Sau khi làm xong tất thảy những việc ấy, vẫn còn một việc nữa, đó là khởi động lại chuyện hồi hương tù binh. Vì việc này, Alan Wilson đích thân đi một chuyến đến kinh đô Tokyo của Nhật Bản, vừa để củng cố và mở rộng mối quan hệ truyền thống giữa Anh và Nhật, vừa để đặt một dấu chấm hết cho vụ xung kích trại tù binh.
Ý nghĩ ấy vừa nảy ra, chính Alan Wilson cũng giật mình, lẩm bẩm: "Mẹ kiếp, ta thật sự đã vì Mã Lai thuộc Anh mà hy sinh hết thảy rồi!"
Nếu chuyện này xảy ra với kẻ khác, hắn chẳng nể nang gì mà phê ngay một câu: đồ ngu. Nhưng nay chính hắn làm thế, thì hiển nhiên là cảm động lòng người, bộc lộ tình cảm cao thượng, một tấm lòng nhân hậu không lời nào tả xiết.
Chỉ mới mấy hôm trước, hắn vừa vô điều kiện thả ba vạn tội phạm, đổi lấy sự ổn định cho cộng đồng người Hoa. Nhưng điều đó chẳng hề gì. Người Nhật vốn có tinh thần thợ thủ công, ắt sẽ thấu hiểu nỗi khổ tâm của hắn. Chẳng phải đã xin lỗi rồi đó sao.
Hắn kể ý nghĩ ấy cho Vivien Leigh nghe. Nàng lập tức tỏ ra hứng thú với phong tình xứ lạ, muốn xem đất nước ấy bây giờ ra sao. Điều duy nhất khiến nàng băn khoăn là: con trai thì tính sao?
Đã là công vụ ra ngoài, Vivien Leigh có thể tự kiềm chế, không để Alan Wilson phải bận lòng. Nhưng con của hai người vẫn cần người chăm sóc. Nàng vốn rất muốn đi cùng chồng, bèn giao việc chăm sóc "kết tinh tình yêu" cho trợ lý của mình bên hãng United Artists, rồi nhận lấy trách nhiệm đi cùng.
"Dù sao cũng chẳng gấp, ta có thể đợi." Alan Wilson mỉm cười ôn hòa. "Biết đâu người Nhật còn cho rằng ta cẩn trọng."
Chuyến đi Nhật quả thật là hứng lên nhất thời, nhưng ý nghĩ vừa nảy ra, Alan Wilson với tư cách nhân viên biên chế của MI6 đã thấy ngay lợi ích: nếu không tận mắt nhìn người Nhật của thời đại này, thì chẳng thể nào so sánh chỉ bằng hồ sơ và ảnh chụp. Chỉ có tiếp xúc trực tiếp một lần, mới hiểu được đối thủ đang hình dung trong đầu rốt cuộc là thế nào.
"Đi Nhật?" Elisa, trợ lý ngày trước và đến nay vẫn là trợ lý của hắn, chuyên viên Mã Lai, nghe cấp trên sắp xếp công việc thì sắc mặt rõ ràng biến đổi mạnh hơn hẳn.
Người từng làm công chức ở Ấn Độ thuộc Anh, dẫu khi ấy còn đang ngồi trên ghế nhà trường, cũng vẫn nhớ rõ chấn động mà cuộc Nhật tiến về phía Tây đã gây ra cho Ấn Độ thuộc Anh. Nếu không vì quân Nhật tung hoành khắp châu Á, nước Anh sau chiến tranh tuyệt đối sẽ không bị động đến thế. Chiến trường châu Á thảm bại, khiến nước Anh phải trả một cái giá khổng lồ sau chiến tranh, và cuối cùng cũng không giữ nổi Ấn Độ thuộc Anh.
Vì vậy Elisa sao có thể có thiện cảm với Nhật Bản. Vẻ không vui hiện rõ trên mặt nàng.
