Châu Âu, với mọi bên, vẫn là nơi không thể buông tay. Dù viễn Đông đã nổ ra chiến tranh, điều ấy cũng không thay đổi.
Vì thế, nước Anh cũng không thể không tăng đầu tư cho quân sự. Đây là một hoàn cảnh vừa đau đớn vừa vui mừng lạ lùng.
Một mặt, đầu tư quân sự của Anh tăng lên ắt sẽ kéo lùi sự phát triển kinh tế. Dù khoản đầu tư này không phải để tham chiến, thì nó vẫn chứng tỏ rằng Anh vẫn là một phần không thể thiếu trong cục diện thế giới hôm nay.
Hơn nữa, sau một thời gian trao đổi ngắn, Washington và London đều cho rằng đế quốc thuộc địa của Anh có vai trò chiến lược đối với thế cân bằng toàn cầu đang nghiêng về phương Tây. Quả thật là như vậy. Một số khu vực có giá trị chiến lược quan trọng có thể bùng nổ cách mạng.
Bởi thế, trong đại cục đang biến đổi không ngừng, chính sách đối ngoại Anh - Mỹ thật sự vẫn phải tiếp tục dùng đến các thuộc địa và căn cứ chiến lược, dù sức mạnh của nước Anh đã tương đối suy yếu.
Chiến tranh ở viễn Đông đem lại cho nước Anh hôm nay nhiều đường xoay xở hơn. Nhưng sự cảnh giác của Anh đối với Mỹ không những không giảm, trái lại còn tăng thêm. Nguyên nhân là Anh đã sớm cảnh báo về nguy cơ chiến sự leo thang.
Mỹ lại tỏ thái độ thờ ơ, không nghe theo lời khuyên can. Điều này khiến London nhận ra rằng Mỹ năm 1950 đã hoàn toàn khác Mỹ năm 1945. Mỹ đã quen với vai trò bá chủ thế giới, ngày càng hiếu chiến hơn, và trong chính sách cũng càng nghiêng về việc ra tay trước.
Có vài điều khiến người ta lo ngại. Liên Xô có thể phản ứng quá khích trước sức ép của Mỹ, và trong lúc cả thế giới đang dồn sự chú ý vào châu Á, châu Âu có thể bị lung lay.
Nhưng giữa Anh và Mỹ, Anh rốt cuộc là bên có thực lực tương đối yếu. Dù có bất mãn, Anh cũng phải cố gắng kiểm soát những bất đồng giữa hai nước.
Nếu Alan Wilson biết Thủ tướng nghĩ như vậy, e rằng sẽ cho rằng Attlee quá tham lam. Cục diện hiện nay đã tốt hơn lịch sử nhiều. Anh chưa bị Mỹ trói buộc phải nhảy vào chiến tranh, vậy còn muốn gì nữa?
Đứng trên lập trường của nước Anh, chiến tranh lạnh biến thành chiến tranh nóng tuyệt nhiên không phải điều Anh muốn thấy. Nhưng năm 1945, chính Anh đã nhanh chân hơn Mỹ, là nước đầu tiên tỏ thái độ thù địch với Liên Xô, và còn thành công đẩy vấn đề phòng thủ Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ cho Mỹ gánh vác.
Bàn cờ thế giới rộng lớn như vậy, người chơi lại đông, sao có thể để nước Anh hưởng hết lợi lộc mà không trả giá chút nào.
Nếu làm được điều đó, nước Anh sẽ chẳng có lý do gì để suy vong, thì đâu đến lượt Mỹ và Liên Xô hôm nay được biểu diễn trên sân khấu thế giới?
Về việc được quân chiếm đóng Mỹ đồng ý, Nhật Bản muốn chính quyền thực dân Anh tại Mã Lai thuộc Anh thả tù binh Nhật, chuyện này tuy không thể coi là nhỏ, nhưng so với chiến tranh thì quả thật cũng chẳng đáng là bao.
Thủ tướng và Ngoại trưởng xuất sắc sau khi bàn bạc đã giao việc này cho chính quyền thực dân Mã Lai thuộc Anh xử lý, cùng phía Nhật định ra một lịch trình hồi hương.
"Người Mỹ đang đánh nhau ầm ĩ ở phương Đông, sức ép phòng thủ châu Âu tăng lên. Emanuel ắt hẳn đang vui lắm." Attlee nói đến đây bỗng như sực nhớ ra điều gì. "Morrison, ông còn nhớ bản báo cáo về lực lượng răn đe hạt nhân ba trụ cột trước đây không?"
"Đương nhiên nhớ. Tướng quân Mountbatten là người ủng hộ kiên quyết nhất bản báo cáo đó." Morrison gật đầu. Rõ ràng ông cũng nắm rất rõ bản báo cáo này, chắc chắn đã từng đọc qua.
