, do Anh, Hà Lan, Australia và Bồ Đào Nha quản lý, đưa họ về nước.
Có thể nói, Hatoyama Ichirō đã thành công nhờ vụ hồi hương tù binh này, và sau khi trở lại, ông ta đã thu hút đủ sự chú ý. Cuộc đấu đá với Yoshida Shigeru trong tương lai vẫn còn dài.
Alan Wilson cũng đạt được mục đích của mình. Cuối cùng cũng đưa được đám tù binh vốn đã mất hết giá trị lợi dụng, chỉ còn ăn không ngồi rồi, về lại Nhật Bản. Ít nhất chuyến đi Nhật của hắn đã thành công viên mãn. Đám tù binh được hồi hương cũng chẳng có gì đáng nói, chỉ là có người từng gãy xương, có người đi khập khiễng, có người cánh tay quấn băng, hoặc thiếu một ngón cái, không thể lao động cường độ cao nữa.
Cũng trong ngày hôm ấy, Chiến dịch lần thứ năm trên bán đảo chính thức kết thúc. Khác với mấy trận trước, hai bên dường như không có ý định lập tức tiếp tục cắn xé nhau bằng những lời lẽ gay gắt.
Các đặc vụ Cục Tình báo Mật (MI6) vốn đã chứng minh được năng lực chuyên nghiệp, lúc này cũng lấy danh nghĩa phóng viên người Anh ở nước ngoài mà tiến vào bán đảo Triều Tiên, bắt đầu hành trình điều tra của mình.
Alan Wilson thu dọn hành lý, vẫn giữ nguyên tác phong quen thuộc: việc xong là rút ngay, không dây dưa chậm trễ.
Điều này khiến Burgess, vốn định giữ hắn lại đôi chút, cũng không tiện mở lời. Ông ta chỉ nói được một câu: "Có lẽ việc ở Malaya nhiều quá, công việc của ông bận rộn thật."
"Cũng không quan trọng lắm!" Alan Wilson khóa xong chiếc vali, đáp. "Chủ yếu là tôi đã hứa với Pamela, xong việc đưa tù binh hồi hương thì sẽ kết hôn. Bây giờ tôi phải về chuẩn bị đám cưới đây."