"Elisa, cứ xây dựng cho tốt Singapore đi, sau này chúng ta sẽ có cơ hội dạy dỗ người Nhật." Alan Wilson khẽ an ủi. "Mã Lai thuộc Anh đang nằm trong tay chúng ta, phải để người Nhật biết đừng bao giờ vượt eo biển nữa. Nếu tàu Nhật muốn đi đường vòng xa, chúng ta cũng chẳng để tâm. Nước Nhật ấy đã xong rồi, quân Mỹ sẽ vĩnh viễn không rút đi."
"Tôi chỉ bực mình thôi. Nếu không phải người Đức đe dọa quá lớn, đâu đến lượt họ?" Elisa lẩm bẩm, giọng không phục.
"Vậy nên lúc rảnh rỗi, chúng ta phải tìm cách gây chút phiền phức cho họ." Alan Wilson ngồi thẳng lưng, tỏ ý thời gian còn dài.
Hắn hiểu nỗi giận của Elisa, nhưng ai bảo Nhật Bản chiếm được địa lợi. Khi nước Đức đe dọa đến chính quốc Anh, Hải quân Hoàng gia buộc phải bảo đảm tuyến hàng hải Đại Tây Dương luôn thông suốt.
Châu Á bên này đương nhiên không lo xuể. Hạm đội liên hợp Nhật Bản chưa từng có nổi dù chỉ một năm đạt được sức mạnh gần ngang Hải quân Hoàng gia Anh. Nhưng phía châu Âu đã có Đức đỡ đòn, nước Anh không dám rút hạm đội về châu Á.
Thực ra, chiến hạm Prince of Wales vốn không nên đến đây. Đó hoàn toàn là quyết định của nghị viên Churchill. Đợi đến khi Prince of Wales bị đánh chìm rồi, còn nói gì đến đau khổ? Đau khổ cho ai xem?
Nghị viên Churchill chẳng qua nhờ nội lực tích lũy của nước Anh đủ dày, nên mới có thể ngạo nghễ như vậy. Nếu đổi sang một nước nhỏ yếu, ông ta cũng đủ sức xưng ngang với Ngọa Long, Phượng Sồ rồi. Nước Anh có một thủ tướng như thế, quả là bất hạnh.
"Sau khi ta rời đi, hãy giữ liên lạc với Australia, mượn sức dư luận. Ta thật sự lo người Nhật sẽ đưa ra quyết định để tù binh tự sinh tự diệt. Còn chuyện ta đến Tokyo, cứ nói với thần dân Mã Lai như thế này: viên chuyên viên đến Tokyo để đòi bồi thường chiến tranh cho những tổn thất của Mã Lai trong Đệ Nhị Thế Chiến."
Elisa hơi ngạc nhiên, buột miệng: "Người Nhật có chịu đưa không? Tôi thấy người Nhật chẳng phải dân tộc rộng lượng gì."
"Không đưa chẳng phải là cái cớ rất hay sao? Sau này thu phí qua đường thì khỏi cần khách sáo." Alan Wilson mỉm cười nhẹ. Dĩ nhiên hắn sẽ mở miệng đòi, nhưng cũng thật lòng nghĩ người Nhật sẽ không đưa. "Dù sao ta cũng đã chuẩn bị xong, sẵn sàng thưởng thức lịch sử và văn hóa lâu đời của Nhật Bản."
Chỉ là sau khi giao thông hàng hải của Nhật khôi phục sơ bộ, bị gõ đầu vài lần, ắt họ sẽ hiểu bên nào được, bên nào mất.
"Vậy thì, thưa chuyên viên, chúc ngài chuyến đi vui vẻ." Vừa nghe đến chuyện thưởng thức lịch sử văn hóa, Elisa suýt bật cười thành tiếng.
Nàng nhớ rất rõ: cấp trên của nàng từng nói, khi đối diện người nước ngoài mà chẳng nghĩ ra điểm nào để khen, thì cứ khen văn hóa của họ. Văn hóa không có tiêu chuẩn gì, cứ nhắm mắt mà tâng bốc, đối phương cũng chẳng thể cãi lại.