"Trước đây tôi không muốn đầu tư vào đó, vì chi tiêu tài chính và tỷ lệ quân phí vốn đã quá cao. Nhưng giờ xem ra không đầu tư thì không xong." Attlee đưa tay xoa cái trán rộng bóng loáng, giọng bất lực. "Trong lực lượng răn đe ba trụ cột, cái chúng ta thiếu là đầu tư vào tàu ngầm và tên lửa đặt trên đất liền. Không quân chiến lược thì ngược lại, không cần đầu tư nhiều thêm nữa. Thôi được, chúng ta sẽ bàn với Bộ trưởng Quốc phòng. Chỉ nâng riêng không quân là không ổn. Để bảo đảm an ninh cho Đại Anh quốc, chi phí quân sự phải được cân đối."
Nếu không vì Liên Xô đang rình rập, Attlee thậm chí đã muốn cắt giảm lục quân. Nhìn lại lịch sử, nước Anh chưa bao giờ duy trì một lực lượng mặt đất lớn đến thế trong thời bình. Nhưng bây giờ không giữ thì không được.
Bộ trưởng Quốc phòng Emanuel chắc chắn vui vì đầu tư quân sự. Có khi mấy vị Đệ nhất Hải vụ đại thần cũng vui. Tuy chuyện này chẳng liên quan đến tàu nổi, nhưng hạng mục tàu ngầm cũng đủ khiến người ta phấn khởi.
Tại Kuala Lumpur, Alan Wilson đã quen coi điện báo là phương tiện liên lạc tức thời. Từ Đệ tứ Hải vụ đại thần Mountbatten, ông biết được những hệ quả kéo theo đối với châu Âu khi Mỹ lún sâu vào chiến tranh viễn Đông.
Kết quả là lực lượng răn đe hạt nhân ba trụ cột, trước đây không được coi trọng, nay ít ra cũng đã nhận được sự ủng hộ của nội các nhiệm kỳ này.
Theo Alan Wilson, đây là chuyện tốt. Khoản tiền ấy sớm muộn gì cũng phải chi, chi trong lúc Mỹ đang bận đánh nhau ầm ĩ, không ai để ý đến, còn hơn. Càng trì hoãn, chi phí chỉ càng tăng, mà còn dễ nửa đường bỏ dở.
Về chuyện sang năm, tức năm 1951, nước Anh có thể nâng quân phí lên mười hai ức bảng Anh, tin này đã lan truyền trong nội bộ Whitehall.
Alan Wilson tuy không có mặt ở Whitehall, nhưng vẫn liên lạc với bên ngoài bằng điện báo, nên đương nhiên cũng nghe được tin này.
Ông lục lại ký ức kiếp trước trong đầu, dường như đã từng thấy những con số tương tự ở đâu đó. Vì tham chiến, lại mở rộng lục quân đối đầu với Liên Xô ở châu Âu, trong những năm chiến tranh Triều Tiên, quân phí của nước Anh đã vọt lên mười lăm ức bảng Anh.
Con số đó tất nhiên ít hơn nhiều so với quân phí thời Đệ nhị thứ chiến, khi tính theo đô la Mỹ thì là hai trăm ức. Theo tỷ giá hiện nay, nó chỉ tương đương bốn mươi ức đô la Mỹ.
Nói như vậy, nếu không đưa lục quân đi Triều Tiên, cộng thêm những nhân tố lặt vặt của thời không này, thì quân phí của nước Anh đã giảm đi ba ức bảng Anh.
"Dù vậy, lấy một nghìn sáu trăm vạn bảng Anh để giúp châu Á phát triển, lại còn kéo cả Canada và Australia vào, có phải thế không?" Alan Wilson đã có một ấn tượng về sự tiết kiệm của chính phủ nhiệm kỳ này. Đến lúc phải móc tiền thì co kéo từng li, có lẽ đã bị nợ nần dọa cho sợ.
Suy cho cùng, trong mấy năm Đệ nhị thứ chiến bùng nổ, quân phí hằng năm của nước Anh đã lên tới hai trăm ức, gần ngang với mức chi viện quân sự của Liên Xô. Một cuộc đại chiến kết thúc, nước Anh suýt nữa bị vắt kiệt đến mức phải treo cổ.
Dự án Ống Hợp Kim vừa có kết quả, nay lại phải tăng đầu tư. Hơn nữa, Alan Wilson còn biết rằng nghiên cứu Dự án Ống Hợp Kim vẫn tiếp tục, và đang nghiên cứu bom khinh khí.
Vốn dĩ sau khi các đại diện Nhật rời đi, Alan Wilson định bàn chuyện này với mấy người Hoa mà ông đã để mắt tới và thấy là đáng tin.