"Cô cười cái gì?" Alan Wilson thấy cử chỉ của cấp dưới, suy nghĩ một chút liền hiểu vì sao Elisa bật cười. "Cách ứng đối này dùng với nước văn minh cổ xưa lại càng hiệu nghiệm. Chúng ta làm việc ở đây lâu dài, phải tiếp xúc với người Hoa, hiểu chưa? Dù đối mặt với người Hy Lạp cũng có tác dụng."
Hy Lạp chỉ là nước nhỏ. Nếu không thì ảnh hưởng của họ trong thế giới phương Tây chắc chắn đã chẳng tầm thường.
Lấy cớ đòi bồi thường cho Mã Lai thuộc Anh, thực chất chỉ là ép người Nhật tiếp nhận tù binh tàn tật. Nghĩ vậy, Alan Wilson liền bắt tay vào chuẩn bị cho chuyến đi Nhật.
Vivien Leigh đối với chuyến du hành xứ lạ lần này vô cùng mong đợi, chủ yếu là vì có người đàn ông này đi cùng, khiến nàng vui sướng khôn xiết.
Suốt ngày trên mặt nàng ngập tràn nụ cười. Nàng chọn mấy chiếc áo khoác ưng ý, liên tục thử trước mặt Alan Wilson.
"Alan, em còn phải chú ý gì nữa không? Có cần thể hiện phong thái tiểu thư không?" Vivien Leigh đứng trước gương ngắm mình, rồi xoay một vòng trước mặt Alan Wilson. Khí hậu Mã Lai chẳng lúc nào không nóng, mới xoay được một lát, nàng đã đổ mồ hôi.
"Chú ý gì? Có gì đáng chú ý đâu!" Alan Wilson sững người một lát, suy nghĩ kỹ rồi lắc đầu. "Đừng nói là Nhật Bản, cả phương Đông này cũng chẳng có chỗ nào đáng để chú ý."
Mọi quy tắc của thế giới hôm nay đều do châu Âu định ra, còn gì để chú ý nữa? Ngay cả Nhật Bản, khi MacArthur rời đi, còn suýt đem MacArthur ra thờ như thần thánh, thì còn gì phải chú ý?
Điều đáng chú ý duy nhất là: khi người Nhật phát huy tinh thần thợ thủ công, trong lòng phải tự nhắc mình rằng đó chỉ là công trình bề ngoài, tuyệt đối đừng tin là được.
Trước khi đi, hắn còn không quên dặn đi dặn lại người của Ủy ban An ninh Tình báo, phải canh chừng Lâm Liên Ngọc cho thật chặt. Lúc ấy Alan Wilson mới yên tâm lên đường, bắt đầu chuyến hành trình hữu nghị Anh Nhật.
Ngoan ngoãn đón nhận tù binh tàn tật thì mọi chuyện đều dễ nói. Nếu không, hắn sẽ để những tù binh trong tay Hà Lan và Australia không những bị giữ lại, mà còn khiến người Nhật phải nếm mùi đãi ngộ dư luận dành cho kẻ thù của thế giới tự do.
Chuyện này cũng chẳng dễ dàng gì. Sau chiến tranh, Nhật Bản có một thuật ngữ riêng để chỉ những vấn đề xã hội do quân nhân Đế quốc để lại, gọi là thương binh. Thời chiến, quân nhân bị thương được gọi là "thương tích vinh dự". Sau khi xuất ngũ vì thương tật, trở về quê nhà, sự chăm sóc và giúp đỡ của xã hội địa phương dành cho họ thường do dân gian tự phát thực hiện.
Nhưng theo thất bại trong chiến tranh, sự cuồng nhiệt với chiến tranh nguội đi rất nhanh. Ngược lại, những bài báo phản tỉnh về chiến tranh, lên án chính quyền quân sự và phơi bày nỗi khổ của người dân thường thì bùng nổ ào ạt.
Trong bối cảnh dư luận như thế, sự hỗ trợ của xã hội dành cho cựu thương binh Nhật Bản cũng nhanh chóng lạnh nhạt.
Nhiều thương binh Nhật, trước chiến tranh vốn chỉ là tầng lớp lao động. Sau khi xuất ngũ, họ rất khó tìm được việc làm chính thức, ổn định.
Họ rơi vào vòng luẩn quẩn của nghèo khó, lún xuống tầng đáy của xã hội, trở thành tầng lớp thiếu thuốc men, thiếu dinh dưỡng.
Có người thậm chí phạm tội, làm ăn chợ đen, có kẻ gia nhập băng xã hội đen. Họ sống một cuộc đời bấp bênh và nguy hiểm, gây ra không ít vấn đề xã hội.
Những người lính này trở về, không những chẳng được đối đãi tử tế, mà gần như chắc chắn sẽ trở thành người bên lề xã hội.
Chính vì thế, những binh sĩ đã mất khả năng lao động này nhất định phải được hồi hương. Nếu là tù binh trong tay Liên Xô, có lẽ còn phải "giáo dục lại" một phen gì đó.
Nhưng Alan Wilson không phải người Liên Xô, hắn cũng chẳng định gánh nghĩa vụ của Liên Xô. Mục đích của hắn rất đơn giản: để chính phủ Nhật hiện nay mau chóng tiếp nhận mớ hỗn độn này. Còn những tù binh hồi hương có trở thành vấn đề xã hội hay không, dẫu có thì cũng là vấn đề xã hội của Nhật Bản.
Alan Wilson còn dẫn theo mấy tù binh phụ trách hậu cần làm phiên dịch. So với lục quân ngu xuẩn, những tù binh đang phục vụ hậu cần cho Hải quân Hoàng gia lần này hẳn phải thấy may mắn, vì không bị vụ xung kích trại tù binh lần trước liên lụy.
Cũng vậy, những tù binh thuộc binh chủng kỹ thuật không nằm trong danh sách hồi hương. Hiện nay, với các thiết giáp hạm già nua đã quá hạn phục vụ, những tù binh từng phục vụ hạm đội liên hợp Nhật vẫn còn giá trị.
"Ozawa, quê anh ở đâu?" Alan Wilson ngồi tàu nhiều ngày thấy buồn chán, bèn tìm người trò chuyện.
"Osaka!" Ozawa Ichirō đáp với vẻ hơi dè dặt. "Thưa ngài Alan, không biết gia đình tôi giờ ra sao."
"Chiến tranh là chuyện rất tàn nhẫn." Alan Wilson theo thói quen buông một câu kiểu công chức, rồi hắng giọng, thấy chẳng cần thiết, bèn đổi đề tài. "Đối với kẻ thất bại thì lại càng tàn nhẫn. Nhưng ta nhớ ra, hình như sư đoàn Osaka rất nổi tiếng."
"Anh cả của tôi từng phục vụ ở Sư đoàn 4, không biết bây giờ còn sống hay không." Ozawa Ichirō nói đến đây thì buồn bã hẳn. Sư đoàn Osaka trước khi đầu hàng là một phần của Quân Nam phương, còn anh ta không biết anh trai mình đang ở trại tù binh nào.
Nếu chỉ là lao động thì còn đỡ. Nhưng nếu đã chết trong trại tù binh, không biết gia đình ở Osaka có đau lòng lắm không.
Alan Wilson hiếm hoi cảm thấy chút áy náy. Trong lòng hắn quyết định, sau này đừng rảnh rỗi lại đi tỏ thiện ý. Việc để lại Quân Nam phương, rồi cả vụ xung kích trại tù binh sau đó, đều do chính hắn một tay dàn dựng.
Kẻ đích thân ra tay vẫn phải cố tránh xuất hiện trước mặt nạn nhân. Nghĩ đến đó, trước khi đến Tokyo, Alan Wilson không nói thêm với những phiên dịch tù binh này lời nào nữa, chuyên tâm bầu bạn bên "quốc bảo" của mình.