Nhưng trước đó, ông thử liên lạc với Ali Khan, nay đã có hồi âm: con trai ông ta là Saif đã đến Kuala Lumpur. Về người con này, Alan Wilson hình như đã gặp qua, nhưng ai bảo Ali Khan có nhiều con trai quá, nhớ không xuể.
Nghe nói người con được tin cậy nhất đã chạy sang Pakistan, nên người con được tin dùng ngay bên cạnh giờ chính là gã trước mắt. Bộ râu rậm rạp, nhìn cũng có vẻ phong tình, gã vừa tự giới thiệu thân phận vừa cung kính nhìn Alan Wilson.
Saif đại diện cho Ali Khan, người từng là đại vương xứ Hyderabad, nay là Thủ hiến bang Hyderabad, đến gặp vị Bộ trưởng ngoài biên chế.
"Về việc đại vương Ali Khan của tôi mất đi vương quốc, cá nhân tôi vô cùng đau xót." Alan Wilson nói, vẻ mặt thành khẩn, không hề giả dối, bày tỏ sự phẫn nộ trước việc Hyderabad bị Ấn Độ thôn tính.
"Ngài chuyên viên, tôi thường nghe cha nhắc đến ngài. Dù nước Anh rút khỏi Ấn Độ thuộc Anh một cách hết sức vô trách nhiệm, cha vẫn thấu hiểu sự giúp đỡ lâu dài mà cá nhân ngài đã dành cho Hyderabad." Saif đáp ngay. "Tình bạn giữa cha và ngài sẽ không vì biến cố này mà phai nhạt."
"Như vậy là tốt nhất." Alan Wilson hài lòng gật đầu. "Không biết đại vương có suy tính gì cho tương lai?"
"Hiện giờ cha vẫn là Thủ hiến Hyderabad, nhưng Hyderabad đã trở thành nơi làm cha đau lòng. Khi cần thiết, cha muốn rời Ấn Độ, đến Anh sinh sống. Cha đã chuẩn bị cho ngày đó từ lâu. Ở London, cha có một gia sản khổng lồ."
Quả đúng như vậy! Alan Wilson gật đầu. Ông nắm rất rõ khối tài sản ấy: vàng, đá quý, tiền mặt, thêm mấy món cổ phiếu. Phải đến mấy chục ức đấy. Giờ Mã Lai thuộc Anh đang rất cần, à, lãnh địa của chính Ali Khan cũng rất cần sự ban tặng của một quân chủ...
"Thật ra thì? Đại vương đáng kính há lại không nghĩ đến việc đổi một chỗ khác để bày tỏ lòng yêu thương đối với muôn dân hay sao?" Alan Wilson ấp úng dò hỏi, rồi nở một nụ cười ý tứ. "Không biết Saif cậu có hiểu biết nhất định về hoàng thất Iraq không?"
Đã ám chỉ rõ ràng đến thế, Saif bỗng biến sắc vì kinh ngạc, rồi lại chuyển thành mừng rỡ, vội vàng nói: "Thưa ngài chuyên viên, Đại Anh quốc còn có chỗ như thế sao?"
"Thật lòng mà nói, thế giới đã thay đổi, không còn dễ dàng như trước nữa. Nếu đại vương muốn làm người cai trị một quốc gia, e là hơi khó. Nhưng tìm một nơi có vị thế tương tự Hyderabad thì được." Alan Wilson nhìn đối phương, giữ vẻ dè dặt. "Mã Lai thuộc Anh thực ra có chín vị quốc vương, cậu có thể nghĩ cách từ hướng đó. Hơn nữa còn vài vùng không có quân chủ, cậu biết đấy, người Mã Lai bản địa cũng theo đạo Hòa bình. Dĩ nhiên đây chỉ là một ý nghĩ của tôi, cậu cứ nghe cho biết thôi…"
"Đừng nghe cho biết mà!" Saif sốt ruột, chủ động nói ngay. "Thưa ngài chuyên viên, ngài là bạn tốt nhất của cha tôi, tình bạn giữa hai người còn vượt xa quan hệ truyền thống giữa Anh và Ấn. Nghe tin này, cha tôi chắc chắn sẽ rất vui."
"Ồ, có lẽ độ khó vẫn còn lớn. Cậu cũng biết đấy, bây giờ không còn là thế cục mà hoàng thất Iraq từng đối mặt nữa. Có lẽ sẽ phải tiêu tiền, mà tiêu không ít đâu." Alan Wilson mặt đầy vẻ khó xử. "Dẫu nói đây là dùng tiền của cậu để làm việc của cậu, thì cũng phải có sự chuẩn bị về tâm lý, chuyện này không dễ dàng gì."